Bhukhanda 20: athairkāviṃśo'dhyāyaḥ
Bhūkhaṇḍa 20
- Language
- Sanskrit
Contents
- 20.45 — 1 part
athairkāviṃśo'dhyāyaḥ
20.1
praśnamekaṃ mahābhāga kariṣye sāṃprataṃ vada | tvayaiva pūrvamuktaṃ tu suvrataṃ ca pratīśvaram
20.2
pūrvābhyāsena sa dhyāyannārāyaṇamanāmayam | kasyāṃ jātau samutpannaḥ suvrataḥ pūrvajanmani
20.3
tanme tvaṃ sāṃprataṃ brūhi kathamārādhito hariḥ | anenāpi sudehena ko'yaṃ puṇyasamanvitaḥ
20.4
brahmovāca....
vaidiśe nagare puṇye bahuṛddhisamākule | tatra rājā mahātejā ṛtadhvajasuto balī
20.5
tasyā''tmajo mahāpuṇyo rukmabhūṣaṇasaṃjñakaḥ | saṃdhyābalī tasya bhāryā dharmapatnī yaśasvinī
20.6
tasyāṃ putraṃ samutpādya sa ātmasadṛśaṃ balī | tasya dharmāṅgadaṃ nāma cakāra nṛpanandanaḥ
20.7
sarvalakṣaṇasaṃpannaḥ pitṛbhaktiparāyaṇaḥ | rukmāṅgadasya tanayo yo'yaṃ bhagavatāṃ varaḥ
20.8
pituḥ saukhyārthamevāpi mohinyarthe śiro dadau | vaiṣṇavena ca dharmeṇa pitṛbhaktyā tu tasya vai
20.9
suprasanno hṛṣīkeśaḥ sakāyo vaiṣṇavaṃ padam | nītaścaiva tu sarvajño vaiṣṇavaḥ sātvatāṃ varaḥ
20.10
dharmāṅgado mahāprājñaḥ prajñājñānaviśāradaḥ | tatrastho vai mahāprājño dharmo'sau dharmabhūṣaṇaḥ
20.11
divyānmanonugānbhogānmodamānaḥ prabhuāti | pūrṇaṃ varṣasahasrānte dharmātmā dharmabhūṣaṇaḥ
20.12
tasmātpadātparibhraṣṭo viṣṇoreva prasādataḥ | suvrato nāma medhāvī sumanānandavardhanaḥ
20.13
somaśarmākhyatanayaḥ śreṣṭho bhagavatāṃ varaḥ | tapaścacāra medhāvī viṣṇudhyānaparo'bhavat
20.14
kāmakrodhādikāndoṣānparityajya dvijottamaḥ | saṃniyamyendriyavargaṃ tapastepe sa nirjane
20.15
vaidūryaparvataśreṣṭhe siddheśvarasamīpataḥ | ekīkṛtya manaścāyaṃ saṃyojya viṣṇunā saha
20.16
evaṃ varṣaśataṃ sthitvā dhyāne tasya mahātmanaḥ | suprasanno jagannāthaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
20.17
tasmai varaṃ dadau cātha lakṣmyā ca saha keśavaḥ | bho bhoḥ suvrata dharmātmanbudhyasva vibudhādhipa
20.18
varaṃ varaya bhadraṃ te kṛṣṇo'haṃ te samāgataḥ | evamākarṇya medhāvī viṣṇorvākyamanuttamam
20.19
harṣeṇa mahatā''viṣṭo dṛṣṭvā devaṃ janārdanam | baddhāñjalipuṭo bhūtvā praṇāmamakarottadā
20.20
suvrata uvāca —
saṃsārasāgaramatīva gabhīrapāraṃ duḥkhormibhirvividhamohamayaistaraṅgaiḥ
saṃpūrṇamasti nijadoṣaguṇaistu prāptaṃ tasmātsamuddhara janārdana māṃ sudīnam
20.22
[ karmāmbude mahati garjati varṣatīva vidyullatāllasati pātakasaṃcayairme
mohāndhakārapaṭalairmama naṣṭadṛṣṭerdīnasya tasya madhusūdana dehi hastam ||] 21
saṃsārakānanavaraṃ bahuduḥkhavṛkṣaiḥ saṃsevyamānamapi mohamayaiśca siṃhaiḥ
saṃdīptamasti karuṇābahuvahnitejaḥsaṃtapyamānamanasaṃ paripāhi kṛṣṇa
20.23
saṃsāravṛkṣamalijīrṇamapīha uccaṃ māyāsukandakaruṇābahuduḥkhaśākham
jāyādisaṃghacchadanaṃ phalitaṃ murāre taṃ cādhirūḍhapatitaṃ bhagavanniha rakṣa
20.25
duḥkhānalairvividhamohamayaiḥ susūkṣmaiḥ śokaurviyogamaraṇāntakasaṃnibhaiśca
dagdho'smi kṛṣṇa satataṃ mama dehi mokṣaṃ jñātāmbunā'tha pariśicya sadaiva māṃ tvam
mohāndhakārapaṭale mahatīva garte saṃsāranāmni satataṃ patitaṃ hi kṛṣṇa
kṛtvā tarīṃ mama hi dīnabhayāturasya tasmādvikṛṣya śaraṇaṃ naya māmitastvam
20.26
tvāmeva ye niyatamānasabhāvayuktā dhyāyantyananyamanasā padavīṃ labhante
natvaiva pādayugalaṃ [ ca mahatsupuṇyaṃ ye devakiṃnaragaṇāḥ paricintayanti
20.27
nānyaṃ vadāmi na bhajāmi na cintayāmi tvatpādapadmayugalaṃ ] satataṃ namāmi
evaṃ hi māmupagataṃ śaraṇaṃ ca rakṣa dūreṇa yāntu mama pātakasaṃcayāste
dāso'smi bhṛtyavadahaṃ tava janma janma tvatpādapadmayugalaṃ satataṃ namāmi
20.28
yadi kṛṣṇa prasanno'si dehi me vara muttamam | mama tau pitarau kṛṣṇa sakāryāai naya mandire
ātmanaśca kalatraṃ ca mayā saha na saṃśayaḥ
20.29
śrīkṛṣṇa uvāca —
evaṃ te paramaḥ kāmo bhaviṣyati na saṃśayaḥ | tasya tuṣṭo hṛṣīkeśo bhaktyā tasya pratoṣivataḥ
20.30
prayāto vaiṣṇavaṃ lokaṃ dāhapralayavarjitam | suvratena samaṃ tau dvau sumanāsomaśarmakau
20.31
yāvatkalpadvayaṃ prāptaṃ tāvadvai suvrato dvijaḥ | bubhuje puṇyajām̐llokānbhogāṃścaiva mahāmanāḥ
20.32
devakāryārthamatraiva kaśyapasya gṛhe punaḥ | avatīrṇo mahāprājño vacanāttasya śārṅgiṇaḥ
20.33
aindraṃ padaṃ hi yo bhuṅkte viṣṇoścaiva prasādataḥ | vasudatteti vikhyātaḥ sarvadevairnamaskṛtaḥ
[ aindraṃ padaṃ hi yo bhuṅkte sāṃprataṃ vāsavo divi]
20.34
etattve sarvamākhyātaṃ sṛṣṭisaṃbandhakāraṇam | anyaccaiva pravakṣyāmi yatpṛcchasi mahāmate
20.35
vyāsa uvāca —
dharmāṅgado mahāprājño rukmāṅgadasuto balī | ādye kṛtayuge prāpte sṛṣṭikāle sa vāsavaḥ
tatkathaṃ devadeveśa hyanyo dharmāṅgado bhuvi
20.36
anyo dharmāṅgado rājā kiṃvā'yaṃ tridaśādhipaḥ | etaṃ me saṃśayaṃ jātaṃ tadbhavāñchettumarhati
20.37
brahmovācahanta te kīrtayiṣyāmi sarvasaṃdehanāśanam | devasya līlā sṛṣṭyarthaṃ vartate dvijasattama
20.38
yathā vārāśca pakṣāśca māsāśca ṛtavo yathā | saṃvatsarāśca manavo yathā yānti yugāni ca
20.39
tathā kalpāḥ samāyānti vrajāmyeṣvaṃ janārdanam | ahameva mahāprājña mayi yānti carācarāḥ
20.40
punaḥ sṛjati yogātmā pūrvavadviśvameva hi | punaścāhaṃ punarvedāḥ punaste devatā dvijāḥ
20.41
tathā bhūpāśca te sarve prajāścaiva tathā'khilāḥ | prabhavanti mahābhāga vidvāṃstatra na muhyati
20.42
pūrvakalpe mahābhāgo yathā rukmāṅgado nṛpaḥ | tathā dharmāṅgadaścāyaṃ saṃjātaḥ khyātimāndvija
20.43
rāmādayo mahāprājñā yayātinahuṣādayaḥ | manvādayo mahātmānaḥ prabhavanti layanti ca
20.44
aiṃdraṃ padaṃ prabhuñjanti rājāno dharmatatparāḥ | yathā dharmāṅgado vīraḥ prabhunākti mahatpadam
20.45
evaṃ devāśca vedāśca purām̐ṇasmṛtipūrvakāḥ | etatsarvaṃ samākhyātaṃ tavāgre dvijasattama
caritaṃ suvratasyātha puṇyaṃ sugatidāyakam̍
20.45.p1
iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe aindre suvratopākhyānaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ || 21
Linked texts (4)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Revākhaṇḍa (Skandapurāṇa) — Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit
- Narmadāmāhātmya — Sanskrit