Bhukhanda 58
Bhūkhaṇḍa 58
- Language
- Sanskrit
58.1
viṣṇuruvāca—
kṛkalaḥ sarvatīrthāni sādhayitvā gṛhaṃ prati | prasthitaḥ sārthavāhena mahānandasamanvitaḥ
58.2
evaṃ cintayate nityaṃ saṃsāraḥ saphalo mama | svarge prayānti te sarve pitaro mama nānyathā
58.3
tāvatpratyakṣarūpeṇa baddhvā tasya pitāmahān(ham) | puratastasya saṃbrūte na hi te puṇyamuttamam
58.5
[※divyarūpo mahākāyaḥ kṛkalaṃ vākyamabravīt | 'tīrthayātrāphalaṃ nāsti śrama eva vṛthā kṛtaḥ] 4
[svayaṃ saṃtoṣamāyāti na hi te puṇyamuttamam] | evaṃ śrutvā tadā vaiśyaḥ kṛkalo duḥkhapīḍitaḥ
58.6
bhavānko vā vadatyevaṃ kasmādbaddhaḥ pitāmahaḥ | kena doṣaprabhāvena tanme tvaṃ kāraṇaṃ vada
58.7
kasmāttīrthaphalaṃ nāsti mama yātrā kathaṃ na hi | sarvamevaṃ samācakṣva yadi jānāsi saṃsphuṭam
58.9
dharma uvāca—
vinītāṃ vimalāṃ puṇyāṃ bhāryāṃ tyaktvā prayāti yaḥ| tasya puṇyatamaṃ sarvaṃ vṛthā bhavati nānyathā 8
dharmācāraparāṃ puṇyāṃ sādhuvrataparāyaṇām | pativrataparāṃ bhāryā suguṇāṃ puṇyavatsalām
58.10
tāmevāpi parityajya dharmakāryaṃ prayāti yaḥ | vṛthā tasya kṛtaḥ sarvo dharmo bhavati nānyathā
58.11
sarvācāraparā dhanyā dharmasādhanatatparā | satīvrataratā nityaṃ sarvajñā jñānavatsalā
58.12
evaṃguṇā bhavedbhāryā yasya puṇyā mahāsatī | tasya gehe sadā devāstiṣṭhanti ca mahaujasaḥ
58.14
pitaro gehamadhyasthā yaśo vāñchanti tasya ca | gaṅgādyāḥ saritaḥ puṇyāḥ sāgarāstatra nānyathā
[※puṇyā satī yasya gehe vartate satyatatparā | tatra yajñāśca gāvaśca ṛṣayastatra nānyathā]
58.16
tatra sarvāṇi tīrthāni puṇyāni vividhāni ca | bhāryāyogena tiṣṭhanti sarvāṇyetāni nānyathā 15
puṇyabhāryāprayogeṇa sugārhasthyaṃ prajāyate | [gārhasthyātparamo dharmo dvitīyo nāsti bhūtale
58.17
gṛhasthasya gṛhaḥ puṇyaḥ satyapuṇyasamanvitaḥ | sarvatīrthamayo vaiśya sarvadevasamanvitaḥ]
58.18
gārhasthyaṃ ca samāśritya sarve jīvanti ttvataḥ | tādṛśaṃ naiva paśyāmi hyanyamāśramamuttamam
58.19
matrāgnihotraṃ devāśca sarve dharmāḥ sanātanāḥ | dānācārāḥ pravartante yasya puṃsaśca vai gṛhe
58.20
evaṃ yo bhāryayā hīnastasya gehaṃ vanāyate | yajñāścaiva na sidhyanti dānāni vividhāni ca
58.22
bhāryāhīnasya puṃso'pi na sidhyati mahāvratam | dharmakarmāṇi sarvāṇi puṇyāni vividhāni ca 21
nāsti bhāryāsamāṃ tīrthaṃ dharmasādhanahetave | śṛṇuṣva tvaṃ gṛhasthasya nānyo dharmo jagattraye
58.23
yatra bhāryā gṛhaṃ tatra puruṣasyāpi nānyathā | grāme vā'pyathavā'raṇye sarvadharmasya sādhanam
58.26
nāsti bhāryāsamāṃ tīrthaṃ nāsti bhāryāsamaṃ sukham | nāsti bhāryāsamaṃ puṇyaṃ tāraṇāya hitāya ca
dharmayuktāṃ satīṃ bhāryā tyaktvā yāti narādhamaḥ | gṛhadharmaṃ parityajya kā''ste dharmasya te phalam
tayā vinā yadā tīrthe śrāddhaṃ dānaṃ kṛtaṃ tvayā | tena doṣeṇa vai baddhāstava pūrvapitāmahāḥ
58.27
bhavāṃścaurastvamī caurā yaiśca bhuktaṃ ca lolupaiḥ | tvayā dattasya śrāddhasya annamevaṃ tayā vinā
58.28
suputraḥ śraddhayopetaḥ śrāddhadānaṃ dadāti yaḥ | bhāryādattena piṇḍena tasya puṇyaṃ vadāmyaham
58.29
yathā'mṛtasya pānena pitṛṇāṃ tṛptirjāyate | pitṝṇāṃ nātra saṃdehaḥ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham
58.30
gārhasthyasya ca dharmasya bhāryā bhavati svāminī | tvayaiva tāṃ vinā mūḍha caurakarma kṛtaṃ vṛthā
58.31
amī pitāmahāścaurā yaiśca bhuktaṃ tayā vinā | bhāryā pacati caivānnaṃ svahastenāmṛtopamam
58.32
tadannameva bhuñjanti pitaro hṛṣṭamānasāḥ | tenaiva tṛptimāyānti saṃtuṣṭāśca bhavanti te
58.33
tasmādbhāryāṃ vinā dharmaḥ puruṣāṇāṃ na sidhyati | [ nāsti bhāryāsabhaṃ tīrthaṃ supuṃsāṃ gatidāyakam]
bhāryā vinā hi yo dharmaḥ sa eva viphalo bhavet
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit