Bhukhanda 21
Bhūkhaṇḍa 21
- Language
- Sanskrit
Contents
- 21.44 — 1 part
21.1
ṛṣaya ūcuḥvicitreyaṃ kathā puṇyā sarvadharmapradāyinī | sarvapāpaharā proktā bhavatā vadatāṃ vara
21.2
sṛṣṭisaṃbandhametaṃ nastadbhavānvaktumarhati | pūrvameva kathaṃ sṛṣṭirvistarātsūtanandana
21.3
sūta uvāca —
vistareṇa pravakṣyāmi sṛṣṭim̐saṃhārakāraṇam | śrutamātreṇa yasyāpi naraḥ sarvajñatāṃ vrajet
21.4
hiraṇyakaśipuryo hi tena vyāptaṃ jagattrayam | tapasā''rādhya brahmāṇaṃ varaṃ prāpa sudurlabham
21.5
[ tasmāddevānmahābhāgādamaratvaṃ tathaiva ca | devāṃllokānsamaṃ vyāpya prabhutvaṃ svayamarjitam
21.7
tato devāḥ sagandharvā munayo vedapāragāḥ | nāgāśca kiṃnarāḥ siddhā yakṣāścaiva tathā'pare || ] 6
brahmāṇaṃ taṃ puraskṛtya jagmurnārāyaṇaṃ prabhum | kṣīrasāgarasaṃsuptaṃ yoganidrāṃ gataṃ prabhum
saṃvibodhya mahāstotrairdevāḥ prāñjalayaḥ sthitāḥ
21.8
saṃvibuddhe tu deveśe vṛttāntaṃ sudurātmanaḥ | ācacakṣurmahātmānaḥ samākarṇya jagatpatiḥ
21.9
nṛsiṃharūpamāsthāya taṃ jaghāna mahābalam | [ punarvarāharūpeṇa hiraṇyākṣaṃ mahābalam̍]
21.10
tadghātāccaiva saṃtaptā asurā yuyudhuśca tam | so'pyanyāṃśca jaghānātha dānavānghoradarśanān
21.11
evaṃ vai teṣu naṣṭeṣu dānaveṣu mahātmasu | [†anyeṣu teṣu naṣṭeṣu ditiputreṣu vai tadā ]
21.12
punaḥ sthānaṃ hi prāpteṣu deveṣu ca mahātmasu | yajñeṣvatha pravṛtteṣu sarveṣu dharmakarmasu
21.13
svastheṣu sarvalokeṣu ditirvai duḥkhapīḍitā | putraśokena saṃtaptā hāhābhūtā vicetanā
21.14
bhartāraṃ sūryasaṃkāśaṃ tapastejaḥsamanvitam | dātāraṃ ca mahātmānaṃ bhartāraṃ kaśyapaṃ tadā
21.15
bhaktyā praṇamya viprendra tamuvāca mahāmatim | bhagavannaṣṭaputrā'haṃ kṛtā devena cakriṇā
21.16
daityāśca dānavāḥ sarve devaiścaiva nipātitāḥ | putraśokānalenāhaṃ saṃtaptā munisattama
21.17
mamā''nandakaraṃ putraṃ sarvatejoharaṃ vibho | subalaṃ cārusarvāṅgaṃ ravitejaḥsamaprabham
21.18
buddhimantaṃ ca sarvajñaṃ jñātāraṃ sarvadehinām | tapastejaḥsamāyuktaṃ vedajñaṃ vedapāragam
21.19
[ brahmajñaṃ jñānavettāraṃ devabrāhmaṇapūjakam |] jetāraṃ sarvalokānāṃ †mamā''nandakaraṃ dvija
21.20
sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ putraṃ me dīyatāṃ vibho | evamākarṇya vai tasyāḥ kaśyapo vākyamuttamam
21.21
kṛpāviṣṭamanāstuṣṭo duḥkhitāṃ tāṃ dvijottamaḥ | samuvāca mahābhāgaḥ kṛpaṇāṃ dīnamānasām
21.23
tasyāḥ śirasi saṃnyasya svahastaṃ bhāvatatparam | bhaviṣyati mahābhāge yādṛśo vāñchitaḥ sutaḥ22
evamuktvā jagāmāsau meruṃ girivarottamam | tapastepe nirālambā sādhayanparamadyutiḥ
21.24
etasminnantare sā tu garbhaṃ dadhāra cottamam | sā ditiḥ sarvadharmajñā cārukarmā manasvinī
21.25
śatavarṣapramāṇaṃ tu śuciṣmatī babhūva ha | tayā'tha janitaḥ putro brahmatejaḥsamanvitaḥ
21.27
[ atha kaśyapa āyāto harṣeṇa mahatā'nvitaḥ ] | cakāra nāma medhāvī tasya putrasya sattamaḥ 26
bala ityabravīdvipro nāma tatsadṛśo mahān | evaṃ nāma ca kṛtvā'tha vratabandhaṃ cakāra saḥ
21.28
prāha putra mahābhāga brahmacaryaṃ prasādhaya | evametatkariṣyāmi tadvākyaṃ jagṛhe ca saḥ
21.29
vedasyādhyayanaṃ kuryādbrahmacaryeṇa suvrataḥ | evaṃ varṣaśataṃ jātaṃ tasyaivaṃ ca tapasyataḥ
21.30
mātuḥ samīpamāyāti tapastejaḥsamanvitaḥ | tapovīryamayaṃ divyaṃ brahmacaryaṃ mahātmanaḥ
21.31
ditiḥ paśyati putrasya harṣeṇa mahatā'nvitā | tamuvāca mahātmānaṃ balaṃ putraṃ tapasvinam
21.32
medhāvinaṃ mahāprājñaṃ prajñājñānaviśāradam | tvayi jīvati bho vatsa prajīvanti sutā mama
21.33
hiraṇyakaśipādyāśca ye hatāścakrapāṇinā | vairaṃ sādhaya me vatsa jahi devānripūnraṇe
21.34
danuśca tamuvācātha balaṃ putraṃ mahābalam | ādāvindraṃ hi deveśaṃ drutaṃ sūdaya putraka
21.35
paścāddevānnipātyaitāṃstato garuḍavāhanam | tathā cā''karṇya sā devī hyaditiḥ patidevatā
21.36
duḥkhena mahatā''viṣṭā putramindramabhāṣata | ditiputro mahām̐stejā mahākāyo vyavardhitaḥ
21.37
devānāṃ hi vadhārthāya tapam̐stepe nirañjane | evaṃ jānīhi deveśa yadi kṣemamihecchasi
21.38
tacchrutvā vacanaṃ tasyāḥ sa mātuḥ pākaśāsanaḥ | cintāmavāpa duḥkhena mahatīṃ devarāṭ tadā
21.39
mahābhayena saṃtrastaścintayāmāsa vai tadā | kathamenaṃ haniṣyāmi vedadharmavidūṣakam
21.40
iti niścitya deveśo balasya nidhanaṃ prati | ekadā tu balaḥ sāyaṃ saṃdhyārthaṃ siṃdhumāgataḥ
21.42
kṛṣṇājinena divyena daṇḍakāṣṭhena rājitaḥ | amalenāpi puṇyena brahmacaryeṇa tejasā 41
sāgarasyopakaṇṭhe taṃ saṃdhyāsanamupāgatam | japamānaṃ tu taṃ daityaṃ darśayāmāsa vāsavaḥ
21.43
vajreṇa pāṭayāmāsa devendro'sau balaṃ tadā | evaṃ nipatitaṃ dṛṣṭvā gatasattvaṃ gataṃ bhuvi
harṣeṇa mahatā''viṣṭo devarājmumude tadā
21.44
evaṃ nipātitaṃ daityaṃ ditinandanameva ca̍ | vīkṣyotsavaṃ cakārā''śu sukhena pākaśāsanaḥ
21.44.p1
iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe baladaityavadho nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ || 22
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit