Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 37: athāṣṭātriṃśo'dhyāyaḥ

Bhūkhaṇḍa 37

Language
Sanskrit

athāṣṭātriṃśo'dhyāyaḥ

37.1

ṛṣaya ūcuḥkathaṃ veno gataḥ svargaṃ pāpaṃ kṛtvā sudāruṇam| tattvato vistareṇāpi vada satyavatāṃ vara

37.2

sūta uvāca —
ṛṣīṇāṃ puṇyasaṃsargātsaṃbhāṣācca dvijottamāḥ| kāyasya mathanātpāpaṃ vadantyasya vinirgatam

37.3

paścādvenaḥ supuṇyātmā jñānaṃ lebhe ca śāśvatam| revāyā dakṣiṇe kūle tapaścacāra sa dvijaḥ

37.4

tṛṇabindorṛṣeścaiva hyāśrame pāpanāśane| varṣāṇāṃ ca śataṃ sāgraṃ kāmakrodhavivarjitaḥ

37.5

tasya vai tapasā devaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ| prasanno'bhūnmahābhāgā niṣpāpasya nṛpasya vai

37.6

uvāca ca prasannātmā vriyatāṃ varamuttamam
vena uvāca —
yadi deva prasanno'si dehi me varamuttamam| anenāpi śarīreṇa gantumicchāmi tvatpadam

37.7

[ pitrā sārdhaṃ mahābhāga mātrā caiva sureśvara| tavaiva tejasā deva tadviṣṇoḥ paramaṃ padam ]

37.8

bhagavānuvāca —
kva gato'sau mahāmoho yena tvaṃ mohito nṛpa| lobhena mohayuktena tamomārge nipātitaḥ

37.9

vena uvāca —
yanme pūrvakṛtaṃ pāpaṃ tenāhaṃ mohito vibho| ato māmuddharāsmāttvaṃ pāpāccaiva sudāruṇāt
ajamavyayamathopavyaṃ (?) tadvadānugrahādvibho

37.10

bhagavānuvāca —
sādhu bhūpa mahābhāga pāpaṃ te nāśamāgatam| śuddho'si tapasā ca tvaṃ tataḥ puṇyaṃ vadāmyaham

37.11

purā vai brahmaṇā tāta pṛṣṭo'haṃ bhavatā yathā| tasmai yaduditaṃ vatsa tatte sarvaṃ vadāmyaham

37.12

ekadā brahmaṇā dhyānasthitena nābhipaṅkaje| prādurāsa tadā tasya varadānāya suvrata

37.13

tena pṛṣṭaṃ mahatpuṇyaṃ stotraṃ pāpapraṇāśanam| vāsudevābhidhānaṃ ca sugatipradamicchatā

37.14

stotrāṇāṃ paramaṃ tasmai vāsudevābhidhaṃ mahat| sarvasaukhyapradaṃ nṛṇāṃ paṭhatāṃ japatāṃ sadā
upādiśaṃ mahābhāga viṣṇuprītikaraṃ param

37.15

viṣṇuruvāca —
etatsarvaṃ jagadvyāptaṃ mayā tvavyaktamūrttinā| ato māṃ munayaḥ prāhurviṣṇuṃ viṣṇuparāyaṇāḥ

37.16

vasanti yatra bhūtāni vasatyeṣu ca yo vibhuḥ| sa vāsudevo vijñeyo vidvadbhirahamādarāt

37.17

saṃkarṣati prajāścānte hyavyaktāya yato vibhuḥ| tataḥ saṃkarṣaṇo nāmnā vijñeyaḥ śaraṇāgataiḥ

37.18

īṅgita kāmarūpo'haṃ bahu syāmitikāmyayā| pradyumno'haṃ budhaistasmādvijñeyo'smi sutārthibhiḥ

37.19

atra loke vināneśau sarveśau harakeśavau| niruddho'haṃ yogabalānna kenāto'niruddhavat

37.20

viśvākhyo'haṃ pratijagajjñānavijñānasaṃyutaḥ| ahamityabhimānī ca jāgraccintāsamākulaḥ

37.21

taijaso'haṃ jagacceṣṭāmayaścendriyarūpavān| jñānakarmasamudriktaḥ svapnāvasthāṃ gato hyaham

37.22

prājño'hamadhidaivātmā viśvādhiṣṭhānagocaraḥ | suṣuptāvāsthito lokādudāsīno vikalpitaḥ

37.23

turīyo'haṃ nirvikārī guṇāvasthāvivarjitaḥ | nirliptaḥ sākṣivadviśvapratibimbitavigrahaḥ

37.24

cidābhāsaścidānandaścinmayaścitsvarūpavān | nityo'kṣaro brahmarūpo brahmanaivamavehi mām

37.26

bhagavānuvāca —
ityuktvā'ntardadhe viṣṇuḥ svarūpaṃ brahmaṇe purā| so'pi jñātvā jagannāsiṃ kṛtātmā samabhūtakṣaṇāt
rājaṃstvamapi śuddhātmā pṛthorjanmana eva ca | tathā'pyiārādhaya vibhuṃ stotreṇānena suvrata

37.27

tuṣṭo viṣṇustamabhyāha varaṃ varaya mānada

37.28

vena uvāca —
sugatiṃ dehi me viṣṇo duṣkṛtāttārayasva mām| śaraṇaṃ tvāṃ prapanno'smi kāraṇaṃ vada sadgateḥ

37.29

viṣṇuruvāca —
pūrvameva mahābhāga tvadaṅgenāpi mahātmanā | ahamārādhitastena tasmai datto varo mayā

37.30

prayāsyase mahābhāga viṣṇorlokamanuttamam | karmaṇā svena pūrveṇa puṇyena nṛpanandanam

37.31

[ ātmārthaṃ tvaṃ mahābhāga varamekaṃ prayācaya] | śṛṇu vena mahābhāga vṛttāntaṃ pūrvasaṃbhavam

37.32

tava mātre purā dattaḥ śāpaḥ kruddhena bhūpate | suśaṅkhena sunīthāyai bālye pūrvaṃ mahātmanā

37.33

tatastvaṅge varo datto mayaiva viditātmanā | tvāṃ samuddhartukāmena suputraste bhaviṣyati

37.34

evamuktvā tu pitaraṃ tavāhaṃ guṇavatsala | bhavadaṅgātsamudbhūtaḥ kariṣye lokapālanam

37.36

divīndro hi yathā bhāti tathā'haṃ bhūtale sthitaḥ | ātmā vai jāyate putra iti satyavatī śrutiḥ 35
atastvaṃ sugatiṃ vatsa labhiṣyasi varānmama | gatyarthamātmano rājandānamekaṃ samācara

37.37

yastvāṃ pātakarūpo'haṃ sunīthāyāḥ paraṃtapa | abruvaṃ nagnarūpeṇa kartuṃ tvāṃ tu vidharmagam

37.38

anyathā tu suśaṅkhasya vākyamevānyathā bhavet | ato vidhiniṣedhaśca brahameva nṛpottama

37.39

karmānurūpaphalado buddhayatīto guṇāgraha | dānameva paraṃ śreṣṭhaṃ dānaṃ sarvaprabhāvakam

37.40

tasmāddānaṃ dadasva tvaṃ dānātpuṇyaṃ pravartate | dānena naśyate pāpaṃ tasmāddānaṃ dadasva hi

37.41

aśvamedhādikairyajñairyajasva nṛpanandana | bhūmidānādikaṃ dānaṃ brāhmaṇebhyaḥ śubhāvaham

37.42

sudānātprāpyate bhogaḥ sudānātprāpyate yaśaḥ| sudānājjāyate kīrtiḥ sudānātprāpyate sukham

37.43

dānena svargamāpnoti phalaṃ tatra bhunakti ca | dattasyāpi sudānasya śraddhāyuktasya sarvadā

37.44

kāle prāpte bhajettīrthaṃ puṇyasyāpi phalaṃ tvidam | pātrabhūtāya viprāya śraddhāyuktena cetasā

37.45

yo dadāti mahādānaṃ gobhūsvarṇānnapūrvakam | tasyāhaṃ sakalaṃ dadmi manasā yadyadicchati

Linked texts (2)