Bhukhanda 31: athaikatriṃśo'dhyāyaḥ
Bhūkhaṇḍa 31
- Language
- Sanskrit
athaikatriṃśo'dhyāyaḥ
31.1
sūta uvāca —
nānāratnaiḥ sudīptāṅgairhāṭakenāpi sarvataḥ | rājamāno giriśreṣṭho yathā sūryaḥ svaraśmibhiḥ
31.2
chāyāmaśokāṃ saṃprāpya śatilāṃ sukhadāyinīm | dhyāyanti yoginaḥ sarve hyupaviṣṭā dṛḍhāsane
31.3
kvacittapanti munayaḥ kvacidgāyanti kiṃnarāḥ | saṃtuṣṭāścaiva gandharvāḥ suvīṇātāladhāriṇaḥ
31.4
tālamānalaye līnāḥ svaraiḥ saptabhiranvitaiḥ | mūrcchanāratnisaṃyuktairvyaktaṃ gītaṃ manoramam
31.5
tasminhi parvataśreṣṭhe candanācchādasaṃsthitāḥ | gandharvā gītatattvajñā gītaṃ gāyanti tatparāḥ
31.6
nṛtyanti yoṣitastatra devānāṃ parvatottame | pāpaghnī puṇyadā divyā suśreyaḥsupradāyinī
31.7
vedadhvaniḥ supracurā śrūyate parvatottame | candanāśokapuṃnāgaiḥ śālaistālaistamālakaiḥ
31.8
vṛkṣaiḥ sumeghasaṃkāśai rājate parvatottamaḥ | saṃtānakaiḥ kalpavṛkṣairgaṅgāyāḥ payasā''kulaiḥ
31.9
nagendro bhāti sarvatra nāgavṛkṣaiḥ supuṣpitaiḥ | nānādhātusamākīrṇo nānāratnamayo giriḥ
31.10
nānākautukasaṃyukto nānāmaṅgalasaṃyutaḥ | devavṛndaiḥ susaṃyuktaścāpsarogaṇasaṃkulaḥ
31.11
ṛṣibhirmunibhiḥ siddhai[rgendharvaiḥ paribhāti saḥ | gajaiścācalasaṃkāśaiḥ siṃhanādairvirājate
31.12
śarabhairmattaśārdūlai] mṛgayūthairalaṃkṛtaḥ | vāpīkūpataḍāgaiśca saṃpūrṇaḥ śītalodakaiḥ
31.13
haṃsakāraṇḍavākīrṇaiḥ parvataṃḥ pariśobhate | svarṇotpalaiśca śvetaiśca [raktotpalairvirājate
31.14
nadīsravaṇasaṃghātairvimalaiścodakaistathā | śālaistālaistamālaistu raupyaiśca sphāṭikaistathā
31.15
vistīrṇaiḥ kāñcanairdivyaiḥ sūryavahnisamaprabhaiḥ | śilātalaiśca saṃpūrṇaḥ śailarājo virājate
31.23
vimānairdevatānāṃ ca prāsādaiḥ parvatotta(pa)maiḥ | haṃsakendupratīkāśairhemadaṇḍairalaṃkṛtaḥ
kalaśaiścāmarairyuktaiḥ prāsādaiḥ pariśobhitaḥ | nānāguṇapramuditadevavṛndaiśca rājate
devavṛndairanekaiśca [gandharvaiścāraṇaistathā | sarvatra rājate puṇyo merurgirivarottamaḥ
tasmādgaṅgānadī puṇyā puṇyalabhyā mahānadī | prasṛtā puṇyatīrthāḍhyā haṃsapadmaiḥ samākulā
munibhiḥ sevyamānā sā ṛṣisaṃghairmahānadī | evaṃ Bath giriśreṣṭhaṃ puṇyakautukamaṅgalam
aṅgaścātrisutaḥ puṇyaḥ praviveśa mahāmuniḥ | gaṅgātīre supuṇye ca tvekānte ratnakandare
tatropaviśya medhāvī kāmakrodhavivarjitaḥ | sarvendriyāṇi saṃyamya hṛṣīkeśaṃ manaḥkṛtam
dhyāyamānaḥ sa dharmātmā kṛṣṇaṃ kleśapahaṃ prabhum | āsane śayane yāne dhyāne ca madhusūdanam
31.44
nityaṃ paśyati yuktātmā yogayukto jitendriyaḥ | carācareṣu jīveṣu teṣu paśyati keśavam
ārdveṣu caiva śuṣkeṣu sarveṣvanyeṣu sa dvijaḥ | evaṃ varṣaśataṃ jātaṃ tapyamānasya tasya ca
bahuvighnāśca ghorāśca darśanaṃ yānti nityaśaḥ | tejasā tasya devasya nṛsiṃhasya mahātmanaḥ
nirātaṅkaḥ sa dharmātmā dahatyagnirivendhanam | niyamaiḥ saṃyamaiścānyairupavāsairdvijottamaḥ
kṣīyamāṇastu saṃjāto dīpyamānaḥ svatejasā | sūryapāvakasaṃkāśastvaṅga evaṃ pradadṛśyate
evaṃ tapaḥsunirataṃ dhyāyamānaṃ janārdanam | āvirbhūyābravīddevo varaṃ varaya mānada
taṃ ca dṛṣṭvā hṛṣīkeśamaṅgaḥ paramanirvṛtaḥ | tuṣṭāva praṇato bhūtvā vāsudevaṃ prasannadhīḥ
tvaṃ gatiḥ sarvabhūtānāṃ bhūtabhāvana pāvana | bhūtātmā sarvabhūteśo namastubhyaṃ guṇātmane
guṇarūpāya guhyāya guṇātītāya te namaḥ | guṇāya guṇakartre ca guṇāḍhyāya guṇātmane
bhavāya bhavakartre ca bhaktānāṃ bhavahāriṇe | bhavāya bhavaguhyāya namo bhavavināśine
yajñāya yajñarūpāya yajñeśāya namo namaḥ | yajñakarmaprasaṅgāya namaḥ śaṅkhadharāya ca
namo hiraṇyavarṇāya namo rathāṅgadhāriṇe | satyāya satyabhāvāya sarvasatyamayāya ca
dharmāya dharmakartre ca sarvakartre ca te namaḥ | dharmāṅgāya suvīrāya dharmādhārāya te namaḥ
namaḥ puṇyāya putrāya hyaputrāya mahātmane | [ māyāmohavināśāya sarvamāyākarāya te ]
māyādharāya mūrtāya tvamūrtāya namo namaḥ [ †sarvamūrtidharāyaiva śaṃkarāya namo namaḥ ]
brahmaṇe brahmarūpāya parabrahmasvarūpiṇe | namaste sarvadhātre ca namo dhāmadharāya ca
śrīmate śrīnivāsāya śrīdharāya namo namaḥ | kṣīrasāgaravāsāya cāmṛtāya ca te namaḥ
mahauṣadhāya ghorāya mahāprajñāparāya ca | akūrāya pramedhyāya medhyānāṃ pataye namaḥ
anantāya hyaśeṣāya cānaghāya namo namaḥ | ākāśasya prakāśāryai pakṣirūpāya te namaḥ
hutāya hutabhoktre ca havīrūpāya te namaḥ | buddhāya buddharūpāya sadābuddhāya te namaḥ
svāhākārāya śuddhāya hyavyaktāya mahātmane | vyāsāya vāsavāyaiva vasurūpāya te namaḥ
31.45
vāsudevāya viśvāya vahnirūpāya te namaḥ | [ haraye̍ kevalāyaiva vāmanāya namo namaḥ
31.46
namo nṛsiṃhadevāya sattvapālāya te namaḥ | namo govinda gopāya nama ekākṣarāya ca
31.47
namaḥ sarvakṣarāyaiva haṃsarūpāya te namaḥ | tritattvāya namastubhyaṃ pañcatattvāya te namaḥ
31.48
pañcaviṃśatitattvāya tattvādhārāya vai namaḥ | kṛṣṇāya kṛṣṇarūpāya lakṣmīnāthāya te namaḥ
31.49
namaḥ padmapalāśākṣa ānandāya parāya ca | namo viśvaṃbharāyaiva pāpanāśāya vai namaḥ
namaḥ puṇyasupuṇyāya satyadharmāya te namaḥ
31.50
namo namaḥ śāśvata avyayāya namo namaḥ saṃgha(sarva)nabhomayāya
śrīpadmanābhāya maheśvarāya namāmi te keśava pādapadmam
31.51
ānandakanda kamalāpriya vāsudeva sarveśa īśa madhusūdana dehi dāsyam
pādau namāmi tava keśava janma janma kṛpāṃ kuruṣva mama śāntida śaṅkhapāṇe
31.52
saṃsāradāruṇahutāśanatāpadigdhaṃ putrādibandhumaraṇairbahuśokatāpaiḥ
jñānāmbudena mama plāvaya padmanābha dīnasya maccharaṇarūpa bhavasva nātha
31.54
evaṃ stotraṃ samākarṇya tu(tva)ṅgasyāpi mahātmanaḥ | darśayitvā svakaṃ rūpaṃ ghanaśyāmaṃ mahaujasam53
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ padmahastaṃ mahāprabham | vainateyasamārūḍhamātmarūpaṃ pradarśitam
31.55
sarvābharaṇaśobhāṅgaṃ hārakaṅkaṇakuṇḍalaiḥ | rājamānaṃ paraṃ divyaṃ nirmalaṃ vanamālayā
31.56
tuṅgasyāgre hṛṣīkeśaḥ śobhamānaṃ mahāprabham | śrīvatsāṅkena puṇyena kaustubhena janārdanaḥ
31.57
darśayitvā svakaṃ dehaṃ sarvadevamayo hariḥ | sarvālaṃkāraśobhāḍhyaṃ tuṅgasyāgre janārdanaḥ
31.58
sa uvāca mahātmānaṃ taṃ tuṅgamṛṣisattamam | bho bho vipra mahābhāga śrūyatāṃ vacanaṃ śubham
31.59
meghagambhīraghoṣeṇa samābhāṣya dvijottamam | tapasā tena tuṣṭo'smi varaṃ varaya śobhanam
31.60
tuṣṭamānaṃ hṛṣīkeśaṃ taṃ dṛṣṭvā kamalāpatim | dīpyamānaṃ virājantaṃ viśvarūpaṃ janeśvaram
31.61
pādāmbujadvayaṃ tasya praṇamya ca punaḥ punaḥ | harṣeṇa mahatā''viṣṭastamuvāca janārdanam
31.62
dāso'haṃ tava deveśa śaṅkhacakragadādhara | varaṃ me dātukāmo'si dehi tvaṃ vaṃśajaṃ sutam
31.63
divi cendro yathā bhāti sarvatejaḥsamanvitaḥ | tādṛśaṃ dehi me putraṃ sarvalokasya rakṣakam
31.64
sarvadevapriyaṃ deva brahmaṇyaṃ dharmapaṇḍitam | dātāraṃ jñānasaṃpannaṃ dharmatejaḥsamanvitam
31.65
trailokyarakṣakaṃ kṛṣṇa satyadharmānupālakam | yajvanāmuttamaṃ caikaṃ śūraṃ trailokyabhūṣaṇam
31.66
brahmaṇyaṃ vedasiddhāṃśaṃ satyasaṃdhaṃ jitendriyam | ajitaṃ sarvajetāraṃ viṣṇutejaḥsamaprabham
31.67
vaiṣṇavaṃ puṇyakartāraṃ puṇyajaṃ puṇyalakṣaṇam | śāntaṃ tu tapasopetaṃ sarvaśāstraviśāradam
31.68
suśīlaṃ sarvadharmajñaṃ bhavato guṇasaṃyutam | īdṛśaṃ dehi me putraṃ dātukāmo yadā varam
31.69
vāsudeva uvāca—
ebhirguṇaiḥ samopetastava putro bhaviṣyati | atrivaṃśasya vai dhartā viśvasyāsya mahāmate
31.70
tejasā yaśasā puṇyaiḥ pitaraṃ coddhariṣyati | uddhariṣyati yaḥ satyaiḥ pitaraṃ ca pitāmaham
31.71
bhavānprāpsyasi me sarvaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam | ityuktvā devadeveśastamaṅgaṃ prati sa dvijaḥ
31.72
kasyacitpuṇyavīryasya puṇyāṃ kanyāṃ vivāhaya | tasyāmutpādaya sutaṃ puṇyaṃ puṇyāvahaṃ priyam
31.73
sa bhaviṣyati dharmātmā matprasādānmahāmune | [ sarvajñaḥ sarvavettā ca yādṛśo vāñchitastvayā ]
evaṃ varaṃ tato dattvā tvantardhānaṃ gato hariḥ
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit