Bhukhanda 86
Bhūkhaṇḍa 86
- Language
- Sanskrit
Contents
- 86.47 — 1 part
86.1
athonanavatitamo'dhyāyaḥ
viṣṇuruvāca —
kuñjalastu tataḥ śrutvā dvitīyaṃ vākyamabravīt | bhavānkathaya tatsarvaṃ kimapūrvaṃ ca dṛṣṭavān
śrutavāṃścāpyapūrvaṃ vā śrotukāmo'smi sāṃpratam
86.2
evaṃ pitrā samādiṣṭaḥ kuñjalena samujjvalaḥ | pitaraṃ pratyuvācātha vinayāvanatastataḥ
86.3
samujjvala uvāca —
himavantaṃ nagaśreṣṭhaṃ devavṛndanivevitam | āhārārthaṃ pragacchāmi bhavataścā''tmanaḥ pitaḥ
[ paśyāmi kautukaṃ nityaṃ yanna dṛṣṭaṃ śrutaṃ kadā̍ ]
86.4
gandharvarṛṣisaṃkīrṇamapsarobhiḥ praśobhitam | bahukautukaśobhāḍhyaṃ maṅgalaṃ maṅgalairyutam
86.5
bahupuṣpaphalopetairvanairnānāvidhaistathā | anekakautukabharairmānasaṃ parirajate
86.6
tatra dṛṣṭaṃ mayā tāta apūrvaṃ kautukaṃ tadā | bahuhaṃsasamākīrṇo haṃsa ekaḥ samāgataḥ
86.7
sa ca kṛṣṇo mahābhāga trayo'pyanye samāgatāḥ| sitetaraiścañcupādairanyataḥśuklavigrahāḥ
86.8
catasrastatra vai bhāryā raudrākārā vibhīṣaṇāḥ| daṃṣṭrākarālasaṃkūrā ūrdhvakeśyo bhayānakāḥ
paścātteṣāṃ samāyātāstasminsarasi mānase
86.9
kṛṣṇahaṃsāstu saṃsnātā mānase tāta matpuraḥ| vibhrāntāḥ paritaścānye na snātāstatra mānase
86.11
kṛṣṇānhaṃsāṃstu saṃsnātāñjahasustāstriyastadā| tataḥ pūrvaṃ viniṣkrānto haṃsa eko mahātanuḥ 10
paścātrayo viniṣkrāntāstaiścāhaṃ samupekṣitaḥ| vihāyasā prayātāste vivadantaḥ parasparam
86.13
tāstu striyo mahābhītāḥ samantāddivi babhramuḥ| vindhyasya śikhare puṇye vṛkṣacchāyāsu pakṣiṇaḥ
niṣaṇṇāstatra te sarve dagdhā duḥkhai sudāruṇaiḥ| teṣāṃ saṃpaśyamānānāṃ lubdhakaḥ samupāgataḥ
86.14
mṛgayāṃ krīḍayitvā tu bāṇapāṇirdhanurdharaḥ| śilātalaṃ samāsādya niṣasāda sukhena vai
86.15
paścādbhillī samāyātā annamādāya codakam| svapriyaṃ paśyate tāvatsaddaśairlakṣaṇairyutam
86.16
atyadbhutaṃ tayā dṛṣṭaṃ svakāntastejasā'nvitaḥ| divyatejaḥsamākrānto yathā sūryo divi sthitaḥ
[ puṃsamanyaṃ parijñāya taṃ parityajya sarpitā
86.17
vyādha uvāca—
ehyehi tvaṃ priye cātra kasmānmāṃ tvaṃ na paśyasi| kṣudhayā pīḍyamāno'haṃ tvāmahaṃ cāvalokaye
86.18
tasya vākyaṃ samākarṇya śīghraṃ vyādhī samāgatā| bhartuḥ pārśvaṃ samāsādya vismitā cābhavattadā]
ko'yaṃ tejaḥsamākāro devopamaḥ samāhvayet
86.19
tamuvāca tato vyādhī bhartāraṃ dīptatejasam| atra kiṃ te kṛtaṃ vīra yadgavāndivyalakṣaṇaḥ
86.20
sūta uvāca—
evamābhāṣito vyādhyā vyādhaḥ priyamabhāṣata| ahaṃ te vallabhaḥ kānte bhavatī ca mama priyā
86.21
kasmānmāṃ naiva jānāsi kathaṃ śaṅkāṃ pravartayeḥ| kṣudhayā pīḍyamāno'haṃ payaścānnaṃ pradīyatām
86.22
vyādhyuvāca—
barbaraḥ kṛṣṇavarṇaśca raktākṣaḥ kṛṣṇakañcukaḥ| īdṛśaścāsti me bhartā sarvasattvabhayaṃkaraḥ
86.23
bhavānko divyadehastu priyetyuktvā samāhvayet| evaṃ me saṃśayaṃ jātaṃ vad satyaṃ mamāgrataḥ
86.25
kulaṃ nāma svakaṃ gotraṃ krīḍāliṅgaṃ tathaiva ca| samācakṣe(ṣṭa) priyāyāstu tasyāḥ pratyaya āgataḥ 24
pratyuvācātha sā vyādhī bhartāraṃ hṛṣṭamānasā| kasmāttevdṛśaḥ kāyaḥ śvetakañcakadhārakaḥ
kathaṃ jātaḥ samācakṣvaṃ mahātejaḥsamanvitaḥ
86.26
sūta uvāca—
evaṃ saṃpṛcchyamānastu bhāryayā mṛgaghātakaḥ| pratyuvāca tato lubdhastāṃ priyāṃ sukhadāyinīm
86.27
narmadottarakūle tu saṃgamaścāsti suvrate| ātapenā''kulo jīvo mama jātastu supriye
86.29
asminhi saṃgame kānte śramaśrānto'smi satvaram| gataḥ snātvā jalaṃ pītvā paścādiha samāgataḥ 28
tadāprabhṛti me kāya īdṛśastejasā''vṛtaḥ | saṃjāto bahuśobhāḍhyaḥ kañcukaḥ suprabhāṃ gataḥ
86.31
tenā''khyāte kulādau ca pratyakṣaṃ lakṣite tathā | niścitya saṃgame puṇyaṃ vijñātaṃ ca tayā tataḥ 30
pratyuvācātha bhartāraṃ saṃgamaṃ mama darśaya | tava paścātpradāsyāmi bhojanaṃ mānasaṃyutam
86.32
ityuktaḥ priyayā vyādhaiḥ satvaraṃ prajagāma ha | saṃgamo darśitastasyai tenāsau pāpanāśanaiḥ
86.33
sabhāryāste mahābhāga pakṣiṇo laghuvikramāḥ | tābhyāṃ sārdhaṃ yayuḥ sarve revāsaṃgamamuttamam
86.35
teṣāṃ tu paśyamānānāṃ pakṣiṇāṃ mama paśyataḥ | tayā'pi snāpito bhartā punaḥ snātā hi sā'pi ca 34
divyadehadharau cobhau divyakāntisamanvitau | paśyatāṃ pakṣiṇāṃ caiva divyavastrānulepanau
86.36
divyamālyāmbaradharau divyagandhānulepanau | vaiṣṇavaṃ yānamāsādya munigandharvapūjitau
86.37
[ gatau tau vaiṣṇavaṃ lokaṃ vaiṣṇavaiḥ paripūjitau ] | stūyamānau mahātmānau daṃpatī dṛṣṭavānaham
86.38
vrajantau svargamārgeṇa kūjanti pakṣiṇastadā | tīrtharājavaraṃ dṛṣṭvā harṣayuktākṣaraistathā
86.39
catvāraḥ kṛṣṇahaṃsāste saṃgame pāpanāśane | snātvā vai bhāvaśuddhāste prāptā ujjvalatāṃ tadā
86.40
snātvā pītvā jalaṃ te tu punarbahirvinirgatāḥ | tāśca patnyastadā kṛṣṇā mṛtāstatsnānamātrataḥ
86.41
krandamānā viceṣṭantyo hāhākārairbhṛśaṃ pitaḥ | yamalokaṃ gatāstāstu tāta dṛṣṭā mayā tadā
86.42
uḍḍīnāstu tato haṃsāḥ svasthānaṃ prati jagmire | evaṃ tāta mayā dṛṣṭaṃ pratyakṣaṃ kathitaṃ tava
86.43
kṛṣṇavarṇā mahākāyā dhārtarāṣṭrāstu tatpriyāḥ | kathayasva prasādena ke bhaviṣyanti vai pitaḥ
86.45
nirgatānmānasānmadhyāddhārtarāṣṭrānvadasva me | [†ke bhaviṣyanti me tāta kathayasva ca sāṃpratam] 44
kasmātte kṛṣṇatāṃ prāptāḥ kasmādvai śuklatāṃ punaḥ | saṃprāptāstatkṣaṇātsnātāḥ kasmānmṛtāśca tāḥ striyaḥ
evaṃ vai saṃśayastāta saṃjāto dāruṇo mama | chettumarhasi cādyaiva bhavāñjñānavicakṣaṇaḥ
86.46
prasādasumukho bhūtvā praṇatasya sadaiva me
86.47
evaṃ saṃbhāṣya pitaraṃ virarāma samujjvalaḥ | tataḥ pravaktumārebhe sa śukaḥ kuñjalābhidhaḥ
86.47.p1
iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe venopākhyāne gurutīrthe ūnanavatitamo'dhyāyaḥ || 89
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit