Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 108: atha trayodaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Bhūkhaṇḍa 108

Language
Sanskrit

Contents

atha trayodaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ

108.1

rambhovācatapa etatparityajya kimālokayase śubhem̐ | manaḥ saṃrakṣa vai sādhvi puruṣasya vicintanāt

108.2

aśokasundaryuvāca —
manastapasi līnaṃ me nahuṣasyāpi kāmyayā | na vai cālayituṃ śakyaṃ devairapi saheśvaraiḥ

108.3

enaṃ dṛṣṭvā mahābhāge mano me calate bhṛm̐śam | rantumicchāmyahaṃ gatvā evamutkaṇṭhatāṃ gatam

108.4

evaṃ viparyayaścā''sīnmanaso me varānane | tanme tvaṃ kāraṇaṃ brūhi tavāsti jñānamuttamam

108.5

āyoḥ putrasya bhāryā'haṃ devaiḥ sṛṣṭā rmāhātmanaḥ | kasmānme dhāvate ceta utsukaṃ rantumeva ca

108.6

rambhovācasarveṣvevaṃ mahābhāge deharūpeṣu bhāmini | vasatyātmā svayaṃ brahma jñānarūpaḥ sanātanaḥ

108.7

yadyapi prakṛterbhāvairindriyairapakāribhiḥ | mohapāśaśatairbaddhastathā siddhastu sarvadā

108.8

prakṛtirnaiva jānāti tāṃ vai vaijñānikīṃ kalām | ayaṃ śuddhastu dharmajña ātmā vetti ca sundari

108.9

gacchatyapi manastāpa enaṃ dṛṣṭvā mahāmatim | pāpamevaṃ parityajya satyameva pradhāvati

108.10

bhartā'yamāyuputraste tatsatyaṃ ca na saṃśayaḥ | anyaṃ dṛṣṭvā viśaṅketa puruṣaṃ pāpalakṣaṇam

108.11

[ evaṃ vidhiḥ kṛto devaiḥ satyapāśena bandhitaḥ | asyāstu hyāyuputro'pi bhartṛtvamupayāsyati

108.14

evamākarṇitaṃ bhadre hyātmānaṃ cāpi sundari ] | tadbhavaṃ satyasaṃpanno vijñānātmā svayaṃ sthitaḥ12
anyaṃ bhāvaṃ na jānāti hyāyuputraṃ ca vindati | prakṛtirnaiva te devi hyenaṃ jānāti cā''gatam 13
evaṃ jñātvā pradhānātmā tavādyaiva pradhāvati | ātmā sarvaṃ prajānāti ātmā devaḥ sanātanaḥ

108.15

svayameva narendro'yaṃ nahuṣo nāma vīryavān | tasmādgacchati cetaste satyabandhaṃ viśiṣyate

108.17

āyoḥ sutaṃ parijñāya anyaṃ caiva na gacchati | etatte sarvamākhyātaṃ śāśvataṃ tvanmanogatam |i 16
huṇḍaṃ hatvā mahāghoraṃ samare dānavādhamam | tvāṃ nayiṣyati svasthānamāyośca gṛhamuttamam

108.19

hṛto daityena vīrendro nijapuṇyena śeṣataḥ| [†bālyātprabhṛti vīrendro viyuktaḥ svajanena vai ] 18
pitṛmātṛvihīnastu gato vṛddhiṃ mahāvane | yāsyatyeva piturgṛhaṃ tvayaiva saha sāṃpratam

108.20

evamābhāṣitaṃ śrutvā rambhāyāḥ śivanandinī | harṣeṇa mahatā''viṣṭā tāmuvāca tapasvinī

108.21

ayameva sa dharmātmā mama bhartā suvīryavān | mano me dhāvate satyaṃ kāmākulitavihvalam

108.22

nāsti cittasamo devo yo jānāti suniścitam | satyametanmayā dṛṣṭaṃ sucitraṃ cāruhāsini

108.23

manobhavasamānaṃ tu puruṣaṃ divyalakṣaṇam | na(pra)dhāvatyatibhāvena enaṃ dṛṣṭvā yathā sakhi

108.24

tathā na dhāvate bhadre puṃsamanyaṃ na manyate | evaṃ gantavyamāvābhyāṃ sakhībhirgṛhameva hi

108.25

evamābhāṣya sā rambhāṃ gamanāyopacakrame | gamanāyotsukāṃ jñātvā nahuṣasyāntikaṃ prati
tāmuvāca tato rambhā kasmāddevi na gamyate

108.27

sakhyā ca rambhayā sārdhaṃ nahuṣaṃ vīra lakṣaṇam | tasyāntikaṃ tu saṃprāpya preṣayāmāsa tāṃ sakhīm 26
enaṃ gaccha mahābhāge nahuṣaṃ devarūpiṇam | kathayasva kathāmetāṃ tavārthaṃ āgatā yataḥ

108.28

evaṃ sakhi kariṣyāmi supriyaṃ tava suvrate | evamuktvā gatā rambhā nahuṣaṃ rājanandanam

108.29

cāpabāṇadharaṃ vīraṃ dvitīyamiva vāsavam | pratyuvāca gatā rambhā sakhyā vacanamuttamam

108.30

āyuputra mahābhāga rambhā'haṃ samupāgatā | śivasya kanyayā vīra tapasyantyā prayojitā

108.31

tvadarthaṃ devadevena umayā divyayā purā | bhāryāratnaṃ vane sṛṣṭaṃ śreṣṭhaṃ lokeṣu durlabham

108.32

duṣprāpyaṃ ca naraśreṣṭhairdevaiḥ sendraistapodhanaiḥ | gandharvaiḥ pannagaiḥ siddhaiścāraṇaiḥ puṇyalakṣaṇaiḥ

108.33

svayameva samāyātaṃ tavārthe śṛṇu sāṃpratam | strīratnaṃ ca mahāprājña prakṛṣṭaṃ puṇyanirmitam

108.34

aśokasundarī nāma tavārthe tapasi sthitā | atyarthaṃ tu tapastaptaṃ bhavantamicchate sadā

108.35

evaṃ jñātvā mahāprājña bhajamānāṃ bhajasva hi | tvadṛte sā varārohā puruṣaṃ naiva yācate

108.36

nahuṣeṇa tayoktaṃ tu śrutvā tathā'vadhāritam | pratyuttaraṃ dadau cātha rambhe me śrūyatāṃ vacaḥ

108.37

[ tattu sarve vijānāmi yattvayoktaṃ mamāgrataḥ | mamāṃgre kathitaṃ pūrvaṃ vasiṣṭhena mahātmanā

108.38

sarvameva vijānāmi hyasyāstu tapa uttamam | ] śrūyatāṃ vacanaṃ rambhe yena saukhyaṃ bhaviṣyati

108.39

ahatvā dānavaṃ huṇḍaṃ na gacchāmi varānane | sarvametatsuvṛttāntamahaṃ jānāmi caiva hi

108.40

mamārthe tava saṃbhūtistapa ācaritaṃ tvayā | mama bhāryā na saṃdeho bhavatī vidhinā kṛtā

108.41

mamārthe niścayaṃ kṛtvā tapa ācaritaṃ tvayā | hṛtā tasmām̐dupāyena bhavatī niyamasthitā

108.42

sūtikāgṛhādahaṃ tena dānavenādhamena ca | bālabhāvasthito devi pitṛmātṛvinākṛtaḥ

108.44

tasmāttaṃ tu haniṣyāmi [ huṇḍaṃ taṃ dānavādhamam | paścāttvāmupaneṣye'haṃ ] vasiṣṭhasyā''śramaṃ prati
evaṃ kathaya bhadraṃ te rambhe matpriyakāriṇīm | evaṃ visarjitā tena satvaraṃ sā gatā punaḥ

108.45

aśokasundarīṃ devīṃ kathayāmāsa tasya ca | samāsena tathā sarvaṃ rambhā sā dvijasattama

108.46

aśokasundarī bālā hyavadhārya subhāṣitam | nahuṣasyāpi vīrasya harṣeṇa ca samanvitā

108.46.p1

tasthau tatra tayā sārdhaṃ svasakhyā rambhayā tadā | bhartuśca kīdṛśaṃ vīryamiti paśyāmyahaṃ sthitā 47

Linked texts (2)