Brahmandapurana 1.2
Brahmāṇḍapurāṇa 1.2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.2.48 — 1 part
1.2.1
pratyavocanpunaḥ sūtamṛṣayaste tapodhanāḥ /
kutra satraṃ samabhattevaṣāmadbhutakarmaṇām //
1.2.2
kiyantaṃ caiva tatkālaṃ kathaṃ ca samavarttata /
ācacakṣe purāṇaṃ ca kathaṃ tatsaprabhañjanaḥ //
1.2.3
ācakhyau vistareṇaiva para kautūhalaṃ hi naḥ /
iti saṃcoditaḥ sūtaḥ pratyuvāca śubhaṃ vacaḥ //
1.2.4
śṛṇudhvaṃ yatra te dhīrā menire mantramuttamam /
yāvantaṃ cābhavatkālaṃ yathā ca samavartata //
1.2.5
sisṛkṣamāṇo viśvaṃ hi yajate visṛjatpurā /
satraṃ hi te 'tipuṇyaṃ ca sahasraparivatsarān //
1.2.6
tapogṛhapateryatra brahmā caivābhavatsvayam /
iḍāyā yatra patnītvaṃ śāmitraṃ yatra buddhimān //
1.2.7
mṛtyuścake mahātejāstasminsatre mahātmanām /
vibudhāścoṣire tatra sahasraparivatsarān //
1.2.8
bhramato dharmacakrasya yatra nemiraśīryata /
karmaṇā tena vikhyātaṃ naimiṣaṃ munipūjitam //
1.2.9
yatra sā gomatī puṇyā siddhacāraṇasevitā /
rohiṇī sa sutā tatra gomatī sābhavat kṣaṇāt //
1.2.10
śaktirjyeṣṭhā samabhavadvasiṣṭhasya mahātmanaḥ /
rundhatyāḥ sutāyātrādānamuttamatejasaḥ //
1.2.11
kalmāṣapādo nṛpatiryatra śakraśca śaktinā /
yatra vairaṃ samabhavadviśvāmitravasiṣṭhayoḥ //
1.2.12
adṛśyantyāṃ samabhavanmuniryatra parāśaraḥ /
parābhavo vasiṣṭhasya yasya jñāne hyavarttayat //
1.2.13
tatra te menire śailaṃ naimiṣe brahmavādinaḥ /
naimiṣaṃ jajñire yasmānnaimiṣīyāstataḥ smṛtāḥ //
1.2.14
tatsatramabhavatteṣāṃ samā dvādaśa dhīmatām /
purūravasi vikrānte praśāsati vasuṃdharām //
1.2.15
aṣṭādaśa samudrasya dvīpānaśran purūravāḥ /
tutoṣa naiva ratnānāṃ lobhāditi hi naḥ śrutam //
1.2.16
urvaśī cakame taṃ ca devadūtapracoditā /
ājahāra ca tatsatramurvaśyā saha saṃgataḥ //
1.2.17
tasminnarapatau satre naimiṣīyāḥ pracakrire /
yaṃ garbhaṃ suṣuve gaṅgā pāvakāddīptatejasam //
1.2.18
tattulyaṃ parvate nyastaṃ hiraṇyaṃ samapadyata /
hiraṇmayaṃ tataścake yajñavāṭaṃ mahātmanām //
1.2.19
viśvakarmā svayandevo bhāvano lokabhāvanaḥ /
sa praviśya tataḥ satre teṣāmamitatejasām //
1.2.20
aiḍaḥ purūravā bheje taṃ deśaṃ mṛgayāṃ caran /
taṃ dṛṣṭvā mahādāśvaryaṃ yajñavāṭaṃ hiraṇmayam //
1.2.21
lobhena hatavijñānastadādātumupākramat /
naimiṣeyāstatastasya cukrudhurnṛpatiṃ bhṛśam //
1.2.22
nijaghnuścāpi taṃ kruddhāḥ kuśavajrairmanīṣiṇaḥ /
taponiṣṭhāśca rājānaṃ munayo devacoditāḥ //
1.2.23
kuśavajraurviniṣpiṣṭaḥ sa rājā vyajahāttanum /
aurvaśeyaistatastasya yuddhaṃ cakre nṛpo bhuvi //
1.2.24
nahuṣasya mahātmānaṃ pitaraṃ yaṃ pracakṣate /
sa teṣvavabhṛtheṣveva dharmmaśīlo mahīpatiḥ //
1.2.25
āyurāyabhavāyāgryamasmin satre narottamaḥ /
śāntayitvā tu rājānaṃ tadā brahmavidastathā //
1.2.26
satramārebhire karttuṃ pṛthvīvatsā tmamūrtayaḥ /
babhūva satre teṣāṃ tu brahmacaryaṃ mahātmanām //
1.2.27
viśvaṃ sisṛkṣamāṇānāṃ purā visvasṛjāmiva /
vaikhānasaiḥ priyasakhairvāla khilyairmarīcibhiḥ //
1.2.28
ajaiśca munibhirjātaṃ sūryavaiśvānaraprabhaḥ /
vitṛdevāpsaraḥsiddhairgandharvoragacāraṇaiḥ //
1.2.29
bhārataiḥ śuśubhe rājā devairindrasamo yathā /
stotraśastrairgṛhairdevānpitṝnpitryaiśca karmabhiḥ //
1.2.30
ānarcuḥsma yathājāti gandharvādīn yathāvidhi /
ārādhane sa sasmāra tataḥ karmāntareṣu ca //
1.2.31
jaguḥ sāmāni gandharvā nanṛtuścāpsarogaṇāḥ /
vyājahrurmunayo vācaṃ citrākṣarapadāṃ śubhām //
1.2.32
mantrādi tatra vidvāṃso jajapuśca parasparam /
vitaṇḍāvacanaiścaiva nijaghnuḥ prativādinaḥ //
1.2.33
ṛṣayaścaiva vidvāṃsaḥ śabdārthanyāyakovidāḥ /
na tatra hāritaṃ kiñcidviviśurbrahmarākṣasāḥ //
1.2.34
naiva yajñaharā daityā naiva vājamukhāstriṇaḥ /
prāyaścittaṃ daridraṃ ca na tatra samajāyata //
1.2.35
śaktiprajñākriyāyegairvidhirāśīṣvanuṣṭitaḥ /
evaṃ ca vavṛdhe satraṃ dvādaśābdaṃ manīṣiṇām //
1.2.36
ṛṣīṇāṃ naimiṣīyāṇāṃ tadabhūdiva vajriṇaḥ /
vṛddhādyā ṛtvijo vīrā jyotiṣṭomān pṛthakpṛthak //
1.2.37
cakrire pṛṣṭhagamanāḥ sarvānayutadakṣiṇān /
samāptayajño yatrāste vāsudevaṃ mahādhipam //
1.2.38
papracchuramitātmānaṃ bhavadbhiryadahaṃ dvijaḥ /
pracoditaḥ svavaṃśārthaṃ sa ca tānabravītprabhuḥ //
1.2.39
śiṣyaḥsvayaṃbhuvo devaḥ sarvaṃ pratyakṣadṛgvaśī /
aṇimādibhiraṣṭābhiḥ sūkṣmairaṅgaiḥ samanvitaḥ //
1.2.40
tiryagvātādibhirvarṣaiḥ sarvāṃ llokānbibharti yaḥ /
saptaskandhā bhṛtāḥ śākhāḥ sarvatoyājarājarān //
1.2.41
viṣayair maruto yasya saṃsthitāḥ saptasaptakāḥ /
vyūhatrayāṇāṃ sūtānāṃ kurvan satraṃ mahābalaḥ //
1.2.42
tejasaśvāpyupāyānāṃ dadhātīha śarīriṇaḥ /
prāṇādyā vṛttayaḥ pañca dhāraṇānāṃ svavṛttibhiḥ //
1.2.43
pūryamāmaḥ śarīrāṇāṃ dhāraṇaṃ yasya kurvate /
ākāśayonirdviguṇaḥ śābdasparśasamanvitaḥ //
1.2.44
vācoraṇiḥ samākhyātā śabdaśāstravicakṣaṇaiḥ /
bhāratyārḥ ślakṣṇayā sarvānmunīnprahlādayanniva //
1.2.45
purāṇajñāḥ sumanasaḥ purāṇāśrayayuktayā /
purāma niyatā viprāḥ kathāmakathayadvibhuḥ //
1.2.46
etatsarvaṃ yathāvṛttamākhyānaṃ dvijasattamāḥ /
ṛṣīṇāṃ ca paraṃ caitallokatattvamanuttamam //
1.2.47
brahmaṇā yatpurā proktaṃ purāṇaṃ jñānamuttamam /
devatānāmṛṣīṇāṃ ca sarvapāpapramocanam //
1.2.48
vistareṇānupūrvyā ca tasya vakṣyāmyanukramam //
1.2.48.p1
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge prathame prakriyāpāde naimiṣākhyānakathanaṃ nāma dvitīyo 'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit