Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 14: atha caturdaśo'dhyāyaḥ

Bhūkhaṇḍa 14

Language
Sanskrit

atha caturdaśo'dhyāyaḥ

14.1

somaśarmovācaevaṃvidhaṃ mahāpuṇyaṃ dharmākhyānamanuttamam | kathaṃ jānāsi bhadraṃ te kasmāccaiva śrutaṃ tvayā

14.2

sumanovācabhārgavāṇāṃ kule jātaḥ pitā mama mahāmate | cyavano nāma vikhyātaḥ sarvajñānaviśāradaḥ

14.3

tasyāhaṃmabhavaṃ kanyā prāṇādapi ca vallabhā | yatra yatra vrajatyeṣa tīrthārāsectionsmeṣu suvrata

14.4

sabhāsu ca munīnāṃ tu devatāyataneṣu ca | tena sārdhaṃ vrajāmyekā krīḍamānā sadaiva hi

14.5

kauśikānvayasaṃbhūto vedaśarmā mahāmatiḥ| piturmama sakhā śīghramaṭamānaḥ samāgataḥ

14.6

duḥkhena mahatā''viṣṭaścintayāno muhurmuhuḥ | tamāgataṃ mahātmānamuvāca ca pitā mama

14.7

bhavantaṃ duḥkhasaṃtaptamiti jānāmi suvrata | kasmādduḥkhī bhavāñjātastanme tvaṃ kāraṇaṃ vada

14.8

evaṃ vākyaṃ tataḥ śrutvā cyavanasya mahātmanaḥ | tamuvāca mahātmānaṃ pitaraṃ mama suvrataḥ

14.9

vedaśarmā mahāprājñaḥ sarvaṃ duḥkhasya kāraṇam | mama bhāryā mahāsādhvī pativrataparāyaṇā

14.11

aputrā sā hi saṃjātā mama vaṃśo na vidyate | etatte kāraṇaṃ proktaṃ pṛcchase tvaṃ tu yacca mām 10
etasminnantare prāpte kaścitsiddhaḥ samāgataḥ | mama pitrā tathā tena hyutthāya vedaśarmaṇā

14.12

dvābhyāmevāpyasau siddhaḥ pūjito bhaktipūrvakam | upacāraistu bhojyādyairvacanairmadhurākṣaraiḥ

14.13

dvābhyāmantargataṃ pṛṣṭaṃ pūrvoktaṃ ca yathā tvayā | ubhau tau prāha dharmātmā sasakhaṃ pitaraṃ mama

14.14

dharmasya kāraṇaṃ sarvaṃ mayoktaṃ te yathā kila

14.15

dharmeṇa prāpyate putro dhanaṃ dhānyaṃ tathā striyaḥ | tatastena kṛtaṃ dharmaṃ saṃpūrṇaṃ vedaśarmaṇā

14.16

tasmāddharmātsusaṃjātaṃ mahatsaukhyaṃ suputrakam | tena saṅgaprasaṅgena mamaiṣa matiniścayaḥ

14.17

yathā kānta tava proktaṃ mayaiva paramaṃ śubham | tasmācchrutaṃ mahāsiddhātsarvasaṃdehanāśanam
vipradharmaṃ samāśritya hyanuvartasva sarvadā

14.18

somaśarmovācadharmeṇa kīdṛśo mṛtyurjanma caiva vadasva me | ubhayorlakṣaṇaṃ kānte tatsarvaṃ hi yathāgamam

14.19

sumanovāca-satyaśaucakṣamāśāntitīrthapuṇyādikaistathā | dharmaśca pālito yena tasya mṛtyuṃ vadāmyaham

14.20

rogo na jāyate tasya na ca pīḍā kalevare | na śramo na ca vai glānirna ca svedo bhramastathā

14.21

divyarūpadharā bhūtvā gandharvā brāhmaṇāstathā | vedapāṭhasamāyuktā gītajñānaviśāradāḥ

14.23

tasya pārśve samāyānti stutiṃ kurvanti cāṭulām | svasthaḥ sukhāsane yukto devapūjāgataḥ kila
tīrthe ca labhate prājñaḥ snānārthaṃ dharmatatparaḥ | agnyāgāre gavāṃ sthāne devatāyataneṣu ca

14.24

ārāme ca taḍāge vā yatrāśvattho vaṭastathā | brahmavṛkṣaṃ samāśritya śrīvṛkṣaṃ vā tathā punaḥ

14.25

aśvesthānaṃ samāśrityai gajasthānagato naraḥ | aśokaṃ cūtavṛkṣaṃ ca samāśritya yadā sthitaḥ

14.26

saṃnidhau brāhmaṇānāṃ ca rājaveśmagato'tha vā | raṇabhūmiṃ samāśritya pūrvaṃ yatra mṛto bhavet

14.27

mṛtyusthānāni puṇyāni kevalaṃ dharmakāraṇam | gogṛhaṃ tu susaṃprāpya tathā cāmarakaṇṭakam

14.28

śuddhairdharmakaro nityaṃ dharmātmā dharmavatsalaḥ | evaṃ sthānaṃ samāpnoti yadā mṛtyuṃ samāśritaḥ

14.29

mātaraṃ paśyate puṇyāṃ pitaraṃ ca narottamam | bhrātaraṃ śreyasā yuktamanyaṃ svajanabāndhavam

14.30

vandījanaistathā puṇyaiḥ stūyamānaḥ punaḥ punaḥ | pāpiṣṭhaṃ naiva paśyetai nānyaṃ śūdrādikaṃ punaḥ

14.32

gītaṃ gāyanti gandharvāḥ stuvanti stāvakāḥ stavaiḥ | mantrapāṭhaistathā viprā mātā snehena pūjayet 31
pitā svajanavargāśca dharmātmānaṃ mahāmatim | evaṃ mṛtyuḥ samākhyātaḥ puṇyasthāneṣu vai prabho

14.33

pratyakṣānapaśyate dūtānhāsyasnehasamanvitān | na ca svapnena mohena kleśayuktena naiva ca

14.34

dharmarājo mahāprājño bhavantaṃ tu samāhvayet | ehyehi tvaṃ mahābhāga yatra dharmaḥ sa tiṣṭhati

14.36

tasya no mohasaṃprāptirna glāniḥ smṛtivibhramaḥ | jāyate nātra saṃdehaḥ prasannātmā bhaviṣyati 35
jñānavijñānasaṃpannaḥ smareddevaṃ janārdanam | taiḥ sārthaṃ tu prayātyevaṃ saṃtuṣṭo hṛṣṭamānasaḥ

14.37

ekatvaṃ jāyate tasya tyajataḥ svaṃ kalevaram | daśamadvāramāśritya hyātmā tasya sa gacchati

14.38

śivikā tasya cā''yāti haṃsayānaṃ manoharam | vimānaireva saṃyāti harerdhāma hyanuttamam

14.39

chatreṇa dhriyamāṇeṇa cāmarairvyajanaistathā | vījyamānaḥ sa dharmātmā [ puṇyaireva samantataḥ

14.40

gīyamānastu dharmātmā] stūyamānaśca paṇḍitaiḥ | bandibhiścāraṇairdivyairbrāhmaṇairvedapāragaiḥ

14.41

sādhubhiḥ stūyamānastu sarvasaukhyasamanvitaḥ | yathā dānaprabhāvena phalamāpnoti tatra saḥ

14.42

ārāmavāṭikāṃmadhye sa prayāti sukhena vai | apsarobhiḥ samākīrṇo divyābhirmaṅgalairyutaḥ

14.43

devaiḥ prastūyamānastu dharmarājaṃ prapaśyati | devāśca dharmasaṃyuktā jagmuḥ saṃmukhameva tam

14.44

[ ehyehi vai mahābhāga bhuṅkṣva bhogānmanogatān | evaṃ sa paśyate dharmaṃ saumyarūpaṃ mahāmatim

14.45

svasya puṇyasya bhāvena bhuñjate svargameva saḥ ] | bhogakṣayātsa dharmātmā punarjanma prayāti vai

14.46

nijadharmaprasādātsa kulaṃ puṇyaṃ prayāti vai | brāhmaṇasya tu puṇyasya kṣatriyasya tathaiva ca

14.47

dhanāḍhyasya supuṇyasya vaiśyasyaiva mahāmate | dharmeṇa modate tatra punaḥ puṇyaṃ karoti saḥ

Linked texts (2)