<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Brahmandapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda) › 2.11

# Brahmandapurana 2.11

Brahmāṇḍapurāṇa 2.11

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.11.116](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.116) — 1 part

### [2.11.1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.1)

bṛhaspatiruvāca  
rājataṃ rājatāktaṃ vā pitṝṇāṃ pātramucyate /  
rājatasya kathāvāpi darśanaṃ dāna meva vā //

### [2.11.2](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.2)

anantamakṣayaṃ svarge rājate dānamucyate /  
pitṝnetena dānena satputrāstārayantyuta //

### [2.11.3](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.3)

rājate hi svadhā dugdhā pātre taiḥ pṛthivī purā /  
svadhāṃ vā pārthibhistāta tasmin dattaṃ tadakṣayam //

### [2.11.4](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.4)

kṛṣṇājinasya sāṃnidhyaṃ darśanaṃ dānameva ca /  
rakṣoghnaṃ brahma varcasyaṃ paśūnputrāṃśca tārayet //

### [2.11.5](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.5)

kanakaṃ rājataṃ pātraṃ dauhitraṃ kutupastilāḥ /  
vastūni pāvanīyāni tridaṇḍīyoga eva vā //

### [2.11.6](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.6)

śrāddhakarmaṇyayaṃ śreṣṭho vidhirbrāhmaḥ sanātanaḥ /  
āyuḥkīrtiprajaiśvaryaprajñāsaṃtativarddhanaḥ //

### [2.11.7](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.7)

diśidakṣiṇapūrvasyāṃ vedisthānaṃ nivedayet /  
sarvato 'ratnimātraṃ ca caturasraṃ susaṃsthitam //

### [2.11.8](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.8)

vakṣyāmi vidhivatsthānaṃ pitṝṇāmanuśāsitam /  
dhanyamāyuṣyamārogyaṃ balavarṇavivarddhanamā //

### [2.11.9](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.9)

tatra gartāstrayaḥ kāyārstrayo daṇḍāśca khādirāḥ /  
aratnimātrāste kāryā rajataiḥ pravibhūṣitāḥ //

### [2.11.10](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.10)

te vitastyāyatā garttāḥ sarvataścaturaṅgulāḥ /  
prāgdakṣiṇamukhānkuryātsthirānaśuṣirāṃstathā //

### [2.11.11](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.11)

adbhiḥ pavitrayuktābhiḥ pāvayetsatataṃ śuciḥ /  
payasā hyāja gavyena śodhanaṃ cādbhireva ca //

### [2.11.12](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.12)

satataṃ tarpaṇaṃ hyetattṛptirbhavati śāsvatī /  
iha vāmutra ya vaśī sarvakāmasamanvitaḥ //

### [2.11.13](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.13)

evaṃ triṣavaṇasnāto yor'cayetprayataḥ pitṝn /  
mantreṇa vidhivatsamyagaśvamedhaphalaṃ labhet //

### [2.11.14](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.14)

tānsthāpayedamāvāsyāṃ garttānvai caturaṅgulān /  
triḥsaptasaṃsthāste yajñāstrailokyaṃ dhāryate tu yaḥ //

### [2.11.15](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.15)

tasya puṣṭistathaiśvaryamāyuḥ saṃtatireva ca /  
divi ca bhrājatelakṣmyā mokṣaṃ ca labhate kramāt //

### [2.11.16](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.16)

pāpmāpahaṃ pāvanīyaṃ hyaśvamedhaphalaṃ labhet /  
aśvamedhaphalaṃ hyettaddvijaiḥ saṃskṛtya pūjitam //

### [2.11.17](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.17)

mantraṃ vakṣyāmyahaṃ tasmādamṛtaṃ brahmanirmitam /  
deṃvatebhyaḥ pitṛbhyaśca mahāyogibhya eva ca //

### [2.11.18](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.18)

namaḥ svāhayai svadhāyai nityameva bhavatyuta /  
āddhe 'vasāne śrāddhasya trirāvṛttaṃ japetsadā //

### [2.11.19](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.19)

piṇḍanirvapaṇe vāpi japedetaṃ samāhitaḥ /  
kṣipramāyānti pitaro rakṣāṃsi pradravanti ca //

### [2.11.20](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.20)

pitryaṃ tu triṣu kāleṣu mantro 'yaṃ tārayatyuta /  
paṭhyamānaḥ sadā śrāddhe niyatairbrahmavādibhiḥ //

### [2.11.21](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.21)

rājyakāmo japedetaṃ sadā mantramatandritaḥ /  
vīryaśauryārthasattvāśīrāyurbuddhivivarddhanam //

### [2.11.22](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.22)

prīyante pitaro yena japena niyamena ca /  
saptarciṣaṃ pravakṣyāmi sarvakāmapradaṃ śubham //

### [2.11.23](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.23)

amūrttīnāṃ samūrttināṃ pitṝṇāṃ dīptatejasām /  
namasyāmi sadā teṣāṃ dhyānināṃ yogacakṣuṣām //

### [2.11.24](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.24)

indrādīnāṃ ca netāro daśamārīcayostathā /  
saptarṣīṇāṃ pitṝṇāṃ ca tānnamasyāmi kāmadān //

### [2.11.25](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.25)

manvādināṃ ca netāraḥ sūryācandramasostathā /  
tānnamaskṛtya sarvānvai pitṛmatsu vidhiṣvapi //

### [2.11.26](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.26)

nakṣatrāṇāṃ grahāṇāṃ ca vāyvagnyośca pitṝnatha /  
dyāvāpṛthivyośca sadā nāmasyāmi kṛtāñjaliḥ //

### [2.11.27](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.27)

devarṣīṇāṃ ca netāraḥ sarvalokanamaskṛtāḥ /  
trātāraḥ sarvabhūtānāṃ namasyāmi pitāmahān //

### [2.11.28](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.28)

prajāpatergavāṃ vahneḥ somāya ca yamāya ca /  
yogeśvarebhyaśca sadā namasyāmi kṛtāñjaliḥ //

### [2.11.29](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.29)

pitṛgaṇebhyaḥ saptabhyo namo lokeṣu saptasu /  
svayaṃbhuve namaścaiva brahmaṇe yogacakṣuṣe //

### [2.11\_2](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11_2)

etaduktaṃ ca saptārcirbrahmarṣigaṇasevitam /  
pavitraṃ paramaṃ hyetacchrīmadrogavināśanam //

### [2.11.31](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.31)

etena vidhinā yuktastrīnvarāṃllabhate naraḥ /  
annamāyuḥ sutāścaiva dadate pitaro bhuvi //

### [2.11.32](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.32)

bhaktyā paramayā yuktaḥ śraddhadhāno jitendriyaḥ /  
saptārci ṣaṃ japedyastu nityameva samāhitaḥ //

### [2.11.33](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.33)

saptadvīpasamudrāyāṃ pṛthivyāmekarāḍ bhavet /  
yatkiñcitpacyate gehe bhakṣyaṃ vā bhojyameva vā //

### [2.11.34](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.34)

anivedya na bhoktavyaṃ tasminnayatane sadā /  
kramaśaḥ kīrtayiṣyāmi balipātrāṇyataḥ param //

### [2.11.35](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.35)

yeṣu yacca phalaṃ proktaṃ tanme nigadataḥ śruṇu /  
palāśe brahmavarcastvamaśvatthe vasubhāvanā //

### [2.11.36](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.36)

sarvabhūtādhipatyaṃ ca plakṣe nityabhudātdṛtam /  
puṣṭiḥ prajāśca nyagrodhe buddhiḥ prajñā dhṛtiḥ smṛtiḥ //

### [2.11.37](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.37)

raśodhnaṃ ca yaśasyaṃ ca kāśmarīpātramucyate /  
saubhāgyamuttamaṃ loke mādhūke samudātdṛtam //

### [2.11.38](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.38)

phalagupātreṣu kurvāṇaḥ sarvānkāmānavāpnuyāt /  
parāṃ dyutimathārketu prākāśyaṃ ca viśeṣataḥ //

### [2.11.39](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.39)

bailve lakṣmīntathā medhāṃ nityamāyustathaiva ca /  
kṣetrārāmataḍāgeṣu sarvasasyeṣu caiva ha //

### [2.11.40](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.40)

varṣatya jasraṃ parjanyo veṇupātreṣu kurvataḥ /  
eteṣveva supātreṣu bhojanāgramaśeṣataḥ //

### [2.11.41](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.41)

sadā dadyātsa yajñānāṃ sarveṣāṃ phalamāpnuyāt /  
pitṛbhyaḥ puṣpamālyāni sugandhāni ca tatparaḥ //

### [2.11.42](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.42)

sadā dadyātkriyāyuktaḥ śa vibhāti divākaraḥ /  
guggulādīṃstathā dhūpānpitṛbhyo yaḥ prayacchati //

### [2.11.43](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.43)

saṃyuktānmadhusarpirbhyaṃ so 'gniṣṭomaphalaṃ labhet /  
dhūpaṃ gandhaguṇopetaṃ kṛtvā pitṛparāyaṇaḥ //

### [2.11.44](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.44)

labhate ca suśarmāṇi iha cāmutra cobhayoḥ /  
dadyādevaṃ pitṛbhyāstu nityameva hyatandritaḥ //

### [2.11.45](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.45)

dīpaṃ pitṛbhyaḥ prayataḥ sadā yastu prayacchati /  
gatiṃ cāpratimaṃ cakṣustasmātsalabhate śubham //

### [2.11.46](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.46)

tejasā yaśasā caiva kāntyā cāpi balena ca /  
bhuvi prakāśo bhavati brājate ca triviṣṭape //

### [2.11.47](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.47)

apsarobhiḥ parivṛto vimānāgre ca modate /  
gandhapuṣpaiśca dhūpaiśva japāhutibhireva ca //

### [2.11.48](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.48)

phalamūlanamaskāraiḥ pitṝṇāṃ prayataḥ śuciḥ /  
pūjāṃ kṛtvā dvijānpaścātpūjayedannasaṃpadā //

### [2.11.49](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.49)

śrāddhakāleṣu niyataṃ vāyubhūtāḥ pitāmahāḥ /  
āviśanti dvijāñchreṣṭhāṃstasmādetadbravīmi te //

### [2.11.50](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.50)

vastrai ratnapradānaiśca bhakṣyaiḥ peyaistathaiva ca /  
gobhiraśvaistathā grāmaiḥ pūjayeddvijasattamān //

### [2.11.51](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.51)

bhavanti pitaraḥ prītāḥ pūjiteṣu dvijātiṣu /  
tasmādyatnena vidhivatpūjayeta dvijānsadā //

### [2.11.52](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.52)

savyottarābhyāṃ pāṇibhyāṃ kuryādullekhanaṃ dvijāḥ /  
prokṣaṇaṃ ca tataḥ kuryācchrāddhakarmaṇyatandritaḥ //

### [2.11.53](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.53)

darbhānpiṇḍāṃstathā bhakṣyānpuṣpāṇi vividhāni ca /  
gandhadānamalaṅkāramekaikaṃ nirvaped budhaḥ //

### [2.11.54](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.54)

peṣayitvāñjanaṃ samyagviśveṣāmuttarottaram /  
abhyaṅgaṃ darbhaviñjūlaistribhiḥ kuryādyathāvidhi //

### [2.11.55](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.55)

apasavyaṃ vitṛbhayaśca dadyādañjanamuttamam /  
nipātya jānu sarveṣāṃ vastrārthaṃ sūtrameva vā //

### [2.11.56](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.56)

khaṇḍanaṃ prokṣaṇaṃ caiva tathaivollekhanaṃ dvijaḥ /  
sakṛddevapitṝṇāṃ syātpitṝṇāṃ tribhirucyate //

### [2.11.57](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.57)

ekaṃ pavitraṃ hastena pitṝnasarvānsakṛtsakṛt /  
cailamantreṇa piṇḍebhyo dattvādarśāñjine hi tam //

### [2.11.58](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.58)

sadā sarpistilairyuktāṃstrīnpiṇḍānnirvapedbhuvi /  
jānu kṛtvā tathā savyaṃ bhūmau pitṛparāyaṇaḥ //

### [2.11.59](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.59)

pitṝnpitāmahāṃścaiva tathaiva prapitāmahān /  
āhūya ca pitṝnprāñcaḥ pitṛtīrthena yatnataḥ //

### [2.11.60](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.60)

piṇḍānparikṣipetsamyagapasavyamatandritaḥ /  
annādyaireva mukhyaiścabhakṣyaiścaiva pṛthagvidhaiḥ //

### [2.11.61](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.61)

pṛthaṅmātāmahānāṃ tu kecidicchanti mānavāḥ /  
trīnpiṇḍānānupūrvyeṇa sāṃguṣṭhānpuṣṭivarddhanān //

### [2.11.62](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.62)

jānvantarābhyāṃ yatnena piṇḍāndadyādyathākramam /  
savyottarābhyāṃ pāṇibhyāṃ dhārārthaṃ mantramuccaran //

### [2.11.63](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.63)

namo vaḥ pitaraḥ śoṣāyeti sarvamatandritaḥ /  
dakṣiṇasyāṃ tu pāṇibhyāṃ prathamaṃ piṇḍamutsṛjet //

### [2.11.64](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.64)

namo vaḥ pitaraḥ saumyaḥ paṭhannevamatandritaḥ /  
savyottarābhyāṃ pāṇibhyāṃ dharmer'dhaṃ samatandritaḥ //

### [2.11.65](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.65)

ulūkhalasya lekhāyāmudapātrāvasecanam /  
kṣaumaṃ sūtraṃ navaṃ dadyācchāṇaṃ kārpāsakaṃ tathā //

### [2.11.66](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.66)

patrorṇaṃ paṭṭasūtraṃ ca kauśeyaṃ parivarjayet /  
varjayedyakṣaṇaṃ yajñe yadyapyahatavastrajām //

### [2.11.67](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.67)

na prīṇanti tathaitāni dātu ścāpyahitaṃ bhavet /  
śreṣṭhamāhustrikakudamañjanaṃ nityameva ca //

### [2.11.68](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.68)

kṛṣṇebhyaśca telaistailaṃ yatnātsuparirakṣitam /  
candanāguruṇī cobhe tamālośīrapadmakam //

### [2.11.69](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.69)

dhūpaśca guggalaḥ śreṣṭasturuṣkaḥ śveta eva ca /  
śuklāḥ sumanasaḥ śreṣṭhāstathā padmotpalāni ca //

### [2.11.70](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.70)

gandharūpopapannāni cāraṇyāni ca kṛtsnaśaḥ /  
tathā hi sumanā nāḍīrūpikāsmakuraṇḍikā //

### [2.11.71](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.71)

puṣpāṇi varjanīyāni śrāddhakarmaṇi nityaśaḥ /  
yathā gandhādapetāni cogragandhāni yāni ca //

### [2.11.72](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.72)

varjanīyāni puṣpāṇi puṣṭimanviccatā sadā /  
dvijātayo yathoddiṣṭā niyatāḥ syurudaṅmukhāḥ //

### [2.11.73](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.73)

pūjayedyajamānastu vidhivadyakṣiṇāmukhaḥ /  
teṣāmabhimukho dadyāddarbhatpiṇḍāṃśca yatnataḥ //

### [2.11.74](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.74)

anena vidhinā sākṣādarcitāḥ syuḥ pitāmahāḥ /  
haritā vai sa piñjālāḥ puṣṭāḥ snigdhāḥ samāhitāḥ //

### [2.11.75](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.75)

ratnimātrāḥ pramāṇena vitṛtīrthena saṃsmṛtāḥ /  
upamūle tathā nīlā viṣṭarārthaṃ kuśottamāḥ //

### [2.11.76](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.76)

tathā śyāmākanīvārā dūrvā ca samudāhṛtā /  
pūrvaṃ kīrttimatāṃ śreṣṭho babhūvāśvaḥ prajāpatiḥ //

### [2.11.77](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.77)

tasya bālā nipatitā bhūmau kāśatvāmāgatāḥ /  
tasmāddeyāḥ sadā kāśāḥ śrāddhakarmasu pūjitāḥ //

### [2.11.78](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.78)

piṇḍanirvapaṇaṃ teṣu karttavyaṃ bhūtimicchatā /  
prajāḥ puṣṭidyutiprajñākīrttikāntisamanvitāḥ //

### [2.11.79](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.79)

bhavanti rucirā nityaṃ vipāpmāno 'ghavarjitāḥ /  
sakṛdevāstaredyarbhānpiṇḍārthe dakṣiṇāmukhaḥ //

### [2.11.80](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.80)

prāgdakṣiṇāgrānniyato vidhi cāpyatra vakṣyati /  
na dīno nāpi vā kruddho na caivānyamanā naraḥ /  
ekatra cādhāya manaḥ śrāddhaṃ kuryātsamāhitaḥ //

### [2.11.81](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.81)

nihanmi sarvaṃ yadamedhyavadbhaveddhataśca sarve suradānavā mayā /  
rakṣāṃsi yakṣāḥ sapiśācasaṃghā hatā mayā yātudhānāśca sarve //

### [2.11.82](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.82)

etena mantreṇa tu saṃyatātmā tāṃ vai vediṃ sakṛdullikhya dhīraḥ /  
śivāṃ hi buddhiṃ dhruvamicchamānaḥ kṣipeddvicātirdiśamuttarāṃ gataḥ //

### [2.11.83](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.83)

evaṃ pitryaṃ dṛṣṭamantraṃ hi yasyatasyāsurā varjayantīha sarve /  
yasmindeśe paṭhyate mantra eṣa taṃ vai deśaṃ rākṣasā varjayanti //

### [2.11.84](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.84)

annaprakārānaśucīnasādhūnsaṃvīkṣate no spṛśaṃśvāpi dadyāt /  
pavitrapāṇiśca bhavenna vā hi yaḥ pumānna kāryasya phalaṃ samaśnute //

### [2.11.85](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.85)

anena vidhinā nityaṃ śrāddhaṃ kuryāddhi yaḥ sadā /  
manasā kāṅkṣate yadyattattadyadyuḥ pitamahāḥ //

### [2.11.86](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.86)

pitaro hṛṣṭamanaso rakṣāṃsi vimanāṃsi ca /  
bhavantyevaṃ kṛte śrāddhe nityameva prayatnataḥ //

### [2.11.87](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.87)

śūdrāḥ śrāddheṣvavikṣīraṃ balvajā upalāstathā /  
viraṇāścotuvālāśca laḍvā varjyāśca nityaśaḥ //

### [2.11.88](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.88)

evamādīnyayajñāni tṛṇāni parivarjayet /  
añjanābhyajanaṃ gandhānsūtrapraṇayanaṃ tathā //

### [2.11.89](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.89)

kāśeḥ punarbhavaiḥ kāryamaśvamedhaphalaṃ labhet /  
kāśāḥ punarbhavā ye ca barhiṇo hyupabarhiṇaḥ //

### [2.11.90](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.90)

ityete pitaro devā devāśca pitaraḥ punaḥ /  
puṣpagandhavibhūṣāṇāmeṣa mantra udāhṛtaḥ //

### [2.11.91](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.91)

āhṛtya dakṣiṇāgniṃ tu homārthaṃ vai prayatnataḥ /  
anyārthe laukikaṃ vāpi juhuyātkarmasiddhaye //

### [2.11.92](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.92)

antarvidhāya samidhastato dīpto vidhīyate /  
samāhitena manasā praṇīyāgniṃ samantataḥ //

### [2.11.93](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.93)

agnaye kavyavāhāya svadhā aṅgirase namaḥ /  
somāya vai pitṛmate svadhā aṅgirase punaḥ //

### [2.11.94](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.94)

yamāya vaivasvataye svadhānama iti dhruvam /  
ityete homamantrāstu trayāṇāmanupūrvaśaḥ //

### [2.11.95](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.95)

dakṣiṇenāgnaye nityaṃ somāyottaratastathā /  
etayorantare nityaṃ juhuyādvai vivasvate //

### [2.11.96](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.96)

upahāraḥ svadhākārastathaivollekhanaṃ ca yat /  
homajapye namaskāraḥ prokṣaṇaṃ ca viśeṣataḥ //

### [2.11.97](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.97)

bahuhavyendhane cāgnau susamiddhe tathaiva ca /  
añjanābyañjanaṃ caiva piṇḍanirvapaṇaṃ tathā //

### [2.11.98](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.98)

aśvamedhaphalaṃ caitatsamiddhe yatkṛtaṃ dvijaiḥ /  
kriyā sarvā yathoddiṣṭāḥ prayatnena samācaret //

### [2.11.99](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.99)

bahuhavyendhane cāgnau susamiddhe viśeṣataḥ /  
vidhūme lelihāne ca hotavyaṃ karmasiddhaye //

### [2.11.100](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.100)

aprabuddhe samiddhe vā juhuyādyo hutāśane /  
yajamāno bhave dandhaḥ so 'mutreti hi naḥ śrutam //

### [2.11.101](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.101)

alpendhano vā rūkṣo 'gnirvasphuliṅgaśca sarvaśaḥ /  
jvālādhūmāpasavyaśca sa tu vahnirasiddhaye //

### [2.11.102](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.102)

durgandhaścaiva nīlaśca kṛṣṇaścaiva viśeṣataḥ /  
bhūmiṃ vagāhate yatra tatra vidyātparābhavat //

### [2.11.103](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.103)

arciṣmān piṇḍitaśikhaḥ sarppikāñjanasannibhaḥ /  
snigdhaḥ pradakṣiṇaścaiva vahniḥ syātkāryasiddhaye //

### [2.11.104](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.104)

naranārīgaṇebhyaśca pūjāṃ prāpnoti śāśvatīm /  
akṣayaṃ pūjitāstena bhavanti pitaro 'gnayaḥ //

### [2.11.105](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.105)

bilvoduṃbarapatrāṇi phalāni samidhastathā /  
śrāddhe mahāpavitrāṇi medhyāni ca viśeṣataḥ //

### [2.11.106](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.106)

pavitraṃ ca dvijaśreṣṭhāḥ śuddhaye janmakarmaṇām /  
pātreṣu phalamuddiṣṭaṃ yanmayā śrāddhakarmaṇi //

### [2.11.107](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.107)

tadeva kṛtsnaṃ vijñeyaṃ samitsu ca yathākramam /  
kṛtvā samāhitaṃ cittamāgneyaṃ vai karomyaham //

### [2.11.108](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.108)

anujñātaḥ kuruṣveti tathaiva dvijasattamaiḥ /  
ghṛtamādāya pātre ca juhuyāddhavyavāhane //

### [2.11.109](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.109)

palāśaplakṣanyagrodhaplakṣāśvatthavikaṅkatāḥ /  
uduṃbarastathābilvaścandano yajñiyāśca ye //

### [2.11.110](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.110)

saralo devadāruśca śālaśca kadirastathā /  
samidarthe praśastāḥ syurete vṛkṣā viśeṣataḥ //

### [2.11.111](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.111)

grāmyāḥ kaṇṭakinaścaiva yājñiyā ye ca kecana /  
pūjitāḥ samidarthaṃ te pitṝṇāṃ vacanaṃ yathā //

### [2.11.112](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.112)

samidbhiḥ ṣaṭphaleyābhirjuhuyādyo hutāśanam /  
phalaṃ yatkarmaṇastasya tanme nigadataḥ śṛṇu //

### [2.11.113](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.113)

akṣayaṃ sarvakāmīyamaśvamedhaphalaṃ hi tat /  
śleṣmāntako naktamālaḥ kapitthaḥ śālmalistathā //

### [2.11.114](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.114)

nīpo vibhītakaścaiva śrāddhakarmaṇi garhitāḥ /  
cirabilvastathā kolastidukaḥ śrāddhakarmaṇi //

### [2.11.115](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.115)

balvajaḥ kovidāraśca varjanīyāḥ samantataḥ /  
śakunānāṃ nivāsāṃśca varjayeta mahīruhān //

### [2.11.116](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.116)

anyāṃścaivaṃvidhānsarvānnayajñīyāṃśca varjayet /  
svadheti caiva mantrāṇāṃ pitṝṇāṃ vacanaṃ yathā /  
svāheti caiva devānāṃ yajñakarmaṇyudāhṛtam //

### [2.11.116.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11.116.p1)

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīye  
upoddhātapāde śrāddhakalpe samidvarṇana nāmaikādaśo 'dhyāyaḥ // 11//

## Linked texts (10)

- [Vāyupurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.12.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Garuḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.garuda.1.89.51) — Vyāsa, Sanskrit
- [Padmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.1.9.143) — Vyāsa, Sanskrit
- [Smṛticandrikā](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrticandrika.14.p75) — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- [Nṛsiṃhaprasāda](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.nrsimhaprasada.p184.3) — Dalapatirāja 1511, Sanskrit
- [Gadādharapaddhati](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.21.p86) — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- [Śūdrakamalākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.jati.sudrakamalakara.36.3) — Kamalākarabhaṭṭa, Sanskrit
- [Kālasāra](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.18.p80) — Nārāyaṇa Jyotirvit, Sanskrit
- [Kālasāra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.kalasara.18.p80) — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit
- [Īśvarasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.vaisnava.pancaratra.isvara.1.p6.3) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.11) · Pramāṇa
