Bhukhanda 76
Bhūkhaṇḍa 76
- Language
- Sanskrit
Contents
- 76.37 — 1 part
76.1
viśālovāca—
śarmiṣṭhā devayānī ca yasya bhārye sulocane | [†saubhāgyaṃ tatra vai dṛṣṭamanyathā nāsti bhūtale ]
tatkathaṃ tvaṃ mahābhāga asyāḥ kāryavaśo bhaveḥ
76.2
[※sāpatnakena bhāvena bhavānbhartā pratiṣṭhitaḥ | sasarpo'si mahārāja bhūtale candanaṃ yathā
76.3
sarpaiśca veṣṭitaṃ rājanmahācandanameva hi | tathā tvaṃ veṣṭitaḥ sarpaiḥ sapatnīnāmasaṃjñakaiḥ
76.4
varamagnipraveśaṃ ca śikharātpatanaṃ varam | rūpatejaḥsamāyuktaṃ sapatnīsahitaṃ priyam ]
76.5
na varaṃ tādṛśaṃ kāntaṃ sapatnīviṣasaṃyutam | iyaṃ na manyate kāntaṃ bhavantaṃ guṇasāgaram
76.6
yayātiruvāca—
devayānyā na me kāryaṃ tathā śarmiṣṭhayā śubhe | ityarthe'haṃ spṛśe kāryaṃ satyadharmasamanvitam
76.7
aśrubindumatyuvāca—
ahaṃ rājyasya bhoktrī ca tava kāyasya bhūpate | yadyadvadāmyahaṃ kāryaṃ tattatkāryaṃ tvayā dhruvam
76.26
ityarthe pratyayaṃ dehi mama vai svakaraṃ nṛpa | bahudharmasamopetaṃ puṇyalakṣaṇasaṃyutam
yayātiruvāca —
anyāṃ bhāryāṃ na vindāmi tvāṃ vinā nṛpanandini | rājyaṃ ca sakalāmurvī mama kāryaṃ varānane
matkoṣaṃ bhuṅkṣva cārvaṅgi mayā daitto varastava | yaṃ yaṃ me bhāṣase bhadre taṃ taṃ kāmaṃ karomyaham
aśrubindumatyuvāca —
anenāpi mahārāja tava bhāryā bhavāmyaham | evaॅmuktaḥ sa rājendro harṣavyākulalocanaḥ
gāndharveṇa vivāhena yayātiḥ pṛthivīpatiḥ
upayeme śubhāṃ puṇyāṃ manmathasyā''tmajāṃ nṛpaḥ | tayā sārdhaṃ mahātmā vai sa reme dvijapuṃgava
sāgarasya ca tīreṣu vaneṣūpavaneṣu ca | parvateṣu ca ramyeṣu saritsu ca tayā saha
ramate rājarājendrastāruṇyena mahīpatiḥ
evaṃ viṃśatsahasrāṇi gatāni niratasya ca | bhūpasya tasya rājendra yayātestu mahātmanaḥ
viṣṇuruvāca —
evaṃ tayā mahārājo yayātirmohitastadā | kaṃdarpasya praiyogeṇa indrasyārthe mahātmanāḥ
sukarmovācaevaṃ pippala mugdho'sau yayātiḥ pṛthivīpatiḥ | tasyā mohena kāmena ratena lalitena ca
na jānāti dinaṃ rātriṃ mugdhaḥ kāmasya kanyayā
ekadā mohitaṃ bhūpaṃ yayātiṃ kāmanandinī | uvāca praṇataṃ namraṃ vaśagaṃ cārulocanā
aśrubindumatyuvāca —
saṃjātaṃ dohadaṃ kānta tanme kuru manoratham | aśvamedhaṃ makhaśreṣṭhaṃ yajasva pṛthivīpate
rājovācaevamastu mahābhāge karomi tava supriyam | samāhūya sutaṃ pūruṃ rājabhoge viniḥspṛham
sa āhūtaḥ samāyāto bhaktyā nāmitakaṃdharaḥ | baddhāñjalipuṭo bhūtvā praṇāmamakarottadā
tasyāśca pādau suśroṇyā nanāma bhaktipūrvakam | ādeśaṃ(śo) dīyatāṃ rājannāhūto'haṃ samāgataḥ
kiṃ karomi mahāprājña dāso'haṃ tava suvrata
rājovācaaśvamedhasya yajñasya saṃbhāraṃ kuru putraka | samāhūya dvijānpuṇyānṛtvijo bhūmipāṃstathā
evamukto mahātejāḥ puruḥ paramadhārmikaḥ | sarvaṃ cakāra saṃpūrṇaṃ yaccoktaṃ tu mahātmanā
tayā sārdhaṃ sa yajñāya dīkṣitaḥ kāmakanyayā | aśvamedhe mahāyajñe dattvā dānānyanekaṃśaḥ
brāhmaṇebhyo mahārājo bhūridānamanantakam | dīneṣu ca viśeṣeṇa yayātirhṛṣṭamānasaḥ
yajñānte ca mahārājastāmuvāca varānanām | anyacca supriyaṃ bāle kiṃ karomi vadasva me
tatsarvaṃ devi kartā'smi yathāsādhyaṃ varānane
76.27
sukarmovāca—
ityuktā tena sā rājā bhūpālaṃ pratyuvāca ha | [ jātaṃ me dohadaṃ rājaṃstatkuruṣva mamānagha]
76.28
indralokaṃ brahmalokaṃ śivalokaṃ tathaiva ca | viṣṇulokaṃ mahārāja draṣṭumicchāmi supriya
76.29
[† darśayasva mahābhāga yadahaṃ supriyā tava ] | evamuktastayā rājā tāmuvāca sa supriyām
76.30
sādhu sādhu mahābhāge puṇyenaiva prabhāṣase | strīsvabhāvācca cāpalyātkautukācca varānane
76.31
yattvayoktaṃ mahābhāge tadasādhyaṃ vibhāti me | tatsādhyaṃ puṇyadānena yajñena tapasā'pi ca
76.33
anyathā na bhavetsādhyaṃ yattvayoktaṃ varānane | [ asādhyaṃ tu bhavatyā vai bhāṣitaṃ puṇyamiśritam ] 32
martyalokāccharīreṇa anenāpi ca mānavaḥ | śruto dṛṣṭo na me'dyāpi gataḥ svargaṃ supuṇyakṛt
76.34
tato'sādhyaṃ varārohe yattvayā bhāṣitaṃ mama | anyadeva kariṣyāmi priyaṃ te tadvada priye
76.36
devyuvāca—
anyaiśca mānuṣai rājannasādhyaṃ syānna saṃśayaḥ | tvayi sādhyaṃ mahārāja satyaṃ satyaṃ vadāmyaham 35
tapasā yaśasā vīryairjñānairdānairnayairnṛpa | bhavādṛśo'nyo naivāsti loke'sminnṛpa mānavaḥ
76.37
kṣātraṃ balaṃ sutejaśca tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam | tasmāttvayā prakartavyaṃ matpriyaṃ nahuṣātmaja
76.37.p1
iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe venopākhyāne pitṛtīrthakathane yayāticarita ūnāśītitamo'dhyāyaḥ || 79
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit