<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Brahmandapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda) › 1.11

# Brahmandapurana 1.11

Brahmāṇḍapurāṇa 1.11

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.11.44](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.44) — 2 parts

### [1.11.1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.1)

sūta uvāca  
bhṛgoḥ khyātirvijajñe vai īśvarau sukhaduḥkhayoḥ /  
śubhāśubhapradātārau sarvaprāṇabhṛtāmiha //

### [1.11.2](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.2)

devau dhātṛvidhātārau manvantaravicāriṇau /  
tayārjyeṣṭhā tu bhaginī devī śrīrlokabhāvinī //

### [1.11.3](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.3)

sā tu nārāyaṇaṃ devaṃ pati māsadya śobhanā /  
nārāyaṇātmajau tasyāṃ balonmādauvyajāyatām //

### [1.11.4](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.4)

balasya tejaḥ putrastu unmādasya tu saṃśayaḥ /  
tasyānye mānasāḥ putrā āsan vyomavicāriṇaḥ //

### [1.11.5](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.5)

ye vahanti vimānāni devānāṃ puṇyakarmaṇām /  
merukalpe smṛte bhārye vidhāturdhātureva ca //

### [1.11.6](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.6)

āyatirniyatiścaiva tayoḥ putrau dṛḍhavratau /  
prāṇaścaiva mṛkaṇḍaśca brahmakośau sanātanau //

### [1.11.7](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.7)

manasvinyāṃ mṛkaṇḍasya mārkaṇḍeyo babhūva ha /  
suto vedaśirāstasya dhūmrapatnyāmajāyata //

### [1.11.8](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.8)

pīvaryāṃ vedaśirasaḥ putrā vaśakarāḥ smṛtāḥ /  
mārkaṇḍeyāḥ samākhyātā ṛṣayo vedapāragāḥ //

### [1.11.9](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.9)

prāṇasya puṇḍarīkāyāṃ dyutimānātmajo 'bhavat /  
unnataścadyutimataḥ svanavātaśca tāvubhau //

### [1.11.10](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.10)

tayoḥ putrāśca pautrāśca bhārgavāṇāṃ parasparāt /  
svāyaṃbhuventare 'tītā marīceḥ śṛṇuta prajāḥ //

### [1.11.11](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.11)

patnī marīceḥ saṃbhūtirvijajñe hyātmasaṃbhaṃvam /  
prajāpateḥ pūrṇamāsaṃ kanyāścemā nibodhata //

### [1.11.12](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.12)

kṛṣirvṛṣṭistviṣā caiva tathā copacitiḥ śubhā /  
pūrṇamāsaḥ sarasvatyāṃ putrau dvāvudapādayat //

### [1.11.13](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.13)

virajaṃ caiva dharmiṣṭhaṃ parvaśaṃ caiva tāvubhau /  
virajasyātmajo vidvān sudhāmā nāma viśrutaḥ //

### [1.11.14](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.14)

sudhāmā sa tu vairājaḥ prācīṃ diśamupā śritaḥ /  
lokapālaḥ sa dharmātmā gaurīputraḥ pratāpavān //

### [1.11.15](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.15)

parvaśaḥ parvagaṇanāṃ praviṣṭaḥ sa mahāyaśāḥ /  
parvaśaḥ parvaśāyāṃ tu janayā māsa vai sutau //

### [1.11.16](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.16)

yajurdhāma ca dhīmantaṃ staṃbhakāśyapameva ca /  
tayorgotrakarau putrau jātau saṃnyāsaniścitau //

### [1.11.17](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.17)

smṛtastvaṃ girasaḥ patnī jajñe sā hyātmasaṃbhavān /  
putro kanyāścatasraśca puṇyāstā lokaviśrutāḥ //

### [1.11.18](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.18)

sinīvālī kuhūścaiva rākā cānumatistathā /  
tathaiva bharatāgniṃ ca kīrtimantaṃ ca tāvubhau //

### [1.11.19](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.19)

agneḥ putraṃ ca parjanyaṃ sadvatī suṣuve tathā /  
hiraṇyaromā parjanyo mārīcyāmudapadyata //

### [1.11.20](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.20)

ābhūtasaṃplavasthāyī lokapālaḥ sa vai smṛtaḥ /  
yajñe kīrttimataścāpi dhenukā vītakalmaṣau //

### [1.11.21](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.21)

cariṣṇuṃ dhṛtimantaṃ ca ubhāvaṅgirasāṃ varau /  
tayoḥ putrāśca pautrāśca atītā vai sahasraśaḥ //

### [1.11.22](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.22)

anasūyā vijajñe vai pañcātreyānakalmaṣān /  
kanyāṃ caiva śrutiṃ nāma mātā śaṅkhapadasya sā //

### [1.11.23](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.23)

kardasasya tu patnī sā paulahasya prajāpateḥ /  
satyanetraśca havyaśca āpo mūrttiḥ śanaiścaraḥ //

### [1.11.24](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.24)

somaśca pañcamasteṣāmāsītsvāyaṃbhuventare /  
yāmadevaissahātītāḥ pañcātreyāḥ prakīrttitāḥ //

### [1.11.25](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.25)

teṣāṃ putrāśca pautrāśca ātreyāṇāṃ mahātmanām /  
svāyaṃbhuve 'ntare 'tītāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ //

### [1.11.26](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.26)

prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ dānā gnistatsuto 'bhavat /  
pūrvajanmani so 'gastyaḥ smṛtaḥ svāyaṃbhuve 'ntare //

### [1.11.27](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.27)

madhyamo devabāhuśca atrināmā ca te trayaḥ /  
svamā yavīyasī teṣāṃ sadvatī nāma viśrutā //

### [1.11.28](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.28)

parjanyajananī śubhrā patnī cāgneḥ smṛtā śubhā /  
paulastyasya ca brahmarṣeḥ prītiputrasya dhīmataḥ //

### [1.11.29](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.29)

dānācca suṣuve patnī sujaṅghī caṃ bahūnsutān /  
paulastyā iti vikhyātāḥ smṛtāḥ svāyaṃbhuve 'ntare //

### [1.11.30](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.30)

kṣamā tu suṣuve putrānpulastyasya prajāpateḥ /  
tretāgnivarcasaḥ sarve yeṣāṃ kīrttiḥ pratiṣṭhitā //

### [1.11.31](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.31)

kardamaścorvarīvāṃśca sahiṣṇuśceti te trayaḥ /  
ṛṣiḥ kanakapīṭhaśca śubhā kanyā ca pīvarī //

### [1.11.32](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.32)

kardamasya śrutiḥ patnī ātreyyajanayatsvayam /  
putraṃ śaṅkhapadaṃ nāma kanyāṃ kāmyāṃ tathaiva ca //

### [1.11.33](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.33)

sa vai śaṅkhapadaḥ śrīmāṃllokapālaḥ prajāpatiḥ /  
dakṣiṇasyāṃ diśi rataḥ kāmyā dattā priyavrate //

### [1.11.34](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.34)

kāmyā priyavratāllebhe svāyaṃbhuvasamānsutān /  
daśa kanyādvayaṃ caiva yaiḥ kṣatraṃ sampravarttitam //

### [1.11.35](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.35)

putraṃ kanakapīṭhasya sahiṣṇuṃ nāma viśrutam /  
yaśodharā vijajñe vai kāmadevaṃ sumadhyāmā //

### [1.11.36](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.36)

kratoḥ kratusamānpu trān vijajñe saṃnatiḥ śubhān /  
teṣāṃ na bhāryā putro vā sarve te urddharetasaḥ //

### [1.11.37](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.37)

tāni ṣaṣṭisahasrāṇi vālakhilyā iti śrutāḥ /  
aruṇasyāgrato yānti parivārya divākaram //

### [1.11.38](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.38)

ābhūtasaṃplavātsarvepataṅgasahacāriṇaḥ /  
svasārau tadyavīyasyau puṇyā satyavatī cate //

### [1.11.39](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.39)

parvaśasya snuve te vai pūrṇamāsa sutasya tu /  
ūrjāyāṃ tu vasiṣṭhasya vāsiṣṭhāḥ sapta jajñire //

### [1.11.40](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.40)

jyāyasī ca sutā teṣāṃ puṇḍarīkā sumadhyamā /  
jananī sā dyutimataḥ prāṇasya mahiṣī priyāḥ //

### [1.11.41](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.41)

tasyāstu ye yavīyāṃso vāsiṣṭhāḥ sapta viśrutāḥ /  
rakṣo garttorddhabā huśca savanaḥ pavanaśca yaḥ //

### [1.11.42](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.42)

sutapāḥ saṃkurityete sarve saptarṣayaḥ samṛtāḥ /  
ratno varāṅgyajanayanmārkaṇḍeyī yaśasvinī //

### [1.11.43](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.43)

pratīcyāṃ diśi rājānaṃ ketumantaṃ prajāpatim /  
gotrāṇi nāmabhisteṣāṃ vāsiṣṭhānāṃ mahātmanām //

### [1.11.44](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.44)

svāyaṃbhuve 'ntaretītānyagnestu śṛṇuta prajāḥ /  
ityeṣa ṛṣisargastu sānubandhaḥ prakīrttitaḥ //

### [1.11.44.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.44.p1)

vistareṇānupūrvyācca agnervakṣyāmyataḥ param /

### [1.11.44.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11.44.p2)

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge dvitīye 'nuṣaṅgapāde ṛṣisargavarṇanaṃ nāmaikādaśo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (7)

- [Vāyupurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.28.2) — Vyāsa, Sanskrit
- [Śivapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.7.1.17.18.p30) — Vyāsa, Sanskrit
- [Viṣṇupurāṇa (critical edition)](https://indike.org/pramana/in.purana.visnu*crit.1.10.7) — Sanskrit
- [Kūrmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.12.6) — Vyāsa, Sanskrit
- [Nandipurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.5-2.9) — Sanskrit
- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete.9.17.26) — Sanskrit
- [Vratakhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.vrata.vratakhanda.2.p1.12) — Hemādri, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.11) · Pramāṇa
