Bhukhanda 1
Bhūkhaṇḍa 1
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.56 — 1 part
1.1
ṛṣaya ūcuḥ—
śṛṇu sūta mahābhāga sarvatattvārthakovida | saṃdehamāgatā viprā dāruṇaṃ buddhināśanam
1.2
kecitpaṭhanti prahlādaṃ purāṇeṣu dvijottamāḥ | pañcavarṣānvitenāpi keśavaḥ paritoṣitaḥ
1.3
devāsure kathaṃ prāpte hariṇā saha yudhyati | nihato vāsudevena praviṣṭo vaiṣṇavīṃ tanum
1.4
sūta uvāca—
kaśyapena purā jñātaṃ kṛtaṃ vyāsena dhīmatā | brahmaṇā kathitaṃ pūrvaṃ vyāsasyāgre svayaṃ prabhoḥ
1.5
tamevaṃ hi pravakṣyāmi bhavatāmagrato dvijāḥ | saṃdehakāraṇaṃ jātaṃ chinnaṃ devena vedhasā
1.6
vyāsa uvāca—
śṛṇu sūta mahābhāga brahmaṇā paribhāṣitam | prahlādasya yathā janma purāṇe'pyanyathā śrutam
1.7
jātamātraḥ sarvasukhaṃ vaiṣṇavaṃ mārgamāśritaḥ | mahābhāgavataḥ śreṣṭhaḥ prahlādo devapūjitaḥ
1.8
viṣṇunā saha yuddhāya saputraḥ saṅgaraṃ gataḥ | nihato vāsudevena praviṣṭo vaiṣṇavīṃ tanum
1.9
sṛṣṭibhāvaṃ śṛṇuṣva tvamasyaiva ca mahātmanaḥ | saṅgaraṃ prāpyai putrādyairviṣṇunā saha vīryavān
1.10
praviṣṭo vaiṣṇavaṃ tejaḥ saṃprāpya svena tejasā | [ mahābhāgavataḥ śreṣṭhaḥ prahlādo devapūjitaḥ]
1.12
purā kalpe mahābhāga yathā jātaḥ sa vīryavān | vṛttāntaṃ tasya vīrasya pravakṣyāmi samāsataḥ 11
paścime sāgarasyānte dvārakā nāma vai purī | sarvaruddhisamāyuktā sarvasiddhisamanvitā
1.13
tasyāmāste sadā devo yogajño yogasattamaḥ | śivaśarmeti vikhyāto vedaśāstrārthakovidaḥ
1.14
tasyāpi pañca putrāstu babhūvuḥ śāstrakovidāḥ | yajñaśarmā vedaśarmā dharmaśarmā tathaiva ca
1.15
viṣṇuśarmā mahābhāga nūnaṃ tatkarmakovidaḥ | pañcamaḥ somaśarmeti pitṛbhaktiparāyaṇaḥ
1.16
pitṛbhaktiṃ vinā caiva dharmamanyaṃ dvijottamāḥ | na vidanti mahātmānastadbhāvena tu bhāvitāḥ
1.17
teṣāṃ tu bhaktiṃ saṃpaśyañchivaśarmā dvijottamaḥ | cintayāmāsa medhāvī niṣkārṣiṣye surāttamān
1.18
pitṛbhakteṣu yo bhāvo naiteṣāṃ manasi sthitaḥ | yathā jānāmyahaṃ cātha kariṣye buddhipūrvakam
1.19
viṣṇoścaiva prasādātsa sarvasiddhirbabhūva ha | sadbhāvaṃ cintayāmāsa saṃjñānārthaṃ dvijottamaḥ
1.20
upāyaṃ brāhmaṇaśreṣṭhastapasastejasaḥ kila | cakāra so'pyupāyajño māyayā brahmavittamaḥ
1.21
teṣāmagre tato vyājaṃ śivaśarmā vyadarśayat | mahatā jvararogeṇa mṛtā mātā vidarśitā
1.22
taistu dṛṣṭvā mṛtā mātā pitaraṃ vākyamabruvan | yayā vayaṃ mahābhāga garbhāṃgāre pravardhitāḥ
1.23
kalevaraṃ parityajya svayameva gatā kṣayam | apahāya gatā seyaṃ svarge tāta kimucyate
1.24
śivaśarmoparibhavaṃ putraṃ bhaktiparāyaṇam | yajñaśarmāṇamāhūya ityuvāca dvijottamaḥ
1.25
anenāpi sutīkṣṇena śastreṇa niśitena vai | vicchidyāṅgāni sarvāṇi yatra tatra kṣipasva hi
1.26
tatkṛtaṃ tena putreṇa yathādeśaṃ śrutaṃ pituḥ | samāyātaḥ punaḥ paścātpitaraṃ vākyamabravīt
1.27
yathādiṣṭaṃ tvayā tāta tatsarvaṃ kṛtavānaham | samādiśa mamānyacca kāryakāraṇamadya ca
tacca sarvaṃ kariṣyāmi durlabhaṃ durjayaṃ pitaḥ
1.28
tamājñāya mahābhāgaṃ pitṛbhaktaṃ sa ca dvijaḥ | niścayaṃ paramaṃ jñātvā dvitīyasya vicintayan
1.30
vedaśarmāṇamāsādya gaccha tvaṃ mama śāsanāt | striyā vinā na yukto'smi sthātuṃ kandarpamohitaḥ
yā mayā darśitā nārī sarvasaubhāgyasaṃpadā | enāminaya vatsa tvaṃ mamārthe kṛtaniścayaḥ
1.31
evamuktastathā prāha kariṣye tava supriyam | pitaraṃ taṃ namaskṛtya tāmuvāca gatastataḥ
1.32
tvāṃ devi yācate tātaḥ kāmabāṇaprapīḍitaḥ | atastvaṃ jarayā yuktaṃ prasādasumukhī bhava
1.33
bhaja tvaṃ cārusarvāṅgi pitaraṃ mama sundari | evamākarṇitaṃ tasya māyayā vedaśarmaṇaḥ
1.34
jarayā pīḍitasyāpi naivecchāmi kadācana | saṃśleṣamukharogasya vyādhigrastasya sāṃpratam
1.35
śithilasyāpi cā''rtasya tasya vṛddhasya saṃgamam | bhavantaṃ rantumicchāmi kariṣye tava supriyam
1.36
bhavantaṃ nṛpasaubhāgyairguṇaratnairalaṃkṛtam | divyalakṣaṇasaṃpannaṃ divyarūpaṃ mahaujasam
1.37
kiṃ kariṣyasi cānena vṛddhena śrṛṇu mānada | mamāṅgabhogabhāvena sarvaṃ prāpsyasi durlabham
1.38
yadyattvamicchase vipra tattadāṅgi na saṃśayaḥ | etadvākyaṃ mahacchrutvā apriyaṃ pāpasaṃkulam
1.39
adharmayuktaṃ te vākyamayuktaṃ pāpamiśritam | nedṛśaṃ māṃ vaderdevi pitṛbhaktaṃ hyanāgasam
1.40
piturarthe samāyātastvāmahaṃ prārthaye śubhe | anyadeva na vaktavyaṃ bhaja tvaṃ pitaraṃ mama
1.41
yadyattvamicchase devi trailokye sacarācare | tattadaṅgi na saṃdeho devarājyādikaṃ śubhe
1.42
evaṃ samartho dātuṃ me piturarthe yadā bhavān | tadā me darśayādyaiva sendrāṃstvaṃ samaheśvarān
1.43
dātumevaṃ samartho'si durlabhaṃ mama sāṃpratam | kiṃ te balaṃ mahābhāga darśayasva tvamātmanaḥ
1.44
paśya paśya balaṃ devi prabhāvaṃ tapaso mama | mayā''hūtāḥ samāyātā indrādyāḥ surasattamāḥ
1.45
vedaśarmāṇamūcuste kiṃ kurmo hi dvijottama | yamevamicchase vipra taṃ vai dadmo na saṃśayaḥ
1.46
yadi devāḥ prasannā me prasādasumukhā yadi | imāṃ tu vipulāṃ bhaktiṃ pādayoḥ pitureva me
1.47
evamastu surāḥ sarve yathā yātāstathā gatāḥ | tamuvāca tato hṛṣṭā dṛṣṭaṃ te tapaso balam
1.48
devaistu nāsti me kāryaṃ yadi dātumihecchasi | yanmāṃ nayasi gurvarthaṃ tatkuruṣva mama priyaṃ
dehi tvaṃ svaṃ śiro vipra svahastena nikṛtya vai
1.49
vedaśarmovācadhanyo'hamadya saṃjāto muktaścaiva ṛṇatrayāt | svaśiro'pi pradāsyāmi gṛhyatāṃ gṛhyatāṃ śubhe
1.50
śitena tīkṣṇadhāreṇa śastreṇa dvijasattamaḥ | nikṛtya svaṃ śiraścātha dadau tasyai prahasya ca
1.51
rudhireṇa plutaṃ sā ca parigṛhya gatā munim
ṛṣuruvāca-tavārthe preṣitaṃ vipra putreṇa vedaśarmaṇāṃ
1.52
etacchiraḥ saṃgṛhāṇa nikṛttaṃ cā''tmanā''tmanaḥ | vepitāṅgāstadālakṣya te babhūvuḥ parasparam
1.53
mṛtā no dharmasarvasvā mātā satyasamādhinā | ayameva mahābhāgaḥ piturarthe mṛtaḥ śubhaḥ
1.54
dhanyo'yaṃ dhanyatāṃ prāptaḥ piturarthe kṛtaṃ śubham | evaṃ saṃbhāṣitaṃ taistu bhrātṛbhiḥ puṇyacāribhiḥ
1.55
[ etacchiraḥ pragṛhya tvaṃ prahitaṃ tava sūnunā]| samākarṇya dvijo vākyaṃ jñātvā bhaktiparāyaṇam
1.56
nikrantitaṃ śirastena putreṇa vedaśarmaṇā | dharmaśarmāṇamāhātha śira etatpragṛhyatām
1.56.p1
iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe prathamo'dhyāyaḥ || 1
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit