Bhukhanda 98: atha dvyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Bhūkhaṇḍa 98
- Language
- Sanskrit
Contents
- 98.70 — 1 part
atha dvyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
98.1
kuñjala uvāca —
sarvaṃ vatsa pravakṣyāmi yattvayoktaṃ mamādhunā | bhavayorvedainaṃ yattu yasmājjātaṃ dvijottama
98.2
ekadā tu mahādevī pārvatī parvatottame | krīḍamānā mahātmānamīśvaraṃ vākyamabravīt
98.3
maṃmorasi mahādeva mahadetatsudohadam | darśayasva mamāgre tvaṃ kānanaṃ kānanottamam
98.4
mahādeva uvāca—
evamastu mahādevi nandanaṃ devasaṃkulam | darśayiṣyāmi te puṇyaṃ dvijasiddhaniṣevitam
98.5
evamābhāṣya tāṃ devīṃ tayā saha gaṇaistataḥ | jagmuturvatsa tau devau nandanaṃ navameva tu
98.6
sarvāṅgasundaraṃ puṣpamālyādyābharaṇairyutam | ghaṇṭāmālābhisaṃyuktaṃ kiṅkiṇījālamālinam
98.7
vasanaiḥ padmapuṣpaistu muktāmālyasuśobhitam | haṃsacandrapratīkāśaṃ vṛṣabhaṃ cārulakṣaṇam
98.8
samārūḍho mahādevo gaṇakoṭisamāvṛtaḥ | nandibhṛṅgitmahākālaskandacaṇḍamanoharāḥ
98.9
vīrabhadro gaṇeśaśca puṣpavanto janeśvaraḥ | subalo'tibalo nāma meghanādo ghaṃṭāvahaḥ
98.10
ghaṇṭākarṇaśca kālindaḥ pulindo vīrabāhukaḥ | keśāriḥ kiṃkaro nāma candrahāsaḥ prajāpatiḥ
98.11
ete cānye ca bahavaḥ sanakādyāstapodhanāḥ | gaṇaiśca koṭisaṃkhyātaiḥ sa śivaḥ parivāritaḥ
98.12
nandanaṃ vanamevāpi sevitaṃ devakiṃnaraiḥ | praviveśa mahādevo gaṇairdevyā ca sevitaḥ
98.13
darśayāmāsa deveśo girijāyai suśobhitam | nānāpādapasaṃchannaṃ phalapuṣpasamākulam
98.15
[ divyarambhāsamākīrṇaṃ puṣpavadbhiśca campakaiḥ | mallikābhiḥ supuṣpābhirmālītījālasaṃkulam ] 14
nityapuṣpitaśākhābhiḥ pām̐dapaiḥ śobhitaṃ vanam | rājamānaṃ mahāvṛkṣaiścandanaiścārugandhibhiḥ
98.16
devadāruvanairjuṣṭaṃ lavaṅgaiśca samākulam | [+saralairnārikelaiśca tadvatpūgīphaladrumaiḥ
98.17
kharjūrapanasairdivyaiḥ phalabhārāvanāmitaiḥ | parimalodgārasaṃyuktairguruvṛkṣasamākulam || ]
agnitejaḥsabhābhāsaiḥ saptaparṇaiḥ supuṣpitaiḥ
98.18
rājavṛkṣaiḥ kadambaiśca puṣpaśobhāsamanvitam | jambunimbamahāvṛkṣairmātuliṅgasamākulam
98.19
nāraṅgaiḥ sinduvāraiśca pippalaiḥ śālatanduikaiḥ | [+udumbaraiḥ kapitthaiśca jambupādapaśobhitam
98.20
lam̐kucaiḥ puṣpasaugandhaiḥ sphuṭanāraiḥ samākulam ] | cūtaiśca phalarājāyairnīlaiścaiva ghanopamaiḥ
98.21
śobhitaṃ nandanaṃ puṇyaṃ śivena paridarśitam | śobhitaṃ ca drumaiścānyaiḥ sarvairnīlavanopamaiḥ
98.22
sarvakāmaphalopetaiḥ kam̐lyāṇaphaladāyakaiḥ | kalpadrumairmahāpuṇyaiḥ śobhitaṃ nandanaṃ vanam
98.23
nānāpakṣininādaiśca saṃkulaṃ madhurasvanaiḥ | kokilānāṃ rutaiḥ puṇyairudghuṣṭaṃ madhukāribhiḥ
98.24
makarandavilīnābhirbhramarībhirvirājitam | nānāvṛkṣaiḥ samākīrṇaṃ nānāmṛgagaṇākulam
98.25
vṛkṣebhyaḥ patitaiḥ puṣpaiḥ sugandhaiḥ patitairbhuvi | sā ca bhū rājate putra pūjiteva sugandhibhiḥ
98.26
tatra vaॉpyo mahāpuṇyāḥ padmaṃsaugandhanirmalāḥ | toyaistāḥ kṣubhitāḥ putra haṃsakāraṇḍavoṣitāḥ
98.27
taḍāgaiḥ sāgaraprakhyaistoyasaugandhyapūjitaiḥ | nandanaṃ bhāti sarvatra gaṇairapsarasāṃ mahat
98.28
vimānaiḥ kalaśaiḥ śubhrairhemadaṇḍaiḥ suśobhanaiḥ | nandanaṃ vanarājastu prāsādaiśca sum̐śobhitaḥ
98.30
yatra tatra prabhātyeva kinnarāṇāṃ mahāgaṇaiḥ | [ gandharvairapsarobhiśca surūpāmirdvijottama || ] 29
devatānāṃ vinodaiśrca munivṛndaiḥ suyogibhiḥ | sarvatra śobhate puṇyaṃ sthānaṃ tu nandanasya ca
98.31
evaṃ samālokya mahānubhāvo bhavaśrca devyā sahito mahātmā
śrīnandanaṃ puṇyavatāṃ nivāsaṃ sukhārukaraṃ śāntiguṇopapannam
98.32
ādityatejaḥsamatejasāṃ gaṇaiḥ prabhāti vai raśmibhirjātarūpaiḥ
puṣpaiḥ phalaiḥ kāmaguṇopapannaiḥ kalpadrumo nandanakānane'pi
98.33
evaṃvidhaṃ pādaparājameva samīkṣya devī ca śivaṃ babhāṣe
asyābhidhānaṃ kathayasva nātha sarvasya puṇyasya nagasya puṇyam
98.34
śiva uvāca—
asya pratiṣṭhā mahatī śubhākhyā deveṣu mukhyo madhusūdanaśrca
nadīṣu mukhyā suranimnagā'pi visṛṣṭikartā ca yathaiva dhātā
98.35
sukhāvahānāṃ tu yathaiva candro bhūteṣu mukhyā ca yathaiva pṛthvī
nagendrarājo hi yathā nagānāṃ jalāśayeṣveva yathā samudraḥ
98.36
mahauṣadhīnāmiva devi cānnaṃ mahīdharāṇāṃ himavānyathaiva
vidyāsu madhye ca yathā''tmavidyā lokeṣu sarveṣu yathā narendraḥ
98.37
tathaiva mukhyastarurāja eṣa sarvātithiḥ sarvapateḥ śriyopamaḥ
pārvatyuvāca—
guṇāṃśca śaṃbho mama kīrtayasva vṛkṣādhipasyāpi śubhānsupuṇyān
98.38
ākarṇya devo vacanaṃ babhāṣe devyāstu sarvaṃ sutarorhitasya
yaṃ yaṃ tu kalpayanti supuṇyayuktā devopamā devavarāśrca devi
98.39
taṃ taṃ hi vṛkṣaḥ pradadāti tebhyaḥ phalādrasānāṃ sa ca vṛkṣa ekaḥ
tasmācca sarve prabhavanti puṇyā duṣprāpyamatraiva tapodhikāste
98.40
jīvādhikaṃ ratnamayaṃ sudivyaṃ devāstu bhuñjanti mahāpradhānāḥ
śuśrāva devī vacanaṃ śivasya āścaryabhūtaṃ manasā vicintya
98.41
tasyānumatyā parikalpitaṃ ca strībhāvarūpaṃ suguṇaṃ surūpam
sarvāṅgarūpaṃ suguṇaṃ surūpaṃ tasmāttadā sā girijā pralebhe
98.42
viśvasya mohāya yathopaviṣṭā sahāyurūpā makaradhvajasya
krīḍānidhānaṃ sukhasiddhirūpaṃ sarvābhipannā kamalāyatākṣī
98.43
padmānanā padmasurā supadmā cāmīkarasyāpi yathā sumūrtiḥ
prabhāsu tadvadvimalā sutejā līlāsrutejāśrca sukuñcitāste
98.44
pralambakeśāḥ parisūkṣmabaddhāḥ puṣpaiḥ sugandhaiḥ parilepitāśrca
prabaddhakuntā dṛḍhakeśabandhairvibhāti sā rūpavareṇa bālā
98.45
sīmantamārge ca muktāphalānāṃ mālā vibhātyeva yathā tarūṇām
sīmantamūle tilakaṃ sudevyā yathodito daityaguruḥ sutejāḥ
98.46
bhāle supadme mṛganābhipadmasamutthatejaḥprakarairvibhāti
sīmantamūle tilakasya tejaḥ prakāśayedrūpaśriyaṃ suloke
98.47
keśeṣu muktāphalake ca bhāle tasyāḥ suśobhāṃ vikaroti nityam
yathā tu candraḥ parito vibhāti suramyaceṣṭeva vibhāti tadvat
98.48
saṃpūrṇacandro'pi yathā vibhāti jyotsnānipātena himāṃśutejaḥ
tasyāstu vaktraṃ paribhāti tadvacchobhākaraṃ viśvaviśāradaṃ ca
98.49
himāṃśurevāpi kalaṅkayuktaḥ saṃkṣīyate nityakalāvihīnaḥ
saṃpūrṇamastyeva sadaiva dṛṣṭaṃ tasyāstu vaktraṃ pariniṣkaḷaṅkam
98.50
gandhaṃ vikāśaṃ kamale svakīyaṃ tataḥ samālokya sukhaṃ na lebhe
padmānanā sarvaguṇopapannā madīyabhāvaiḥ parinirmiteyam
98.51
gandhaṃ svakīyaṃ tu vipaśya padmaṃ tasyā mukhādvāti jagatsamīraḥ
lajjābhiyuktaṃ sahasā babhūva jalaṃ samāśritya sadaiva tiṣṭhati
98.52
katimātiniyatabuddhyā sudhiyo vadanti samadananṛpateḥ kośaṃ samudrakalābhiḥ
suvaradaśanaratnairrhāsyalīlābhiyuktā aruṇaadharabimbaṃ śobhamānastu āsyaḥ
98.53
śuddhā sunāsikā tasyāḥ sukarṇau ratnabhūṣitau | hemakāntisamopetau kapolau dīptisaṃyutau
98.54
rekhātrayaṃ praśobheta grīvāyāṃ parisaṃsthitam | saubhāgyasaṃpacchṛṅgāraistisro rekhā ihaiva hi
98.55
sustanau kaṭhinau pīnau vartulau bilvasaṃnibhau | tasyāḥ kandarpakalaśāvabhiṣekāya kalpitau
aṃsāvatīva śobhete susamau mānasānvitau
98.56
subhujau vartulau snigdhau suvarṇau lakṣaṇānvitau | susamau karapadmau tau padmavarṇau suśītalau
98.57
divyalakṣaṇasaṃpannau padmasvastikasaṃyutau | saralāḥ padmasaṃyuktā aṅgulyo nakhasaṃyutāḥ
98.58
nakhāni maṇibhāsīni jalabindunibhāni ca | padmagarbhapraticchanno varṇastadaṅgasaṃbhavaḥ
98.59
padmagandhā ca sarvāṅge padmeva bhāti bhāminī | sarvalakṣaṇasaṃpannā nagekanyā suśobhitā
98.61
raktotpalanibhau pādau suśaktau cātiśobhanau | ratnajyotiḥsamākārā nakhāḥ pādāgrasaṃbhavāḥ 60
yathoddiṣṭaṃ ca śāstreṣu tathā cāṅge pradṛśyate | sarvābharaṇaśobhāṅgī hārakaṅkaṇanūpurā
98.62
mekhalākaṭisūtreṇa kāñcīnādena rājate | nīlena paṭṭavastreṇa parāṃ śobhāṃ gatā tu sā
98.63
kañcukenāpi divyena suraktena guṇānvitā | pārvatīlapsitādbhāvādvruṇaṃ prāptā mahodayam
98.64
kalpadrumānmudaṃ lebhe śaṃkaraṃ vākyamabravīt | yathoktaṃ tu tvayā deva tathā dṛṣṭaṃ vanaṃ mayā
yādṛśaṃ kathyate bhāvaistādṛśaṃ paridṛśyate
98.65
sūta uvāca —
atha sā cārusarvāṅgī tayoḥ pārśve sametya vai | pādāmbujaṃ nanāmātha sā bhaktyā ubhayormudā
98.66
uvāca vacanaṃ snigdhaṃ hṛdyaṃ hāri ca sā tadā | kasmāddṛṣṭā tvayā mātataḥ kathayasvātra kāraṇam
98.67
devyuvāca —
vṛkṣasya kautukādbhāvānmayā vai pratyayaḥ kṛtaḥ | sadyaḥ prāptaṃ phalaṃ bhadre bhavatīrūpasaṃpadā
98.68
aśokasundarīnāmnā loke khyātiṃ prayāsyasi | sarvasaubhāgyasaṃpannā mama putrī na saṃśayaḥ
98.69
somavaṃśe tu vikhyāto yathā devaḥ puraṃdaraḥ | nahuṣo nāma rājendrastava nātho bhaviṣyati
98.70
evaṃ dattvā varaṃ tasyai jagāma girijā girim | kailāsaṃ śaṃkareṇāpi mudā sā parayā'nvitā
98.70.p1
iti śrīmahāpurāṇe pādme bhūmikhaṇḍe venopākhyāne gurutīrthe tryadhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 102
Linked texts (3)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Revākhaṇḍa (Skandapurāṇa) — Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit