Bhukhanda 57: athāṣṭapañcāśattamo'dhyāyaḥ
Bhūkhaṇḍa 57
- Language
- Sanskrit
athāṣṭapañcāśattamo'dhyāyaḥ
57.1
viṣṇuruvāca —
krīḍāprayuktā suvanaṃ praviṣṭā vaiśyasya bhāryā sukalā ca tanvī
dadarśa sarvaṃ gahanaṃ manojñaṃ tāmeva papraccha sakhīṃ satī sā
57.2
araṇyametatpravaraṃ supuṇyaṃ divyaṃ sakhe kasya manobhirāmam
siddhaṃ sukāmaiḥ pravaraiḥ samastairmanobhavārāmasamānakalpam
57.3
krīḍovācaetadvanaṃ divyaguṇaiḥ prayuktaṃ siddhasvabhāvaiḥ paribhāvanene̍
puṣpākulaṃ kāmaphalopayuktaṃ vipaśya sarvaṃ makaradhvajasya
57.4
evaṃ vākyaṃ tataḥ śrutvā harṣeṇa mahatā'nvitā | samālokya mahadvṛttaṃ kāmasya ca durātmanaḥ
57.5
vāyunā''nīyamānaṃ taṃ samāghrāti na saurabhe (bham) | vāti vāyuḥ svabhāvena saurabhyeṇa samanvitaḥ
57.6
tadghrāṇo viśate nāśaṃ yathā tathā sulīlayā | sā gandhaṃ naiva gṛhṇāti puṣpāṇāṃ ca varānanā
57.7
na cā''svādayate tatra phalānāṃ vā rasaṃ satī | sa sakhā kāmadevasya ramamāṇo vilajjitaḥ
57.8
[ lajjitaḥ prāṅmukho bhūtvā bhūpālavacanacchadaiḥ | phalebhyastu supakkebhyaḥ puṣpamañjaribhyastataḥ
virūpaścāpatadbhūmau rudatyeṣa tayā jitaḥ]
57.9
makarandaḥ sudīnātmā phalādbhuvi gataḥ punaḥ | bhakṣyate makṣikābhiśca yathā mūrkhavacastathā
57.10
makṣikābhakṣyamāṇastu pravāheṇaiva yāti saḥ | mandaṃ mandaṃ prayātyeva taṃ hasanti ca pakṣiṇaḥ
57.11
nānā[rutaiḥ pracalanti sukhamānandanirbharāḥ | prītyā] śakunayastatra vanamadhyanagāsthitāḥ
sukalayā jito hyeṣa nimnaṃ panthānamāsthitaḥ
57.12
prītyā sametā ratiḥ kāmabhāryā śrutvā'bravītsā sukalāṃ vihasya
svastyastu te svāgatameva bhadre ramasva prītyā tvanayā ca ratyā
57.14
vadantyau tau (te) striyo (yau) dṛṣṭvā śrutvovāca subhāṣitam | ratiṃ prati gṛhītvā me gato bhartā mahāmatiḥ
yatra me tiṣṭhate bhartā tatrāhaṃ patisaṃyutā | tatra kāmaśca me prītirayaṃ kāyo nirāśrayaḥ
57.15
dve apyuktaṃ samākarṇya ratiprītī vilajjite | vrīḍamāne gate te dve yatra kāmo mahābalaḥ
57.16
ūcatustaṃ mahāvīramindrakāyasamāśritam | cāpamākarṣamāṇaṃ taṃ netralakṣyaṃ mahābalam
57.17
durjayaiyaṃ mahāprājña tyaja pauruṣamātmanaḥ | patikāmarā mahābhāgā pativratā sadaiva sā
57.18
kāma uvāca —
anayā''lokyate rūpamindrasyāsya mahātmanaḥ | yadi devi tadā cāhaṃ haniṣyāmi na saṃśayaḥ
57.19
atha veṣadharo devo mahārūpaḥ surādhipaḥ | yasyānugatastūrṇa parayā līlayā tadā
57.20
sarvabhogasamākīrṇaḥ sarvābharaṇaśobhitaḥ | divyamālyāmbaradharo divyagandhānulepanaḥ
57.21
tayā rītyā samāyāto yatrā''ste patidevatā | pratyuvāca mahābhāgāṃ sukalāṃ satyacāriṇīm
57.22
pūrvaṃ dūtīsamakṣaṃ te prītistu prahitā mayā | kasmānna manyase bhadre bhaja māṃ tvamihā''gatam
57.23
sukalovācarakṣāyuktā'smi bhadraṃ te bhartuḥ putrairmahātmabhiḥ | ekākinī sahāyaiśca naiva kasya bhayaṃ mama
57.23-2
śūraiśca puruṣākāraiḥ sarvatra parirakṣitā
57.24
nātiprastāvaye vaktuṃ vyagrā karmaṇi tasya ca | yāvatpraspandate netraṃ tāvatkālaṃ mahāmate
57.25
bhavānna lajjate kasmādramamāṇo mayā saha | bhavānko hi samāyāto nirbhayo maraṇādapi
57.26
indra uvāca —
tvāmevaṃ hi prapaśyāmi vanamadhye samāgatām | samākhyātāstvayā śūrā bhartuśca tanayāḥ punaḥ
kathaṃ paśyāmyahaṃ tāvaddarśayasva mamāgrataḥ
57.27
sukalovācanijagṛhapamavargasyā''dhipatye niveśya
dhṛtimatigatibuddhyākhyaistu saṃnyasya satyam
acalasakaladharmo nityayukto mahātmā
śamadamasahadharmātmā sadā māṃ jugopa
57.28
māmevaṃ parirakṣate damaguṇaistaistaiḥ sudharmaḥ sadā
satyaṃ paśya samāgataṃ mama puraḥ śāntikṣamābhyāṃ yutam
satyākhyastu mahābalaḥ pṛthuyaśā yo māṃ na muñcetkadā
baddhvā māṃ dṛḍhabandhanaiḥ suniyataṃ puṇyatvamevaṃ gataḥ
57.29
rakṣāyuktāḥ kṛtāḥ sarve satyārthāḥ śṛṇu sāṃpratam| dharmalobhātigāḥ sarve damabuddhiparākramāḥ
57.32
māmevaṃ hi parīkṣante kiṃ māṃ prārthayase balāt | ko bhavānnirbhayo bhūtvā dūtyā sārdhaṃ samāgataḥ 30
satyadharmamukhāḥ puṇyā jñānādyāḥ prabalāḥ sutāḥ| mama bhartuḥ sahāyāśca te māṃ rakṣanti vai sadā 31
ahaṃ rakṣāparā nityaṃ damaśāntiparāyaṇā | na māṃ jetuṃ samarthaśca api sākṣācchacīpatiḥ
57.34
yadi vā manmatho vā'pi samāgacchati vīryavān | daṃśitā'haṃ sadā satyairmatyā kaṣṭena sarvadā 33
nirarthakāstasya bāṇā bhaviṣyanti na saṃśayaḥ| tvāmevaṃ hi haniṣyanti dharmādyāste mahābalāḥ
57.35
dūraṃ gaccha palāyasva mā'tra tiṣṭha mamāgrataḥ | vāryamāṇo yadā tiṣṭherbhasmībhūto bhaviṣyasi
57.36
bhartrā vinā nirīkṣeta mama rūpaṃ yadā bhavān | yathā dāru dahedvahnirastathā dhakṣyāmi nānyathā
57.37
evamuktaḥ sahasrākṣo manmathaṃ prāha saṃmukham | paśya pauruṣametāsāṃ yudhyasva nijapauruṣaiḥ
57.38
yathā''gatāstathā sarve mahāśāpabhayāturāḥ | svaṃ svaṃ sthānaṃ mahārāja indrādyāḥ prayayustadā
57.39
gateṣu teṣu sarveṣu sukalā sā pativratā | svagṛhaṃ puṇyasaṃyuktā patidhyānena cā''gatā
57.40
svagṛhaṃ puṇyasaṃyuktaṃ sarvatīrthamayaṃ tadā | sarvayajñamayaṃ rājansaṃprāptā patidevatā
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit