Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 21

Bhūkhaṇḍa 21

Language
Sanskrit

Contents

21.1

ṛṣaya ūcuḥvicitreyaṃ kathā puṇyā sarvadharmapradāyinī | sarvapāpaharā proktā bhavatā vadatāṃ vara

21.2

sṛṣṭisaṃbandhametaṃ nastadbhavānvaktumarhati | pūrvameva kathaṃ sṛṣṭirvistarātsūtanandana

21.3

sūta uvāca —
vistareṇa pravakṣyāmi sṛṣṭim̐saṃhārakāraṇam | śrutamātreṇa yasyāpi naraḥ sarvajñatāṃ vrajet

21.4

hiraṇyakaśipuryo hi tena vyāptaṃ jagattrayam | tapasā''rādhya brahmāṇaṃ varaṃ prāpa sudurlabham

21.5

[ tasmāddevānmahābhāgādamaratvaṃ tathaiva ca | devāṃllokānsamaṃ vyāpya prabhutvaṃ svayamarjitam

21.7

tato devāḥ sagandharvā munayo vedapāragāḥ | nāgāśca kiṃnarāḥ siddhā yakṣāścaiva tathā'pare || ] 6
brahmāṇaṃ taṃ puraskṛtya jagmurnārāyaṇaṃ prabhum | kṣīrasāgarasaṃsuptaṃ yoganidrāṃ gataṃ prabhum
saṃvibodhya mahāstotrairdevāḥ prāñjalayaḥ sthitāḥ

21.8

saṃvibuddhe tu deveśe vṛttāntaṃ sudurātmanaḥ | ācacakṣurmahātmānaḥ samākarṇya jagatpatiḥ

21.9

nṛsiṃharūpamāsthāya taṃ jaghāna mahābalam | [ punarvarāharūpeṇa hiraṇyākṣaṃ mahābalam̍]

21.10

tadghātāccaiva saṃtaptā asurā yuyudhuśca tam | so'pyanyāṃśca jaghānātha dānavānghoradarśanān

21.11

evaṃ vai teṣu naṣṭeṣu dānaveṣu mahātmasu | [†anyeṣu teṣu naṣṭeṣu ditiputreṣu vai tadā ]

21.12

punaḥ sthānaṃ hi prāpteṣu deveṣu ca mahātmasu | yajñeṣvatha pravṛtteṣu sarveṣu dharmakarmasu

21.13

svastheṣu sarvalokeṣu ditirvai duḥkhapīḍitā | putraśokena saṃtaptā hāhābhūtā vicetanā

21.14

bhartāraṃ sūryasaṃkāśaṃ tapastejaḥsamanvitam | dātāraṃ ca mahātmānaṃ bhartāraṃ kaśyapaṃ tadā

21.15

bhaktyā praṇamya viprendra tamuvāca mahāmatim | bhagavannaṣṭaputrā'haṃ kṛtā devena cakriṇā

21.16

daityāśca dānavāḥ sarve devaiścaiva nipātitāḥ | putraśokānalenāhaṃ saṃtaptā munisattama

21.17

mamā''nandakaraṃ putraṃ sarvatejoharaṃ vibho | subalaṃ cārusarvāṅgaṃ ravitejaḥsamaprabham

21.18

buddhimantaṃ ca sarvajñaṃ jñātāraṃ sarvadehinām | tapastejaḥsamāyuktaṃ vedajñaṃ vedapāragam

21.19

[ brahmajñaṃ jñānavettāraṃ devabrāhmaṇapūjakam |] jetāraṃ sarvalokānāṃ †mamā''nandakaraṃ dvija

21.20

sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ putraṃ me dīyatāṃ vibho | evamākarṇya vai tasyāḥ kaśyapo vākyamuttamam

21.21

kṛpāviṣṭamanāstuṣṭo duḥkhitāṃ tāṃ dvijottamaḥ | samuvāca mahābhāgaḥ kṛpaṇāṃ dīnamānasām

21.23

tasyāḥ śirasi saṃnyasya svahastaṃ bhāvatatparam | bhaviṣyati mahābhāge yādṛśo vāñchitaḥ sutaḥ22
evamuktvā jagāmāsau meruṃ girivarottamam | tapastepe nirālambā sādhayanparamadyutiḥ

21.24

etasminnantare sā tu garbhaṃ dadhāra cottamam | sā ditiḥ sarvadharmajñā cārukarmā manasvinī

21.25

śatavarṣapramāṇaṃ tu śuciṣmatī babhūva ha | tayā'tha janitaḥ putro brahmatejaḥsamanvitaḥ

21.27

[ atha kaśyapa āyāto harṣeṇa mahatā'nvitaḥ ] | cakāra nāma medhāvī tasya putrasya sattamaḥ 26
bala ityabravīdvipro nāma tatsadṛśo mahān | evaṃ nāma ca kṛtvā'tha vratabandhaṃ cakāra saḥ

21.28

prāha putra mahābhāga brahmacaryaṃ prasādhaya | evametatkariṣyāmi tadvākyaṃ jagṛhe ca saḥ

21.29

vedasyādhyayanaṃ kuryādbrahmacaryeṇa suvrataḥ | evaṃ varṣaśataṃ jātaṃ tasyaivaṃ ca tapasyataḥ

21.30

mātuḥ samīpamāyāti tapastejaḥsamanvitaḥ | tapovīryamayaṃ divyaṃ brahmacaryaṃ mahātmanaḥ

21.31

ditiḥ paśyati putrasya harṣeṇa mahatā'nvitā | tamuvāca mahātmānaṃ balaṃ putraṃ tapasvinam

21.32

medhāvinaṃ mahāprājñaṃ prajñājñānaviśāradam | tvayi jīvati bho vatsa prajīvanti sutā mama

21.33

hiraṇyakaśipādyāśca ye hatāścakrapāṇinā | vairaṃ sādhaya me vatsa jahi devānripūnraṇe

21.34

danuśca tamuvācātha balaṃ putraṃ mahābalam | ādāvindraṃ hi deveśaṃ drutaṃ sūdaya putraka

21.35

paścāddevānnipātyaitāṃstato garuḍavāhanam | tathā cā''karṇya sā devī hyaditiḥ patidevatā

21.36

duḥkhena mahatā''viṣṭā putramindramabhāṣata | ditiputro mahām̐stejā mahākāyo vyavardhitaḥ

21.37

devānāṃ hi vadhārthāya tapam̐stepe nirañjane | evaṃ jānīhi deveśa yadi kṣemamihecchasi

21.38

tacchrutvā vacanaṃ tasyāḥ sa mātuḥ pākaśāsanaḥ | cintāmavāpa duḥkhena mahatīṃ devarāṭ tadā

21.39

mahābhayena saṃtrastaścintayāmāsa vai tadā | kathamenaṃ haniṣyāmi vedadharmavidūṣakam

21.40

iti niścitya deveśo balasya nidhanaṃ prati | ekadā tu balaḥ sāyaṃ saṃdhyārthaṃ siṃdhumāgataḥ

21.42

kṛṣṇājinena divyena daṇḍakāṣṭhena rājitaḥ | amalenāpi puṇyena brahmacaryeṇa tejasā 41
sāgarasyopakaṇṭhe taṃ saṃdhyāsanamupāgatam | japamānaṃ tu taṃ daityaṃ darśayāmāsa vāsavaḥ

21.43

vajreṇa pāṭayāmāsa devendro'sau balaṃ tadā | evaṃ nipatitaṃ dṛṣṭvā gatasattvaṃ gataṃ bhuvi
harṣeṇa mahatā''viṣṭo devarājmumude tadā

21.44

evaṃ nipātitaṃ daityaṃ ditinandanameva ca̍ | vīkṣyotsavaṃ cakārā''śu sukhena pākaśāsanaḥ

21.44.p1

iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe baladaityavadho nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ || 22

Linked texts (2)