Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 98: atha dvyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Bhūkhaṇḍa 98

Language
Sanskrit

Contents

atha dvyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

98.1

kuñjala uvāca —
sarvaṃ vatsa pravakṣyāmi yattvayoktaṃ mamādhunā | bhavayorvedainaṃ yattu yasmājjātaṃ dvijottama

98.2

ekadā tu mahādevī pārvatī parvatottame | krīḍamānā mahātmānamīśvaraṃ vākyamabravīt

98.3

maṃmorasi mahādeva mahadetatsudohadam | darśayasva mamāgre tvaṃ kānanaṃ kānanottamam

98.4

mahādeva uvāca—
evamastu mahādevi nandanaṃ devasaṃkulam | darśayiṣyāmi te puṇyaṃ dvijasiddhaniṣevitam

98.5

evamābhāṣya tāṃ devīṃ tayā saha gaṇaistataḥ | jagmuturvatsa tau devau nandanaṃ navameva tu

98.6

sarvāṅgasundaraṃ puṣpamālyādyābharaṇairyutam | ghaṇṭāmālābhisaṃyuktaṃ kiṅkiṇījālamālinam

98.7

vasanaiḥ padmapuṣpaistu muktāmālyasuśobhitam | haṃsacandrapratīkāśaṃ vṛṣabhaṃ cārulakṣaṇam

98.8

samārūḍho mahādevo gaṇakoṭisamāvṛtaḥ | nandibhṛṅgitmahākālaskandacaṇḍamanoharāḥ

98.9

vīrabhadro gaṇeśaśca puṣpavanto janeśvaraḥ | subalo'tibalo nāma meghanādo ghaṃṭāvahaḥ

98.10

ghaṇṭākarṇaśca kālindaḥ pulindo vīrabāhukaḥ | keśāriḥ kiṃkaro nāma candrahāsaḥ prajāpatiḥ

98.11

ete cānye ca bahavaḥ sanakādyāstapodhanāḥ | gaṇaiśca koṭisaṃkhyātaiḥ sa śivaḥ parivāritaḥ

98.12

nandanaṃ vanamevāpi sevitaṃ devakiṃnaraiḥ | praviveśa mahādevo gaṇairdevyā ca sevitaḥ

98.13

darśayāmāsa deveśo girijāyai suśobhitam | nānāpādapasaṃchannaṃ phalapuṣpasamākulam

98.15

[ divyarambhāsamākīrṇaṃ puṣpavadbhiśca campakaiḥ | mallikābhiḥ supuṣpābhirmālītījālasaṃkulam ] 14
nityapuṣpitaśākhābhiḥ pām̐dapaiḥ śobhitaṃ vanam | rājamānaṃ mahāvṛkṣaiścandanaiścārugandhibhiḥ

98.16

devadāruvanairjuṣṭaṃ lavaṅgaiśca samākulam | [+saralairnārikelaiśca tadvatpūgīphaladrumaiḥ

98.17

kharjūrapanasairdivyaiḥ phalabhārāvanāmitaiḥ | parimalodgārasaṃyuktairguruvṛkṣasamākulam || ]
agnitejaḥsabhābhāsaiḥ saptaparṇaiḥ supuṣpitaiḥ

98.18

rājavṛkṣaiḥ kadambaiśca puṣpaśobhāsamanvitam | jambunimbamahāvṛkṣairmātuliṅgasamākulam

98.19

nāraṅgaiḥ sinduvāraiśca pippalaiḥ śālatanduikaiḥ | [+udumbaraiḥ kapitthaiśca jambupādapaśobhitam

98.20

lam̐kucaiḥ puṣpasaugandhaiḥ sphuṭanāraiḥ samākulam ] | cūtaiśca phalarājāyairnīlaiścaiva ghanopamaiḥ

98.21

śobhitaṃ nandanaṃ puṇyaṃ śivena paridarśitam | śobhitaṃ ca drumaiścānyaiḥ sarvairnīlavanopamaiḥ

98.22

sarvakāmaphalopetaiḥ kam̐lyāṇaphaladāyakaiḥ | kalpadrumairmahāpuṇyaiḥ śobhitaṃ nandanaṃ vanam

98.23

nānāpakṣininādaiśca saṃkulaṃ madhurasvanaiḥ | kokilānāṃ rutaiḥ puṇyairudghuṣṭaṃ madhukāribhiḥ

98.24

makarandavilīnābhirbhramarībhirvirājitam | nānāvṛkṣaiḥ samākīrṇaṃ nānāmṛgagaṇākulam

98.25

vṛkṣebhyaḥ patitaiḥ puṣpaiḥ sugandhaiḥ patitairbhuvi | sā ca bhū rājate putra pūjiteva sugandhibhiḥ

98.26

tatra vaॉpyo mahāpuṇyāḥ padmaṃsaugandhanirmalāḥ | toyaistāḥ kṣubhitāḥ putra haṃsakāraṇḍavoṣitāḥ

98.27

taḍāgaiḥ sāgaraprakhyaistoyasaugandhyapūjitaiḥ | nandanaṃ bhāti sarvatra gaṇairapsarasāṃ mahat

98.28

vimānaiḥ kalaśaiḥ śubhrairhemadaṇḍaiḥ suśobhanaiḥ | nandanaṃ vanarājastu prāsādaiśca sum̐śobhitaḥ

98.30

yatra tatra prabhātyeva kinnarāṇāṃ mahāgaṇaiḥ | [ gandharvairapsarobhiśca surūpāmirdvijottama || ] 29
devatānāṃ vinodaiśrca munivṛndaiḥ suyogibhiḥ | sarvatra śobhate puṇyaṃ sthānaṃ tu nandanasya ca

98.31

evaṃ samālokya mahānubhāvo bhavaśrca devyā sahito mahātmā
śrīnandanaṃ puṇyavatāṃ nivāsaṃ sukhārukaraṃ śāntiguṇopapannam

98.32

ādityatejaḥsamatejasāṃ gaṇaiḥ prabhāti vai raśmibhirjātarūpaiḥ
puṣpaiḥ phalaiḥ kāmaguṇopapannaiḥ kalpadrumo nandanakānane'pi

98.33

evaṃvidhaṃ pādaparājameva samīkṣya devī ca śivaṃ babhāṣe
asyābhidhānaṃ kathayasva nātha sarvasya puṇyasya nagasya puṇyam

98.34

śiva uvāca—
asya pratiṣṭhā mahatī śubhākhyā deveṣu mukhyo madhusūdanaśrca
nadīṣu mukhyā suranimnagā'pi visṛṣṭikartā ca yathaiva dhātā

98.35

sukhāvahānāṃ tu yathaiva candro bhūteṣu mukhyā ca yathaiva pṛthvī
nagendrarājo hi yathā nagānāṃ jalāśayeṣveva yathā samudraḥ

98.36

mahauṣadhīnāmiva devi cānnaṃ mahīdharāṇāṃ himavānyathaiva
vidyāsu madhye ca yathā''tmavidyā lokeṣu sarveṣu yathā narendraḥ

98.37

tathaiva mukhyastarurāja eṣa sarvātithiḥ sarvapateḥ śriyopamaḥ
pārvatyuvāca—
guṇāṃśca śaṃbho mama kīrtayasva vṛkṣādhipasyāpi śubhānsupuṇyān

98.38

ākarṇya devo vacanaṃ babhāṣe devyāstu sarvaṃ sutarorhitasya
yaṃ yaṃ tu kalpayanti supuṇyayuktā devopamā devavarāśrca devi

98.39

taṃ taṃ hi vṛkṣaḥ pradadāti tebhyaḥ phalādrasānāṃ sa ca vṛkṣa ekaḥ
tasmācca sarve prabhavanti puṇyā duṣprāpyamatraiva tapodhikāste

98.40

jīvādhikaṃ ratnamayaṃ sudivyaṃ devāstu bhuñjanti mahāpradhānāḥ
śuśrāva devī vacanaṃ śivasya āścaryabhūtaṃ manasā vicintya

98.41

tasyānumatyā parikalpitaṃ ca strībhāvarūpaṃ suguṇaṃ surūpam
sarvāṅgarūpaṃ suguṇaṃ surūpaṃ tasmāttadā sā girijā pralebhe

98.42

viśvasya mohāya yathopaviṣṭā sahāyurūpā makaradhvajasya
krīḍānidhānaṃ sukhasiddhirūpaṃ sarvābhipannā kamalāyatākṣī

98.43

padmānanā padmasurā supadmā cāmīkarasyāpi yathā sumūrtiḥ
prabhāsu tadvadvimalā sutejā līlāsrutejāśrca sukuñcitāste

98.44

pralambakeśāḥ parisūkṣmabaddhāḥ puṣpaiḥ sugandhaiḥ parilepitāśrca
prabaddhakuntā dṛḍhakeśabandhairvibhāti sā rūpavareṇa bālā

98.45

sīmantamārge ca muktāphalānāṃ mālā vibhātyeva yathā tarūṇām
sīmantamūle tilakaṃ sudevyā yathodito daityaguruḥ sutejāḥ

98.46

bhāle supadme mṛganābhipadmasamutthatejaḥprakarairvibhāti
sīmantamūle tilakasya tejaḥ prakāśayedrūpaśriyaṃ suloke

98.47

keśeṣu muktāphalake ca bhāle tasyāḥ suśobhāṃ vikaroti nityam
yathā tu candraḥ parito vibhāti suramyaceṣṭeva vibhāti tadvat

98.48

saṃpūrṇacandro'pi yathā vibhāti jyotsnānipātena himāṃśutejaḥ
tasyāstu vaktraṃ paribhāti tadvacchobhākaraṃ viśvaviśāradaṃ ca

98.49

himāṃśurevāpi kalaṅkayuktaḥ saṃkṣīyate nityakalāvihīnaḥ
saṃpūrṇamastyeva sadaiva dṛṣṭaṃ tasyāstu vaktraṃ pariniṣkaḷaṅkam

98.50

gandhaṃ vikāśaṃ kamale svakīyaṃ tataḥ samālokya sukhaṃ na lebhe
padmānanā sarvaguṇopapannā madīyabhāvaiḥ parinirmiteyam

98.51

gandhaṃ svakīyaṃ tu vipaśya padmaṃ tasyā mukhādvāti jagatsamīraḥ
lajjābhiyuktaṃ sahasā babhūva jalaṃ samāśritya sadaiva tiṣṭhati

98.52

katimātiniyatabuddhyā sudhiyo vadanti samadananṛpateḥ kośaṃ samudrakalābhiḥ
suvaradaśanaratnairrhāsyalīlābhiyuktā aruṇaadharabimbaṃ śobhamānastu āsyaḥ

98.53

śuddhā sunāsikā tasyāḥ sukarṇau ratnabhūṣitau | hemakāntisamopetau kapolau dīptisaṃyutau

98.54

rekhātrayaṃ praśobheta grīvāyāṃ parisaṃsthitam | saubhāgyasaṃpacchṛṅgāraistisro rekhā ihaiva hi

98.55

sustanau kaṭhinau pīnau vartulau bilvasaṃnibhau | tasyāḥ kandarpakalaśāvabhiṣekāya kalpitau
aṃsāvatīva śobhete susamau mānasānvitau

98.56

subhujau vartulau snigdhau suvarṇau lakṣaṇānvitau | susamau karapadmau tau padmavarṇau suśītalau

98.57

divyalakṣaṇasaṃpannau padmasvastikasaṃyutau | saralāḥ padmasaṃyuktā aṅgulyo nakhasaṃyutāḥ

98.58

nakhāni maṇibhāsīni jalabindunibhāni ca | padmagarbhapraticchanno varṇastadaṅgasaṃbhavaḥ

98.59

padmagandhā ca sarvāṅge padmeva bhāti bhāminī | sarvalakṣaṇasaṃpannā nagekanyā suśobhitā

98.61

raktotpalanibhau pādau suśaktau cātiśobhanau | ratnajyotiḥsamākārā nakhāḥ pādāgrasaṃbhavāḥ 60
yathoddiṣṭaṃ ca śāstreṣu tathā cāṅge pradṛśyate | sarvābharaṇaśobhāṅgī hārakaṅkaṇanūpurā

98.62

mekhalākaṭisūtreṇa kāñcīnādena rājate | nīlena paṭṭavastreṇa parāṃ śobhāṃ gatā tu sā

98.63

kañcukenāpi divyena suraktena guṇānvitā | pārvatīlapsitādbhāvādvruṇaṃ prāptā mahodayam

98.64

kalpadrumānmudaṃ lebhe śaṃkaraṃ vākyamabravīt | yathoktaṃ tu tvayā deva tathā dṛṣṭaṃ vanaṃ mayā
yādṛśaṃ kathyate bhāvaistādṛśaṃ paridṛśyate

98.65

sūta uvāca —
atha sā cārusarvāṅgī tayoḥ pārśve sametya vai | pādāmbujaṃ nanāmātha sā bhaktyā ubhayormudā

98.66

uvāca vacanaṃ snigdhaṃ hṛdyaṃ hāri ca sā tadā | kasmāddṛṣṭā tvayā mātataḥ kathayasvātra kāraṇam

98.67

devyuvāca —
vṛkṣasya kautukādbhāvānmayā vai pratyayaḥ kṛtaḥ | sadyaḥ prāptaṃ phalaṃ bhadre bhavatīrūpasaṃpadā

98.68

aśokasundarīnāmnā loke khyātiṃ prayāsyasi | sarvasaubhāgyasaṃpannā mama putrī na saṃśayaḥ

98.69

somavaṃśe tu vikhyāto yathā devaḥ puraṃdaraḥ | nahuṣo nāma rājendrastava nātho bhaviṣyati

98.70

evaṃ dattvā varaṃ tasyai jagāma girijā girim | kailāsaṃ śaṃkareṇāpi mudā sā parayā'nvitā

98.70.p1

iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe venopākhyāne gurutīrthe tryadhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 102

Linked texts (3)