Pramāṇa · Search · About · API

Bhavishyapurana 3.52

Bhaviṣyapurāṇa 3.52

Language
Sanskrit

3.52.p1

sūryapūjāvarṇanam

3.52.1

sumanturuvāca
ityuktvā bhagavāndevaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ .
antardhānaṃ gato vīraṃ śāmbasyeha prapaśyataḥ . . 1

3.52.2

śāmbo'pi kṛtvā vidhivatsaptamīṃ rathasaptamīm .
ādhi(di?)bhirvyādhibhirmukto jagāmāśu svamandiram . . 2

3.52.3

śatānīka uvāca
rathayātrā kathaṃ kāryā rathaḥ kāryaḥ rathaṃ raveḥ .
keneha martyalokeṣu rathayātrā pravartitā . . 3

3.52.4

sumanturuvāca
imamarthaṃ purā pṛṣṭaḥ padmayoniḥ prajāpatiḥ .
rudreṇa kuruśārdūla āsīnaḥ kāñcane girau . . 4

3.52.5

padmāsanaṃ padmayoniṃ sukhāsīnaṃ prajāpatim .
praṇamya śirasā devo rudro vācamudairayat . . 5

3.52.6

śrīrudra uvāca
ya eṣa bhagavāndevo bhāskaro lokabhāskaraḥ .
kathameṣa bhrameddevo rathastho vimalaḥ sadā . . 6

3.52.7

brahmovāca
yathā divi bhramettāta rathārūḍho raviḥ sadā .
tathā te vartayiṣye'haṃ rathaṃ cāsya trilocana . . 7

3.52.8

rathena hyekacakreṇa pañcāreṇa triṇābhinā .
hiraṇyamayena kāntena aṣṭabandhaikaneminā . . 8

3.52.9

cakreṇa bhāsvatā caiva divi sūryaḥ prasarpati .
daśayojanasāhasro vistāro'pyasya kathyate . . 9

3.52.11

triguṇā ca rathopasthādīṣā daṇḍapramāṇataḥ .
yugamasya tu vistīrṇamaruṇo1 yatra sārathiḥ . . 1.52.10
prāsaṅgaḥ kāṃcano divyo yuktaḥ pavanagairhayaiḥ .
chandobhirvājirūpaistu yataścakraṃ tataḥ sthitaiḥ . . 11

3.52.12

yenāsau paryaṭedvyomni bhāsvatā tu divaspatiḥ .
athaitāni tu sūryasya pratyaṅgāni rathasya tu . . 12

3.52.13

saṃvatsarasyāvayavaiḥ kalpitāni yathākramam .
1nābhyastisrastu cakrasya trayaḥ kālāḥ prakīrtitāḥ . . 13

3.52.14

ārāḥ pañcartavastasya nemyaḥ ṣaḍṛtavaḥ smṛtāḥ .
rathavedī smṛte tasya ayane dakṣiṇottare . . 14

3.52.15

muhūrtā 2 iṣavastasya śamyāścāsya kalāḥ smṛtāḥ .
tasya kāṣṭhāḥ smṛtāḥ koṇā akṣadaṇḍaḥ kṣaṇāḥ smṛtāḥ . . 15

3.52.16

nimeṣāścāsya karṣāḥ syādīṣādaṇḍo lavāḥ smṛtāḥ .
rātrirvarūtho dharmo'sya dhvaja ūrdhvaṃ pratiṣṭhitaḥ . . 16

3.52.17

yugākṣikoṭī te tasya arthakāmāvubhau smṛtau .
aśvarūpāṇi cchandāṃsi vahante vāmato dhuram . . 17

3.52.18

gāyatrī caiva triṣṭup ca jagatyanuṣṭubeva ca .
paṅktiśca bṛhatī caiva uṣṇigeva tu saptamī . . 18

3.52.19

cakramakṣanibaddhaṃ tu dhruve cākṣaḥ samarpitaḥ .
sahacakro bhramatyakṣaḥ sa cākṣo bhramati dhruve . . 19

3.52.21

akṣaḥ sahaiva cakreṇa bhramate'sau dhruve sthitaḥ .
evamakṣavaśāttasya 3 sanniveśo rathasya tu . . 1.52.20
tathā saṃyogabhāvena saṃsiddho bhāskaro rathaḥ .
tena cāsau ravirdevo nabhaḥ saṃsarpate sadā . . 21

3.52.22

yugākṣakoṭīsambaddhe dve raśmī syandanasya tu .
dhruve te bhramato raśmī na cakrayugayostu vai . . 22

3.52.23

bhramato maṇḍalānyasya raverasya rathasya tu .
kulālacakravadyāti maṇḍalaṃ sarvatodiśam . . 23

3.52.24

yugākṣakoṭī te tasya dakṣiṇe syandanasya tu .
ṛgyajurbhyāṃ gṛhītena vicakrāśvena vai dhruve . . 24

3.52.25

hrasete tasya raśmī tu maṇḍaleṣūttarāyaṇe .
dakṣiṇe'tha samṛddhe tu bhramato maṇḍalāni tu . . 25

3.52.26

yugākṣakoṭī te tasya bhramete syandanasya tu .
saktāsaktaṃ ca bhramate maṇḍalaṃ sarvatodiśam . . 26

3.52.27

ākṛṣyete dhruveṇeha samaṃ tiṣṭhati suvrata .
tadā sābhyantaraṃ devo bhramate maṇḍalāni tu . . 27

3.52.28

dhruveṇa mucyamāne tu punā raśmiyugena vai .
tathaiva 1 bāhyataḥ sūryo bhramate maṇḍalāni tu . . 28

3.52.29

aśītimaṇḍalaśataṃ kāṣṭhayorubhayorapi .
saratho'dhiṣṭhito devairvibhramedṛṣibhiḥ saha . . 29

3.52.31

gandharvairapsarobhiśca sarpagrāmaṇirākṣasaiḥ .
etairvasati vai sūrye māsau dvau dvau krameṇa tu . . 1.52.30
dhātāryamā pulastyaśca pulahaśca prajāpatiḥ .
khaṇḍako vāsukiścaiva sakarṇo raśmireva ca . . 31

3.52.32

tumbururnāradaścaiva gandharvau gāyatāṃ varau .
kratusthalāpsaraścaiva yā ca sā puñjikasthalā . . 32

3.52.33

grāmaṇīrathakṛtsnaśca rathaujāśvatarāvubhau .
rakṣo hetiḥ prahetiśca yātudhānau ca tāvubhau . . 33

3.52.34

madhumādhavayoreṣa gaṇo vasati bhāskare .
tathā grīṣmau tu dvau māsau mitraśca varuṇaśca ha . . 34

3.52.35

ṛṣiratrirvaśiṣṭhaśca takṣako'nanta eva ca .
menakā sahajanyā ca gaṃdharvo ca hahā hūhūḥ . . 35

3.52.36

rathasvanaśca grāmaṇyau rathacitraśca tāvubhau .
pauruṣeyo vadhaścaiva yātudhānau mahābalau . . 36

3.52.37

śuciśukrau tu dvau māsau vasantyete divākare .
indraścaiva vivasvāṃśca aṅgirā bhṛgureva ca . . 37

3.52.38

elāparṇastathā sarpaḥ śaṅkhapālaśca pannagāḥ .
pramlocā dundukāścaiva gandharvau bhānudardurau . . 38

3.52.39

yātudhānau tathā sarpastathā brāhmaśca tāvubhau .
ete nabho nabhasyau ca nivasanti divākare . . 39

3.52.41

śaradyete punaḥ śubhrā nivasanti sma devatāḥ .
parjanyaścaiva pūṣā ca bhāradvājaḥ sagautamaḥ . . 1.52.40
citrasenaśca gandharvastathā vasuruciśca yaḥ .
viśvācī ca ghṛtācī ca te ubhe puṇyalakṣaṇe . . 41

3.52.42

nāgastvairāvataścaiva viśrutaśca dhanañjayaḥ .
senajicca suṣeṇaśca senānīrgrāmaṇīstathā . . 42

3.52.43

āpo vātaśca dvāvetau yātudhānau prakīrtitau .
vasantyete tu vai sūrye iṣorjau kālaparyayāt . . 43

3.52.44

hemaṃtikau tu dvau māsau vasantyete divākare .
aṃśau bhagaśca dvāvetau kaśyapaśca kratustathā . . 44

3.52.45

bhujaṅgaśca mahāpadmaḥ sarpaḥ karkoṭakastathā .
āpo vātaśca dvāvetau yātudhānau prakīrtitau . . 45

3.52.46

citrāṅgadaśca gandharvoruṇāyuścaiva tāvubhau .
sahe caiva sahasye ca vasantyete divākare ... 46

3.52.47

pūṣā jiṣṇurjamadagnirviśvāmitrastathaiva ca .
kādraveyau mahānāgau kambalāśvatarāvubhau . . 47

3.52.48

gandharvo dhṛtarāṣṭraśca sūryavārcāśca tāvubhau .
tilottamā ca rambhā ca sarvaloke ca viśrute . . 48

3.52.49

1grāmaṇīḥ senajiccaiva satyajicca mahātapāḥ .
brahmopetaśca vai rakṣo yajño yajñastathaiva ca . .
ete tapastapasyai ca nivasanti divākare . . 49

3.52.51

anye'pi ye mandehā rākṣasādhipatayo devadevaguhyatamasya rakṣārthaṃ sakala devairasmadādibhiḥ
sanniyuktāstānbhavate kathayāmi . . 1.52.50
rudra uvāca
vada brahmankathāṃ divyāṃ yāmahaṃ praṣṭumāgataḥ .
tāmeva vistareṇaiva kathayāśu mama prabho . . 51

3.52.52

diviṣṭhaṃ bhāskaraṃ dṛṣṭvā nametkena vidhānataḥ .
kiṃ phalaṃ tasya vā deva samāpte bhavati karmaṇi . . 52

3.52.53

brahmovāca
śṛṇu rudra samāsena bhāskarasya natikriyām .
yāṃ kṛtvā rogaduḥkhārtā mucyante pāpasañcayāt . . 53

3.52.54

sthaṇḍile maṇḍalaṃ kṛtvā dvādaśāṅgulamānataḥ .
sadyo gomayalipte ca tatraivāvāhayedravim . . 54

3.52.55

pūjayitvā gaṇeśādīnvāsudevaṃ ca sātyakim .
satyabhāmāṃ tathā lakṣmīmumāṃ devīṃ ca śaṅkaram . . 55

3.52.56

maṇḍalasya samīpasthānpūrvoktānvedamantravit .
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya daṇḍavatpraṇametsakṛt . . 56

3.52.57

śataṃ sahasramayutaṃ lakṣaṃ vā nijapāpataḥ .
dṛṣṭvā śaktiṃ praṇamyātha sadā saṃyatamānasaḥ . . 57

3.52.58

viprāya dakṣiṇāṃ dadyānnirucchvāsaḥ samāhitaḥ .
raktike ca hiraṇyasya śatamātre sahasrake . . 58

3.52.59

māṣakāṇāṃ catuṣkaṃ cāyutaṃ daśaguṇaṃ diśet .
dakṣe daśaguṇaṃ proktaṃ dadyādrogavimuktaye . . 59

3.52.61

evaṃ kṛte virūpākṣa sarvarogādvimucyate .
idaṃ rahasyaṃ paramaṃ śṛṇuyādyo hi mānavaḥ . . 1.52.60
tasya rogā vinaśyanti mārtaṇḍasya prasādataḥ .
anyacca te pravakṣyāmi yaccāpṛṣṭamumāpate . .
tacchṛṇuṣva mayā proktaṃ rathayantṛniyāmakam . . 61

3.52.61_2

iti śrībhaviṣye mahāpurāṇe śatārddhasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ brāhme parvaṇi saptamīkalpe
sūryavarṇanaṃ nāma dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ . 52 .

Linked texts (5)