Bhukhanda 97: athaikādhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Bhūkhaṇḍa 97
- Language
- Sanskrit
Contents
- 97.54 — 1 part
athaikādhikaśatatamo'dhyāyaḥ
97.7
sūta uvāca —
devadevo hṛṣīkeśastvaṅgaputraṃ nṛpottamam | samācaṣṭe samāśreyamākhyānaṃ pāpanāśanam
śrūyatāmabhidhāsyāmi caritraṃ śreyadāyakam | dvijasyāpi ca vṛttāntaṃ kuñjalasya mahātmanaḥ
viṣṇuruvāca —
kuñjalaścāpi dharmātmā caturthaṃ putrameva ca | samāhūya mudā yukta uvācainaṃ kapiñjalam
kiṃ tu putra tvayā dṛṣṭaṃ śrutaṃ vā'pūrvakaṃ ca yat | bhojanārthaṃ prayāsi tvamitaḥ putra sutottamaḥ
tadācakṣva mahābhāga yadi dṛṣṭaṃ supuṇyadam
kapiñjala uvāca —
yacca tāta mayā dṛṣṭamapūrvaṃ tadvadāmyaham | [†yanna dṛṣṭaṃ śrutaṃ kena kasmānnaiva śrutaṃ mayā
tadihaiva pravakṣyāmi śrūyatāmadhunā pitaḥ || ]
śṛṇvantu bhrātaraḥ sarve mātastvaṃ śṛṇu sāṃpratam | kailāsaḥ parvataśreṣṭho dhavalaścandrasaṃnibhaḥ
nānādhātusamākīrṇo nānāvṛkṣopaśobhitaḥ | gaṅgājalaiḥ śubhaiḥ puṇyaiḥ kṣālitaḥ sarvato'pi ca
97.8
nadīnāṃ tu sahasrāṇi khyātāni vividhāni ca | yasmāttāta prasūtāni jalāni śubhadāni ca
97.9
taḍāgāni sahasrāṇi sodakāni ma̍hānti ca| mahāgirau sarasyaśca haṃsasārasasevitāḥ
97.10
tasmiñśikhariṇāṃ śreṣṭhe puṇyadāḥ pāpanāśikāḥ| vividhāni praśastāni puṣpitāni vanāni ca
97.11
nānāvṛkṣopayuktāni haritām̐ni samantataḥ| kinnarāṇāṃ gaṇaiścaiva apsarobhiḥ samākulaḥ
97.12
gandharvaiścāraṇaiḥ siddhairdevavṛndaiḥ suśobhitaḥ | divyavṛkṣavanopeto gaṅgāpātaiḥ samākulaḥ
97.14
[ divyagandhaiḥ sugandhaiśca nānāratnasamanvitaḥ] | sphāṭikābhiḥ śilābhiśca sarvataḥ samalaṃkṛtaḥ 13
sūryatejomayo rājaṃstejobhiśca samākulaḥ| candanaiścārugandhaiśca bakulairnīlapuṣpakaiḥ
97.15
nānāpuṣpamayairvṛkṣaiḥ sarvatra samalaṃkṛtaḥ | pakṣiṇāṃ suninādaiśca divyānāṃ madhurāyate
97.16
ṣaṭpadānāṃ ninādaiśca vṛkṣairve madhurāyate | kokilānāṃ tu gīrbhiśca dhvanitaḥ saṃkalo giriḥ
gaṇaiḥ koṭibhirākīrṇaṃ tatrā''ste śivamandiram
97.17
svargābhiramaṇaṃ puṇyaṃ puṇyadaṃ suśiloccayam | diggajānāṃ sughoṣaiśca śabditaṃ ca samantataḥ
97.18
nānāmṛgaiḥ samākīrṇaṃ śākhāmṛgasamākulam | mayūrakekāghoṣaiśca guhāsu ca vināditam
97.19
kandarailaipanaiḥ kūṭaiḥ sānubhiśca virājitam | nānāprasravaṇopetamauṣadhībhirvirājitam
97.20
divyaṃ divyaguṇopetaṃ puṇyadhāmasamākulam | sevitaṃ puṇyalokaiśca puṇyarāśiṃ mahāgirim
97.21
pulindabhillakolaiśca sevitaṃ parvatottamam | vikaṭaiḥ śikharaiḥ kūṭairadrirājaḥ praśobhate
97.22
anyairnānāvidhaiḥ puṣpaiḥ kautukairmaṅgalaiḥ śubhaiḥ | gaṅgodakaprapātaiśca mahāśabdaṃ praśuśruve
97.23
[+śaṃkarasya gṛhaṃ tāta kailāsaṃ gatavānaham| tatrā''ścaryaṃ mayā dṛṣṭaṃ yanna dṛṣṭaṃ kadā śrutam ]
97.24
śrūyatāmabhidhāsyāmi tāta sarvaṃ mayoditam | śikharādvirirājasya meroḥ puṇyānmahodayāt
97.25
himakṣīrasavarṇastu pravāhaḥ patate bhuvi | gaṅgāyāśca mahābhāga raṃhasā bhogavarjitaḥ
97.26
kailāsasya śiraḥ prāpya tatra vistaratāṃ gataḥ| daśayojanavistīrṇastatra gaṅgāhnado mahān
mahātoyena puṇyena vimalena virājate
97.27
sarvatobhadratāṃ prāpto mahāhaṃsaiḥ praśobhate | [ nāmoccāreṇa divyena puṇyena madhureṇa ca
97.28
haṃsāstatra prakūjanti tena sroto virājate] | tasyaivāgre śilāyāṃ hi kanyā caikā mahāmate
97.29
āsīnā muktakeśā tu rūpadraviṇaśālinī | divyarūpasusaṃpannā sarvalakṣaṇasaṃyutā
97.30
divyālaṃkārasaṃbhūṣā sā ca tatra virājate| na jāne girirājasya tanayā vā mahodadheḥ
97.32
no vā'sti brahmaṇaḥ patnī no vā svāhā bhaviṣyati| indrāṇī vā mahābhāgā rohiṇī vā bhaviṣyati
īdṛśī na yamasyāpi yuvatī paridṛśyate | anyāsāṃ ca sudivyānāṃ nārīṇāṃ tāta sarvathā
97.33
yādṛśaṃ śīlasadbhāvaṃ guṇarūpaṃ tu dṛśyate | apsarasāṃ kadā nāsti tādṛśaṃ rūpalakṣaṇam
97.34
yādṛśaṃ tu mayā dṛṣṭaṃ tadaṅge viśvamohanam | śilāpade samāsīnā duḥkhaināpi samākulā
97.35
rudate susvarairbālā anekaiḥ svajanairvinā | aśrūṇi patamānāni muktābhāni bahūni ca
97.36
nirmalāni patantyatra srotasyeva mahāmate | bindavo mauktikābhāste patitā hi mahodake
97.37
tebhyo bhavanti padmāni hṛdyāni surabhīṇi ca | padmāni jajñire tebhyo netrāśrubhyo mahāmate
97.39
gaṅgāmbhasi tarantyeva asaṃkhyātāni tāni tu [ patitāni suhṛdyāni raṃhasā yānti tāni tu]
gaṅgāpravāhamadhye tu haṃsavṛndaiḥ samaṃ pitaḥ | [+bhāgīrathyāḥ pravāhastu tasmāccaiva vinirgataḥ
97.40
kailāsaśikharaṃ prāpya ratnākhyaṃ cārukandaram | vartate toyapūrṇastu yojanadvayavistṛtaḥ
97.41
haṃsavṛndasamākīrṇo jalapakṣisamākulaḥ | nānāvarṇaviśeṣāṇi santi padmāni tatra ca
97.42
pravāhe nirmale tāta munivṛndaniṣevite|] aśrubhyo yāni jātāni prabhāte kamalāni ca
97.43
gaṅgodakaplutānyeva saurabhyāṇi mahānti ca | prabhavanti pravāhe tu nirmale jalapūrite
[ jalamadhye suhaṃsaiśca jalapakṣininādite]
97.44
sūta uvāca —
ratnāḍhye tu girau tasminnaratneśvaramaheśvaraḥ | devadaityaiḥ supūjyo'pi tiṣṭhatyeva tu sarvadā
97.45
tatra dṛṣṭo mayā tāta kaścitpuṇyamayo muniḥ | jaṭābhārasamākrānto nirvāsā daṇḍadhārakaḥ
97.46
nirādhārī nirāhārastapasā'tīva durbalaḥ | kṛśāṅgo'pyasthisaṃghātastvaṅmātreṇaiva ceṣṭitaḥ
97.47
bhasmanā''kulitānyeva tasyāṅgāni mahātmanaḥ | śuṣkapatrāṇi bhakṣeta śīrṇāni patitāni ca
97.49
[+śivabhaktaḥ samāsīno duḥkhādhāro mahātapāḥ| aśrubhyo yāni jātāni padmāni suhṛdyāni ca] 48
gaṅgātoyātsamānīya devadevaṃ prapūjayet | ratneśvaraṃ mahābhāgo nṛtyagītaviśāradaḥ
97.50
gāyate nṛtyate tasya dvārasthastripuradviṣaḥ | tatrā''gatya sa dharmātmā rodate susvarairapi
97.51
evaṃ dṛṣṭaṃ mayā tāta apūrvaṃ vadatāṃ vara | kathayasva prasādānme yadi tvaṃ vetsi kāraṇam
97.52
sā kā nārī mahābhāga kasmāttatra praroditi | kasmātsadaiva puruṣo devamarcanmaheśvaram
97.53
tanme tvaṃ vistarādbrūhi sarvasaṃdehakāraṇam | evamukto mahāprājñaḥ kuñjalo'pi sutena hi
97.54
kapiñjalena provāca vistarācchṛṇvato mune
97.54.p1
iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe venopākhyāne gurutīrthe ekādhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 101
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit