Ashtamaskandha 9
Aṣṭamaskandha 9
- Language
- Sanskrit
9.1
pañcamo'dhyāyaḥ
śrīśuka uvāca
rāja nmudita metatte hareḥ karmāghanāśanam
gajendramokṣaṇaṃ puṇyaṃ raivataṃntvantaraṃśṛṇu
9.2
pañcamo raivato nāma manu stāmasasodaraḥ
baṃlivindhyādaya stasya sutā arjunapūrvakāḥ
9.3
vibhurindra ssuragaṇā rāja nbhūtarayādayaḥ
hiraṇyaromā vedaśirā ūrdhvabāhvādayo dvijāḥ
9.4
patnī vikuṇṭhā śubhrasya vaikuṇṭhe ssurasattameḥ
tayoḥ svakalayā jajñe vaikuṇṭho bhagavānsvayam
9.5
vaikuṇṭhaḥ kalpito yena loko lokanamaskṛtaḥ
ramayā prārthyamānena devyā tatpriyakāmyayā
9.6
tasyānubhāvaḥ kathito guṇāśca paramodayāḥ
bhaumān reṇūn sa vimame yo viṣṇorvarṇayedguṇān
9.7
ṣaṣṭhastu cakṣuṣaḥ putraścākṣuṣonāma vai manuḥ
pūruḥpuruṣadyumnapramukhāścākṣuṣātmajāḥ
9.8
indro mantradruma statra devā āpyādayo gaṇāḥ
munaya statra vai rājan haviṣmaddhīrakādayaḥ
9.9
tatrāpi devassambhūtayāṃ vairājasyābhavatsutaḥ
ajito nāma bhagavānaṃśena jagataḥ patiḥ
9.10
payodhiṃ yena nirmathya surāṇāṃ sādhitā sudhā
bhramamāṇo'mbhasi dhṛtaḥ kūrmarūpeṇa mandaraḥ
9.11
amṛtākhyānamaṣṭābhiradhyāyairanuvarṇyate| svabhaktapakṣapātena yatra yoṣāyitaṃ prabhoḥ
pañcame pañcamañcāthaṣaṣṭhaṃ cā'kathayanmanum| vipraśāpācca niśśrīkaiḥ kṛtā devai rhare sstutiḥ
śrīvijayadhvajatīrthakṛtā padaratnāvalī
rājovāca
yathā bhagavatā brahman! mathitaḥ kṣīrasāgaraḥ
yadarthaṃ vā yataścādriṃ dadhārāmbucarātmanā
9.12
yathā'mṛtaṃ suraiḥ prāptaṃ kiṃvā'nyadabhavattataḥ
eta dbhagavataḥ karma vadasva paramādbhutam
9.13
tvayā saṅkīrtyamānena mahimnā sāttvatāṃ pateḥ
nā'titṛpyati me cittaṃ suciraṃ tāpatāpitam
9.14
sūta uvāca
viṣṇurātena sampṛṣṭo bhagavān bādarāyaṇiḥ
abhinandya hare rvīryaṃ maṃkhyādyaṣṭuṃ pracakrame
9.15
śrīśuka uvāca
yadā yuddhe'surai rdevā bādhyamānāśitāyudhaiḥ
gatāsavo nipatitā nottiṣṭheran punaścate
9.16
yadā durvāsasaśśāpāt sendrā lokā strayo nṛpa
niśśrīkāścā'bhavaṃ statra neśurijyādayaḥ kriyāḥ
9.14-2
sampṛṣṭo bhagavān dvaipāyanasuta śśukaḥ rājñaḥ praśnamabhinandya hare vīrya māhātmyaṃ abhyācaṣṭaṃ kathayituṃ
pracakrame ārebhe
9.15-2
^2-tadevāhaṃ^2 yadetyādyaṣṭabhi rathyāyaiḥ| payodadhiṃnirmathanātmakaṃ bhagavataścaritraṃ vaktuṃ tāvattādupodghātaṃ prapañca
yati dvābhyāmadhyāyābhyām| yadā'suraiḥ kartṛbhiḥ niśitāyudhaiḥ sādhanai ryudhyamānā devāḥ gataprāṇāḥ nipātitāḥ
bahuśaḥ puna rnottiṣṭheran nā'jīvan sma
9.17
niśāmyaitatphuragaṇā mahendravaruṇādayaḥ
nādhyagacchansvayaṃ mantraiḥ mantrayanto viniścayam
9.18
tato brahmasabhāṃ jagmu rmero mūrdhani sarvaśaḥ
sarvaṃ vijñāpayāñcakruḥ praṇatāḥ parameṣṭhine
9.19
sa vilokyendravāgvādīn nissattvāndhigataprabhān
lokānamaṅgalaprāyā naṃsurāna yathā vibhuḥ
9.20
samāhitena manasā saṃsmaranpuruṣaṃ param
uvācotphullavadano devānsa bhagavānparaḥ
9.21
ahaṃ bhavo yūyamatho'surādayo manuṣyatiryagdruma dharmajātayaḥ
yasyāvatārāṃśakalā visarjitā vrajāma sarve śaraṇaṃ tamavyayam
9.22
na yasya vadhyo na ca rakṣaṇīyo nopekṣaṇīyādaraṇīya pakṣaḥ
tathā'pi sargasthitisaṃyamārthaṃ dhatte rajassattva tamāṃsi kāle
9.23
ayaṃ tu tasya sthitipālanakṣaṇaḥ sattvaṃ juṣāṇasya bhavāya dehinām
tasmād vrajāma śaraṇaṃ jagadguruṃ svānāṃ sa no dāsyati śaṃsurapriyaḥ
9.24
śrīśuka uvāca
ityābhāṣya surānvedhāḥ saha devai rarindama
ajitasya padaṃ sākṣājjagāma tamasaḥ param
9.25
tatrā'dṛṣṭa svarūpāya śrutapūrvāya vai vibho
stutimabrūta daivībhiḥ gīrbhistvavahitendriyaḥ
9.26
- -1
brahmovāca
avikriyaṃ satya manantamādyaṃ guhāśayaṃ niṣkalamapratarkyam
mano'grayānaṃ vacasā'niruktaṃ namāmahe devavaraṃ vareṇyam
9.27
vipaścitaṃ prāṇamanodhiyātmanāmarthendriyābhāsamanidra mavraṇam
chāyātapau yatra na gṛdhrapakṣau tamakṣaraṃ khaṃ triyugaṃ vrajāmahe
9.28
ajasya cakrantvajayairyamāṇaṃ manomayaṃ pañcadaśāra māśu
triṇābhi vidyuccala maṣṭanemi yadakṣamāhustamṛtaṃ prapadye
9.29
yadekavarṇaṃ tamasaḥ paraṃ tat dalokamavyaktamananta pāram
āsādyaṅkāropa suparṇamena mupāsate yogarathena dhīrāḥ
9.30
na yasya kaścāti titarti māyāṃ yayā jano muhyati vedanārtham
taṃ nirjitātmātmaguṇaṃ pareśaṃ namāmi bhūteṣu samaṃ carantam
9.31
ime vayaṃ yatpriyayaiva tanvā sattvena sṛṣṭā bahiranta roviḥ
gatiṃ na sūkṣmā mṛṣayaśca vidmahe kuto'surādyā itarapradhānāḥ
9.32
pādo mahīyaṃ svakṛteva yasya caturvidho yatra hi bhūtasargaḥ
sa me mahāpūruṣa ātmatantraḥ prasīdatāṃ brahma mahāvibhūtiḥ
9.33
ambhastu yadreta udāravīryaṃ sidhyanti jīvantyuta vardhamānāḥ
lokāstrayo'thākhilalokapālāḥ prasīdatāṃ naḥ^1 sa mahāvibhūtiḥ
9.34
somaṃ^2 mano yasya samāmananti divaukasāṃ vai bala mandha āyuḥ
īśo nagānāṃ prajanaḥ prajānāṃ prasīdatāṃ naḥ^3 sa mahāvibhūtiḥ
9.35
agni rmukhaṃ yasya tu jātavedāḥ jātaḥ kriyākāṇḍa nimittajanmā
antassamudre^4 tu pacansvadhātūn prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ
9.36
yaccakṣurāsī ttaraṇi rdevayānaṃ trayīmayo brahmaṇa eṣa dhiṣṇyam
dvārañca mukte ramṛtasya^5 mṛtyoḥ prasīdatāṃ nassa mahā vibhūtiḥ
9.37
prāṇādabhūdyasya carācarāṇāṃ prāṇām̐ssahoṃ^7 bala mojaśca vāyuḥ
anvāsma samrājamivānugā^8 vayaṃ prasīdatāṃ nassa mahāvibhūtiḥ
9.38
śrotrā diśo yasya hṛdaśca khāni prajajñire khaṃ puruṣasya nābhyāḥ^9
prāṇendriyātmāsuśarīraketanaṃ^10^11 prasīdatāṃ nassa mahāvibhūtiḥ
9.39
balānmahendra stridaśāḥ prasādānmanyorgirīśo^12- dhiṣaṇādviriñcaḥ|^-12
khebhyaśca chandāṃ syṛṣayo meḍhrataḥ^13 kaḥ prasīdatāṃ na sya mahāvibhūtiḥ
9.40
śrīrvakṣasaḥ pitaraśchāyayā''san dharmaḥstanāditaraḥ pṛṣṭhato'bhūt
dyauryasya śīṣṇo'psaraso vihāyā̍t^14 prasīdatāṃ nassa mahāvibhūtiḥ
9.41
vipro mukhādbrahma ca yasya guhyaṃ rājanya āsīdbhujayorbalañca
ūrvorviḍojo'ṅghirakhedaśūdrau prasīdatāṃ na ssa mahāvibhūtiḥ
9.42
lobho'dharātprīti ruparyabhūd dyutirnastaḥ paśavyaḥ sparśena kāmaḥ
bruvoryamaḥ pakṣmabhavastu kālaḥ prasīdatāṃ na ssa mahāvibhūtiḥ
9.43
dravyaṃ vayaḥ karmaguṇānviśeṣaṃ yadyogamāyā vihitānvadanti
yadurvibhāvyaṃ prabudhāvabodhaṃ prasīdatāṃ nassa mahāvibhūtiḥ
9.44
namo'stu tasmā upaśāntaśaktaye svārājyalābhapratipūritātmane
guṇeṣu māyāraciteṣu vṛttibhirna sajjamānāya namaskhabhūtaye
9.45
sa tvaṃ no darśayātmāna masmatkaraṇagocaram
prapannānāṃ didṛkṣūṇāṃ sasmitaṃ te mukhāmbujam
9.46
tai staiḥ svecchādhṛtai rūpaiḥ kāle kali svayaṃ vibho
karma durviṣahaṃ yatro bham̐gavāṃ sttkaroti hi
9.47
kleśabhūryalpasārāṇi karmāṇi viphalāni hi
dehināṃ viṣayārtānāṃ na tathaivā'rpitaṃ tvayi
9.48
nābamaḥ karmakalpo'pi viphalāyeśvarārpitaḥ
kalpate puruṣasyaiṣa sadyātmā dayito hitaḥ
9.49
yathā hi skandhaśākhānāṃ tarormūlāvasecanam
eva mārādhanaṃ viṣṇoḥ sarveṣāmātmanaśca hi
9.50
namastubhya manantāya durvitarkyātmakarmaṇe
nirguṇāya guṇeśāya sattvasthāya ca sāmpratam
Linked texts (6)
- Muktāphala — Vopadeva, Sanskrit
- Laghubhāgavatāmṛta — Rūpa Gosvāmin 1530, Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatasāroddhāra (Viṣṇutīrtha) — Viṣṇutīrtha 1731, Sanskrit
- Bhāgavatāmṛta — A learned Goswami, Sanskrit