Pramāṇa · Search · About · API

Brahmandapurana 1.18

Brahmāṇḍapurāṇa 1.18

Language
Sanskrit

Contents

1.18.1

sūta uvāca
madhye himavataḥ pṛṣṭhe kailāso nāma parvataḥ /
tasminnivasati śrīmānkuberaḥ saha rākṣasaiḥ //

1.18.2

apsaronucaro rājā modate hyalakādhipaḥ /
kailāsapādātsaṃbhūtaṃ puṇyaṃ śītajalaṃ śubham //

1.18.3

madaṃ nāmnā kumudvatttsarastūdadhisannibham /
tasmāddivyātprabhavati nadī mandākinī śubhā //

1.18.4

divyaṃ ca nandanavanaṃ tasyāstīre mahadvanam /
prāguttarema kailāsāddivyaṃ sarvauṃṣadhi girim //

1.18.5

ratnadhātumayaṃ citraṃ sabalaṃ parvataṃ prati /
candraprabho nāma giriḥ suśubhro ratnasannibhaḥ //

1.18.6

tasya pāde mahāddivyaṃ svacchodaṃ nāma tatsaraḥ /
tasmāddivyātprabhavati svacchodā nāma nimnagā //

1.18.7

tasyāstīre mahaddivyaṃ vanaṃ caitrarathaṃ śubham /
tasmin girau nivasati maṇibhadraḥ sahānugaḥ //

1.18.8

yakṣasenāpatiḥ krūro guhyakaiḥ parivāritaḥ /
puṇyā mandākinī caiva nadī svacchodakā ca yā //

1.18.9

mahīmaṇḍalamadhyena praviṣṭe te mahodadhim /
kailāsāddakṣiṇe prācyāṃ śivasattvauṣadhiṃ girim //

1.18.10

manaḥ śilāmayaṃ divyaṃ citrāṅgaṃ parvataṃ prati /
lohito hemaśṛṅgaśca giriḥ sūryaprabho mahān //

1.18.11

tasya pāde mahaddivyaṃ lohitaṃ nāma tatsaraḥ /
tasmātpuṇyaḥ prabhavati lauhityaḥ sa nado mahān //

1.18.12

devāraṇyaṃ viśokaṃ ca tasya tīre mahadvanam /
tasmingirau nivasati yakṣo maṇidharo vaśī //

1.18.13

saumyaiḥ mudhārmikaiścaiva guhyake parivāritaḥ /
kailāsāddakṣiṇe pārśve krūrasattvauṣadhirgiriḥ //

1.18.14

vṛtrakāyātkilotpannamañjanaṃ trikakuṃ prati /
sarvadhātumayastatra sumahānvaidyuto giriḥ //

1.18.15

tasya pāde kalaḥ puṇyaṃ mānasaṃ siddhasevitam /
tasmātprabhavete puṇyā sarayūrlokaviśrutā //

1.18.16

tasyāstīre vana divyaṃ vaibhrājaṃ nāma viśrutam /
kuberā nucarastatra prahetitanayo vaśī //

1.18.17

brahmapito nivasati rākṣaso 'nantavikramaḥ /
atarikṣacarairghorairyātudhānaśatairvṛtaḥ //

1.18.18

apareṇa tu kailāsātpuṇyasattvauṣadhirgiriḥ /
aruṇaḥ parvataśreṣṭho rukmadhātumayaḥ śubhaḥ //

1.18.19

bhavasya dayitaḥ śrīmānparvato meghasannibhaḥ /
śātakaiṃbhamayaiḥ śubhraiḥ śilājālaiḥ samāvṛtaḥ //

1.18.20

śātasaṃkhyaistāpanīyaiḥ śṛṅgairdivamivollikhan /
muñjavāstu mahādivyo durgaḥ śailo himācitaḥ //

1.18.21

tasmingirau nivasati girīśo dhūmralocanaḥ /
tasyā pādātprabhavati śailodaṃ nāma tatsaraḥ //

1.18.22

tasmātprabhavate puṇyā śilodā nāma nimragā /
sā cakṣuḥ sītayormadhye praviṣṭā lavaṇodadhim //

1.18.23

tasyāstīre vanaṃ divyaṃ viśrutaṃ surabhīti vai /
savyottareṇa kailāsācchivaḥ sattvauṣadhirgiriḥ //

1.18.24

gauraṃ nāma giriśreṣṭhaṃ haritālamayaṃ prati /
hiraṇyaśṛṅgaḥ sumahān divyo maṇimayo giriḥ //

1.18.25

tasyā pāde mahāddivyaṃ śubhaṃ kāñcanavālukam /
ramyaṃ bindusaro nāma yatra rājā bhagīrathaḥ //

1.18.26

gaṅganimittaṃ rājarṣiruvāsa bahulāḥ samāḥ /
divaṃ yāsyanti te burve gaṅgatoyapariplutāḥ //

1.18.27

madīya iti niścitya samāhitamanāḥ śive /
tatra tripayagā devī prathamaṃ tu pratiṣṭhitā /
somapādātprasūtā sā saptadhā pratipadyate //

1.18.28

yūpā maṇimayāstatra vitatāśca hiraṇmayāḥ /
tatreṣṭvā tu gataḥ siddhiṃ śakraḥ sarvaiḥ suraiḥ saha //

1.18.29

divi cchāyāpatho yastu anunakṣatramaṇḍalaḥ /
dṛśyate bhāsvaro rātrau devī tripathagā tu sā //

1.18.30

antarikṣaṃ divañcaiva bhāvayantī surāpagā /
bhavottamāṅge patitā saṃrūddhā yaugamāyayā //

1.18.31

tasyā ye bindavaḥ kecit kruddhāyāḥ patitā bhuvi /
kṛtaṃ tu tairbidusarastato bindusaraḥ smṛtam //

1.18.32

tato nirūddhā sā devī bhavena smayatā kila /
cintayāmāsa manasā śaṅkarakṣepamaṃ prati //

1.18.33

bhittvā viśāmi pātālaṃ srotasāgṛhya śaṅkaram /
jñātvā tamyā abhiprāyaṃ krūraṃ devyāścikīrṣitam //

1.18.34

tirobhāvayituṃ buddhirāsīdaṅgeṣu tāṃ nadīm /
tasyāvalepaṃ jñātvā tu nadyāḥkruddhastuśaṅkaraḥ //

1.18.35

nyarupācca śirasyenāṃ vegena patatīṃ bhuvi /
etasminneva kāle tu dṛṣṭvā rājānamagrataḥ //

1.18.36

dhamanīsaṃtataṃ kṣīṇaṃ kṣudhayā vyākulendriyam /
anena toṣitaścāhaṃ nadyarthaṃ pūrvameva tu //

1.18.37

buddhāsya varadānaṃ ca kopaṃ niyatavāṃstu saḥ /
brahmaṇo vacanaṃ śrutvā dhāraya svarṇadīmiti //

1.18.38

tato visarjayāmāsa saṃruddhāṃ svena tejasā /
nadīṃ bhagīrathasyārthe tapasogreṇa toṣitaḥ //

1.18.39

tato visṛjyamānāyāḥ srota statsaptadhā gatam /
tisraḥ ptācīmimukhaṃ pratīcīṃ tisra eva tu //

1.18.40

nadyāḥ srotastu gaṅgāyāḥ pratyapadyata saptadhā /
nalinī hlādinī caiva pāvanī caiva prācyagāḥ //

1.18.41

sītā cakṣuśca sindhuśca pratīcīndiśamāsthitāḥ /
saptamī tvanvagāttāsāṃ dakṣiṇena bhagīratham //

1.18.42

tasmādbhāgīrathī yā sā praviṣṭā lavaṇodadhim /
saptaitā bhāvayantīdaṃ himāhvaṃ varṣameva tu //

1.18.43

prasūtāḥ sapta nadyastāḥ śubhā bindu sarodbhavāḥ /
nānādeśānplāvayantyo malecchaprāyāstu sarvaśaḥ //

1.18.44

upagacchanti tāḥ sarvā yato varṣati vāsavaḥ /
śilīndhrānkunta lāṃścīnānbarbarānyavanādhrakān //

1.18.45

puṣkarāśca kulindāṃśca acoṃladvicarāśca ye /
kṛtvā tridhā siṃhavantaṃ sītāgātpaścimoda dhim //

1.18.46

atha cīnamarūṃścaiva tālāṃśca masamūlikān /
bhadrāstuṣārāṃllāmyākānbāhlavānpāraṭānkhaśān //

1.18.47

etāñjanapadāṃ ścakṣuḥ prāvayantī gatodadhim /
daradāṃśca sakāśmīrān gāndharān raurasān kuhān //

1.18.48

śivaśailānindrapadānvasatīśca visarjamān /
saindhavānrandhrakarakāñchamaṭhābhīrarohakān //

1.18.49

śunāsukhāṃścorddhamarūnsindhuretānniṣevate /
gandharvakinnarānyakṣānrakṣovidyādharoragān //

1.18.50

kalāpagrāmakāṃścaiva pāradāṃstadgaṇān khaśān /
kirātāṃścapulindāṃśca kurūn sabharatānapi //

1.18.51

pañcālānkāśimatsyāṃ śca magadhāṅgāṃstathaiva ca /
suhmottarāṃśca vaṅgāṃśca tāmraliptāṃstathaiva ca //

1.18.52

etāñjanapadānmānyāngaṅgā bhāvayate śubhān /
tataḥ pratihatā vindhyātpraviṣṭā lavaṇodadhim //

1.18.53

tataśca hlādinī puṇya prācīmabhimukhā yayau /
prāvayantyupabhāgāṃśca naiṣadhāṃśca trigarta kān //

1.18.54

dhīvarānṛṣikāṃścaiva tathā nīlamukhānapi /
kekarānauṣṭakarṇāṃśca kirātānapi caiva hi //

1.18.55

kālodarānvivarṇāśca kumārānsvarṇabhūmikān /
āmaṇḍalaṃ samudrasya tirobhūtāṃśca pūrvataḥ //

1.18.56

tatastu pāvanī cāpi prācīmeva diśaṃ yayau /
supathānpāvayaṃ tīha tvindradyumnasaropi ca //

1.18.57

tathā kharapathāṃścaiva vetraśaṅkupathānapi /
madhyatojānakimatho kuthaprāvaraṇānyayau //

1.18.58

indradvīpa samudraṃ tu praviṣṭāṃ lavaṇodadhim /
tatastu nalinī prāyāt prācīmāśāṃ javena tu //

1.18.59

tomarānbhāvayantīha haṃsamārgānsahaihayān /
pūrvandeśāṃśca sevantī bhittvā sā bahudhāgirīn //

1.18.60

karṇaprāvaraṇānprāpya saṃgatyā śvamukhānapi /
sikatāparvatamaruṃ gatvā vidyādharānyayau //

1.18.61

nagamaṇḍalamadhyena praviṣṭā lavaṇodadhim /
tāsāṃ nadyupanadyaśca śataśo 'tha sahasraśaḥ //

1.18.62

upagacchanti tāḥ sarvā yato varṣati vāsavaḥ /
vakvaukasāyāstīre tu vanaṃ surabhi viśrutam //

1.18.63

hiraṇyaśṛṅge vasati vidvānkauberako vaśī /
yajñopetaśca sumahānamitaujāḥ suvikramaḥ //

1.18.64

tatratyaistaiḥ parivṛtau vidvadbhirbrahmarākṣasaiḥ /
kuberānucarā hyete catvārastu samāḥ smṛtāḥ //

1.18.65

evameva tu vijñeyā ṛddhiḥ parvatavāsinām /
paraspareṇa dviguṇā dharmataḥ kāmator'thataḥ //

1.18.66

hemakūṭasya pṛṣṭhe tu varcovannāmataḥ saraḥ /
manasvinīprabhavati tasmājjyotiṣmatī ca yā //

1.18.67

avagāḍhe hyubhayataḥ samudrau pūrvapaścimau /
saro viṣṇupadaṃ nāma niṣadhe parvatottame //

1.18.68

tasmāddvayaṃ prabhavati gāndharvī nākulī ca taiḥ /
meroḥ pārśvātprabhavati hradaścandraprabho mahān //

1.18.69

tatra jaṃbūnadī puṇyā yasyā jāṃbūnadaṃ smṛtam /
payodaṃ tu saro nīle suśubhraṃ puṇḍarīkavat //

1.18.70

puṇḍarīkā payodā ya tasmānnadyau vinirgate /
śvetātpravarttate puṇyaṃ sarayūrmānasāddhruvam //

1.18.71

jyotsnā ca mṛgākāmā ca tasmāddve saṃbabhūvatuḥ /
saraḥ kuruṣu vikhyātaṃ padmamīnadvijākulam //

1.18.72

rudrakāntamiti khyātaṃ nirmitaṃ tadbhavena tu /
anye cāpyatra vikhyātāḥ padmāmīnadvijākulāḥ //

1.18.73

nāmnā hradā jayā nāma dvādaśodadhisannibhāḥ /
tebhyaḥ śāntā ya mādhvī ca dve nadyau saṃbabhūvatuḥ //

1.18.74

yāni kiṃpuruṣādyāni teṣu devo na varṣati /
udbhidānyudakānyatra pravahanti saridvarāḥ //

1.18.75

ṛṣabho dundubhiścaiva dhūmnaśca sumahāgiriḥ /
pūrvāyatā mahāparvā nimagnā lavaṇābhasi //

1.18.76

candraḥ kākastathā droṇaḥ sumahāntaḥ śiloccayāḥ /
udagyātā udīcyāntā avagāḍhā mahodadhim //

1.18.77

somakaśca varāhaśca nāradaśca mahīdharaḥ /
pratīcyāmāyatāste vai praviṣṭā lavaṇodadhima //

1.18.78

cakro balāhakaścaiva maināko yaśca parvataḥ /
āyatāste mahāśailāḥ samudraṃ dakṣiṇaṃ prati //

1.18.79

cakramainākayormadhya vidiśaṃ dakṣiṇāṃ prati /
tatra saṃvarttako nāma so 'gniḥ pibati tajjalam //

1.18.80

nāmnā samudravāsastu aurvaḥsa vaḍavāmukhaḥ /
dvādaśaite praviṣṭā hi parvatā lavaṇodadhim //

1.18.81

mahendrabhayavitrastāḥ pakṣacche dabhayātpurā /
yadetaddṛśyate candre śvete kṛṣṇaśaśākṛti //

1.18.82

bhāratasya tu varṣasya bhedāste nava kīrttitāḥ /
ihoditasya dṛśyante yathānye 'nyatra codite //

1.18.83

uttarottarameteṣāṃ varṣamuddiśyate guṇaiḥ /
ārogyāyuḥ pramāṇānāṃ dharmataḥ kāmator'thataḥ //

1.18.84

samanvitāni bhūtāni puṇyairetaistu bhāgaśaḥ /
vasaṃti nānājātīni teṣu varṣeṣu tāni vai /
ityeṣā dhārayantīdaṃ pṛthvī viśvaṃ jagatsthitam //

1.18.84.p1

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge dvitīye 'nuṣaṅgapāde jambūdvīpavarṇanaṃ nāmāṣṭādaśo 'dhyāyaḥ

Linked texts (3)