Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 97: athaikādhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Bhūkhaṇḍa 97

Language
Sanskrit

Contents

athaikādhikaśatatamo'dhyāyaḥ

97.7

sūta uvāca —
devadevo hṛṣīkeśastvaṅgaputraṃ nṛpottamam | samācaṣṭe samāśreyamākhyānaṃ pāpanāśanam
śrūyatāmabhidhāsyāmi caritraṃ śreyadāyakam | dvijasyāpi ca vṛttāntaṃ kuñjalasya mahātmanaḥ
viṣṇuruvāca —
kuñjalaścāpi dharmātmā caturthaṃ putrameva ca | samāhūya mudā yukta uvācainaṃ kapiñjalam
kiṃ tu putra tvayā dṛṣṭaṃ śrutaṃ vā'pūrvakaṃ ca yat | bhojanārthaṃ prayāsi tvamitaḥ putra sutottamaḥ
tadācakṣva mahābhāga yadi dṛṣṭaṃ supuṇyadam
kapiñjala uvāca —
yacca tāta mayā dṛṣṭamapūrvaṃ tadvadāmyaham | [†yanna dṛṣṭaṃ śrutaṃ kena kasmānnaiva śrutaṃ mayā
tadihaiva pravakṣyāmi śrūyatāmadhunā pitaḥ || ]
śṛṇvantu bhrātaraḥ sarve mātastvaṃ śṛṇu sāṃpratam | kailāsaḥ parvataśreṣṭho dhavalaścandrasaṃnibhaḥ
nānādhātusamākīrṇo nānāvṛkṣopaśobhitaḥ | gaṅgājalaiḥ śubhaiḥ puṇyaiḥ kṣālitaḥ sarvato'pi ca

97.8

nadīnāṃ tu sahasrāṇi khyātāni vividhāni ca | yasmāttāta prasūtāni jalāni śubhadāni ca

97.9

taḍāgāni sahasrāṇi sodakāni ma̍hānti ca| mahāgirau sarasyaśca haṃsasārasasevitāḥ

97.10

tasmiñśikhariṇāṃ śreṣṭhe puṇyadāḥ pāpanāśikāḥ| vividhāni praśastāni puṣpitāni vanāni ca

97.11

nānāvṛkṣopayuktāni haritām̐ni samantataḥ| kinnarāṇāṃ gaṇaiścaiva apsarobhiḥ samākulaḥ

97.12

gandharvaiścāraṇaiḥ siddhairdevavṛndaiḥ suśobhitaḥ | divyavṛkṣavanopeto gaṅgāpātaiḥ samākulaḥ

97.14

[ divyagandhaiḥ sugandhaiśca nānāratnasamanvitaḥ] | sphāṭikābhiḥ śilābhiśca sarvataḥ samalaṃkṛtaḥ 13
sūryatejomayo rājaṃstejobhiśca samākulaḥ| candanaiścārugandhaiśca bakulairnīlapuṣpakaiḥ

97.15

nānāpuṣpamayairvṛkṣaiḥ sarvatra samalaṃkṛtaḥ | pakṣiṇāṃ suninādaiśca divyānāṃ madhurāyate

97.16

ṣaṭpadānāṃ ninādaiśca vṛkṣairve madhurāyate | kokilānāṃ tu gīrbhiśca dhvanitaḥ saṃkalo giriḥ
gaṇaiḥ koṭibhirākīrṇaṃ tatrā''ste śivamandiram

97.17

svargābhiramaṇaṃ puṇyaṃ puṇyadaṃ suśiloccayam | diggajānāṃ sughoṣaiśca śabditaṃ ca samantataḥ

97.18

nānāmṛgaiḥ samākīrṇaṃ śākhāmṛgasamākulam | mayūrakekāghoṣaiśca guhāsu ca vināditam

97.19

kandarailaipanaiḥ kūṭaiḥ sānubhiśca virājitam | nānāprasravaṇopetamauṣadhībhirvirājitam

97.20

divyaṃ divyaguṇopetaṃ puṇyadhāmasamākulam | sevitaṃ puṇyalokaiśca puṇ‍yarāśiṃ mahāgirim

97.21

pulindabhillakolaiśca sevitaṃ parvatottamam | vikaṭaiḥ śikharaiḥ kūṭairadrirājaḥ praśobhate

97.22

anyairnānāvidhaiḥ puṣpaiḥ kautukairmaṅgalaiḥ śubhaiḥ | gaṅgodakaprapātaiśca mahāśabdaṃ praśuśruve

97.23

[+śaṃkarasya gṛhaṃ tāta kailāsaṃ gatavānaham| tatrā''ścaryaṃ mayā dṛṣṭaṃ yanna dṛṣṭaṃ kadā śrutam ]

97.24

śrūyatāmabhidhāsyāmi tāta sarvaṃ mayoditam | śikharādvirirājasya meroḥ puṇyānmahodayāt

97.25

himakṣīrasavarṇastu pravāhaḥ patate bhuvi | gaṅgāyāśca mahābhāga raṃhasā bhogavarjitaḥ

97.26

kailāsasya śiraḥ prāpya tatra vistaratāṃ gataḥ| daśayojanavistīrṇastatra gaṅgāhnado mahān
mahātoyena puṇyena vimalena virājate

97.27

sarvatobhadratāṃ prāpto mahāhaṃsaiḥ praśobhate | [ nāmoccāreṇa divyena puṇyena madhureṇa ca

97.28

haṃsāstatra prakūjanti tena sroto virājate] | tasyaivāgre śilāyāṃ hi kanyā caikā mahāmate

97.29

āsīnā muktakeśā tu rūpadraviṇaśālinī | divyarūpasusaṃpannā sarvalakṣaṇasaṃyutā

97.30

divyālaṃkārasaṃbhūṣā sā ca tatra virājate| na jāne girirājasya tanayā vā mahodadheḥ

97.32

no vā'sti brahmaṇaḥ patnī no vā svāhā bhaviṣyati| indrāṇī vā mahābhāgā rohiṇī vā bhaviṣyati
īdṛśī na yamasyāpi yuvatī paridṛśyate | anyāsāṃ ca sudivyānāṃ nārīṇāṃ tāta sarvathā

97.33

yādṛśaṃ śīlasadbhāvaṃ guṇarūpaṃ tu dṛśyate | apsarasāṃ kadā nāsti tādṛśaṃ rūpalakṣaṇam

97.34

yādṛśaṃ tu mayā dṛṣṭaṃ tadaṅge viśvamohanam | śilāpade samāsīnā duḥkhaināpi samākulā

97.35

rudate susvarairbālā anekaiḥ svajanairvinā | aśrūṇi patamānāni muktābhāni bahūni ca

97.36

nirmalāni patantyatra srotasyeva mahāmate | bindavo mauktikābhāste patitā hi mahodake

97.37

tebhyo bhavanti padmāni hṛdyāni surabhīṇi ca | padmāni jajñire tebhyo netrāśrubhyo mahāmate

97.39

gaṅgāmbhasi tarantyeva asaṃkhyātāni tāni tu [ patitāni suhṛdyāni raṃhasā yānti tāni tu]
gaṅgāpravāhamadhye tu haṃsavṛndaiḥ samaṃ pitaḥ | [+bhāgīrathyāḥ pravāhastu tasmāccaiva vinirgataḥ

97.40

kailāsaśikharaṃ prāpya ratnākhyaṃ cārukandaram | vartate toyapūrṇastu yojanadvayavistṛtaḥ

97.41

haṃsavṛndasamākīrṇo jalapakṣisamākulaḥ | nānāvarṇaviśeṣāṇi santi padmāni tatra ca

97.42

pravāhe nirmale tāta munivṛndaniṣevite|] aśrubhyo yāni jātāni prabhāte kamalāni ca

97.43

gaṅgodakaplutānyeva saurabhyāṇi mahānti ca | prabhavanti pravāhe tu nirmale jalapūrite
[ jalamadhye suhaṃsaiśca jalapakṣininādite]

97.44

sūta uvāca —
ratnāḍhye tu girau tasminnaratneśvaramaheśvaraḥ | devadaityaiḥ supūjyo'pi tiṣṭhatyeva tu sarvadā

97.45

tatra dṛṣṭo mayā tāta kaścitpuṇyamayo muniḥ | jaṭābhārasamākrānto nirvāsā daṇḍadhārakaḥ

97.46

nirādhārī nirāhārastapasā'tīva durbalaḥ | kṛśāṅgo'pyasthisaṃghātastvaṅmātreṇaiva ceṣṭitaḥ

97.47

bhasmanā''kulitānyeva tasyāṅgāni mahātmanaḥ | śuṣkapatrāṇi bhakṣeta śīrṇāni patitāni ca

97.49

[+śivabhaktaḥ samāsīno duḥkhādhāro mahātapāḥ| aśrubhyo yāni jātāni padmāni suhṛdyāni ca] 48
gaṅgātoyātsamānīya devadevaṃ prapūjayet | ratneśvaraṃ mahābhāgo nṛtyagītaviśāradaḥ

97.50

gāyate nṛtyate tasya dvārasthastripuradviṣaḥ | tatrā''gatya sa dharmātmā rodate susvarairapi

97.51

evaṃ dṛṣṭaṃ mayā tāta apūrvaṃ vadatāṃ vara | kathayasva prasādānme yadi tvaṃ vetsi kāraṇam

97.52

sā kā nārī mahābhāga kasmāttatra praroditi | kasmātsadaiva puruṣo devamarcanmaheśvaram

97.53

tanme tvaṃ vistarādbrūhi sarvasaṃdehakāraṇam | evamukto mahāprājñaḥ kuñjalo'pi sutena hi

97.54

kapiñjalena provāca vistarācchṛṇvato mune

97.54.p1

iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe venopākhyāne gurutīrthe ekādhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 101

Linked texts (2)