Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 55

Bhūkhaṇḍa 55

Language
Sanskrit

Contents

55.1

viṣṇuruvāca —
tasyāḥ satyavināśāya manmathaśca surādhipaḥ | prasthitau sukalāṃ tarhi satyaṃ dharmamathābravīt

55.2

paśya dharma mahāprājña manmathasyāpi ceṣṭitam | tavārthamātmanaścaiva puṇyasyāpi mahātmanaḥ

55.3

visṛjāmi mahatsthānaṃ vāsarūpaṃ sukhodayam | satyārūyaṃ sa ca viprārūyaṃ sudevārūyaṃ gṛhottamam

55.4

tameva nāśayejjñātvā kāma eṣa prasandhīḥ | dvipadrūpaḥ suduṣṭātmā asmākaṃ hi na saṃśayaḥ

55.5

patistapodhano vipraḥ satī bhāryā pativratā | susatyo bhūpatirdharmo mama gehaṃ na saṃśayaḥ

55.6

yatrāhaṃ vṛddhisaṃtuṣṭā ta(ṣṭasta)tra vāso hi te bhavet | tatra puṇyaṃ samāyāti śraddhayā saha krīḍate

55.7

kṣamā śāntisamāyuktamāyāti mama mandiram | saṃtoṣaśca damaścaiva dayā sauhṛda eva ca

55.8

prajñāyuktaḥ sa nirlobho yatrāhaṃ tatra saṃsthitaḥ | śuciprabhāvastatraiva amī vai satyabāndhavāḥ

55.9

asteyamapyahiṃsā ca titikṣā buddhireva ca | mama gehe samāyānti dhanyatāṃ śṛṇu dharmarāṭ

55.10

guruṇā ca pitṛbhyāṃ ca viṣṇurlakṣmyā samanvitaḥ | maddhehaṃ tu samāyānti devāścāgnipurogamāḥ

55.11

mokṣamārgaṃ prakāśedyo jñānaudāryasamanvitaḥ | etaiḥ sārdhaṃ vasāmyeva satīṣu dharmavatsu ca

55.12

sādhuṣveteṣu sarveṣu gṛharūpeṣu me sadā̍ | bhaktenāpi kuṭumbena vasāmyeva tvayā saha

55.13

samarthāḥ sādhurūpāste vedhasā me gṛhāḥ kṛtāḥ | saṃcarāmi mahābhāga svacchandena balīyasā

55.14

īśvaraśca jagatsvāmī triśūlī vṛṣavāhanaḥ | mama gehasvarūpeṇa vartate śivasaṃgataḥ

55.15

tadahaṃ saṃsthito yāce gṛharūpaṃ maheśvaram | sadanaṃ śaṃkarākhyaṃ me nāśitaṃ manmathena vai

55.16

viśvāmitraṃ mahātmānaṃ tapantaṃ tapa uttamam | menakāṃ hi samāśritya kāmo nāśitavānpurā

55.17

satī pativratā'halyā gautamasya priyā śubhā | satyācca cālitā tena manmathena durātmanā

55.18

munayaḥ satyadharmajñā nānāstriyaḥ pativratāḥ | saspṛhāśca kṛtāḥ sarvā dīpitāḥ kāmavahninā

55.19

durdharo duḥsahaḥ pāpī yo'tisatyeṣu niṣṭhuraḥ | māmeva paśyate nityaṃ kvaithitaḥ kutra tiṣṭhati

55.20

sa māṃ jñātvā samāyāti bāṇapāṇirdhanurdharaḥ | nāśayenmadgṛhaṃ pāpo vītihotraiśca nāmakaikaiḥ

55.21

pāpaleśāśca ye kūṭā anye pāṣaṇḍasaṃśrayāḥ | te tu buddhyā'hitāḥ sarve satyagehaṃ viśanti hi

55.23

senādhyakṣairasatyaistu cchadmanā tena sādhitaḥ | pātayenmardayeddehaṃ pāpaḥ śastrairdurātmabhiḥ 22
māmevaṃ tāḍayetmāyo mahābalamanobhavaḥ | asya rnāmnā pradagdho'haṃ śūnyatāṃ hi vrajāmi vai

55.24

nūtanaṃ gṛhamicchāmi striyaṃ satyaṃ ca bhūpatim | kṛkalasyāpi vaiśyasya priyeyaṃ śivamaṅgalā

55.25

sadgṛhaṃ sukulākhyaṃ me dagdhuṃ pāpaḥ samutthitaḥ | ayameṣa sahasrākṣaḥ kāmena sahito balī

55.26

kāmasya kāraṇātkasmātpūrvavṛttaṃ na vindati | ahalyāyāḥ prasaṅgena mandapuṃstvaṃ prajagmivān

55.27

pauruṣaṃ hi tato naṣṭaṃ satyasyaiva pradharṣaṇāt | naṣṭaḥ kāmasya doṣeṇa surarāṭ tatra saṃsthitaḥ

55.28

muktavāndāruṇaṃ śāpaṃ duḥkhena mahatā'nvitaḥ | kṛkalasya priyāmetāṃ sukalāṃ dharmacāriṇīm
eṣa hartuṃ sahasrākṣa udyataḥ kāmasaṃyuta̍ḥ

55.29

kathametena indreṇa na prayāti tathā kuru | dharmarāja mahāprājña bhavānmatimatāṃ varaḥ

55.30

dharmarāja uvāca —
ūnaṃ tejaḥ kariṣyāmi kāmasya maraṇaṃ tathā | upāyaḥ sa mayā dṛṣṭo yenādyaiva vinaśyati

55.31

prayātveṣā mahāprajñā śakunīrūpadhāriṇī | bharturāgamanaṃ puṇyaṃ śabdenā''khyātu vai yataḥ

55.32

śakunasya prabhāvena bhartuścā''gamanena ca | hṛṣṭā puṣṭā'bhaviṣyatsā sthiracittā na saṃśayaḥ

55.33

prajñā ca preṣitā tena gatā sā sukalāgṛham | prakurvatī mahacchabdaṃ dṛṣṭaṃ daivajñameva ca

55.34

[✱pūjitā mānitā puṇyā dhūpagandhādibhistadā | brāhmaṇaṃ pṛcchatī jñānaṃ kaṃdaiṣyati patirmama]

55.35

brāhmaṇa uvāca—
bhartuścā''gamanaṃ bhadre tavaivaṃ vadati dhruvaṃ | dinānāṃ saptaikātpūrvamāgamiṣyati nānyathā

55.36

ityevamākarṇya sumaṅgalaṃ vacaḥ praharṣayuktā sahasā babhūva
dharmajñamekaṃ suguṇaṃ ca kāntaṃ kṛtapratiṣṭhaṃ hi samāgataṃ tam

55.36.p1

iti śrīmahāpurāṇe pādme dvitīye bhūmikhaṇḍe venopākhyāne sukulācarite ṣaṭpañcāśattamo'dhyāyaḥ || 56

Linked texts (2)