Bhavishyapurana 8.1
Bhaviṣyapurāṇa 8.1
- Language
- Sanskrit
8.1.12
.. sūta uvāca .. ..
ityuktassa tu vaitālo mahākāleśvarasthitaḥ ..
śivaṃ manasi saṃsthāpya rājñānamidamabravīt..
vikramādityabhūpāla śṛṇu gāthāṃ manoramām ..
vārāṇasī purī ramyā maheśo yatra tiṣṭhati .. 2 ..
cāturvarṇyaprajā yatra pratāpamukuṭo nṛpaḥ ..
mahādevī ca mahiṣī dharmajñasya mahīpateḥ .. 3 ..
tatputro vajramukuṭo maṃtriṇaḥ sutavallabhāḥ ..
ṣoḍaśābde'tha saṃprāpte hayārūḍho vanaṃ gataḥ ..4..
amātyatanayaścaiva buddhidakṣa iti śrutaḥ ..
hayārūḍho gataḥ sārdhaṃ samānavayasā vane ..5..
sa dṛṣṭvā vipinaṃ ramyaṃ mṛgapakṣisamanvitam ..
mumoda vajamukuṭaḥ kāmāśayavaśaṃ gataḥ .. 6 ..
tatra divyaṃ saro ramyaṃ nānāpakṣinināditam ..
tasya kūle śivasthānaṃ munivṛṃdaiḥ prapūjitam .. 7 ..
dṛṣṭvā tatra gatau vīrau paramānaṃdamāpatuḥ ..
etasminnaṃtare bhūpa karaṇāṭakabhūpateḥ .. 8 ..
daṃtavaktrasya tanayā nāmnā padmāvatī matā ..
kāmadevaṃ namaskṛtya kāminī kāmarūpiṇī ..9..
cikrīḍa sakhibhiḥ krīḍāṃ saromadhye manoharā ..
tadā tu vajramukuṭo mandirādāgato bahiḥ .. 3.2.1.10 ..
dṛṣṭvā padmāvatīṃ bālāṃ tulyarūpaguṇānvitām..
mūrcchitaḥ patito bhūmau sā dṛṣṭvā tu mumoha vai .. 11 ..
prabuddho vajramukuṭo māṃ pāhi śivaśaṃkara ..
ityuktvā bhūpatanayaḥ punarbālāṃ dadarśa ha .. 12
8.1.12_1
śirasaḥ padmakusumaṃ sā gṛhītvā tu karṇayoḥ ..
8.1.12_2
kṛtvā cakhāna daśanaiḥ pādayordadhatī punaḥ .. 13 ..
8.1.12_3
punargṛhītvā tatpuṣpaṃ hṛdaye saṃpraveśitam ..
8.1.12_4
iti bhāvaṃ ca sā kṛtvā''libhiḥ sārdhaṃ yayau gṛham .. 14 ..
8.1.12_5
tīrthārthaṃ ca samaṃ pitrā saṃprāptā girijāvane ..
8.1.12_6
tasyāṃ gatāyāṃ sa nṛpo mārabāṇena pīḍitaḥ .. 15 ..
8.1.12_7
mahatīṃ mānasīṃ pīḍāṃ prāptavānmohamāgataḥ ..
8.1.12_8
unmādīva tato bhūtvā khādyapānavivarjitaḥ .. 16 ..
8.1.12_9
dhyātvā padmāvatīṃ bālāṃ maunavratamacīkarat ..
8.1.12_10
tadā kolāhalo jātaḥ pratāpamukuṭāṃtike .. 17 ..
8.1.12_11
kumāraḥ kāṃ daśāṃ prāpta iti hāheti sarvataḥ ..
8.1.12_12
tridināṃte maṃtrisuto buddhi dakṣo viśāradaḥ .. 18 ..
8.1.12_13
abravīdvajramukuṭaṃ satyaṃ kathaya bhūpate ..
8.1.12_14
sa āha kāraṇaṃ sarvaṃ yathā jātaṃ sarovare .. 19 ..
8.1.12_15
tacchrutvā buddhidakṣaśca vihasyāha mahīpatim ..
8.1.12_16
mahākaṣṭena sā devī mitratvaṃ hi gamiṣyati .. 3.2.1.20 ..
8.1.12_17
karaṇāṭakabhūpasya daṃtavaktrasya sā sutā ..
8.1.12_18
padmāvatīti vikhyātā dadhatī tvāṃ svamānase .. 21 ..
8.1.12_19
puṣpabhāvena jñātvāhaṃ tvāṃ nayāmi tadaṃtike ..
8.1.12_20
ityuktvā tasya pitaraṃ pratāpamukuṭaṃ prati .. 22 ..
8.1.12_21
āhājñāṃ dehi bhūpāla yāsyehaṃ kāraṇāṭake ..
8.1.12_22
tvatsutasya cikitsārthaṃ sa vajramukuṭo'ciram .. 23 ..
8.1.12_23
āyāmi nā'tra sandeho yadi jīvayase sutam ..
8.1.12_24
tatheti matvā sa nṛpaḥ prādātputraṃ ca mantriṇe .. 24 ..
8.1.12_25
hayārūḍhau gatau śīghraṃ daṃtavaktrasya pattane ..
8.1.12_26
kācidvṛddhā sthitā tatra tasyā gehaṃ ca tau gatau .. 25 ..
8.1.12_27
bahudravyaṃ dadau tasyai buddhidakṣo viśāradaḥ ..
8.1.12_28
ūṣaturmaṃdire tasminrātriṃ ghoratamovṛtām .. 26 ..
8.1.12_29
prātaḥkāle tu sā vṛddhā gacchatī rājamandiram ..
8.1.12_30
tāmāha mantritanayaḥ śṛṇu mātarvaco mama .. 27 ..
8.1.12_31
padmāvatīṃ ca saṃprāpyaikāṃte madvacanaṃ vada ..
8.1.12_32
jyeṣṭhaśuklasya pañcamyāmiṃduvāre sarovare .. 28 ..
8.1.12_33
yo dṛṣṭaḥ puruṣo ramyastvadarthe samupāgataḥ..
8.1.12_34
iti śrutvā yayau vṛddhā padmaṃ tasyai nyavedayat .. 29 ..
8.1.12_35
ruṣṭā padmāvatī prāha caṃdanārdrāṃgulīyikā ..
8.1.12_36
gaccha gaccha mahāduṣṭe talenorasyatāḍayat ..3.2.1.30 ..
8.1.12_37
aṃgulībhiḥ kapolau ca tasyāḥ spṛṣṭvā yayau gṛham ..
8.1.12_38
sā tu vṛddhā buddhidakṣaṃ sarvaṃ bhāvaṃ nyavedayat .. .. 31 ..
8.1.12_39
sa mitraṃ duḥkhitaṃ prāha śṛṇu mitra śucaṃ tyaja ..
8.1.12_40
tvāmāha bhūpateḥ kanyā prāṇapriya vacaḥ śṛṇu .. 32 ..
8.1.12_41
tvadarthe tāḍitaṃ vakṣaḥ kadā mitraṃ bhaviṣyasi..
8.1.12_42
śrutvā tanmadhuraṃ vākyaṃ rajo dehe samāgatam .. 33 ..
8.1.12_43
rajasvalāṃte bho mitra tavāsyaṃ cuṃbitāsmyaham ..
8.1.12_44
iti śrutvā bhūpasutaḥ paramānandamāyayau .. 34 ..
8.1.12_45
tridināṃte tu sā vṛddhā padmāvatyai nyavedayet ..
8.1.12_46
tvāmutsukaḥ sa bhūpālastava darśanalālasaḥ .. 35 ..
8.1.12_47
taṃ bhajasvādya suśroṇi saphalaṃ jīvanaṃ kuru ..
8.1.12_48
iti śrutvā mahāhṛṣṭā sā masyārdrāṃgulīyakam .. 36 ..
8.1.12_49
gavākṣadvāri niṣkāsya tale pṛṣṭhe ca tāḍitā ..
8.1.12_50
tathaiva vṛddhā taṃ prāpya mantriṇaṃ cābravīdvacaḥ .. 37 ..
8.1.12_51
prasanno buddhidakṣaśca mitraṃ prāha śṛṇuṣva bhoḥ ..
8.1.12_52
paścime diśi bhoḥ svāmingavākṣaṃ tava nirmitam .. 38 ..
8.1.12_53
arddharātre tu saṃprāpya bhaja māṃ kāmavihvalām ..
8.1.12_54
śrutvā tadvajramukuṭaḥ priyādarśanalālasaḥ .. 39 ..
8.1.12_55
yayau śīghraṃ mahākāmī ramaṇīṃ tāmarāmayat ..
8.1.12_56
māsāṃte kāmaśithilo mitradarśanalālasaḥ .. 3.2.1.40 ..
8.1.12_57
padmāvatīṃ priyāṃ prāha śṛṇu vākyaṃ varānane ..
8.1.12_58
yena prāptavatī mahyaṃ tvaṃ subhrūḥ suradurlabhā .. 41 ..
8.1.12_59
tanmitraṃ buddhidakṣaśca kiṃ nu tiṣṭhati sāṃpratam ..
8.1.12_60
ājñāṃ dehi priye mahyaṃ dṛṣṭvāyāsyāmi teṃ'tikam .. 42 ..
8.1.12_61
iti śrutvā vacastasya niṣṭhuraṃ kuliśopamam ..
8.1.12_62
miṣṭānnaṃ saviṣaṃ kṛtvā maṃtriṇe sā nyavedayat .. 43 ..
8.1.12_63
tadā tu buddhidakṣaśca citraguptaprapūjakaḥ ..
8.1.12_64
jñātvā tatkāraṇaṃ sarvaṃ na tu bhakṣitavānsvayam .. 44 ..
8.1.12_65
etasminnantare prāpto bhūpatistvarayānvitaḥ ..
8.1.12_66
vivekavantaṃ mitraṃ taṃ dṛṣṭvā prāha ruṣānvitaḥ .. 45 ..
8.1.12_67
kasmānna khāditaṃ mitra bhojanaṃ matpriyākṛtam ..
8.1.12_68
vihasya buddhidakṣastu sārameye dadau hi tat .. 46 ..
8.1.12_69
bhuktvā sa maraṇaṃ prāptaḥ sa dṛṣṭvā vismito nṛpaḥ ..
8.1.12_70
strīcaritraṃ ca vijñāya snehaṃ tyaktvā'bravīttu tam ..47..
8.1.12_71
mitra gaccha gṛhaṃ śīghraṃ mayā tyaktā ca pāpinī ..
8.1.12_72
sa āha śṛṇu bhūpāla gaccha śīghraṃ priyāṃtikam ..48..
8.1.12_73
tadalaṃkāramāhṛtya triśūlaṃ kuru jānuni ..
8.1.12_74
prasuptāṃ tyaja bho mitra yāhi tvaṃ mā vicāraya .. 49 ..
8.1.12_75
iti śrutvā yayau bhūpastathā kṛtvā samāgataḥ ..
8.1.12_76
svamitreṇa yayau sārdhaṃ smaśāne rudramaṇḍape .. 3.2.1.50 ..
8.1.12_77
śiṣyaṃ kṛtvā nṛpaṃ taṃ sa yogirūpo hi bhūṣaṇam ..
8.1.12_78
vikrayārthaṃ dadau tasmai svamitrāya sa buddhimān .. 51 ..
8.1.12_79
sa vajramukuṭo matvā tadājñāṃ nagaraṃ gataḥ ..
8.1.12_80
coroyamiti taṃ matvā baddhvā rājño hi rakṣiṇaḥ .. 52 ..
8.1.12_81
śīghraṃ nivedayāmāsurdantavaktrastamabravīt ..
8.1.12_82
kva prāptaṃ bhūṣaṇaṃ ramyaṃ sarvaṃ kathaya pūruṣa .. 53 ..
8.1.12_83
jaṭilaḥ prāha bho rājanśmaśāne madguruḥ sthitaḥ ..
8.1.12_84
tena dattaṃ vikrayārthaṃ bhūṣaṇaṃ svarṇaguṃṭhitam .. 54 ..
8.1.12_85
iti śrutvā sa nṛpatistūrṇamāhūya tadgurum ..
8.1.12_86
bhūṣaṇaṃ pṛṣṭavānrājā yogī prāha śṛṇuṣva bhoḥ .. 55 ..
8.1.12_87
smaśāne saṃdhitaṃ maṃtraṃ mayā yogisvarūpiṇā ..
8.1.12_88
piśācī prāpitā kācittasyāścihnaṃ mayā kṛtam .. 56 ..
8.1.12_89
vāmajānuni śūlena tayā dattaṃ hi bhūṣaṇam ..
8.1.12_90
jñātvā tatkāraṇaṃ rājā sutā niṣkāsitā gṛhāt .. 57 ..
8.1.12_91
sa vajramukuṭastāṃ tu gṛhītvā gṛhamāyayau ..
8.1.12_92
vihasya prāha vaitālaḥ śṛṇu vikramabhūpate .. 58 ..
8.1.12_93
kasmai pāpaṃ mahatprāptaṃ caturṇā me vadādhunā ..
8.1.12_94
.. sūta uvāca .. ..
8.1.12_95
iti śrutvā vacastasya vikramo nāma bhūpatiḥ .. 59 ..
8.1.12_96
vihasya bhārgavaṃ prāha prāptaṃ pāpaṃ hi bhūpateḥ ..
8.1.12_97
mitrakāryamamātyena svāmikāryaṃ ca rakṣibhiḥ .. 3.2.1.60 ..
8.1.12_98
bhūpa putreṇārthasiddhaṃ kṛtaṃ tasmācca bhūpateḥ ..
8.1.12_99
mahatpāpaṃ ca saṃprāptaṃ tenāsau narakaṃ gataḥ .. 61 ..
8.1.12_100
rajovatīṃ sutāṃ dṛṣṭvā na vivāheta yo naraḥ ..
8.1.12_101
sa pāpī narakaṃ yāti ṣaṣṭivarṣasahasrakam .. 62 ..
8.1.12_102
gāṃdharvaṃ ca vivāhaṃ vai kāminyā ca kṛtaṃ yayā ..
8.1.12_103
tasyā vighnakaro yo vai sa pāpī yamapīḍitaḥ .. 63 ..
8.1.12_104
adṛṣṭadoṣāṃ yaḥ kanyāṃ vivekena vinā tyajet ..
8.1.12_105
sa pāpī narakaṃ yāti lakṣavarṣapramāṇakam .. 64 ..
8.1.12_106
iti śrutvā? sa vaitālo dharmagāthāṃ nṛperitām ..
8.1.12_107
prasannahṛdayaḥ prāha bhūpatiṃ dharmatatparam ..65 ..
8.1.12_108
iti śrībhaviṣye mahāpurāṇe pratisargaparvaṇi caturyugakhaṇḍāparaparyāye nāma prathamo'dhyāyaḥ .. 1 ..
8.1.12_109
mukuṭopari ṭippaṇī
8.1.12_110
tulanīya - vetālapaṃcaviṃśatiḥ
Discussed in (1)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — Kane 1930, English