Pramāṇa · Search · About · API

Brahmandapurana 1.5

Brahmāṇḍapurāṇa 1.5

Language
Sanskrit

Contents

1.5.1

śrīsūta uvāca
āpo 'gre sarvagā āsannenasimanpṛthivītale /
śāntavātaiḥ pralīne 'sminna prājñāyata kiñcana //

1.5.2

ekārṇave tadā tasminnaṣṭe sthāvarajaṅgame /
vibhurbhavati sa brahmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt //

1.5.3

sahasraśīrṣā puruṣo rukmavarṇo hyatīndriyaḥ /
brahma nārāyaṇākhyastu suṣvāpa salile tadā //

1.5.4

sattvodrekānniṣiddhastu śūnyaṃ lokamavaikṣata /
imaṃ codāharantyatrar ślokaṃ nārāyaṇaṃ prati //

1.5.5

āpo nārā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ /
ayana tasya tāḥproktāstena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ //

1.5.6

tulya yugasahasrasya vasankālamupāsyataḥ /
svarṇapatreprakurute brahmatvādarśakāraṇāt //

1.5.7

brahma tu salile tasminnavāg bhūtvā tadā caran /
niśāyāmiva khadyotaḥ prāpṛṭkāle tatastataḥ //

1.5.8

tatastu salile tasmin vijñāyāntargate mahat /
anumānādasaṃmūḍho bhūmeraddharaṇaṃ prati //

1.5.9

oṅkārāṣṛtanuṃ tvanyāṃ kalpādiṣu yathā purā /
tato mahātmā manasā divyarūpama cintayat //

1.5.10

salile 'vaplutāṃ bhūmiṃ dṛṣṭvā sa samacintayat /
kiṃ tu rūpamahaṃ kṛtvā salilāduddhare mahīm //

1.5.11

jalakrīḍāsamucitaṃ vārāhaṃ rūpamasmarat /
udṛśyaṃ sarvabhūtānāṃ vāṅmayaṃ brahmasaṃjñitam //

1.5.12

daśayojanavistīrṇamāyataṃśatayojanam /
nīlameghapratīkāśaṃ meghastanitaniḥsvanam //

1.5.13

mahāparvatavarṣmāṇaṃ śvetatīkṣṇogradaṃṣṭriṇām /
vidyudagnipratikāśamādityasamatejasam //

1.5.14

pīnavṛttāyataskandhaṃ viṣṇuvikramagāmi ca /
pīnonnatakaṭīdeśaṃ vṛṣalakṣaṇapūjitam //

1.5.15

āsthāya rūpamatulaṃ vārāhamamitaṃ hariḥ /
pṛthivyuddharaṇārthāya praviveśa rasātalam //

1.5.16

dīkṣāsamāptīṣṭidaṃṣṭraḥkratudanto juhūsukhaḥ /
agnijihvo darbharomā brahmaśīrṣo mahātapāḥ //

1.5.17

vedaskandho havirgandhirhavyakavyādivegavān /
prāgvaṃśakāyo dyutimān nānādīkṣābhiranvitaḥ //

1.5.18

dakṣiṇā tdṛdayo yogī śraddhāsattvamayo vibhuḥ /
upākarmaruciścaiva pravargyāvartabhūṣaṇaḥ //

1.5.19

nānāchandogatipatho guhyopaniṣadāsanaḥ /
māyāpatnīsahāyo vai giriśṛṅgamivocchrayaḥ //

1.5.20

ahorātrekṣaṇādharo vedāṅgaśrutibhūṣaṇaḥ /
ājyagandhaḥ sruvastuṇḍaḥ sāmaghoṣasvano mahān //

1.5.21

satyadharmamayaḥ śrīmān karmavikramasatkṛtaḥ /
prāyaścittanakho ghoraḥ paśujānurmahāmakhaḥ //

1.5.22

udgātātro homaliṅgaḥ phalabījamahoṣadhīḥ /
vādyantarātmasatrasya nāsmikāso maśoṇitaḥ //

1.5.23

bhaktā yajñavarāhāntāścāpaḥ saṃprāviśatpunaḥ /
agnisaṃchāditāṃ bhūmiṃ samāmicchanprajāpatim //

1.5.24

upagamyā juhāvaitā madyaścādyasamanyasat /
māmudrāśca samudreṣu nādeyāśca nadīṣu ca /
pṛthak tāstu samīkṛtya pṛthivyāṃ so 'cinodgirīn //

1.5.25

prāksarge dahyamānāstu tadā saṃvartakāgninā /
denāgninā vilīnāste parvatā bhuvi sarvaśaḥ //

1.5.26

satyādekārṇave tasmin vāyunā yattu saṃhitāḥ /
niṣiktā yatrayatrāsaṃstatratatrācalo 'bhavat //

1.5.27

tatasteṣu prakīrṇeṣu lokodadhigirīṃstathā /
viśvakarmā vibhajate kalpādiṣu punaḥ punaḥ //

1.5.28

sasamudrāmimāṃ pṛthvīṃ saptadvīpāṃ saparvatām /
bhūrādyāṃścaturo lokānpunaḥpunarakalpayat //

1.5.29

lākānprakalpayitvā ca prajāsarga sasarja ha /
brahmā svayaṃbhūrbhagavām sisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ //

1.5.30

sasarja sṛṣṭaṃ tadrūpaṃ kalpādiṣu yathā purā /
tasyābhidhyāyataḥ sargaṃ tadā vai buddhipūrvakam //

1.5.31

pradhānasamakāle ca prādurbhūtastamo mayaḥ /
tamo moho mahāmohastāmisro hyandhasaṃjñitaḥ //

1.5.32

avidyā pañcaparvaiṣā prādurbhūtā mahātmanaḥ /
pañcadhāvasthitaḥ sargo dhyāyata sābhimāninaḥ //

1.5.33

sarvatastamasā caiva bījakuṃbhalatāvṛtāḥ /
bahirantaścāprakāśastathāniḥsaṃjña eva ca //

1.5.34

yasmātteṣāṃ kṛtā buddhir duḥkhāni karaṇāni ca /
tasmācca saṃvṛtātmāno nagā mukhyāḥ prakīrtitāḥ //

1.5.35

mukhyasarge tadodbhūtaṃ dṛṣṭvā brahmātmasaṃbhavaḥ /
apratī tamanāḥ sotha tadotpattimamanyata //

1.5.36

tasyābhidhyāyataścānyastiryaksroto 'bhyavartata /
yasmāttiryagvivartteta tiryakasrotastataḥ smṛtaḥ //

1.5.37

tamobahutvātte sarve hyajñānabahulāḥ smṛtāḥ /
utpādyagrāhimaścaiva te 'jñāne jñānamāninaḥ //

1.5.38

ahaṅkṛtā ahaṃmānā aṣṭāviṃśaddvidhātmikāḥ /
ekādaśandriyavidhā navadhātmādayastathā //

1.5.39

aṣṭau tu tārakādyāśca teṣāṃ śaktivadhāḥ smṛtāḥ /
antaḥ prakāśāste sarve āvṛtāśca bahiḥ punaḥ //

1.5.40

tiryak srotasa ucyante vaśyātmānastrisaṃjñakāḥ //

1.5.41

tiryak srotastu sṛṣṭvā vai dvitīyaṃ viśvamīśvaraḥ /
abhiprāyamathodbhūtaṃ dṛṣṭvā sargaṃ tathāvidham //

1.5.42

tasyābhidhyāyato yontyaḥ sāttvikaḥ samajāyata /
ūrddhasrotastṛtīyastu tadvai corddhaṃ vyavasthitam //

1.5.43

yasmādūrddhaṃ nyavartanta tadūrddhasrotasaṃjñakam /
tāḥ sukhaṃ prītibahulā bahirantaśca vāvṛtāḥ //

1.5.44

prakāśā bahirantaśca ūrddhasrotaḥprajāḥ smṛtāḥ /
navadhātādayaste vai tuṣṭātmāno budhāḥ smṛtāḥ //

1.5.45

ūrddhasrota stutīyo yaḥ smṛtaḥ sarvaḥ sadaivikaḥ /
ūrddhasrotaḥsu sṛṣṭeṣu deveṣu sa tadā prabhuḥ //

1.5.46

prītimānabhavadbrahmā tato 'nyaṃ nābhimanyata /
sargamanyaṃ simṛkṣustaṃ sādhakaṃ punarīśvaraḥ //

1.5.47

tasyābhidhyāyataḥ sargaṃ satyābhidhyāyinastadā /
prādurbabhau bhautasargaḥ sorvāk srotastu sādhakaḥ //

1.5.48

yasmāttervākpravartante tatorvākūsrotasastu te /
te ca prakāśabahulāstamaspṛṣṭarajodhikāḥ //

1.5.49

tasmātte duḥkhabahulā bhūyobhūyaśca kārimaḥ /
prakāśā bahirantaśca manuṣyāḥ sādhakāśca te //

1.5.50

lakṣaṇairnārakādyaistairaṣṭadhā ca vyavasthitāḥ /
siddhātmāno manuṣyāste gandharvaiḥ saha dharmiṇaḥ //

1.5.51

pañcamo 'nugrahaḥ sargaścaturddhā sa vyavasthitaḥ /
viparyayeṇa śaktyā ca siddha mukhyāstathaiva ca //

1.5.52

nivṛttā vartamānāśca prajāyante punaḥpunaḥ /
bhūtādikānāṃ sattvānāṃ ṣaṣṭhaḥ sargaḥ sa ucyate //

1.5.53

svādanāścāpyaśīlāśca jñeyā bhūtādikāśca te /
prathamo mahataḥ sargo vijñeyo brahmaṇastu saḥ //

1.5.54

tanmātrāṇāṃ dvitīyastu bhūta sargaḥ sa ucyate /
vaikārikastṛtīyastu caidriyaḥ sarga ucyate //

1.5.55

ityeta prākṛtāḥ sargā utpannā buddhipūrvakāḥ /
mukhyasargaśca turthastu mukhyā vai sthāvarāḥ smṛtāḥ //

1.5.56

tiryaksrotaḥsasargastu tairyagyonyastu pañcamaḥ /
tathorddhasrotasāṃ sargaḥ ṣaṣṭho devata ucyate //

1.5.57

tatrorddhasrotasāṃ sargaḥ saptamaḥ sa tu mānuṣaḥ /
aṣṭamonugrahaḥ sargaḥ sāttvikastāmasaśca saḥ //

1.5.58

pañcaite vaikṛtāḥ sargāḥ prākṛtādyāstrayaḥ smṛtāḥ /
prākṛto vaikṛtaścaiva kaumāro navamaḥ smṛtaḥ //

1.5.59

prakṛtā buddhipūrvāstu trayaḥ sargāstu vaikṛtāḥ /
duddhiburvāḥ pravarteyustadvargā brāhmaṇāstu vai //

1.5.60

vistarācca yathā sarve kīrtyamānaṃ nibodhata /
caturddhā ca sthitasso 'pi sarvabhūteṣu kṛtsnaśaḥ //

1.5.61

viparyayoṇa śattyā ca buddhyā siddhyā tathaiva ca /
sthāvareṣu viparyāsastiryagyoniṣu śaktitaḥ //

1.5.62

siddhātmāno manuṣyāstu puṣṭirdeveṣu kṛtsnaśaḥ /
atho sasarja vai brahmā mānasānātmanaḥ samān //

1.5.63

vaivartyena tu jñānena nivṛttāste mahau jasaḥ /
saṃbuddhya caiva nāmātho apavṛttāstrayastu te //

1.5.64

asṛṣṭvaiva prajāsargaṃpratisargaṃ tatastataḥ /
brahmā teṣu vyarakteṣu tato 'nyānsā dhakānsṛjan //

1.5.65

sthānābhimānino devāḥ punarbrahmānuśāsanam /
abhūtasṛṣṭyavasthā ce sthāninastānnibodha me //

1.5.66

āpo 'gniḥ pṛthivī vāyurantarikṣo divaṃ tathā /
svargo diśaḥ samudrāśca nadyaścaiva vanaspatīn //

1.5.67

auṣadhīnāṃ tathātmāno hyātmano vṛkṣavīrudhām /
latāḥ kāṣṭhāḥ kalāścaiva muhūrtāḥ saṃdhirātryahāḥ //

1.5.68

arddhamāsāśca māsāśca ayanābdayugāni ca /
sthāne srotaḥsvabhīmānāḥ sthānākhyāścaiva te smṛtāḥ //

1.5.69

sthānātmanaḥ sa sṛṣṭvā tu tato 'nyānsa tadāsṛjat /
devāṃścaiva pitṝṃścaiva yaurimā varddhitāḥ prajāḥ //

1.5.70

bhṛgvaṅgirā marīciśca pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ /
dakṣo 'triśca vasiṣṭhaśca sāsṛjannava mānasān //

1.5.71

nava brahmāṇa ityete purāṇe niścayaṃ gatāḥ /
brahmā yathātmakānāṃ tu sarveṣāṃ brahmayoginām //

1.5.72

tato 'sṛjatpunarbrahmā rudraṃ roṣatmasaṃbhavam /
saṃkalpaṃ caiva dharma ca sarveṣāmeva parvatau //

1.5.73

so 'sṛjadvyavasāyaṃ tu brahmā bhūtaṃ sukhātmakam /
saṃkalpāccaiva saṃkalpo jajñe so 'vyaktayoninaḥ //

1.5.74

prāṇāddakṣo 'sṛjadvācaṃ cakṣurbhyāṃ ca marīcinam /
bhṛguśca hṛdayājjajñe ṛṣiḥ salilayoninaḥ //

1.5.75

śirasaścāṅgirāścaiva śrotrādatristathaiva ca /
pulastyaśca tathodānādvyānāttu pulahastathā //

1.5.76

samānato vasiṣṭhaśca hyapānānnirmame kratum /
ityete brahmaṇaḥ śreṣṭhāḥ putrā vai dvādaśa smṛtāḥ //

1.5.77

dharmādayaḥ prathamajā vijñeyā brahmamaḥ smṛtāḥ /
bhṛgvādayastu ye sṛṣṭā na ca te brahmavādinaḥ //

1.5.78

gṛhamedhipurāṇāste vijñeyā brahmaṇaḥ sutāḥ /
dvādaśaite prasūyante saha rūdreṇa ca dvijāḥ //

1.5.79

kratuḥ sanatkumāraśca dvāvetāvūrddharetasau /
pūrvotpattau purā hyetau sarveṣāmapi pūrvajau //

1.5.80

vyatītau saptame kalpe purāṇau lokasādhakau /
virajete 'tra vai loke tejasākṣipya cātmanaḥ //

1.5.81

tāpubhau yogadharmāṇāvāropyātmānamātmanā /
prajādharmaṃ ca kāmaṃ ca vartayete mahaujasau //

1.5.82

yathotpannastathaiveha kumāra iti cocyate /
tataḥ sanatkumāreti nāma tasya pratiṣṭhitam //

1.5.83

teṣāṃ dvādaśa te vaṃśā divyā devagāṇānvitāḥ /
kriyāvantaḥ prajāvanto maharṣibhiralaṅkṛtāḥ //

1.5.84

prāṇajāṃstu sa dṛṣṭvā vai brahmā dvādaśa sāttvikān /
tato 'surānpitṝndevānmanuṣyāṃścāsṛjatprabhuḥ //

1.5.85

mukhāddevānajanayat pitṝṃścaivātha vakṣasaḥ /
prajananānmanuṣyānvai jaghanānnirmame 'surān //

1.5.86

naktaṃ sṛjanpunarbrahmā jyotsnāyā mānuṣātmanaḥ /
sudhāyāśca pitṝṃścaiva devadevaḥ sasarjaha //

1.5.87

mukhyāmukhyān mṛjandevānasurāṃśca tataḥ punaḥ /
sanasaśca manuṣyāṃśca pitṛvanmahataḥ pitṝn //

1.5.88

vidyuto 'śanimeghāṃśca lohitendradhanūṃṣi ca /
ṛco yajūṃṣi sāmāni nirmame yajñasiddhaye //

1.5.89

uccāvacāni bhūtāni mahasastasya jajñire /
brahmaṇastu prajāsargaṃ devārṣipitṛmānavam //

1.5.90

punaḥ sṛjati bhūtāni carāṇi sthāvarāṇi ca /
yakṣānpiśācān gandharvānsarvaśo 'psarasastathā //

1.5.91

narakinnararakṣāṃsi vayaḥ paśumṛgoragān /
avyayaṃ vā vyayañcaiva dvayaṃ sthāvarajaṅgamam //

1.5.92

teṣāṃ te yānti karmāṇi prāk sṛṣṭāni svayaṃbhuvā /
tānyeva pratipadyante sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ //

1.5.93

hiṃsrāhiṃsre mṛdukrūre dharmādharmauṃ kṛtākṛte /
teṣāmeva pṛthak sūtamavibhaktaṃ trayaṃ viduḥ //

1.5.94

etadevaṃ ca naivaṃ ca na cobhe nānubhe tathā /
karma svaviṣayaṃ prāhuḥ sattvasthāḥ samadarśinaḥ //

1.5.95

nāmātmapañcabhūtānāṃ kṛtānāṃ ca prapañcatām /
divaśabdena pañcaite nirmame samaheśvaraḥ //

1.5.96

ārṣāṇi caiva nāmāni yāśca deveṣu sṛṣṭayaḥ /
śarvaryāṃ na prasūyante punastebhyodadhatprabhuḥ //

1.5.97

ityevaṃ kāraṇādbhūto lokasargaḥ svayaṃbhuvaḥ /
mahadādyā viśeṣāntā vikārāḥ prākṛtāḥ svayam //

1.5.98

candrasūryaprabho loko grahanakṣatramaṇḍitaḥ /
nadībhiśca samudraiśca parvataiśca sahasraśaḥ //

1.5.99

puraiśca vividhai ramyaiḥ sphītairjanapadaistathā /
asmin brahmavane 'vyakto brahmā carati sarvavit //

1.5.100

avyaktabījaprabhavastasyaivānugrahe sthitaḥ /
buddhiskandhamayaścaiva indriyāntarakoṭaraḥ //

1.5.101

mahābhūtaprakāśaśca viśeṣaiḥ patravāṃstu saḥ /
dharmādharmasupuṣpastu sukhaduḥkhaphalodayaḥ //

1.5.102

ājīvaḥ sarvabhūtānāṃ brahmavṛkṣaḥ sanātanaḥ /
etadbrahmavanaṃ caiva brahmavṛkṣasya tasya tat //

1.5.103

avyaktaṃ kāraṇaṃ yatra nityaṃ sadasadātmakam /
pradhānaṃ prakṛtiṃmāyāṃ caivāhustattvacintakāḥ //

1.5.104

ityeṣo 'nugrahaḥmargo brahmanaimittikaḥ smṛtaḥ /
abuddhipūrvakāḥ sargā brahmaṇaḥ prākṛtāstrayaḥ //

1.5.105

sukhyādayastu ṣaṭ sargā vaikṛtā buddhipūrvakāḥ /
vaikalpātsaṃpravartante brahmaṇastebhimanyavaḥ //

1.5.106

ityete prākṛtāścaiva vaikṛtāśca nava smṛtāḥ /
sargāḥ parasparotpannāḥ kāraṇaṃ tu budhaiḥ smṛtam //

1.5.107

mūrddhānaṃ vai yasya vedā vadanti viyannābhiścandrasūryauṃ ca netre /
diśaḥ śrotre viddhi pādau kṣitiṃ ca so 'cintyātmā sarvabhūtapraṇetā //

1.5.108

vaktrādyasya brāhmaṇāḥ saṃprasūtā vakṣasaścaiva kṣatriyāḥ pūrvabhāge /
vaiśyā ūrubhyāṃ yasya padbhyāṃ ca śūdrāḥsarvevarṇā gātrataḥ saṃprasūtāḥ //

1.5.109

nārāyaṇātparovyaktādaṇḍamavyaktasaṃjñitam /
aṇḍajastu svayaṃ brahmā lokāstena kṛtāḥ svayam //

1.5.110

tatra kalpān daśasthitvā satyaṃ gacchanti te punaḥ /
te lokā brahmalokaṃ vai aparāvartinīṃ gatim //

1.5.111

ādhipatyaṃ vinā te vai aiśvaryeṇa tu tatsamāḥ /
bhavanti brahmaṇā tulyā rūpeṇa viṣayeṇa ca //

1.5.112

tatra te hyavatiṣṭhante prītiyuktāḥ svasaṃyutāḥ /
avaśyaṃbhāvinārthena prākṛtaṃ tanute svayam //

1.5.113

nānātvanābhisaṃbadhyāstadā tatkālabhāvitāḥ /
svapato 'buddhipūrva hi bodho bhavati vai yathā //

1.5.114

tatkālabhāvite teṣāṃ tathā jñānaṃ pravarttate /
pratyāhāraistu bhedānāṃ teṣāṃ hi na tu śuṣmiṇām //

1.5.115

taiśva sārdhaṃ pravartante kāryāṇi kāraṇāni ca /
nānātvadarśināṃ teṣāṃ brahmalokanivāsinām //

1.5.116

vinivṛttavikārāṇāṃ svena dharmeṇa tiṣṭhatām /
tulyalakṣaṇa siddhāstu śubhātmāno nirañjanāḥ //

1.5.117

prākṛte karaṇopetāḥ svātmanyeva vyavasthitāḥ /
prasthāpayitvā cātmānaṃ prakṛtistveṣa tattavataḥ //

1.5.118

puruṣānyabahutvena pratītā na pravartate /
pravartate punaḥ sargasteṣāṃ sākāraṇātmanām //

1.5.119

saṃyogaḥ prakṛtirjñeyā yaktānāṃ tattvadarśinām /
tatropavargiṇī teṣāmapunarbhāragāminām //

1.5.120

abhāvataḥ punaḥ satyaṃ śāntānāmarciṣāmiva /
tatarateṣu gateṣūrddhaṃ trailokyāttu mudātmasu //

1.5.121

te sārddhaṃ cairmaharllokastadānāsāditastu vai /
tacchiṣyā ye ha tiṣṭhanti kalpadāha upasthite //

1.5.122

gandharvādyāḥ piśācāścamānuṣā brahmaṇādayaḥ /
paśavaḥ pakṣiṇaścaiva sthāvarāḥ sasarīsṛpāḥ //

1.5.123

tiṣṭhatsuteṣu tatkālaṃ pṛthivītalavasiṣu /
sahasraṃyattu raśmīnāṃ sūryasyeha vinaśyati //

1.5.124

te sapta raśmayo bhūtvā ekaiko jāyate raviḥ /
krameṇa śatamānāste trīṃllokānpradahantyuta //

1.5.125

jaṅgamānsthāvarāṃścaiva nadīḥ sarvāśca parvatān /
śuṣke pūrvamanāvṛṣṭyā caistaiśacaiva pratāpitāḥ //

1.5.126

tadā te vivaśāḥ sarve nirdagdhāḥ sūryaraśmibhiḥ /
jaṅgamāḥ sthāvarāścaiva dharmādharmādikāstu vai //

1.5.127

dagdhadehāstadā te tu dhūtapāpā yugātyaye /
khyātātapā vinirmuktāḥ śubhayā cātibandhayā //

1.5.128

tataste hyupapadyante tulyarūpairjanairjanāḥ /
uṣitvā rajanīṃ te ca brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ //

1.5.129

punaḥ sarge bhavantīha mānasyo brahmaṇaḥ prajāḥ /
tatasteṣu prapanneṣu janaistrailokyavāsiṣu //

1.5.130

nirdagdheṣu ca lokeṣu tadā sūryaistu saptabhiḥ /
vṛṣṭyā kṣitau plāvitāyāṃ vijaneṣvarṇaveṣu vā //

1.5.131

samudrāścaiva meghāśca āpaścaivātha pārthivāḥ /
śaramāṇā vrajantyeva salilākhyāstathācalāḥ //

1.5.132

āgatāgatikaṃ caiva yadā tu salilaṃ bahu /
saṃchādyemāṃ sthitāṃ bhūmimarṇavākhyaṃ tadābhavata //

1.5.133

ābhāti yasmāccābhāsādbhāśabdaḥ kāntidīptiṣu /
sa sarvaḥ samanuprāptā māsāṃ bhābhyo vibhāvyate //

1.5.134

tadantastanute yasmātsarvāṃ pṛthvīṃ samatataḥ /
dhātustanoti vistāraṃ tatopatanavaḥ smṛtāḥ //

1.5.135

śāra ityeva śīrṇe tu nānārtho dhātu rucyate /
ekārṇave bhavantyāpo na śīrṇāstena tā narāḥ //

1.5.136

tasmin yugasahasrānte saṃsthite brahmaṇo 'hani /
tāvatkālaṃ rajanyāṃ ca vartantyāṃ salilātmanaḥ //

1.5.137

tataste salile tasmin naṣṭāgnau pṛthivītale /
praśāntavāte 'ndhakāre nirāloke samantataḥ //

1.5.138

yenaivādhiṣṭhitaṃ hīdaṃ brahmaṇaḥ puruṣaḥ prabhuḥ /
vibhāgamasya lokasya prakartuṃ punaraicchata //

1.5.139

śāra ityeva śīrṇe tu nānārtho dhātu rucyate /
ekarṇave tatastasminnaṣṭe sthāvara jaṅgame /
tadā bhavati sa brahmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt //

1.5.140

sahasraśīrṣā puruṣo rukmavarṇo hyatīndriyaḥ /
brahmā nārāyaṇā khyastu suṣvāpa salile tadā //

1.5.141

sattvodrekātprabuddhastu sa śūnyaṃ lokamaikṣata /
anenādyena pādena purāṇaṃ parikīrtitam //

1.5.141.p1

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge prathame prakriyāpāde lokakalpanaṃ nāma pañcamo 'dhyāyaḥ

Linked texts (11)