Bhukhanda 54: atha pañcapañcāśattamo'dhyāyaḥ
Bhūkhaṇḍa 54
- Language
- Sanskrit
atha pañcapañcāśattamo'dhyāyaḥ
54.15
viṣṇuruvāca —
bhāvaṃ viditvā surarāṭ tu tasyāḥ provāca kāmaṃ purataḥ sthitaṃ tam
na cāsti̍ śakyā sukalā vijetuṃ satyātmakaṃ dhyānamudaṃśitā(?)satī
dharmākhyacāpaṃ svakare gṛhītvā jānāti dhyānaṃ varamekabāṇam
yoddhuṃ raṇe saṃprati saṃsthitā satī vīro yathā darpitavīryabhāvaiḥ
jigīṣateyaṃ puruṣārthameva tvamātmayuktaḥ kuru pauruṣaṃ tu
devā na jetuṃ sukalāṃ samarthā yadbhavyamevaṃ hi mayaiva cintyam
dagdho'si pūrve tvamihaiva śaṃbhunā mahātmanā'nena samaṃ virodham
kṛtvā phalaṃ tasya vikarmaṇaścai prāpto'syalaṃ bhasma susatyameva
yathā purā karma kṛtaṃ tvayā smara prārabdhamevaṃ tu tathaiva tīvram
sukutsitāṃ kīrtimavāpsyasi dhruvaṃ sādhvī mayā sārdhamihaiva kupyate
ye'jñānavantaḥ puruṣā jagattraye vairaṃ vikurvanti mahātmabhiḥ samam
bhuñjāva duḥkhaṃ tadanantapāraṃ cāpāyudhāsyāśca tapovināśā(t)
vyāghuṣya āvāṃ tu vrajāva kāma enāṃ parityajya satīṃ prayuktām
satyāḥ prasaṅgena purā mayā tu labdhaṃ phalaṃ pāpamayaṃ tvasahyam
tvameva jānāsi caritrametacchapto'smi tenāpi ca gautamena
jātaśca sarvāṅgabhagāṅkako'haṃ bhavāngatau māṃ tu vihāya tatra
tejaḥprabhāvo hyatulaḥ satīnāṃ dhātā samarthaḥ sahituṃ na sūryaḥ
sukutsitaṃ rūpamidaṃ tu rakṣetpurā'nasūyāmuni(nā) hi śaptam
[ nirudhya sūryaṃ paritejavantamudyantamevaṃ prabhayā sudīptam
bhartuśca mṛtyuṃ parijñāya kāmaṃ] māṇḍavyaśaptasya tu kauṇḍikasya
atreḥ priyā satyamayā pativratā svaputratāṃ devatrayaṃ hi ninye
tathā purā manmatha te śrutaṃ yardā satkārayogyāḥ prabhavanti satyaḥ
sāvitrīnāmnī dyumatsenaputrī nītaṃ priyaṃ sā tviha ānināya
yamādaho satyavataśca patnī satītvamevaṃ paripūjitaṃ ca
agneḥ śikhāṃ kaḥ parisaṃspṛśedvai bhaveddhi kaḥ sāgarameva rūḍhaḥ
gale tu baddhvā suśilāṃ mahattarāṃ yo bhartukāmaḥ paricālayetsatīm
ukte tu vākye bahunītiyukta indreṇa kāmasya suśikṣaṇārtham
ākarṇya vākyaṃ makaradhvajastu uvāca devendramathainameva
tavātideśādahamāgato vai dhairyaṃ suhṛttvaṃ puruṣārthameva
tyaktvā tadarthaṃ paribhāṣase māṃ niḥsattvarūpaṃ bahubhītimuktam
54.16
vyobuddhi(1)yāsyāmi yadā sureśa syāllokamadhye mama kīrtināśaḥ
ūḍhiṃkaro mānavihīna eva sarve vadiṣyantyanayā jitaṃ mām
54.17
ye vai jitā devagaṇāśca dānavāḥ pūrvaṃ munīndrāstapasā prayuktāḥ
hāsyaṃ kariṣyanti mamāpi sadyo nāryā jito manmatha eṣa bhītaḥ
54.18
tasmātprayāsyāmi tvayaiva sārdhamasyā balaṃ mānadhanaḥ sureśa
tejaśca dhairyaṃ parināśayiṣye bhavāṃstu kasmātpravibheti indra
54.19
saṃbodhya caivaṃ sa surādhināthaṃ cāpaṃ gṛhītvā saśaraṃ sapuṣpam
uvāca krīḍāṃ purataḥ sthitāṃ sakhīṃ vidhāya māyāṃ bhavati prayāhi
54.20
vaiśyasya bhāryā sukalāṃ supuṇyāṃ satye sthitāṃ dharmavidāṃ guṇajñām
ito hi gatvā kuru kāryamuttamaṃ sāhāyya(yya)rūpaṃ ca priye sakhe śṛṇu
54.21
krīḍāṃ samābhāṣya tato manobhavastvante sthitāṃ prīti(1)mathā''hvayatpunaḥ
kāryaṃ bhavatyā mama kāryamuttamamenāṃ suhṛccaiḥ paribhāvayasva
54.22
indraṃ hi dṛṣṭvā sukalā yathā bhavetsnehānugā cāruvilocaneyam
taistaiḥ prabhāvairguṇavākyayuktairnayasva vaśyaṃ mama vyākulāṃ kuru
54.23
bho bhoḥ sakhe sādhaya gaccha śīghraṃ māyāmayaṃ nandanarūpayuktam
puṣpopayuktaṃ tu phalaprabhāvaṃ ghuṣṭaṃ rutaiḥ kokilaṣaṭpadānām
54.24
āhūya vīraṃ makarandameva rasāyanaṃ svāduguṇairupetam
sahānilādyairnijakarmayuktaiḥ saṃpreṣayitvā punareva kāmaḥ
cakre prayāṇaṃ surarājasārdhaṃ saṃmohanāyāpi mahauṃsatīṃ tām
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit