Pramāṇa · Search · About · API

Bhukhanda 99

Bhūkhaṇḍa 99

Language
Sanskrit

Contents

99.1

kuñjala uvāca —
aśokasundarī jātā sarvayoṣidvarā tadā | reme tu nandane puṇye sarvakāmaguṇānvite

99.2

surūpāmiḥ sukanyābhirdevānāṃ cāruhāsini | sarvānbhogānaprabhuñjānā gītanṛtyavicakṣaṇā

99.3

vipracittisuto huṇḍo raudrastatriśca sarvadā | svecchācāro mahākāmī nandanaṃ praviveśa ha

99.4

aśokasundarīṃ dṛṣṭvā sarvālaṃkāraśobhitām | tasyāstu darśanāddaityo viddhaḥ kāmasya mārgaṇaiḥ

99.5

tāmuvāca mahākāyaḥ kā tvaṃ kasyāsi sundari | kasmāttvaṃ kāraṇāccātra hyāgatā'si vanottamam

99.6

aśokasundaryuvāca —
śivasyāpi supuṇyasya sutā'haṃ śṛṇu sāṃpratam | svasā'haṃ kārtikeyasya jananī girijā mama

99.7

bālabhāvena saṃprāptā līlayā nandanaṃ vanam | bhavānko hi kimarthaṃ tu māmevaṃ paripṛcchasi

99.8

huṇḍa uvāca —
vipracitteḥ sutaścāhaṃ guṇalakṣaṇasaṃyutaḥ | huṇḍeti nāmnā vikhyāto balavīryasamanvitaḥ
daityānāmapyahaṃ śreṣṭho matlamo nāsti rākṣasaḥ

99.9

deveṣu martyalokeṣu tapasā yaśasā kulaiḥ | anyeṣu nāgalokeṣu dhanabhāgyairvarānane

99.10

darśanātte viśālākṣi hataḥ kandarpamārgaṇaiḥ | śaraṇaṃ te'pyahaṃ prāptaḥ prasīdasumukhī bhava
bhavasva vallabhā bhāryā mama prāṇasamā priyā

99.11

aśokasundaryuvāca —
śrūyatāmabhidhāsyāmi sarvasaṃbandhakāraṇam | bhavitavyā sujātasya loke strī puruṣasya hi
bhavitavyastathā bharttā striyā yaḥ sadṛśo guṇaiḥ

99.12

saṃsāre lokamārgo'yaṃ śṛṇu huṇḍa yathāvidhi | astyeva kāraṇaṃ cātra yathā te na bhavāmyaham

99.13

subhāryā daityarājendra śṛṇuṣva yatamānasaḥ | tarurājādahaṃ jātā yadā kāle mahāmate

99.14

śaṃbhorbhāvaṃ susaṃgṛhya pārvatyā kalpitā'smyaham | devasyānumato devyā sṛṣṭo bharttā mamaiva hi

99.15

somavaṃśe mahāprājñaḥ sa dharmātmā bhaviṣyati | jiṣṇurjiṣṇusamo vīrye tejasā pāvakopamaḥ

99.16

sarvajñaḥ satyasaṃdhaśca tyāge vaiśravaṇopamaḥ | yajvā dānapatiḥ so'pi rūpeṇa manmathopamaḥ

99.17

nahuṣo nāma dharmātmā guṇaśīlamahānidhiḥ | devyā devena me dattaḥ khyāto bharttā bhaviṣyati

99.18

yasmātsarvaguṇopetaṃ putramāpsyāmi sundaram | indropendrasamaṃ loke yayātiṃ janavallabham

99.21

lapsyāmyahaṃ hitaṃ vīraṃ yasmācchambhoḥ prasādataḥ | [ ahaṃ pativratā vīra parabhāryā viśeṣataḥ|] 19
atastvaṃ sarvadā huṇḍa tyaja bhrāntimito vraja | prahasyaivaṃ vaco brūte so'śokasundarīṃ prati 20
huṇḍa uvāca —
naiva yuktaṃ tvayā proktaṃ devyā devena caiva hi | nahuṣo nāma dharmātmā somavaṃśe bhaviṣyati

99.22

bhavatī vayasā jyeṣṭhā sa kaniṣṭho na yujyate | kaniṣṭhā strī praśastā syātpuruṣo na praśasyate

99.23

kadā sa puruṣo bhadre tava bhartā bhaviṣyati | tāruṇyaṃ yauvanaṃ yāvannāśameva prayāsyati

99.24

yauvanasya balenāpi rūpavatyaḥ sadā striyaḥ | puruṣāṇāṃ vallabhatvaṃ prayānti varavarṇini

99.25

tāruṇyaṃ hi mahāmūlyaṃ yuvatīnāṃ varānane | tasyā''dhāreṇa bhuñjanti bhogānkāmānmanogatān

99.26

kadā so'bhyeṣyate bhadra āyuḥputraḥ śṛṇuṣva me | yauvanaṃ vartate 'dyaiva vṛthā caiva bhaviṣyati

99.27

garbhatvaṃ ca śiśutvaṃ ca kaumāraṃ ca niśāmaya | kadā sa yauvanopetastava yogyo bhaviṣyati

99.28

yauvanasya pralobhena pibasva madhumādhavīm | mayā saha viśālākṣi ramasva tvaṃ sukhena vai

99.29

huṇḍasya vacanaṃ śrutvā śivasya tanayā punaḥ | uvāca dānavendraṃ sā sādho tanna bhaviṣyati

99.30

aṣṭāviṃśatike prāpte dvāparākhye yuge tadā | śeṣāvatāro dharmātmā vasudevasuto balaḥ

99.31

raivatasya sutāṃ bhāryā divyāṃ caiva kariṣyati | sā'pi jātā mahābhāgā kṛtārūye hi yugottame

99.32

yugatrayapramāṇe sā hi jyeṣṭhā balādapi | balasyāpi priyā jātā revatī prāṇasaṃmitā

99.33

bhaviṣyaddvāpare prāpta iha sā tu bhaviṣyati | māyāvatī purā jātā gandharvatanayā varā

99.34

apahṛtya nihatyaiva śaṃbaro dānavottamaḥ | tasyā bhartā samākhyāto mādhavasya suto balī

99.35

pradyumno nāma vīreśo yādavendrasya nandanaḥ | tasminyuge bhaviṣye ca bhāvyaṃ pṛṣṭaṃ purātanaiḥ

99.36

vyāsādibhirmahābhāgairjñānavadbhirmahātmabhiḥ | evaṃ hi dṛśyate daitya vākyaṃ devyā tadoditam

99.38

māṃ pratyuktaṃ yathā dhātryā putryā himavatastadā | tvaṃ tu lobhena kāmena lubdho vadasi duṣkṛtam
kilbiṣeṇa samāyuktaṃ vedaśāstravivarjitam | yadyasya dṛṣṭamevāsti śubhaṃ vā'pyaśubhaṃ yathā

99.39

pūrvakarmānusāreṇa taddvaviṣyati tasya ca | [ devānāṃ brāhmaṇānāṃ ca vadane yatsubhāṣitam

99.40

niḥsaredyadi satyaṃ tadanyathā naiva jāyate | madbhāgyādevamājñātaṃ nahuṣasyāpi tasya ca | ]
samāyogaṃ vicāryaiva devyā proktaṃ śivena ca

99.41

evaṃ jñātvā śamaṃ gaccha tyaja bhrāntiṃ manaḥsthitām | naiva śakto bhavāndaitya mano me cālituṃ dhruvam

99.42

pativratādṛḍhaṃ cittaṃ kaḥ pracālayituṃ vibhuḥ | mahāśāpena yokṣyāmi ito gaccha mahāsura

99.43

evamākarṇya tadvākyaṃ huṇḍo vai dānavo balī | manasā cintayāmāsa kathaṃ bhāryā bhavediyam

99.44

vicintya huṇḍo māyāvī antardhānaṃ samāgataḥ | māyayā kanyakārūpo babhūva mama nandana

99.45

sā kanyā'pi varārohā māyārūpā'gamattataḥ | hāsyalīlāsamāyuktā yatrā''ste bhavanandinī

99.46

uvāca vākyaṃ snigdheva aśokasundarīṃ prati | kā'si kasyāsi subhage tiṣṭhasi tvaṃ tapovane

99.47

kimarthaṃ kriyate bāle kāmaśoṣaṇakaṃ tapaḥ | tanmamā''cakṣva subhage kiṃ nimittaṃ suduṣkaram

99.48

tanniśamya śubhaṃ vākyaṃ dānavenāpi bhāṣitam | māyārūpeṇa cchannena sābhilāṣeṇa satvaram

99.49

ātmasṛṣṭisuvṛttāntaṃ pravṛttaṃ tu yathā purā | tapasaḥ kāraṇaṃ sarvaṃ samācaṣṭe suduḥkhitā

99.50

upaplavaṃ tu tasyāpi dānavasya durātmanaḥ | māyārūpaṃ na jānāti sauhṛdātkathitaṃ tayā

99.51

huṇḍa uvāca—
sādhuvratā'si he devi samyagvrataparāyaṇā | sādhuśīlasamācārā sovācāśokasundarīm
ahaṃ pativratā bhadre pativrataparāyaṇā

99.52

tapaścarāmi subhage bharturarthe mahāsatī | mama bhartā hatastena huṇḍenāpi varātmanā
tasya nāśāya vai ghoraṃ tapasyāmi mahatsapaḥ

99.53

ehi me svāśrame puṇye gaṅgātīre vasāmyaham | anyairmanoharairvākyairuktā pratyayakārakaiḥ

99.54

huṇḍena sakhibhāvena mohitā śivanandinī | samākṛṣṭā suvegena mahāmohena mohitā

99.55

nītā cā''tmagṛhaṃ divyamanaupamyaṃ suśobhanam | meroḥ suśikhare putra vaiḍūryākhyaṃ purottamam

99.56

svastrīvargagaṇopetaṃ kāñcanākhyaṃ sadā śubham | tuṅgaprāsādasaṃbādhaiḥ kalaśairdaṇḍacāmaraiḥ

99.57

nānāvṛkṣasamopetairnanairnīlairghanopamaiḥ | vāpīkūpataḍāgaiśca nadībhistu jalāśayaiḥ

99.58

śobhamānaṃ mahārnavaiḥ prākārairhemasaṃyutaiḥ | sarvakāmasamṛddhārthaiḥ pūrṇa daityagṛhaistathā

99.59

dadṛśe sā puraṃ ramyamaśokasundarī tadā | kasya devasya saṃsthānaṃ kathayasva sakhe mama

99.60

sovāca dānavendrasya pūrvaṃ dṛṣṭasya vai tvayā | huṇḍasya sthānametaddhi so'haṃ dānavapuṃgavaḥ

99.62

mayā tvaṃ tu samānītā māyayā cātra bhāmini | [ tāmābhāṣya gṛhaṃ nītā śātakaumbhaṃ suśobhanam
nānāveśmaiḥ samāyuktaṃ kailāsaśikharopamam ]| niveśya sundarīṃ tatra dolāyāṃ kāmapīḍitaḥ

99.63

punaḥ svarūpī daityendraḥ kāmabāṇaprapīḍitaḥ | karasaṃpuṭamābadhya uvāca vacanaṃ tadā

99.66

yaṃ yaṃ tvaṃ vāñchase bhadre taṃ taṃ dadmi na saṃśayaḥ | bhaja māṃ tvaṃ viśālākṣi bhajantaṃ kāmapīḍitam
aśokasundaryuvāca—
naiva cālayituṃ śakyā bhavatā dānaveśvara | manaisā'pi na vai dhāryā mama mohaṃ samāgatam ||(?)65
bhavādṛśairmahāpāpairdevairvā dānavādhama | duṣprāpyā'haṃ na saṃdeha evaṃ prāha punaḥ punaḥ

