Bhukhanda 99
Bhūkhaṇḍa 99
- Language
- Sanskrit
Contents
- 99.126 — 1 part
99.1
kuñjala uvāca —
aśokasundarī jātā sarvayoṣidvarā tadā | reme tu nandane puṇye sarvakāmaguṇānvite
99.2
surūpāmiḥ sukanyābhirdevānāṃ cāruhāsini | sarvānbhogānaprabhuñjānā gītanṛtyavicakṣaṇā
99.3
vipracittisuto huṇḍo raudrastatriśca sarvadā | svecchācāro mahākāmī nandanaṃ praviveśa ha
99.4
aśokasundarīṃ dṛṣṭvā sarvālaṃkāraśobhitām | tasyāstu darśanāddaityo viddhaḥ kāmasya mārgaṇaiḥ
99.5
tāmuvāca mahākāyaḥ kā tvaṃ kasyāsi sundari | kasmāttvaṃ kāraṇāccātra hyāgatā'si vanottamam
99.6
aśokasundaryuvāca —
śivasyāpi supuṇyasya sutā'haṃ śṛṇu sāṃpratam | svasā'haṃ kārtikeyasya jananī girijā mama
99.7
bālabhāvena saṃprāptā līlayā nandanaṃ vanam | bhavānko hi kimarthaṃ tu māmevaṃ paripṛcchasi
99.8
huṇḍa uvāca —
vipracitteḥ sutaścāhaṃ guṇalakṣaṇasaṃyutaḥ | huṇḍeti nāmnā vikhyāto balavīryasamanvitaḥ
daityānāmapyahaṃ śreṣṭho matlamo nāsti rākṣasaḥ
99.9
deveṣu martyalokeṣu tapasā yaśasā kulaiḥ | anyeṣu nāgalokeṣu dhanabhāgyairvarānane
99.10
darśanātte viśālākṣi hataḥ kandarpamārgaṇaiḥ | śaraṇaṃ te'pyahaṃ prāptaḥ prasīdasumukhī bhava
bhavasva vallabhā bhāryā mama prāṇasamā priyā
99.11
aśokasundaryuvāca —
śrūyatāmabhidhāsyāmi sarvasaṃbandhakāraṇam | bhavitavyā sujātasya loke strī puruṣasya hi
bhavitavyastathā bharttā striyā yaḥ sadṛśo guṇaiḥ
99.12
saṃsāre lokamārgo'yaṃ śṛṇu huṇḍa yathāvidhi | astyeva kāraṇaṃ cātra yathā te na bhavāmyaham
99.13
subhāryā daityarājendra śṛṇuṣva yatamānasaḥ | tarurājādahaṃ jātā yadā kāle mahāmate
99.14
śaṃbhorbhāvaṃ susaṃgṛhya pārvatyā kalpitā'smyaham | devasyānumato devyā sṛṣṭo bharttā mamaiva hi
99.15
somavaṃśe mahāprājñaḥ sa dharmātmā bhaviṣyati | jiṣṇurjiṣṇusamo vīrye tejasā pāvakopamaḥ
99.16
sarvajñaḥ satyasaṃdhaśca tyāge vaiśravaṇopamaḥ | yajvā dānapatiḥ so'pi rūpeṇa manmathopamaḥ
99.17
nahuṣo nāma dharmātmā guṇaśīlamahānidhiḥ | devyā devena me dattaḥ khyāto bharttā bhaviṣyati
99.18
yasmātsarvaguṇopetaṃ putramāpsyāmi sundaram | indropendrasamaṃ loke yayātiṃ janavallabham
99.21
lapsyāmyahaṃ hitaṃ vīraṃ yasmācchambhoḥ prasādataḥ | [ ahaṃ pativratā vīra parabhāryā viśeṣataḥ|] 19
atastvaṃ sarvadā huṇḍa tyaja bhrāntimito vraja | prahasyaivaṃ vaco brūte so'śokasundarīṃ prati 20
huṇḍa uvāca —
naiva yuktaṃ tvayā proktaṃ devyā devena caiva hi | nahuṣo nāma dharmātmā somavaṃśe bhaviṣyati
99.22
bhavatī vayasā jyeṣṭhā sa kaniṣṭho na yujyate | kaniṣṭhā strī praśastā syātpuruṣo na praśasyate
99.23
kadā sa puruṣo bhadre tava bhartā bhaviṣyati | tāruṇyaṃ yauvanaṃ yāvannāśameva prayāsyati
99.24
yauvanasya balenāpi rūpavatyaḥ sadā striyaḥ | puruṣāṇāṃ vallabhatvaṃ prayānti varavarṇini
99.25
tāruṇyaṃ hi mahāmūlyaṃ yuvatīnāṃ varānane | tasyā''dhāreṇa bhuñjanti bhogānkāmānmanogatān
99.26
kadā so'bhyeṣyate bhadra āyuḥputraḥ śṛṇuṣva me | yauvanaṃ vartate 'dyaiva vṛthā caiva bhaviṣyati
99.27
garbhatvaṃ ca śiśutvaṃ ca kaumāraṃ ca niśāmaya | kadā sa yauvanopetastava yogyo bhaviṣyati
99.28
yauvanasya pralobhena pibasva madhumādhavīm | mayā saha viśālākṣi ramasva tvaṃ sukhena vai
99.29
huṇḍasya vacanaṃ śrutvā śivasya tanayā punaḥ | uvāca dānavendraṃ sā sādho tanna bhaviṣyati
99.30
aṣṭāviṃśatike prāpte dvāparākhye yuge tadā | śeṣāvatāro dharmātmā vasudevasuto balaḥ
99.31
raivatasya sutāṃ bhāryā divyāṃ caiva kariṣyati | sā'pi jātā mahābhāgā kṛtārūye hi yugottame
99.32
yugatrayapramāṇe sā hi jyeṣṭhā balādapi | balasyāpi priyā jātā revatī prāṇasaṃmitā
99.33
bhaviṣyaddvāpare prāpta iha sā tu bhaviṣyati | māyāvatī purā jātā gandharvatanayā varā
99.34
apahṛtya nihatyaiva śaṃbaro dānavottamaḥ | tasyā bhartā samākhyāto mādhavasya suto balī
99.35
pradyumno nāma vīreśo yādavendrasya nandanaḥ | tasminyuge bhaviṣye ca bhāvyaṃ pṛṣṭaṃ purātanaiḥ
99.36
vyāsādibhirmahābhāgairjñānavadbhirmahātmabhiḥ | evaṃ hi dṛśyate daitya vākyaṃ devyā tadoditam
99.38
māṃ pratyuktaṃ yathā dhātryā putryā himavatastadā | tvaṃ tu lobhena kāmena lubdho vadasi duṣkṛtam
kilbiṣeṇa samāyuktaṃ vedaśāstravivarjitam | yadyasya dṛṣṭamevāsti śubhaṃ vā'pyaśubhaṃ yathā
99.39
pūrvakarmānusāreṇa taddvaviṣyati tasya ca | [ devānāṃ brāhmaṇānāṃ ca vadane yatsubhāṣitam
99.40
niḥsaredyadi satyaṃ tadanyathā naiva jāyate | madbhāgyādevamājñātaṃ nahuṣasyāpi tasya ca | ]
samāyogaṃ vicāryaiva devyā proktaṃ śivena ca
99.41
evaṃ jñātvā śamaṃ gaccha tyaja bhrāntiṃ manaḥsthitām | naiva śakto bhavāndaitya mano me cālituṃ dhruvam
99.42
pativratādṛḍhaṃ cittaṃ kaḥ pracālayituṃ vibhuḥ | mahāśāpena yokṣyāmi ito gaccha mahāsura
99.43
evamākarṇya tadvākyaṃ huṇḍo vai dānavo balī | manasā cintayāmāsa kathaṃ bhāryā bhavediyam
99.44
vicintya huṇḍo māyāvī antardhānaṃ samāgataḥ | māyayā kanyakārūpo babhūva mama nandana
99.45
sā kanyā'pi varārohā māyārūpā'gamattataḥ | hāsyalīlāsamāyuktā yatrā''ste bhavanandinī
99.46
uvāca vākyaṃ snigdheva aśokasundarīṃ prati | kā'si kasyāsi subhage tiṣṭhasi tvaṃ tapovane
99.47
kimarthaṃ kriyate bāle kāmaśoṣaṇakaṃ tapaḥ | tanmamā''cakṣva subhage kiṃ nimittaṃ suduṣkaram
99.48
tanniśamya śubhaṃ vākyaṃ dānavenāpi bhāṣitam | māyārūpeṇa cchannena sābhilāṣeṇa satvaram
99.49
ātmasṛṣṭisuvṛttāntaṃ pravṛttaṃ tu yathā purā | tapasaḥ kāraṇaṃ sarvaṃ samācaṣṭe suduḥkhitā
99.50
upaplavaṃ tu tasyāpi dānavasya durātmanaḥ | māyārūpaṃ na jānāti sauhṛdātkathitaṃ tayā
99.51
huṇḍa uvāca—
sādhuvratā'si he devi samyagvrataparāyaṇā | sādhuśīlasamācārā sovācāśokasundarīm
ahaṃ pativratā bhadre pativrataparāyaṇā
99.52
tapaścarāmi subhage bharturarthe mahāsatī | mama bhartā hatastena huṇḍenāpi varātmanā
tasya nāśāya vai ghoraṃ tapasyāmi mahatsapaḥ
99.53
ehi me svāśrame puṇye gaṅgātīre vasāmyaham | anyairmanoharairvākyairuktā pratyayakārakaiḥ
99.54
huṇḍena sakhibhāvena mohitā śivanandinī | samākṛṣṭā suvegena mahāmohena mohitā
99.55
nītā cā''tmagṛhaṃ divyamanaupamyaṃ suśobhanam | meroḥ suśikhare putra vaiḍūryākhyaṃ purottamam
99.56
svastrīvargagaṇopetaṃ kāñcanākhyaṃ sadā śubham | tuṅgaprāsādasaṃbādhaiḥ kalaśairdaṇḍacāmaraiḥ
99.57
nānāvṛkṣasamopetairnanairnīlairghanopamaiḥ | vāpīkūpataḍāgaiśca nadībhistu jalāśayaiḥ
99.58
śobhamānaṃ mahārnavaiḥ prākārairhemasaṃyutaiḥ | sarvakāmasamṛddhārthaiḥ pūrṇa daityagṛhaistathā
99.59
dadṛśe sā puraṃ ramyamaśokasundarī tadā | kasya devasya saṃsthānaṃ kathayasva sakhe mama
99.60
sovāca dānavendrasya pūrvaṃ dṛṣṭasya vai tvayā | huṇḍasya sthānametaddhi so'haṃ dānavapuṃgavaḥ
99.62
mayā tvaṃ tu samānītā māyayā cātra bhāmini | [ tāmābhāṣya gṛhaṃ nītā śātakaumbhaṃ suśobhanam
nānāveśmaiḥ samāyuktaṃ kailāsaśikharopamam ]| niveśya sundarīṃ tatra dolāyāṃ kāmapīḍitaḥ
99.63
punaḥ svarūpī daityendraḥ kāmabāṇaprapīḍitaḥ | karasaṃpuṭamābadhya uvāca vacanaṃ tadā
99.66
yaṃ yaṃ tvaṃ vāñchase bhadre taṃ taṃ dadmi na saṃśayaḥ | bhaja māṃ tvaṃ viśālākṣi bhajantaṃ kāmapīḍitam
aśokasundaryuvāca—
naiva cālayituṃ śakyā bhavatā dānaveśvara | manaisā'pi na vai dhāryā mama mohaṃ samāgatam ||(?)65
bhavādṛśairmahāpāpairdevairvā dānavādhama | duṣprāpyā'haṃ na saṃdeha evaṃ prāha punaḥ punaḥ
99.67
skandānujā sā tapasā'bhiyuktā jājvalyamānā mahatā ruṣā ca
saṃhartukāmā paridānavaṃ taṃ kālasya jihveva yathā sphurantī
99.68
sā provāca punardevī tamevaṃ dānavādhamam | ugraṃ karma kṛtaṃ pāpa ātmanāśanahetave
99.70
ātmanāśāya nāśāya svajanasyāsya vai tvayā | svagṛhaṃ prāpitā dīptā suśikhā kṛṣṇavartmanaḥ 69
yathā'śubhaḥ kūṭapakṣī sarvaśokaiḥ samudgataḥ | gṛhaṃ sa praviśedyasya tasya nāśo bhaveddhruvam
99.71
svajanasya ca sarvasya dhanasya ca kulasya ca | sa dvijo nāśamiccheta viśatyevaṃ yadā gṛham
99.72
tathā te'haṃ gṛhaṃ prāptā tava nāśaṃ samīhatī | jīvaṃ kulaṃ dhanaṃ dhānyaṃ putrapautrādikaṃ tathā
99.73
putrāṇāṃ dhanadhānyasya te vaṃśasya ca sāṃpratam| sarvaṃ te nāśayitvā'haṃ yāsyāmi ca na saṃśayaḥ
99.74
yathā tvayā'ha mānītā carantī paramaṃ tapaḥ | patikāmoṃ pravāñchantī nahuṣaṃ cā''yunandanam
99.75
tathā tvāṃ mama bhartā hi nāśayiṣyati dānava | mannimitta upāyo'yaṃ dṛṣṭo devena vai purā
99.77
satyeyaṃ laukikī gāthā yāṃ gāyanti vido janāḥ | pratyakṣaṃ dṛśyate loke na vindanti kubuddhayaḥ
yatra yena prabhoktavyaṃ yasmādduḥkhasukhādikam | satyaṃ ca bhujyate tatra tasmādeva na saṃśayaḥ
99.78
karmaṇo'sya phalaṃ bhuṅkṣva svakīyasya mahītale | yāsyase nirayaṃ sthānaṃ paradārābhimarśanāt
99.79
sutīkṣṇaṃ hi sudhāraṃ tu sukhaḍgaṃ ca vighaṭṭati | aṅgulyagreṇa kopāya tathā māṃ viddhi sāṃpratam
99.80
siṃhasya saṃmukhaṃ gatvā kruddhasya garjitasya vo | ko lunāti mukhātkeśānsāhasākārasaṃyutaḥ
99.82
satyācārāṃ damopetāṃ niyatāṃ tapasi sthitām | nidhanaṃ cecchate sadyo yo vai māṃ bhoktumicchati
sa maṇiṃ kṛṣṇasarpasya jīvamānasya sāṃpratam | grahītumicchatyevāpi yathā kālena preṣitaḥ
99.83
bhavāṃstu preṣito mūḍha kālena kāmamohitaḥ | tadā ta īdṛśī jātā kumatiḥ kiṃ na paśyasi
99.84
ṛte tu āyuputreṇa samālokayate hi kaḥ | anyo hi nidhanaṃ yāti mama gātrāvalokanāt
99.85
evamābhāṣya taṃ duṣṭaṃ gaṅgātīraṃ gatā satī | saśokā duḥkhasaṃvitrā niyatā niyamānvitā
99.86
pūrvamācaritaṃ ghoraṃ patikāmanayā tapaḥ | tava nāśārthamadyāhaṃ cariṣye dāruṇaṃ tapaḥ
99.87
yadā tvāṃ nihataṃ duṣṭa nahuṣeṇa mahātmanā | niśitairvajrasaṃkāśairbāṇairāśīviṣopamaiḥ
99.88
raṇe nipatitaṃ pāpa muktakeśaṃ salohitam | gatotsāhaṃ pradrakṣyāmi tadā yāsyāmyahaṃ patim
99.89
evaṃ suniyamaṃ kṛtvā gaṅgātīre anuttame | saṃsthitā huṇḍanāśāya niścitā śivanandinī
99.90
vahneryathā dīptimatī śikhojjvalā tejobhiyuktā pradahetsulikān
krodhena dīptā vibudheśaputrikā gaṅgātaṭe duścaramācarattapaḥ
99.91
evamuktvā mahābhāgā śivasya tanayā gatā | gaṅgāmbhasi tataḥ snātvā supure kāñcanāhvaye
99.92
tapaścacāra tanvaṅgī huṇḍasya vadhahetave | aśokasundarī bālā satyena ca samanvitā
99.93
huṇḍo'pi duḥkhito jāta ātmanā pāpacetasā | cintayāmāsa saṃtapto hṛtīva vacanānalaiḥ
99.94
samāhūya amātyaṃ taṃ kampanākhyamathābravīt | samācaṣṭe pravṛttāntaṃ tasyāḥ śāpodbhavaṃ mahat
99.95
śapto hyaśokasundaryā śivasyāpi sukanyayā | nahuṣasyāpi me bhartustvaṃ tu hastānmariṣyasi
99.97
naivaṃ syāttu hyasau garbha āyorbhāryā na gurviṇī | yathā tu syādalīkastu tasyāḥ śāpastathā kuru 96
apahṛtya priyāṃ tasya āyoścāpi samānaya | anenāpi prakāreṇa tava śatrurna jāyate
99.98
[ no vā prapātayasva tvaṃ garbhaṃ tasyāḥ prabhīṣaṇaiḥ | anenāpi prabhāveṇa tava śatrurna jāyate]
99.99
janmakālaṃ pratīkṣasva nahuṣasya durātmanaḥ | apahṛtya samānīya jahi tvaṃ pāpacetanam
99.100
evaṃ saṃmantrya tenāpi kampanena sa dānavaḥ | abhūtsa codyamī hyevaṃ nahuṣasya praṇāśane
99.101
viṣṇuruvāca —
ailaputro mahābhāga āyurnāma kṣitīśvaraḥ | sārvabhaumaḥ sa dharmātmā satyadharmaparāyaṇaḥ
99.102
indropendrasamo rājā tapasā yaśasā balaiḥ | dānayajñaiḥ supuṇyaiśca satyena niyamena ca
99.103
ekacchatreṇa vai rājyaṃ cakre bhūpatisattamaḥ | pṛthivyāṃ sarvadharmajñaḥ somavaṃśasya bhūṣaṇam
99.105
putraṃ na vindate rājā tena duḥkhī vyajāyata | cintayāmāsa dharmātmā kathaṃ me jāyate sutaḥ 104
iti cintāṃ samāped āyuśca pṛthivīpatiḥ | putrārthaṃ paramaṃ yatnamakarotsusamāhitaḥ
99.107
atriputro mahātmā vai dattātreyo dvijottamaḥ | krīḍamānaḥ striyā sārdhaṃ [※madirāruṇalocanaḥ 106
vāruṇyā mattadharmātmā strīvṛndena samāvṛtaḥ | aṅke yuvatimādhāya] sarvayoṣidvarāṃ śubhām
99.108
gāyate nṛtyate vipraḥ surāṃ ca pibate bhṛśam | vinā yajñopavītena mahāyogīśvarottamaḥ
99.109
puṣpamālābhirdivyābhirmuktāhāraparicchadaiḥ | candanāgurudigdhāṅgo rājamāno munīśvaraḥ
99.110
tasyā''śramaṃ nṛpo gatvā taṃ dṛṣṭvā dvijasattamam | praṇāmamakaronmūrdhnā daṇḍavatsusamāhitaḥ
99.112
atriputraḥ sa dharmātmā samālokya nṛpottamam | āgataṃ purato bhaktyā atha dhyānaṃ samāsthitaḥ 111
evaṃ varṣaśataṃ prāptaṃ tasya bhūpasya sattama | niścalatvaṃ parijñāya mānasaṃ bhaktitatparam
99.115
[+samāhūya samācaṣṭe kimarthaṃ kliśyase nṛpa | brahmacāreṇa hīno'smi brahmatvaṃ nāsti me kadā 113
surāmāṃsapralubdho'smi striyā saktaḥ sadaiva hi | varadāne na me śaktiranyaṃ śuśrūṣa brāhmaṇam 114
āyuruvāca —
bhavādṛśo mahābhāga nāsti brāhmaṇasattamaḥ | sarvakāmapradātā vai trailokye parameśvaraḥ]
99.116
atrivaṃśe mahābhāga govindastvaṃ surottama | brāhmaṇasyaiva rūpeṇa bhavānvai garuḍadhvajaḥ
99.117
namo'stu devadeveśa namo'stu parameśvara | tvāmahaṃ śaraṇaṃ prāptaḥ śaraṇāgatavatsala
99.119
uddharasva hṛṣīkeśa māyāṃ kṛtvā pratiṣṭhasi | viśvasthānāṃ prajānāṃ ca vidvāṃsaṃ viśvanāyakam 118
jānāmyahaṃ jagannāthaṃ bhavantaṃ madhusūdanam | māṃ rakṣa śaraṇaṃ prāptaṃ viśvarūpa namo'stu te
99.120
kuñjala uvāca —
gate bahutithe kāle dattātreyo nṛpottamam | uvāca mattarūpeṇa kuru tvaṃ vacanaṃ mama
99.121
kapālena surāṃ dehi bahulaṃ māṃsabhojanam | evamākarṇya tadvākyaṃ sa cā''yuḥ pṛthivīpatiḥ
99.122
utsukastu kapālena surāmāhṛtya vegavān | palaṃ suvipulaṃ caiva cchittvā hastena satvaram
99.123
nṛpendraḥ pradadau tasmai dattātreyāya putraka | atha prasannacetāśca saṃjāto munipuṃgavaḥ
99.124
dṛṣṭvā bhaktiṃ prabhāvaṃ ca guruśuśrūṣaṇaṃ tathā | samuvāca nṛpendraṃ tamāyuṃ praṇatamānasam
99.125
varaṃ varaya bhadraṃ te durlabhaṃ bhuvi bhūpate | sarvameva pradāsyāmi yaṃ yamicchasi sāṃpratam
99.126
rājovācabhavāndātā varaṃ satyamicchayā munisattama | putraṃ dehi guṇopetaṃ sarvajñaṃ guṇasaṃyutam
99.126.p1
devatīrthārcanakaramajeyaṃ devadānavaiḥ | rākṣasairdānavairghoraiḥ kṣatriyaiḥ kiṃnaraistathā
devabrāhmaṇasaṃbhaktaḥ prajāpālo viśeṣataḥ | yajvā dīnagatiḥ śūraḥ śaraṇāgatavatsalaḥ
dātā bhoktā mam̐hātmā ca vedaśāstreṣu pāragaḥ | dhanurvedeṣu niṣṇātaḥ śāstreṣu ca parāyaṇaḥ
anāhatamatirdhīraḥ saṃgrāmeṣvaparājitaḥ | evaṃguṇaḥ surūpaśca yasmādṛśaḥ prajāyate
dehi putraṃ mahābhāga mama vaṃśaprabhākaram | yadi vā'pi varo deyastvayā me svecchayā vibho
dattātreya uvāca—
evamastu mahārāja tava putro bhaviṣyati | tava vaṃśakaraḥ puṇyaḥ sarvajīvadayāparaḥ
ebhirguṇaistu saṃyukto vaiṣṇavāṃśena saṃyutaḥ | rājā ca sārvabhaumaśca indratulyo nareśvaraḥ
evaṃ khalu varaṃ dattvā dadau phalamanuttamam | nṛpamāha mahāyogī svabhāryāyai pradīyatām
evamuktvā visṛjyaiva tamāyuṃ pṛthivīpatim | āśīrbhirabhinandyaiva hyantardhānaṃ cakāra ha
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit