Brahmandapurana 2.2
Brahmāṇḍapurāṇa 2.2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.2.32 — 1 part
2.2.1
sūta uvāca
vinivṛtte prajāsarge ṣaṣṭhe vai cākṣuṣasya ha /
prajāḥ sṛjeti vyadiṣṭaḥ svayaṃ dakṣaḥ svayaṃbhuvā //
2.2.2
sasarja sarvabhūtāni gatimanti dhruvāṇi ca /
mānasāni ca bhūtāni sa pūrvamasṛjatprabhuḥ //
2.2.3
ṛṣīndevāṃśca gandharvānmanuṣyoragarākṣasān /
yakṣabhūtapiśācāṃśca vayaḥ paśumṛgāṃstathā //
2.2.4
yadāsya manasā sṛṣṭā na vyavarddhanta tāḥ prajāḥ /
apadhyātā bhagavatā mahādevena dhīmatā //
2.2.5
sa maithunena bhāvena sisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ /
asikrīmāvahadbhāryāṃ vīraṇasya prajāpateḥ //
2.2.6
sutāṃ sumahatā yuktāṃ tapasā loka dhāriṇīm /
yayā dhṛtamidaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam //
2.2.7
atrāpyudāharantīmau ślokau prācetasāṃ prati /
dakṣasyodvahato bhāryāṃmasikrīṃ vairaṇīṃ purā //
2.2.8
kṛpānāṃ niyutaṃ dakṣaṃ sarpiṇāṃ sābhimāninām /
nadīgiriṣbasajjantaṃ pṛṣṭhato 'nuyayau prabhum //
2.2.9
taṃ dṛṣṭvā ṛṣibhiḥ proktaṃ pratiṣṭhāsyati vai prajāḥ /
prathamo 'tra dvitīyastu dakṣaḥ sa hi prajāpatiḥ //
2.2.10
athāgacchadyathākālaṃ prahīnāṃ niyutaṃ tu yat /
asikrīṃ vairaṇīṃ tatra dakṣaḥ prācetaso 'vahat //
2.2.11
atha putrasahasraṃ sa vairaṇyāmamitaujasam /
asiknyāṃ janayāmāsa dakṣaḥ prāce tasaḥ prabhuḥ //
2.2.12
tāṃstu dṛṣṭvā mahātejāḥ sa vivarddhayiṣuḥ prajāḥ /
devarṣipriyasaṃvādo nārado brahmaṇaḥ sutaḥ //
2.2.13
nāśāya vacanaṃ teṣāṃ śāpayaivātmano 'bravīt /
yaḥ kaśyapasutasyātha parameṣṭhī vyajāyata //
2.2.14
mānasaḥ kaśyapasyāsīddakṣaśāpavaśātpunaḥ /
tasmātsa kāśyapasyātha dvitīyo mānaso 'bhavat //
2.2.15
sa hi pūrvaṃ samutpanno nāradaḥ parameṣṭhinaḥ /
tena vṛkṣasya putrā vai haryaśvā iti viśrutāḥ //
2.2.16
dharmārthaṃ nāśitāḥ sarve vidhinā ca na saṃśayaḥ /
tasyodyatastadā dakṣaḥ kruddhaḥ śāpāya vai prabhuḥ //
2.2.17
brahmarṣīnvai puraskṛtya yācitaḥ parameṣṭhinā /
tato 'bhisaṃdhiṃ cakre vai dakṣaśca parameṣṭhinā //
2.2.18
kanyāyāṃ nārado mahyaṃ tava putro bhavediti /
tato dakṣaḥ sutāṃ pradāt priyāṃ vai parameṣṭhine /
tasmātsa nārado jajñe bhūyaḥ śāpabhayadṛṣiḥ //
2.2.19
śāṃśapāyana uvāca
kathaṃ vai nāśitāḥ pūrvaṃ nāradena surarṣiṇā /
prajāpatisutāste vai śrotumicchāmi tattvataḥ //
2.2.20
sūta uvāca
dakṣaputrāśca haryaśvā vivardhayiṣavaḥ prajāḥ /
samāgatā mahāvīryā nāradastānuvāca ha //
2.2.21
bāliśā bata yūyaṃ vai na prajānītha bhūtalam /
antarūrdhvamadhaścaiva kathaṃ srakṣyatha vai prajāḥ //
2.2.22
te tu tadvacana śrutvā pyātāḥ sarvato diśam /
adhāpi ma nivarttante samudrasthā ivāpagāḥ //
2.2.23
atha teṣu praṇaṣṭeṣu dakṣaḥ prāce tasaḥ punaḥ /
vairaṇyāmeva putrāṇāṃ sahasramasṛjatprabhuḥ //
2.2.24
prajā vivarddhayiṣavaḥ śabalāśvāḥ punastu te /
pūrvamuktaṃ vacastadvai śrāvitā nāradena ha //
2.2.25
anyonyamūcuste sarve samyagāha ṛṣiḥ svayam /
bhrātṝṇāṃ padavīṃ caiva gantavyā nātra saṃśayaḥ //
2.2.26
jñātvā pramāṇaṃ pṛthvyā vai sukhaṃ srakṣyāmahe prajāḥ /
prakāśāḥ svasthamanasā yathāvadanuśāsitāḥ //
2.2.27
te 'pi tenaiva mārgeṇa prayātāḥ sarvato diśam /
adyāpi na nivarttante vistārāyamalipsavaḥ //
2.2.28
tataḥ prabhṛti vai bhrātā bhrāturanveṣaṇe rataḥ /
prayato naśyati kṣipraṃ tanna kāryaṃ vijānatā //
2.2.29
naṣṭeṣu śabalāśveṣu dakṣaḥ kruddho 'śapadvibhuḥ /
nāradaṃ nāśamehīti garbhavāsaṃ vaseti ca //
2.2.30
tadā teṣvapi naṣṭeṣu mahātmā sa prabhuḥ kila /
ṣaṣṭiṃ dakṣo 'sṛjatkanyā vairaṇyāmeva viśrutāḥ //
2.2.31
tāstadā pratijagrāha patnyarthaṃ kaśyapaḥ sutāḥ /
dharmaḥ somaśca bhagavāṃstathā cānye maharṣayaḥ //
2.2.32
imāṃ visṛṣṭiṃ dakṣasya kṛtsnāṃ yo veda tattvataḥ /
āyuṣmānkīrttimāndhanyaḥ prajāvāśca bhavatyuta //
2.2.32.p1
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde prajāpativaṃśānukīrttanaṃ nāma dvitīyo 'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Viṣṇupurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit