Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 57: athāṣṭapañcāśattamo'dhyāyaḥ

Bhūkhaṇḍa 57

Language
Sanskrit

athāṣṭapañcāśattamo'dhyāyaḥ

57.1

viṣṇuruvāca —
krīḍāprayuktā suvanaṃ praviṣṭā vaiśyasya bhāryā sukalā ca tanvī
dadarśa sarvaṃ gahanaṃ manojñaṃ tāmeva papraccha sakhīṃ satī sā

57.2

araṇyametatpravaraṃ supuṇyaṃ divyaṃ sakhe kasya manobhirāmam
siddhaṃ sukāmaiḥ pravaraiḥ samastairmanobhavārāmasamānakalpam

57.3

krīḍovācaetadvanaṃ divyaguṇaiḥ prayuktaṃ siddhasvabhāvaiḥ paribhāvanene̍
puṣpākulaṃ kāmaphalopayuktaṃ vipaśya sarvaṃ makaradhvajasya

57.4

evaṃ vākyaṃ tataḥ śrutvā harṣeṇa mahatā'nvitā | samālokya mahadvṛttaṃ kāmasya ca durātmanaḥ

57.5

vāyunā''nīyamānaṃ taṃ samāghrāti na saurabhe (bham) | vāti vāyuḥ svabhāvena saurabhyeṇa samanvitaḥ

57.6

tadghrāṇo viśate nāśaṃ yathā tathā sulīlayā | sā gandhaṃ naiva gṛhṇāti puṣpāṇāṃ ca varānanā

57.7

na cā''svādayate tatra phalānāṃ vā rasaṃ satī | sa sakhā kāmadevasya ramamāṇo vilajjitaḥ

57.8

[ lajjitaḥ prāṅmukho bhūtvā bhūpālavacanacchadaiḥ | phalebhyastu supakkebhyaḥ puṣpamañjaribhyastataḥ
virūpaścāpatadbhūmau rudatyeṣa tayā jitaḥ]

57.9

makarandaḥ sudīnātmā phalādbhuvi gataḥ punaḥ | bhakṣyate makṣikābhiśca yathā mūrkhavacastathā

57.10

makṣikābhakṣyamāṇastu pravāheṇaiva yāti saḥ | mandaṃ mandaṃ prayātyeva taṃ hasanti ca pakṣiṇaḥ

57.11

nānā[rutaiḥ pracalanti sukhamānandanirbharāḥ | prītyā] śakunayastatra vanamadhyanagāsthitāḥ
sukalayā jito hyeṣa nimnaṃ panthānamāsthitaḥ

57.12

prītyā sametā ratiḥ kāmabhāryā śrutvā'bravītsā sukalāṃ vihasya
svastyastu te svāgatameva bhadre ramasva prītyā tvanayā ca ratyā

57.14

vadantyau tau (te) striyo (yau) dṛṣṭvā śrutvovāca subhāṣitam | ratiṃ prati gṛhītvā me gato bhartā mahāmatiḥ
yatra me tiṣṭhate bhartā tatrāhaṃ patisaṃyutā | tatra kāmaśca me prītirayaṃ kāyo nirāśrayaḥ

57.15

dve apyuktaṃ samākarṇya ratiprītī vilajjite | vrīḍamāne gate te dve yatra kāmo mahābalaḥ

57.16

ūcatustaṃ mahāvīramindrakāyasamāśritam | cāpamākarṣamāṇaṃ taṃ netralakṣyaṃ mahābalam

57.17

durjayaiyaṃ mahāprājña tyaja pauruṣamātmanaḥ | patikāmarā mahābhāgā pativratā sadaiva sā

57.18

kāma uvāca —
anayā''lokyate rūpamindrasyāsya mahātmanaḥ | yadi devi tadā cāhaṃ haniṣyāmi na saṃśayaḥ

57.19

atha veṣadharo devo mahārūpaḥ surādhipaḥ | yasyānugatastūrṇa parayā līlayā tadā

57.20

sarvabhogasamākīrṇaḥ sarvābharaṇaśobhitaḥ | divyamālyāmbaradharo divyagandhānulepanaḥ

57.21

tayā rītyā samāyāto yatrā''ste patidevatā | pratyuvāca mahābhāgāṃ sukalāṃ satyacāriṇīm

57.22

pūrvaṃ dūtīsamakṣaṃ te prītistu prahitā mayā | kasmānna manyase bhadre bhaja māṃ tvamihā''gatam

57.23

sukalovācarakṣāyuktā'smi bhadraṃ te bhartuḥ putrairmahātmabhiḥ | ekākinī sahāyaiśca naiva kasya bhayaṃ mama

57.23-2

śūraiśca puruṣākāraiḥ sarvatra parirakṣitā

57.24

nātiprastāvaye vaktuṃ vyagrā karmaṇi tasya ca | yāvatpraspandate netraṃ tāvatkālaṃ mahāmate

57.25

bhavānna lajjate kasmādramamāṇo mayā saha | bhavānko hi samāyāto nirbhayo maraṇādapi

57.26

indra uvāca —
tvāmevaṃ hi prapaśyāmi vanamadhye samāgatām | samākhyātāstvayā śūrā bhartuśca tanayāḥ punaḥ
kathaṃ paśyāmyahaṃ tāvaddarśayasva mamāgrataḥ

57.27

sukalovācanijagṛhapamavargasyā''dhipatye niveśya
dhṛtimatigatibuddhyākhyaistu saṃnyasya satyam
acalasakaladharmo nityayukto mahātmā
śamadamasahadharmātmā sadā māṃ jugopa

57.28

māmevaṃ parirakṣate damaguṇaistaistaiḥ sudharmaḥ sadā
satyaṃ paśya samāgataṃ mama puraḥ śāntikṣamābhyāṃ yutam
satyākhyastu mahābalaḥ pṛthuyaśā yo māṃ na muñcetkadā
baddhvā māṃ dṛḍhabandhanaiḥ suniyataṃ puṇyatvamevaṃ gataḥ

57.29

rakṣāyuktāḥ kṛtāḥ sarve satyārthāḥ śṛṇu sāṃpratam| dharmalobhātigāḥ sarve damabuddhiparākramāḥ

57.32

māmevaṃ hi parīkṣante kiṃ māṃ prārthayase balāt | ko bhavānnirbhayo bhūtvā dūtyā sārdhaṃ samāgataḥ 30
satyadharmamukhāḥ puṇyā jñānādyāḥ prabalāḥ sutāḥ| mama bhartuḥ sahāyāśca te māṃ rakṣanti vai sadā 31
ahaṃ rakṣāparā nityaṃ damaśāntiparāyaṇā | na māṃ jetuṃ samarthaśca api sākṣācchacīpatiḥ

57.34

yadi vā manmatho vā'pi samāgacchati vīryavān | daṃśitā'haṃ sadā satyairmatyā kaṣṭena sarvadā 33
nirarthakāstasya bāṇā bhaviṣyanti na saṃśayaḥ| tvāmevaṃ hi haniṣyanti dharmādyāste mahābalāḥ

57.35

dūraṃ gaccha palāyasva mā'tra tiṣṭha mamāgrataḥ | vāryamāṇo yadā tiṣṭherbhasmībhūto bhaviṣyasi

57.36

bhartrā vinā nirīkṣeta mama rūpaṃ yadā bhavān | yathā dāru dahedvahnirastathā dhakṣyāmi nānyathā

57.37

evamuktaḥ sahasrākṣo manmathaṃ prāha saṃmukham | paśya pauruṣametāsāṃ yudhyasva nijapauruṣaiḥ

57.38

yathā''gatāstathā sarve mahāśāpabhayāturāḥ | svaṃ svaṃ sthānaṃ mahārāja indrādyāḥ prayayustadā

57.39

gateṣu teṣu sarveṣu sukalā sā pativratā | svagṛhaṃ puṇyasaṃyuktā patidhyānena cā''gatā

57.40

svagṛhaṃ puṇyasaṃyuktaṃ sarvatīrthamayaṃ tadā | sarvayajñamayaṃ rājansaṃprāptā patidevatā

Linked texts (2)