Bhukhanda 95: athāṣṭānavatitamo'dhyāyaḥ
Bhūkhaṇḍa 95
- Language
- Sanskrit
athāṣṭānavatitamo'dhyāyaḥ
95.1
viṣṇuruvāca—
evamukte śubhe vākye vijvalena mahātmanā | kuñjalo vadatāṃ śreṣṭhaḥ stotraṃ puṇyamupādiśat
95.2
dhyātvā natvā hṛṣīkeśaṃ sarvakleśavināśanam | sarvaśreyaḥpradātāraṃ sarvaduḥkhavināśanam
95.3
mokṣadvāraṃ sukhopetaṃ śāntidaṃ puṣṭivardhanam | sarvakāmapradātāraṃ jñānadaṃ jñānavardhanam
95.4
vāsudevasya yatstotraṃ vijvalāya prakāśitam | [ vāsudevābhidhānaṃ cāprameyaṃ puṇyavardhanam ]
so'vagamya pituḥ sarvaṃ vijvalaḥ pakṣiṇāṃ varaḥ
95.5
tatra gantuṃ pracakrāma pituḥ pṛṣṭhaṃ tadā nṛpa | evaṃ gantuṃ kṛtamatiṃ vijvalaṃ jñānapāragam
uvāca putraṃ dharmātmā upakārasamudyatam
95.6
kuñjala uvāca—
putra tasya mahajjāne pātakaṃ cāpi bhūpateḥ | ito gatvā paṭhasva tvaṃ subāhoścopaśṛṇvataḥ
95.7
yathā yathā śroṣyati stotramuttamaṃ tathā tathā jñānamayo bhaviṣyati
śrīvāsudevasya na saṃśayo vai tasya prasādācca śivaṃ mayoktam
95.8
athā''mantrya guruṃ tasmāduḍḍīya laghuvikramaḥ | ānandakānanaṃ puṇyaṃ saṃprāpto vijvalastadā
95.9
vṛkṣacchāyāṃ samāśritya upaviṣṭo mudā'nvitaḥ | prekṣamāṇaḥ sa rājānaṃ vimānenā''gataṃ punaḥ
95.10
eṣyatyasau kadā rājā subāhuḥ priyayā saha | pātkānmocayiṣyāmi stotreṇānena vai kadā
95.11
tāvadvimānaḥ saṃprāptaḥ kiṅkiṇījālamaṇḍitaḥ | gandharvavarasaṃyuktastvapsarobhiḥ samanvitaḥ
95.12
sarvakarmasamṛddhastu annodakavivarjitaḥ | tasminthāne sthito rājā subāhuḥ priyayā saha
95.13
samuttīrṇo vimānāttu sarasastasya saṃnidhau | śastramādāya tīkṣṇaṃ tu yāvatkṛntati tacchavam
95.14
tāvaddhi vijvalenāpi samādhānaṃ kṛtaṃ tadā | bho bhoḥ puruṣaśārdūla devopama bhavānidam
95.15
karoṣi(ti) nirghṛṇaṃ karma nṛśaṃsairna ca śakyate | kartuṃ tatastu pṛcche tvāṃ ko'yaṃ vidhiviparyayaḥ
95.16
duṣkṛtaṃ sāhasaṃ karma ninyaṃ lokeṣu sarvadā | vedācāravihīnaṃ tu kasmātprārabdhavāniha
95.17
tanme tvaṃ kāraṇaṃ sarvaṃ kathayasva yathātatham | ityevaṃ bhāṣitaṃ tasya vijvalasya mahātmanaḥ
95.18
samākarṇya mahārājaḥ svapriyāṃ vākyamabravīt | priye varṣaśataṃ bhuktaṃ mayedaṃ pāpakarmaṇā
95.19
kadā na bhāṣitaṃ kena yathā'yaṃ paribhāṣate | mamaivaṃ pīḍyamānasya kṣudhayā hṛdayaṃ priye
95.20
nirgataṃ cotsukaṃ kānte śāntiścitte pravartate | yāvadasya śrutaṃ vākyaṃ sarvaduḥkhasya śāntidam
95.21
tāvaccitte samāhlādo vardhate cāruhāsini | ko'yaṃ yamo'mbupo dharmaḥ sahasrākṣo'thavā priye
95.22
munīnāṃ syādṛcaḥ satyaṃ yaduktaṃ muninā purā | evamābhāṣitaṃ śrutvā priyasyāntaraṃ priyā
95.23
rājānaṃ pratyuvācātha bhāryā patiparāyaṇā | satyamuktaṃ tvayā nātha idamāścaryamuttamam
95.24
yathā te vartate kānta mama citte tathā punaḥ | pakṣirūpadharaḥ ko'yaṃ pṛcchate hitakārivat
95.25
evamābhāṣitaṃ śrutvā priyāyāḥ pṛthivīpatiḥ | baddhāñjalipuṭo bhūtvā pakṣiṇaṃ vākyamabravīt
95.26
subāhuruvāca —
svāgataṃ te mahāprājña pakṣirūpadhara prabho | śirasā bhāryayā sārdhaṃ tava pādāmbujadvayam
95.27
namaskaromyahaṃ puṇyamastu nastvatprasādataḥ | bhavānkaḥ pakṣirūpeṇa puṇyamevaṃ prabhāṣate
95.28
yādṛśaṃ kriyate karma pūrvadehena sattama | sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ vā'pi tadihaiva prabhajyate
95.29
atha tenā''tmakaṃ vṛttaṃ tadagre viniveditam | yathoktaṃ kuñjalenāpi pitrā pūrvaṃ śrutaṃ tathā
95.30
[❊kathayasva svavṛttāntaṃ bhavānko me prabhāṣate] | subāhuṃ pratyuvācedaṃ vākyaṃ pakṣivarastadā
95.31
vijvala uvāca —
śukajātyāṃ samutpannaḥ kuñjalo nāma me pitā | tasyāhaṃ vijvalo nāma tṛtīyastu suteṣvaham
95.32
nāhaṃ devo na gandharvo na ca siddho mam̐hābhuja
95.33
nityameva prapaśyāmi karma caitatsudāruṇam | kiyatkālaṃ mahatkarma sāhasākārasaṃyutam
95.34
kariṣyasi mahārāja tanme tvaṃ kāraṇaṃ vada
subāhuruvāca —
vāsudevābhidhānaṃ yatpūrvamuktaṃ hi brāhmaṇaiḥ
95.35
śroṣyāmyahaṃ yadā bhadra gatiṃ svāṃ prāpnuyāttadā | puṇyātmanā bhāṣitaṃ vai muninā saṃyatātmanā
tadā'haṃ pātakānmukto bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ
95.36
vijvala uvāca —
tavārthe pṛcchitastātastena me kathitaṃ ca yat | tatte'dyāhaṃ pravakṣyāmi śāśvataṃ śṛṇu sattama
95.39
oṃ asya śrīvāsudevābhidhānastotrasyānuṣṭupchandaḥ | nārada ṛṣiḥ | oṃkāro devatā | sarvapātakanāśāya caturvargasādhanārthe caॅ viniyogaḥ || oṃ namo bhagavate vāsudevāya, iti mantraḥ
paramaṃ pāvanaṃ puṇyaṃ vedajñaṃ vedamandiram | vidyādhāraṃ mam̐vādhāraṃ praṇavaṃ taṃ namāmyaham
95.40
nirāvāsaṃ nirākāraṃ suprakāśaṃ mahodayam | nirguṇaṃ guṇakartāraṃ namāmi praṇavaṃ param
95.41
gāyatrīsāma gāyantaṃ gītajñaṃ gītasupriyam | gandharvagītabhoktāraṃ praṇavaṃ taṃ namāmyaham
95.42
mahākāntaṃ mahotsāhaṃ mahāmohavināśanam | ācinvantaṃ jagatsarvaṃ guṇātītaṃ namāmyaham
95.43
bhāti sarvatra yo bhūtvā bhūtānāṃ bhūtivardhanaḥ | samabhāgāya saddharmaṃ namāmi praṇavaṃ param
95.44
vicāraṃ vedarūpaṃ taṃ yajñākhyaṃ yajñavallabham | yoniṃ sarvasya lokasya oṃkāraṃ praṇamāmyaham
95.45
tārakaṃ sarvalokānāṃ naurūpeṇa virājitam | saṃsārārṇavamagnānāṃ namāmi praṇavaṃ harim
95.46
vasate sarvabhūteṣu ekarūpeṇa naikadhā | dhāmakaivalyarūpeṇa namāmi varadaṃ sukham
95.47
sūkṣmaṃ sūkṣmataraṃ śuddhaṃ nirguṇaṃ guṇanāyakam | varjitaṃ prākṛtairbhāvairvedārthyaṃ taṃ namāmyaham
95.48
devadaityaviyogaiśca varjitaṃ tuṣṭibhistathā | vedaiśca yogibhirdhyeyaṃ tamoṃkāraṃ namāmyaham
95.49
vyāpakaṃ viśvavettāraṃ vijñānaṃ paramaṃ padam | śivaṃ śivaguṇaṃ śāntaṃ vande praṇavamīśvaram
95.50
yasya māyāṃ praviṣṭāstu brahmādyāśca surāsurāḥ | na vindanti paraṃ śuddhaṃ mokṣadvāraṃ namāmyaham
95.51
ānandakandāya ca kevalārya śuddhāya haṃsāya parāvarāya
namo'stu tasmai guṇanāyakāya śrīvāsudevāya mahāprabhāya
95.52
śrīpāñcajanarouteryena virājamānaṃ raviprabheṇāpi sudarśanena
gadākhyakenāpi viśobhamānaṃ viṣṇuṃ sadaiva śaraṇaṃ prapadye
95.53
yaṃ vedakośaṃ suguṇaṃ guṇānāmādhārabhūtaṃ sacarācarasya
yaṃ sūryavaiśvānaratulyatejasaṃ taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
95.54
tamoghanānāṃ nikaraiḥ prakāśaṃ karoti nityaṃ yatidharmahetum
udyotamānaṃ ravitejasordhvaṃ taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
95.55
sudhānidhānaṃ vimalāṃśurūpamānandamānena virājamānam
yaṃ prāpya jīvanti surādilokāstaṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
95.56
yo bhāti sarvatra raviprabhāvaiḥ karoti śoṣaṃ ca rasaṃ dadāti
yaḥ prāṇināmantaragaḥ savāyustaṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
95.57
jyeṣṭhastu rūpeṇa sa devadevo bibharti lokānsakalānmahātmā
ekārṇave nauriva vartate yastaṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
95.58
antargato lokamayaḥ sadaiva bhavatyasau sthāvarajaṅgamānām
svāhāmukho devamukhasya hetustaṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
95.59
rasaiḥ supuṇyaiḥ sakalaistu puṣṭaḥ sa saumyarūpairguṇaṃvitsa loke
ratnādhipo nirmalatejasaiva taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
95.60
[ astyeva sarvatra vināśahetuḥ sarvāśrayaḥ sarvamayaḥ sa sarvaḥ
vinā hṛṣīkairviṣayānprabhuṅkte taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye ]
95.61
tejaḥsvarūpeṇa bibharti lokānsattvānsamastānsa carācarasya
niṣkevalo jñānamayaḥ suśuddhastaṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
95.75
[ daityāntakaṃ duḥkhavināśamūlaṃ śāntaṃ paraṃ śaktimayaṃ viśālam
saṃprāpya devā vilayaṃ prayānti taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye]
mukhaṃ sukhāptaṃ suhṛdaṃ sureśaṃ jñānārṇavaṃ taṃ suhitaṃ hitaṃ ca
satyāśrayaṃ satyaguṇopaviṣṭaṃ taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
yajñasvarūpaṃ puruṣārtharūpaṃ satyānvitaṃ māpatimeva puṇyam
vijñānametaṃ jagatāṃ nivāsaṃ taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
ambhodhimadhye śayanaṃ hi yasya nāgāṅgabhoge śayane viśāle
śrīḥ pādapadmadvayameva sevate taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
puṇyānvitaṃ śaṃkarameva nityaṃ tīrthairanekaiḥ parisevyamānam
tatpādapadmadvayameva tasya śrīvāsudevasya namāmi nityam
[ +aghāpahaṃ vā yadi vā'mbujaṃ tadraktotpalābhaṃ dhvajavāyuyuktam
alaṃkṛtaṃ nūpuramudrikābhiḥ śrīvāsudevasya namāmi pādam || ]
devaiḥ susiddhairmunibhiḥ sadaiva nutaṃ subhaktyā uragādhipaiśca
tatpādapaṅkeruhameva puṇyaṃ śrīvāsudevasya namāmi nityam
yasyāpi pādāmbhasi majjamānāḥ pūtā divaṃ yānti vikalmaṣāste
mokṣaṃ labhante munayaḥ sutuṣṭāstaṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadye
pādodakaṃ tiṣṭhati yatra viṣṇorgaṅgāditīrthāni sadaiva tatrai
tyajanti prāṇāṃśca apāpadehāḥ prayānti śuddhāḥ sugṛhaṃ murāreḥ
pādodakenāpyabhiṣicyamānā atyugrapāpaiḥ pariliptadehāḥ
te yānti muktiṃ parameśvarasya tasyaiva pādau satataṃ namāmi
naivedyamātreṇa subhakṣitena sucakriṇastasya mahātmanaśca
te vājapeyasya phalaṃ labhante sarvārthayuktāśca narā bhavanti
nārāyaṇaṃ duḥkhavināśanaṃ taṃ māyāvihīnaṃ sakalaṃ guṇajñam
yaṃ dhyāyamānāḥ sugatiṃ vrajanti taṃ vāsudevaṃ satataṃ namāmi
yo vandyastvṛṣisiddhacāraṇagaṇairdevaiḥ sadā pūjyate
yo viśvasya hi sṛṣṭihetukaraṇe brahmādikānāṃ prabhuḥ
yaḥ saṃsāramahārṇave nipatitasyoddhārako vatsalastasyaivāpi namāmyahaṃ sucaraṇau bhaktyā varau saubhagau
yo dṛṣṭo nijamaṇḍape suragaṇaiḥ śrīvāmanaḥ sāmagaḥ
sāmodgītakutūhalaḥ suragaṇaistrailokya ekaḥ prabhuḥ
kurvaṃstu dhvanitaiḥ svakairgatabhayānyaḥ pāpabhītānraṇe
tasyāhaṃ caraṇāravindayugalaṃ vande paraṃ pāvanam
95.76
rājantaṃ nijamaṇḍale makhamukhe brahmaśriyā pūjitaṃ
divyenāpi svatejasā karamayaṃ yaṃ cendranīlopamam
devānāṃ hitakāmyayā sutanujaṃ vairocanasyārpakaṃ
dāsatvaṃ mama dīyatāṃ surapate vande paraṃ vāmanam
95.77
taṃ dṛṣṭaṃ ravimaṇḍale munigaṇaiḥ saṃprāptavantaṃ divaṃ
candrārkau tu tapantameva sahasā saṃprāptavantau sadā
tasyaivāpi sucakriṇaḥ suragaṇāḥ prāpurlayaṃ sāṃprataṃ
kāye viśvavika wear kośake tamatulaṃ naumi prabhuṃ vikramam
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit