Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 4

Bhūkhaṇḍa 4

Language
Sanskrit

Contents

4.1

[ sūta uvāca—
gateṣu teṣu golokaṃ vaiṣṇavaṃ tamasaḥ param | śivaśarmā mahāprājñaḥ kaniṣṭhaṃ vākyamabravīt ]

4.2

brāhmaṇa uvāca —
somaśarmanmahāprājña tvaṃ pitṛbhaktitatparaḥ | amṛtasya mahākumbhaṃ rakṣa dattaṃ mayā'dhunā

4.3

tīrthayātrāṃ prayāsyāmi anayā bhāryayā saha
evamastu mahābhāga kariṣye rakṣaṇaṃ śubham | kumbhaṃ dattvā sa medhāvī tasya haste mahātmanaḥ

4.4

daśavarṣapramāṇaṃ tu tapastepe nirantaram | kumbhaṃ rakṣati dharmātmā divārātramatandritaḥ

4.5

punaḥ sa hi samāyātaḥ śivaśarmā mahāyaśāḥ | māyāṃ kṛtvā mahāprājño bhāryayā sa hi saṃyutaḥ

4.6

kuṣṭharogāturo bhūtvā tasya bhāryā ca tādṛśī | māṃsapiṇḍopamau tyājyau dvāvetau hi mahātmanaḥ

4.7

sakāśaṃ tasya dhīrasya viprasya somaśarmaṇaḥ | samāgatau hi tau dṛṣṭvā sarvato hi suduḥkhitau

4.8

kṛpayā parayā''viṣṭaḥ somaśarmā mahāyaśāḥ | tayoḥ pādau namaskṛtya bhaktyā namitakandharaḥ

4.9

bhavādṛśaṃ na paśyāmi tapasā'bhisamanvitam | guṇavrātaiḥ supuṇyaiśca kimidaṃ vartitaṃ tvayi

4.10

dāsavaddevatāḥ sarvā vartante sarvadā tava | ādeśaṃ prāpya viprendra cā''kṛṣṭastejasā tava

4.11

tavāṅge kena pāpena gado'yaṃ vedanānvitaḥ | saṃjāto brāhmaṇaśreṣṭha tanme kathaya kāraṇam

4.12

iyaṃ puṇyavatī mātā mahāpuṇyā pativratā | yā hi bhartṛprasādena trailokyaṃ dhartumicchati
sā kathaṃ duḥkhamāpnoti kiṃ nāsti tapasaḥ phalam

4.13

rāgadveṣau parityajya vividhenāpi karmaṇā | yā ca śuśrūṣate kāntaṃ [ sā kathaṃ duḥkhamāpnuyāt

4.14

yā tu pūjayate kāntaṃ ] devavadguruvatsalā | sā kathaṃ duḥkhamāpnoti kuṣṭharogaṃ suduḥkhadam

4.15

śivaśarmovācamā śucastvaṃ mahābhāga bhujyate karmajaṃ phalaṃ | nareṇa karmayuktena pāpapuṇyamayena hi

4.16

śodhanaṃ ca kuruṣva tvamubhayo rogayuktayoḥ | [ śuśrūṣaṇaṃ mahābhāga yadi puṇyamihecchasi

4.17

evamukte śubhe vākye somaśarmā mahāyaśāḥ | śuśrūṣāṃ vā kariṣyāmi yuvayoḥ puṇyayuktayoḥ

4.18

mayā pāpena duṣṭena kṛpaṇena dvijottama | kiṃ kartavyamihādyaiva yo gurū na hi pūjayet

4.19

evamābhāṣya duḥkhādvā tayorduḥkhena duḥkhitaḥ | śleṣmamūtrapurīṣaṃ sa ubhayoḥ paryaśodhayat

4.21

pādaprakṣālanaṃ cakre pādasaṃvāhanaṃ tathā | snānasthānādikaṃ cāpi tayorbhaktyā'nvitaḥ svayam 20
dvāvetau hi gurū vipraḥ somaśarmā mahāyaśāḥ | tīrthaṃ nayati dharmātmā skandhamāropya sattayaḥ

4.22

dvāvetau hi svahastena snāpayitvā tu maṅgalaiḥ | sumantrairvedaviccaiva snānasya vidhipūrvakam

4.23

tarpaṇaṃ hi pitṝṇāṃ tu devatānāṃ tu pūjanam | dvābhyāmapi sadharmātmā sa kārayati nityaśaḥ

4.24

svayaṃ homaṃ karotyagnau pañcatvannamanuttamam | saṃjñāpayati suprītau dvāvetau ca mahāgurū

4.26

śayyāsane ca tau vipraḥ prasvāpayati nityaśaḥ | vastrapuṣpādikaṃ sarvaṃ tābhyāṃ nityaṃ prayacchati 25
tāmbūlaṃ bahugandhānyamubhayorpayetsa tu | somaśarmā mahābhāgastābhyāṃmaṃpi ca pūrayet

4.27

mūlaṃ payaḥ subhakṣyādyaṃ nityameva dadātyasau | tayostu vāñchitaṃ nityaṃ somaśarmā mahāyaśāḥ

4.28

anena kramayogeṇa nityameva prasādayet | somaśarmā sudharmātmā pitarau paripūjayet

4.29

somaśarmāṇamāhūya pitā kutsati niṣṭhuraḥ | ninditairniṣṭhurairvākyaistāḍayenmuṣṭibhiḥ sadā

4.30

kṛte kārye kṛte puṇye nityameva sute punaḥ | na kṛtaṃ śobhanaṃ mahyaṃ tvayaiva kulapāṃsunā

4.31

evaṃ nānāvidhairvākyairniṣṭhurairduḥkhadāyakaiḥ | atāḍayadaṇḍaghātaiḥ śivaśarmā sadā''turaḥ

4.32

evaṃ kṛte'pi dharmātmā naiva kupyati karhicit | manasā vacasā caiva karmaṇā trividhena ca

4.33

saṃtuṣṭaḥ sarvadā so'pi pitaraṃ paripūjayet | yajjñātvā śivaśarmā ca caritaṃ svīyamīkṣate

4.34

amṛtaṃ matkṛte cāpi hyānītaṃ viṣṇuśarmaṇā | [† puṇyayuktaḥ sa dharmātmā pitṛbhaktiparaḥ sadā

4.35

evaṃ bahutithe kāle śatasaṃkhye gate sati | śivaśarmā'pi paśyaivaṃ bhaktiṃ dṛṣṭvā vicintya vai

4.36

mayā vai pūrvamityuktaṃ suputraṃ yajñasaṃjñakam | mātṛkhaṇḍānimānputra yatra tatra kṣipasva hi

4.37

madvākyaṃ pālitaṃ tena kṛtā na mātari kṛpā | etatsvalpataraṃ duḥkhaṃ nirjīve ghātamicchatā

4.38

sāhasaṃ tu kṛtaṃ tena putreṇa vedaśarmaṇā | asyādhikamahaṃ manye yato'yaṃ calate na ca

4.39

nimeṣamātramevāpi sāhasaṃ kārayetpunaḥ | asyādhikastu saṃpannaḥ prabhāvastapasaḥ paraiḥ

4.40

nityaṃ samārādhane'pi hyadhikaṃ cāsya dṛśyate | tasmādasya parīkṣā caiṃ samaye tapasaḥ kṛtā

4.41

bhaktibhāvāttathā satyānnaiva putraḥ praṇaśyati | māyayā ca nijāṅge'pi kuṣṭharogo nidarśitaḥ

4.42

śleṣmamūtramalānāṃ ca ghṛṇā naiva karoti ca | vraṇānśodhayate nityaṃ svahastena mahāyaśāḥ

4.43

aṅgasaṃvāhanaṃ tadvatkaroti ca mahāmatiḥ | duḥsahaṃ vacanaṃ mahyaṃ dāruṇaṃ sahate sadā

4.44

kutsine tāḍane caiva sadā miṣṭapravācakaḥ | evaṃ duḥkhasamācāro mama putro mahāmatiḥ

4.45

duḥkhānāṃ sāgare magno bahukleśaistu kleśitaḥ | apaneṣyāmyahaṃ duḥkhaṃ viṣṇoścaiva prasādataḥ

4.46

cintayitvā ciraṃ vipraḥ śivaśarmā mahāmatiḥ | punarmāyāṃ cakārātha kumbhādapahṛtaṃ payaḥ
paścāttaṃ ca samāhūya somaśarmāṇamabravīt

4.47

tava haste mayā dattamamṛtaṃ vyādhināśanam | tanme śīghraṃ prayacchasva yathā pānaṃ karomyaham
yena nīrugbhavāmyadya prasādādviṣṇuśarmaṇaḥ

4.48

evamukte tadā vākye ṛṣiṇā śivaśarmaṇā | samutthāya tvarāyuktaḥ somaśarmā kamaṇḍalum

4.49

taṃ ca riktaṃ tato dṛṣṭvā hyamṛtena vinā kṛtam | kasya pāpasya vai karma kena me vipriyaṃ kṛtam

4.50

iti cintāparo bhūtvā somaśarmā suduḥkhitaḥ | pituragre ca vṛttāntaṃ kathayiṣyāmyahaṃ yadā
kopaṃ prayāsyati tadā gururme vyādhipīḍitaḥ

4.51

suciraṃ cintayitvā tu somaśarmā mahāmatiḥ | yadi me satyamastīti guruśuśrūṣaṇaṃ yadi

4.52

tapastaptaṃ mayā pūrvaṃ nirvyalīkena cetasā | damaśaucādibhiḥ satyaṃ dharmameva prapālitam
tadā ghaṭo'mṛtayuto bhavatveṣa na saṃśayaḥ

4.53

yāvadevaṃ mahābhāgaścintayitvā vilokayet | tāvaccāmṛtapūrṇastu punarevābhavaddhaṭaḥ

4.54

taṃ dṛṣṭvā harṣasaṃyuktaḥ somaśarmā mahāyaśāḥ | gatvā guruṃ namaskṛtya kumbhamādāya satvaram

4.55

gṛhāṇa tvaṃ pitaśreṣṭhaṃ payaḥkumbhaṃ samāgatam | pānaṃ kuru mahābhāga gadānmukto bhavāciram

4.56

etadvākyaṃ mahāpuṇyaṃ satyadharmārthakaṃ punaḥ | śivaśarmā sutasyāpi śrutvā ca madhurākṣaram
harṣeṇa mahatā''viṣṭa idaṃ vacanamabravīt

4.56.p1

iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe śivaśarmopākhyāne caturtho'dhyāyaḥ || 4

Linked texts (2)