99.67

skandānujā sā tapasā'bhiyuktā jājvalyamānā mahatā ruṣā ca
saṃhartukāmā paridānavaṃ taṃ kālasya jihveva yathā sphurantī

99.68

sā provāca punardevī tamevaṃ dānavādhamam | ugraṃ karma kṛtaṃ pāpa ātmanāśanahetave

99.70

ātmanāśāya nāśāya svajanasyāsya vai tvayā | svagṛhaṃ prāpitā dīptā suśikhā kṛṣṇavartmanaḥ 69
yathā'śubhaḥ kūṭapakṣī sarvaśokaiḥ samudgataḥ | gṛhaṃ sa praviśedyasya tasya nāśo bhaveddhruvam

99.71

svajanasya ca sarvasya dhanasya ca kulasya ca | sa dvijo nāśamiccheta viśatyevaṃ yadā gṛham

99.72

tathā te'haṃ gṛhaṃ prāptā tava nāśaṃ samīhatī | jīvaṃ kulaṃ dhanaṃ dhānyaṃ putrapautrādikaṃ tathā

99.73

putrāṇāṃ dhanadhānyasya te vaṃśasya ca sāṃpratam| sarvaṃ te nāśayitvā'haṃ yāsyāmi ca na saṃśayaḥ

99.74

yathā tvayā'ha mānītā carantī paramaṃ tapaḥ | patikāmoṃ pravāñchantī nahuṣaṃ cā''yunandanam

99.75

tathā tvāṃ mama bhartā hi nāśayiṣyati dānava | mannimitta upāyo'yaṃ dṛṣṭo devena vai purā

99.77

satyeyaṃ laukikī gāthā yāṃ gāyanti vido janāḥ | pratyakṣaṃ dṛśyate loke na vindanti kubuddhayaḥ
yatra yena prabhoktavyaṃ yasmādduḥkhasukhādikam | satyaṃ ca bhujyate tatra tasmādeva na saṃśayaḥ

99.78

karmaṇo'sya phalaṃ bhuṅkṣva svakīyasya mahītale | yāsyase nirayaṃ sthānaṃ paradārābhimarśanāt

99.79

sutīkṣṇaṃ hi sudhāraṃ tu sukhaḍgaṃ ca vighaṭṭati | aṅgulyagreṇa kopāya tathā māṃ viddhi sāṃpratam

99.80

siṃhasya saṃmukhaṃ gatvā kruddhasya garjitasya vo | ko lunāti mukhātkeśānsāhasākārasaṃyutaḥ

99.82

satyācārāṃ damopetāṃ niyatāṃ tapasi sthitām | nidhanaṃ cecchate sadyo yo vai māṃ bhoktumicchati
sa maṇiṃ kṛṣṇasarpasya jīvamānasya sāṃpratam | grahītumicchatyevāpi yathā kālena preṣitaḥ

99.83

bhavāṃstu preṣito mūḍha kālena kāmamohitaḥ | tadā ta īdṛśī jātā kumatiḥ kiṃ na paśyasi

99.84

ṛte tu āyuputreṇa samālokayate hi kaḥ | anyo hi nidhanaṃ yāti mama gātrāvalokanāt

99.85

evamābhāṣya taṃ duṣṭaṃ gaṅgātīraṃ gatā satī | saśokā duḥkhasaṃvitrā niyatā niyamānvitā

99.86

pūrvamācaritaṃ ghoraṃ patikāmanayā tapaḥ | tava nāśārthamadyāhaṃ cariṣye dāruṇaṃ tapaḥ

99.87

yadā tvāṃ nihataṃ duṣṭa nahuṣeṇa mahātmanā | niśitairvajrasaṃkāśairbāṇairāśīviṣopamaiḥ

99.88

raṇe nipatitaṃ pāpa muktakeśaṃ salohitam | gatotsāhaṃ pradrakṣyāmi tadā yāsyāmyahaṃ patim

99.89

evaṃ suniyamaṃ kṛtvā gaṅgātīre anuttame | saṃsthitā huṇḍanāśāya niścitā śivanandinī

99.90

vahneryathā dīptimatī śikhojjvalā tejobhiyuktā pradahetsulikān
krodhena dīptā vibudheśaputrikā gaṅgātaṭe duścaramācarattapaḥ

99.91

evamuktvā mahābhāgā śivasya tanayā gatā | gaṅgāmbhasi tataḥ snātvā supure kāñcanāhvaye

99.92

tapaścacāra tanvaṅgī huṇḍasya vadhahetave | aśokasundarī bālā satyena ca samanvitā

99.93

huṇḍo'pi duḥkhito jāta ātmanā pāpacetasā | cintayāmāsa saṃtapto hṛtīva vacanānalaiḥ

99.94

samāhūya amātyaṃ taṃ kampanākhyamathābravīt | samācaṣṭe pravṛttāntaṃ tasyāḥ śāpodbhavaṃ mahat

99.95

śapto hyaśokasundaryā śivasyāpi sukanyayā | nahuṣasyāpi me bhartustvaṃ tu hastānmariṣyasi

99.97

naivaṃ syāttu hyasau garbha āyorbhāryā na gurviṇī | yathā tu syādalīkastu tasyāḥ śāpastathā kuru 96
apahṛtya priyāṃ tasya āyoścāpi samānaya | anenāpi prakāreṇa tava śatrurna jāyate

99.98

[ no vā prapātayasva tvaṃ garbhaṃ tasyāḥ prabhīṣaṇaiḥ | anenāpi prabhāveṇa tava śatrurna jāyate]

99.99

janmakālaṃ pratīkṣasva nahuṣasya durātmanaḥ | apahṛtya samānīya jahi tvaṃ pāpacetanam

99.100

evaṃ saṃmantrya tenāpi kampanena sa dānavaḥ | abhūtsa codyamī hyevaṃ nahuṣasya praṇāśane

99.101

viṣṇuruvāca —
ailaputro mahābhāga āyurnāma kṣitīśvaraḥ | sārvabhaumaḥ sa dharmātmā satyadharmaparāyaṇaḥ

99.102

indropendrasamo rājā tapasā yaśasā balaiḥ | dānayajñaiḥ supuṇyaiśca satyena niyamena ca

99.103

ekacchatreṇa vai rājyaṃ cakre bhūpatisattamaḥ | pṛthivyāṃ sarvadharmajñaḥ somavaṃśasya bhūṣaṇam

99.105

putraṃ na vindate rājā tena duḥkhī vyajāyata | cintayāmāsa dharmātmā kathaṃ me jāyate sutaḥ 104
iti cintāṃ samāped āyuśca pṛthivīpatiḥ | putrārthaṃ paramaṃ yatnamakarotsusamāhitaḥ

99.107

atriputro mahātmā vai dattātreyo dvijottamaḥ | krīḍamānaḥ striyā sārdhaṃ [※madirāruṇalocanaḥ 106
vāruṇyā mattadharmātmā strīvṛndena samāvṛtaḥ | aṅke yuvatimādhāya] sarvayoṣidvarāṃ śubhām

99.108

gāyate nṛtyate vipraḥ surāṃ ca pibate bhṛśam | vinā yajñopavītena mahāyogīśvarottamaḥ

99.109

puṣpamālābhirdivyābhirmuktāhāraparicchadaiḥ | candanāgurudigdhāṅgo rājamāno munīśvaraḥ

99.110

tasyā''śramaṃ nṛpo gatvā taṃ dṛṣṭvā dvijasattamam | praṇāmamakaronmūrdhnā daṇḍavatsusamāhitaḥ

99.112

atriputraḥ sa dharmātmā samālokya nṛpottamam | āgataṃ purato bhaktyā atha dhyānaṃ samāsthitaḥ 111
evaṃ varṣaśataṃ prāptaṃ tasya bhūpasya sattama | niścalatvaṃ parijñāya mānasaṃ bhaktitatparam

99.115

[+samāhūya samācaṣṭe kimarthaṃ kliśyase nṛpa | brahmacāreṇa hīno'smi brahmatvaṃ nāsti me kadā 113
surāmāṃsapralubdho'smi striyā saktaḥ sadaiva hi | varadāne na me śaktiranyaṃ śuśrūṣa brāhmaṇam 114
āyuruvāca —
bhavādṛśo mahābhāga nāsti brāhmaṇasattamaḥ | sarvakāmapradātā vai trailokye parameśvaraḥ]

99.116

atrivaṃśe mahābhāga govindastvaṃ surottama | brāhmaṇasyaiva rūpeṇa bhavānvai garuḍadhvajaḥ

99.117

namo'stu devadeveśa namo'stu parameśvara | tvāmahaṃ śaraṇaṃ prāptaḥ śaraṇāgatavatsala

99.119

uddharasva hṛṣīkeśa māyāṃ kṛtvā pratiṣṭhasi | viśvasthānāṃ prajānāṃ ca vidvāṃsaṃ viśvanāyakam 118
jānāmyahaṃ jagannāthaṃ bhavantaṃ madhusūdanam | māṃ rakṣa śaraṇaṃ prāptaṃ viśvarūpa namo'stu te

99.120

kuñjala uvāca —
gate bahutithe kāle dattātreyo nṛpottamam | uvāca mattarūpeṇa kuru tvaṃ vacanaṃ mama

99.121

kapālena surāṃ dehi bahulaṃ māṃsabhojanam | evamākarṇya tadvākyaṃ sa cā''yuḥ pṛthivīpatiḥ

99.122

utsukastu kapālena surāmāhṛtya vegavān | palaṃ suvipulaṃ caiva cchittvā hastena satvaram

99.123

nṛpendraḥ pradadau tasmai dattātreyāya putraka | atha prasannacetāśca saṃjāto munipuṃgavaḥ

99.124

dṛṣṭvā bhaktiṃ prabhāvaṃ ca guruśuśrūṣaṇaṃ tathā | samuvāca nṛpendraṃ tamāyuṃ praṇatamānasam

99.125

varaṃ varaya bhadraṃ te durlabhaṃ bhuvi bhūpate | sarvameva pradāsyāmi yaṃ yamicchasi sāṃpratam

99.126

rājovācabhavāndātā varaṃ satyamicchayā munisattama | putraṃ dehi guṇopetaṃ sarvajñaṃ guṇasaṃyutam

99.126.p1

devatīrthārcanakaramajeyaṃ devadānavaiḥ | rākṣasairdānavairghoraiḥ kṣatriyaiḥ kiṃnaraistathā
devabrāhmaṇasaṃbhaktaḥ prajāpālo viśeṣataḥ | yajvā dīnagatiḥ śūraḥ śaraṇāgatavatsalaḥ
dātā bhoktā mam̐hātmā ca vedaśāstreṣu pāragaḥ | dhanurvedeṣu niṣṇātaḥ śāstreṣu ca parāyaṇaḥ
anāhatamatirdhīraḥ saṃgrāmeṣvaparājitaḥ | evaṃguṇaḥ surūpaśca yasmādṛśaḥ prajāyate
dehi putraṃ mahābhāga mama vaṃśaprabhākaram | yadi vā'pi varo deyastvayā me svecchayā vibho
dattātreya uvāca—
evamastu mahārāja tava putro bhaviṣyati | tava vaṃśakaraḥ puṇyaḥ sarvajīvadayāparaḥ
ebhirguṇaistu saṃyukto vaiṣṇavāṃśena saṃyutaḥ | rājā ca sārvabhaumaśca indratulyo nareśvaraḥ
evaṃ khalu varaṃ dattvā dadau phalamanuttamam | nṛpamāha mahāyogī svabhāryāyai pradīyatām
evamuktvā visṛjyaiva tamāyuṃ pṛthivīpatim | āśīrbhirabhinandyaiva hyantardhānaṃ cakāra ha

Linked texts (2)