Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 86

Bhūkhaṇḍa 86

Language
Sanskrit

Contents

86.1

athonanavatitamo'dhyāyaḥ
viṣṇuruvāca —
kuñjalastu tataḥ śrutvā dvitīyaṃ vākyamabravīt | bhavānkathaya tatsarvaṃ kimapūrvaṃ ca dṛṣṭavān
śrutavāṃścāpyapūrvaṃ vā śrotukāmo'smi sāṃpratam

86.2

evaṃ pitrā samādiṣṭaḥ kuñjalena samujjvalaḥ | pitaraṃ pratyuvācātha vinayāvanatastataḥ

86.3

samujjvala uvāca —
himavantaṃ nagaśreṣṭhaṃ devavṛndanivevitam | āhārārthaṃ pragacchāmi bhavataścā''tmanaḥ pitaḥ
[ paśyāmi kautukaṃ nityaṃ yanna dṛṣṭaṃ śrutaṃ kadā̍ ]

86.4

gandharvarṛṣisaṃkīrṇamapsarobhiḥ praśobhitam | bahukautukaśobhāḍhyaṃ maṅgalaṃ maṅgalairyutam

86.5

bahupuṣpaphalopetairvanairnānāvidhaistathā | anekakautukabharairmānasaṃ parirajate

86.6

tatra dṛṣṭaṃ mayā tāta apūrvaṃ kautukaṃ tadā | bahuhaṃsasamākīrṇo haṃsa ekaḥ samāgataḥ

86.7

sa ca kṛṣṇo mahābhāga trayo'pyanye samāgatāḥ| sitetaraiścañcupādairanyataḥśuklavigrahāḥ

86.8

catasrastatra vai bhāryā raudrākārā vibhīṣaṇāḥ| daṃṣṭrākarālasaṃkūrā ūrdhvakeśyo bhayānakāḥ
paścātteṣāṃ samāyātāstasminsarasi mānase

86.9

kṛṣṇahaṃsāstu saṃsnātā mānase tāta matpuraḥ| vibhrāntāḥ paritaścānye na snātāstatra mānase

86.11

kṛṣṇānhaṃsāṃstu saṃsnātāñjahasustāstriyastadā| tataḥ pūrvaṃ viniṣkrānto haṃsa eko mahātanuḥ 10
paścātrayo viniṣkrāntāstaiścāhaṃ samupekṣitaḥ| vihāyasā prayātāste vivadantaḥ parasparam

86.13

tāstu striyo mahābhītāḥ samantāddivi babhramuḥ| vindhyasya śikhare puṇye vṛkṣacchāyāsu pakṣiṇaḥ
niṣaṇṇāstatra te sarve dagdhā duḥkhai sudāruṇaiḥ| teṣāṃ saṃpaśyamānānāṃ lubdhakaḥ samupāgataḥ

86.14

mṛgayāṃ krīḍayitvā tu bāṇapāṇirdhanurdharaḥ| śilātalaṃ samāsādya niṣasāda sukhena vai

86.15

paścādbhillī samāyātā annamādāya codakam| svapriyaṃ paśyate tāvatsaddaśairlakṣaṇairyutam

86.16

atyadbhutaṃ tayā dṛṣṭaṃ svakāntastejasā'nvitaḥ| divyatejaḥsamākrānto yathā sūryo divi sthitaḥ
[ puṃsamanyaṃ parijñāya taṃ parityajya sarpitā

86.17

vyādha uvāca—
ehyehi tvaṃ priye cātra kasmānmāṃ tvaṃ na paśyasi| kṣudhayā pīḍyamāno'haṃ tvāmahaṃ cāvalokaye

86.18

tasya vākyaṃ samākarṇya śīghraṃ vyādhī samāgatā| bhartuḥ pārśvaṃ samāsādya vismitā cābhavattadā]
ko'yaṃ tejaḥsamākāro devopamaḥ samāhvayet

86.19

tamuvāca tato vyādhī bhartāraṃ dīptatejasam| atra kiṃ te kṛtaṃ vīra yadgavāndivyalakṣaṇaḥ

86.20

sūta uvāca—
evamābhāṣito vyādhyā vyādhaḥ priyamabhāṣata| ahaṃ te vallabhaḥ kānte bhavatī ca mama priyā

86.21

kasmānmāṃ naiva jānāsi kathaṃ śaṅkāṃ pravartayeḥ| kṣudhayā pīḍyamāno'haṃ payaścānnaṃ pradīyatām

86.22

vyādhyuvāca—
barbaraḥ kṛṣṇavarṇaśca raktākṣaḥ kṛṣṇakañcukaḥ| īdṛśaścāsti me bhartā sarvasattvabhayaṃkaraḥ

86.23

bhavānko divyadehastu priyetyuktvā samāhvayet| evaṃ me saṃśayaṃ jātaṃ vad satyaṃ mamāgrataḥ

86.25

kulaṃ nāma svakaṃ gotraṃ krīḍāliṅgaṃ tathaiva ca| samācakṣe(ṣṭa) priyāyāstu tasyāḥ pratyaya āgataḥ 24
pratyuvācātha sā vyādhī bhartāraṃ hṛṣṭamānasā| kasmāttevdṛśaḥ kāyaḥ śvetakañcakadhārakaḥ
kathaṃ jātaḥ samācakṣvaṃ mahātejaḥsamanvitaḥ

86.26

sūta uvāca—
evaṃ saṃpṛcchyamānastu bhāryayā mṛgaghātakaḥ| pratyuvāca tato lubdhastāṃ priyāṃ sukhadāyinīm

86.27

narmadottarakūle tu saṃgamaścāsti suvrate| ātapenā''kulo jīvo mama jātastu supriye

86.29

asminhi saṃgame kānte śramaśrānto'smi satvaram| gataḥ snātvā jalaṃ pītvā paścādiha samāgataḥ 28
tadāprabhṛti me kāya īdṛśastejasā''vṛtaḥ | saṃjāto bahuśobhāḍhyaḥ kañcukaḥ suprabhāṃ gataḥ

86.31

tenā''khyāte kulādau ca pratyakṣaṃ lakṣite tathā | niścitya saṃgame puṇyaṃ vijñātaṃ ca tayā tataḥ 30
pratyuvācātha bhartāraṃ saṃgamaṃ mama darśaya | tava paścātpradāsyāmi bhojanaṃ mānasaṃyutam

86.32

ityuktaḥ priyayā vyādhaiḥ satvaraṃ prajagāma ha | saṃgamo darśitastasyai tenāsau pāpanāśanaiḥ

86.33

sabhāryāste mahābhāga pakṣiṇo laghuvikramāḥ | tābhyāṃ sārdhaṃ yayuḥ sarve revāsaṃgamamuttamam

86.35

teṣāṃ tu paśyamānānāṃ pakṣiṇāṃ mama paśyataḥ | tayā'pi snāpito bhartā punaḥ snātā hi sā'pi ca 34
divyadehadharau cobhau divyakāntisamanvitau | paśyatāṃ pakṣiṇāṃ caiva divyavastrānulepanau

86.36

divyamālyāmbaradharau divyagandhānulepanau | vaiṣṇavaṃ yānamāsādya munigandharvapūjitau

86.37

[ gatau tau vaiṣṇavaṃ lokaṃ vaiṣṇavaiḥ paripūjitau ] | stūyamānau mahātmānau daṃpatī dṛṣṭavānaham

86.38

vrajantau svargamārgeṇa kūjanti pakṣiṇastadā | tīrtharājavaraṃ dṛṣṭvā harṣayuktākṣaraistathā

86.39

catvāraḥ kṛṣṇahaṃsāste saṃgame pāpanāśane | snātvā vai bhāvaśuddhāste prāptā ujjvalatāṃ tadā

86.40

snātvā pītvā jalaṃ te tu punarbahirvinirgatāḥ | tāśca patnyastadā kṛṣṇā mṛtāstatsnānamātrataḥ

86.41

krandamānā viceṣṭantyo hāhākārairbhṛśaṃ pitaḥ | yamalokaṃ gatāstāstu tāta dṛṣṭā mayā tadā

86.42

uḍḍīnāstu tato haṃsāḥ svasthānaṃ prati jagmire | evaṃ tāta mayā dṛṣṭaṃ pratyakṣaṃ kathitaṃ tava

86.43

kṛṣṇavarṇā mahākāyā dhārtarāṣṭrāstu tatpriyāḥ | kathayasva prasādena ke bhaviṣyanti vai pitaḥ

86.45

nirgatānmānasānmadhyāddhārtarāṣṭrānvadasva me | [†ke bhaviṣyanti me tāta kathayasva ca sāṃpratam] 44
kasmātte kṛṣṇatāṃ prāptāḥ kasmādvai śuklatāṃ punaḥ | saṃprāptāstatkṣaṇātsnātāḥ kasmānmṛtāśca tāḥ striyaḥ
evaṃ vai saṃśayastāta saṃjāto dāruṇo mama | chettumarhasi cādyaiva bhavāñjñānavicakṣaṇaḥ

86.46

prasādasumukho bhūtvā praṇatasya sadaiva me

86.47

evaṃ saṃbhāṣya pitaraṃ virarāma samujjvalaḥ | tataḥ pravaktumārebhe sa śukaḥ kuñjalābhidhaḥ

86.47.p1

iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe venopākhyāne gurutīrthe ūnanavatitamo'dhyāyaḥ || 89

Linked texts (2)