Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 1

Bhūkhaṇḍa 1

Language
Sanskrit

Contents

1.1

ṛṣaya ūcuḥ—
śṛṇu sūta mahābhāga sarvatattvārthakovida | saṃdehamāgatā viprā dāruṇaṃ buddhināśanam

1.2

kecitpaṭhanti prahlādaṃ purāṇeṣu dvijottamāḥ | pañcavarṣānvitenāpi keśavaḥ paritoṣitaḥ

1.3

devāsure kathaṃ prāpte hariṇā saha yudhyati | nihato vāsudevena praviṣṭo vaiṣṇavīṃ tanum

1.4

sūta uvāca—
kaśyapena purā jñātaṃ kṛtaṃ vyāsena dhīmatā | brahmaṇā kathitaṃ pūrvaṃ vyāsasyāgre svayaṃ prabhoḥ

1.5

tamevaṃ hi pravakṣyāmi bhavatāmagrato dvijāḥ | saṃdehakāraṇaṃ jātaṃ chinnaṃ devena vedhasā

1.6

vyāsa uvāca—
śṛṇu sūta mahābhāga brahmaṇā paribhāṣitam | prahlādasya yathā janma purāṇe'pyanyathā śrutam

1.7

jātamātraḥ sarvasukhaṃ vaiṣṇavaṃ mārgamāśritaḥ | mahābhāgavataḥ śreṣṭhaḥ prahlādo devapūjitaḥ

1.8

viṣṇunā saha yuddhāya saputraḥ saṅgaraṃ gataḥ | nihato vāsudevena praviṣṭo vaiṣṇavīṃ tanum

1.9

sṛṣṭibhāvaṃ śṛṇuṣva tvamasyaiva ca mahātmanaḥ | saṅgaraṃ prāpyai putrādyairviṣṇunā saha vīryavān

1.10

praviṣṭo vaiṣṇavaṃ tejaḥ saṃprāpya svena tejasā | [ mahābhāgavataḥ śreṣṭhaḥ prahlādo devapūjitaḥ]

1.12

purā kalpe mahābhāga yathā jātaḥ sa vīryavān | vṛttāntaṃ tasya vīrasya pravakṣyāmi samāsataḥ 11
paścime sāgarasyānte dvārakā nāma vai purī | sarvaruddhisamāyuktā sarvasiddhisamanvitā

1.13

tasyāmāste sadā devo yogajño yogasattamaḥ | śivaśarmeti vikhyāto vedaśāstrārthakovidaḥ

1.14

tasyāpi pañca putrāstu babhūvuḥ śāstrakovidāḥ | yajñaśarmā vedaśarmā dharmaśarmā tathaiva ca

1.15

viṣṇuśarmā mahābhāga nūnaṃ tatkarmakovidaḥ | pañcamaḥ somaśarmeti pitṛbhaktiparāyaṇaḥ

1.16

pitṛbhaktiṃ vinā caiva dharmamanyaṃ dvijottamāḥ | na vidanti mahātmānastadbhāvena tu bhāvitāḥ

1.17

teṣāṃ tu bhaktiṃ saṃpaśyañchivaśarmā dvijottamaḥ | cintayāmāsa medhāvī niṣkārṣiṣye surāttamān

1.18

pitṛbhakteṣu yo bhāvo naiteṣāṃ manasi sthitaḥ | yathā jānāmyahaṃ cātha kariṣye buddhipūrvakam

1.19

viṣṇoścaiva prasādātsa sarvasiddhirbabhūva ha | sadbhāvaṃ cintayāmāsa saṃjñānārthaṃ dvijottamaḥ

1.20

upāyaṃ brāhmaṇaśreṣṭhastapasastejasaḥ kila | cakāra so'pyupāyajño māyayā brahmavittamaḥ

1.21

teṣāmagre tato vyājaṃ śivaśarmā vyadarśayat | mahatā jvararogeṇa mṛtā mātā vidarśitā

1.22

taistu dṛṣṭvā mṛtā mātā pitaraṃ vākyamabruvan | yayā vayaṃ mahābhāga garbhāṃgāre pravardhitāḥ

1.23

kalevaraṃ parityajya svayameva gatā kṣayam | apahāya gatā seyaṃ svarge tāta kimucyate

1.24

śivaśarmoparibhavaṃ putraṃ bhaktiparāyaṇam | yajñaśarmāṇamāhūya ityuvāca dvijottamaḥ

1.25

anenāpi sutīkṣṇena śastreṇa niśitena vai | vicchidyāṅgāni sarvāṇi yatra tatra kṣipasva hi

1.26

tatkṛtaṃ tena putreṇa yathādeśaṃ śrutaṃ pituḥ | samāyātaḥ punaḥ paścātpitaraṃ vākyamabravīt

1.27

yathādiṣṭaṃ tvayā tāta tatsarvaṃ kṛtavānaham | samādiśa mamānyacca kāryakāraṇamadya ca
tacca sarvaṃ kariṣyāmi durlabhaṃ durjayaṃ pitaḥ

1.28

tamājñāya mahābhāgaṃ pitṛbhaktaṃ sa ca dvijaḥ | niścayaṃ paramaṃ jñātvā dvitīyasya vicintayan

1.30

vedaśarmāṇamāsādya gaccha tvaṃ mama śāsanāt | striyā vinā na yukto'smi sthātuṃ kandarpamohitaḥ
yā mayā darśitā nārī sarvasaubhāgyasaṃpadā | enāminaya vatsa tvaṃ mamārthe kṛtaniścayaḥ

1.31

evamuktastathā prāha kariṣye tava supriyam | pitaraṃ taṃ namaskṛtya tāmuvāca gatastataḥ

1.32

tvāṃ devi yācate tātaḥ kāmabāṇaprapīḍitaḥ | atastvaṃ jarayā yuktaṃ prasādasumukhī bhava

1.33

bhaja tvaṃ cārusarvāṅgi pitaraṃ mama sundari | evamākarṇitaṃ tasya māyayā vedaśarmaṇaḥ

1.34

jarayā pīḍitasyāpi naivecchāmi kadācana | saṃśleṣamukharogasya vyādhigrastasya sāṃpratam

1.35

śithilasyāpi cā''rtasya tasya vṛddhasya saṃgamam | bhavantaṃ rantumicchāmi kariṣye tava supriyam

1.36

bhavantaṃ nṛpasaubhāgyairguṇaratnairalaṃkṛtam | divyalakṣaṇasaṃpannaṃ divyarūpaṃ mahaujasam

1.37

kiṃ kariṣyasi cānena vṛddhena śrṛṇu mānada | mamāṅgabhogabhāvena sarvaṃ prāpsyasi durlabham

1.38

yadyattvamicchase vipra tattadāṅgi na saṃśayaḥ | etadvākyaṃ mahacchrutvā apriyaṃ pāpasaṃkulam

1.39

adharmayuktaṃ te vākyamayuktaṃ pāpamiśritam | nedṛśaṃ māṃ vaderdevi pitṛbhaktaṃ hyanāgasam

1.40

piturarthe samāyātastvāmahaṃ prārthaye śubhe | anyadeva na vaktavyaṃ bhaja tvaṃ pitaraṃ mama

1.41

yadyattvamicchase devi trailokye sacarācare | tattadaṅgi na saṃdeho devarājyādikaṃ śubhe

1.42

evaṃ samartho dātuṃ me piturarthe yadā bhavān | tadā me darśayādyaiva sendrāṃstvaṃ samaheśvarān

1.43

dātumevaṃ samartho'si durlabhaṃ mama sāṃpratam | kiṃ te balaṃ mahābhāga darśayasva tvamātmanaḥ

1.44

paśya paśya balaṃ devi prabhāvaṃ tapaso mama | mayā''hūtāḥ samāyātā indrādyāḥ surasattamāḥ

1.45

vedaśarmāṇamūcuste kiṃ kurmo hi dvijottama | yamevamicchase vipra taṃ vai dadmo na saṃśayaḥ

1.46

yadi devāḥ prasannā me prasādasumukhā yadi | imāṃ tu vipulāṃ bhaktiṃ pādayoḥ pitureva me

1.47

evamastu surāḥ sarve yathā yātāstathā gatāḥ | tamuvāca tato hṛṣṭā dṛṣṭaṃ te tapaso balam

1.48

devaistu nāsti me kāryaṃ yadi dātumihecchasi | yanmāṃ nayasi gurvarthaṃ tatkuruṣva mama priyaṃ
dehi tvaṃ svaṃ śiro vipra svahastena nikṛtya vai

1.49

vedaśarmovācadhanyo'hamadya saṃjāto muktaścaiva ṛṇatrayāt | svaśiro'pi pradāsyāmi gṛhyatāṃ gṛhyatāṃ śubhe

1.50

śitena tīkṣṇadhāreṇa śastreṇa dvijasattamaḥ | nikṛtya svaṃ śiraścātha dadau tasyai prahasya ca

1.51

rudhireṇa plutaṃ sā ca parigṛhya gatā munim
ṛṣuruvāca-tavārthe preṣitaṃ vipra putreṇa vedaśarmaṇāṃ

1.52

etacchiraḥ saṃgṛhāṇa nikṛttaṃ cā''tmanā''tmanaḥ | vepitāṅgāstadālakṣya te babhūvuḥ parasparam

1.53

mṛtā no dharmasarvasvā mātā satyasamādhinā | ayameva mahābhāgaḥ piturarthe mṛtaḥ śubhaḥ

1.54

dhanyo'yaṃ dhanyatāṃ prāptaḥ piturarthe kṛtaṃ śubham | evaṃ saṃbhāṣitaṃ taistu bhrātṛbhiḥ puṇyacāribhiḥ

1.55

[ etacchiraḥ pragṛhya tvaṃ prahitaṃ tava sūnunā]| samākarṇya dvijo vākyaṃ jñātvā bhaktiparāyaṇam

1.56

nikrantitaṃ śirastena putreṇa vedaśarmaṇā | dharmaśarmāṇamāhātha śira etatpragṛhyatām

1.56.p1

iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe prathamo'dhyāyaḥ || 1

Linked texts (2)