Bhukhanda 73
Bhūkhaṇḍa 73
- Language
- Sanskrit
Contents
- 73.30 — 1 part
73.1
sukarmovāca—
saurirdūtaistathā sarvaiḥ saha svargaṃ jagāma ha | draṣṭuṃ tatra sahasrākṣaṃ devavṛndaiḥ samāvṛtam
73.2
dharmarājaṃ samāyāntaṃ dadarśa surarāṭ tadā | samutthāya tvarāyukto dadāvarghamanuttamam
73.3
papracchā''gamanaṃ tasya kathayasva mamāgrataḥ
tadākarṇya mahadvākyaṃ devarājena bhāṣitam | dharmarājo'bravītsarvaṃ yayāteścaritaṃ mahat
73.4
dharmarāja uvāca—
śrūyatāṃ devadeveśa yasmādāgamanaṃ mama | kathayāmyahamatrāpi yena caivā''gatastava
73.5
nahuṣasyā''tmajenāpi vaiṣṇavena mahātmanā | kāritā vaiṣṇavāḥ sarve [ ye vasanti mahītale
73.6
vaikuṇṭhasya samaṃ rūpaṃ martyalokasya vai kṛtam | amarā mānavā jātā ] jarārogairvivarjitāḥ
73.7
pāpameva na kurvanti asatyaṃ na vadanti te | kāmakrodhavihīnāste lobhamohavivarjitāḥ
73.8
dānaśīlā mahātmānaḥ sarve dharmaparāyaṇāḥ | sarvakāmaiḥ samarcanti nārāyaṇamanāmayam
73.9
tena vaiṣṇavadharmeṇa mānavā jagatītale | nirāmayā vītabhayā sarve ca sthirayauvanāḥ
73.10
dūrvā vaṭā yathā deva vistāraṃ yānti bhūtale | tathā te vistaraṃ prāptāḥ putrapautraiḥ prapautrakaiḥ
teṣāṃ putraiśca pautraiśca vaṃśāddeśāntaraṃ gatāḥ
73.11
evaṃ vaiṣṇavadharmeṇa jarāmṛtyuvivarjitaḥ | martyalokaḥ kṛtastena nahuṣasyā''tmajena ca
padabhraṣṭo'smi saṃjāto vyāpāreṇa vivarjitaḥ
73.12
evaṃ te sarvamākhyātamātmakarmavināśanam | evaṃ jñātvā sahasrākṣa lokasyāsya hitaṃ kuru
73.13
etatte sarvamākhyātaṃ yathā pṛṣṭo'smi vai tvayā | etasmātkāraṇādindra āgatastava saṃnidhau
73.14
indra uvāca—
pūrvameva mayā dūta āgamārthaṃ mahātmanaḥ | preṣito dharmarājendra dūtenāsyāpi bhāṣitam
73.15
nāhaṃ svargasya caivārthī nā''gamiṣye divaṃ punaḥ | svargarūpaṃ kariṣyāmi sarvaṃ tadbhūmimaṇḍalam
73.16
ityācacakṣe bhūpālaḥ prajāpālyaṃ karoti ca | tasya dharmaprabhāvena bhītastiṣṭhāmi sarvataḥ
73.17
dharmarāja uvāca—
yena kenāpyupāyena tamānayasva bhūpatim | devarāja mahābhāga yadi cecchasi matpriyam
73.18
ityākarṇya vacastasya dharmasyāpi surādhipaḥ | cintayāmāsa medhāvī sarvatattvena pippala
73.19
kāmamāha samāhūyai gandharvāṃśca puraṃdaraḥ | [† makarandaṃ ratiṃ deva ānināya mahātmanaḥ ]
73.20
tathā kuruta vai yūyaṃ yathā''gacchati bhūpatiḥ | yūyaṃ gacchantu bhūrlokaṃ mayā''diṣṭā na saṃśayaḥ
73.21
evamuktā gatāḥ sarve yatra rājā sa nāhuṣiḥ | naॅṭarūpeṇa te sarve kaॉmāryāḥ karmaṇā dvija
73.22
āśīrbhirabhinandyaiva te ca ūcuḥ sunāṭakam | teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā yayātiḥ pṛthivīpatiḥ
73.23
sabhāṃ cakāra medhāvī devarūpāṃ supaṇḍitaiḥ | saimāyātaḥ svayaṃ bhūpo jñānavijñānakovidaḥ
73.24
teṣāṃ tu nāṭakaṃ rājā paśyamānaḥ sa nāhuṣiḥ | caritraṃ vāmanasyāpi utpattiṃ viprarūpiṇaḥ
73.25
rūpeṇāpratimā loke susvaraṃ gītamuttamam | gāyamānā jarā rājannāryā rūpeṇa vai tadā
tasyā gītena lāsyena hāsyena lalitena ca
73.26
madhurālāpatastasya kandarpasya ca māyayā | mohitastena bhāvena divyena caritena ca
73.27
balaścaiva yathārūpaṃ balirbaddho yathā purā | vāmanasya yathā rūpaṃ cakre manmathastādṛśam
73.28
sūtradhāraḥ svayaṃ kāmo mādhavaḥ pāripārśvakaiḥ | naṭīveṣadharā jātā sā ratirhṛṣṭavallabhā
73.29
nepathyābhicarāḥ sarve tasminnai nāṭyakarmaṇi | makarando mahāprājñaḥ kṣobhayāmāsa bhūpatim
73.30
yathā yathā paśyati nṛtyamuttamaṃ gītaṃ samākarṇya ca bhūpatiḥ saḥ
tathā tathā mohavaśaṃ praṇītaḥ sādhupraṇītena mahānubhāvaḥ
73.30.p1
iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe venopākhyāne mātāpitṛtīrthe yayāticarite ṣaṭsaptatitamo'dhyāyaḥ || 76
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit