<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Brahmandapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda) › 2.21

# Brahmandapurana 2.21

Brahmāṇḍapurāṇa 2.21

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.21.81](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.81) — 1 part

### [2.21.1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.1)

samāptaścāyaṃ śrāddhakalpaḥ /  
vasiṣṭha uvāca  
itthaṃ pravarttamānasya jamadagnermahātmanaḥ /  
varṣāṇi katicidrājanvyatīyuramitaujasaḥ //

### [2.21.2](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.2)

rāmo 'pi nṛpaśārdūla sarvadharmabhṛtāṃ varaḥ /  
vedavedāṅgatattvajñaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ //

### [2.21.3](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.3)

pitroścakāra śuśrūṣāṃ vinītātmā mahāmatiḥ /  
prītiṃ ca nijaceṣṭābhiranvahaṃ paryavarttayat //

### [2.21.4](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.4)

itthaṃ pravarttamānasya varṣāṇi katicinnṛpa /  
pitroḥ śuśrūṣayānaiṣīdrāmo matimatāṃ varaḥ //

### [2.21.5](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.5)

sa kadācinmahātejāḥ pitāmaha guhaṃ prati /  
gantuṃ vyavasito rājandaivena ca niyojitaḥ //

### [2.21.6](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.6)

nipīḍya śirasā pitroścaraṇau bhṛgupuṅgavaḥ /  
uvāca prāñjalirbhūtavā sapraśrayamidaṃ vacaḥ //

### [2.21.7](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.7)

kañcidarthamahaṃ tāta mātaraṃ tvāṃ ca sāmpratam /  
vijñāpayitumicchāmi mama tacchrotumarhathaḥ //

### [2.21.8](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.8)

pitāmahamahaṃ draṣṭumutkaṇṭhitamanāściram /  
tasmāttatpārśvamadhunā gamiṣye vāmanujñayā //

### [2.21.9](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.9)

āhūtaścāsakṛttāta sotkaṇṭhaṃ prīyamāṇayā /  
pitāmahyā bahumukhairicchantyā mama darśanam //

### [2.21.10](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.10)

pitṝnpitāmahasyāpi priyameva pradarśanam /  
sadīyaṃ tena tatpārśvaṃ gantuṃ māmanujānata //

### [2.21.11](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.11)

vasiṣṭha uvāca  
iti tasya vacaḥ śrutvā saṃbhrāntaṃ samudīritam /  
harṣeṇa mahatā yuktau sāśrunetrau babhūvatuḥ //

### [2.21.12](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.12)

tamāliṅgya mahābhāgaṃ mūrdhnyupāghrāya sādaram /  
abhinandyāśiṣā tāta hyubhau tāvidamāhatuḥ //

### [2.21.13](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.13)

pitāmahagṛhaṃ tāta prayāhi tvaṃ yathāsukham /  
pitāmahapitāmahyoḥ prītaye darśanāya ca //

### [2.21.14](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.14)

tatra gatvā yathānyāyaṃ taṃ śuśrūṣā parāyaṇaḥ /  
kañcitkālaṃ tayorvatsa prītaye vasa tadgṛhe //

### [2.21.15](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.15)

sthitvā nāticiraṃ kālaṃ tayorbhūyo 'pyanuśaya /  
atrāgaccha mahābhāga kṣemeṇāsmaddidṛkṣayā //

### [2.21.16](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.16)

kṣaṇārddhamapi śaktāḥ stho na vinā putradarśanam /  
tasmātpitāmaha gṛhe na cirātsthātumarhasi //

### [2.21.17](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.17)

tadājñayātha vā putra prapitāmahasannidhim /  
gato 'pi śīghramāgaccha krameṇa tadanujñayā //

### [2.21.18](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.18)

vasiṣṭha uvāca  
ityuktastau parikramya praṇamya ca mahāmatiḥ /  
pitarāvapyanujñāpya pitāmahagṛhaṃ tataḥ //

### [2.21.19](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.19)

sa gatvā bhṛguvaryasya ṛcīkasya mahātmanaḥ /  
praviveśāśramaṃ rāmo muniśiṣyopaśobhitam //

### [2.21.20](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.20)

svādhyāyaghoṣairvipulaiḥ sarvataḥ pratināditam /  
praśāntavaira sattvāḍhyaṃ sarvasattvamanoharam //

### [2.21.21](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.21)

sa praviśyaśramaṃ ramyamṛcīkaṃ sthitamāsane /  
dadarśa rāmo rājendra sa pitāmahamagrataḥ //

### [2.21.22](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.22)

jājvalyamānaṃ tapasā dhiṣṇyasthamiva pāvakam /  
upāsitaṃ satyavatyā yathā dakṣiṇāya'dhvaram //

### [2.21.23](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.23)

svasamīpamupāyāntaṃ rāmamālokya tau nṛpa /  
suciraṃ taṃ vimarśetāṃ samājñāpūrvadarśanau //

### [2.21.24](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.24)

ko 'yameṣa taporāśiḥ sarvalatraṇapūjitaḥ /  
bālo 'yaṃ balavānbhātigāṃbhīryātpraśrayeṇa ca //

### [2.21.25](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.25)

evaṃ tayościntayatoḥ saharṣaṃ hṛdi kautukāt /  
āsasāda śanai rāmaḥ samīpe vinayānvitaḥ //

### [2.21.26](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.26)

svanāmagotre matimānuktvā pitrormudānvitaḥ /  
saṃspṛśaṃścaraṇau mūrdhnā hastābhyāṃ cābhyavādayat //

### [2.21.27](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.27)

tatastau prītamanasau samuthāpya ca sattamam /  
āśīrbhirabhinandetāṃ pṛthak pṛthagubhāvapi //

### [2.21.28](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.28)

tamāśliṣyāṅkamāropya harṇāśruplutalocanau /  
vīkṣantau tanmukhāṃbhojaṃ paraṃ harṣamavāpatuḥ //

### [2.21.29](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.29)

tataḥ sukhopaviṣṭaṃ tamātmavaṃśasamudvaham /  
anāmayamapṛcchetāṃ tāvubhau daṃpatī tadā //

### [2.21.30](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.30)

pitarau te kuśalino vatsa kiṃbhrātarastathā /  
anāyāsena te vṛttirvartate cātha karhicit //

### [2.21.31](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.31)

samastābhyāṃ tato rājannācacakṣe yathoditaḥ /  
tathā svānugataṃ pitrorbhrātṝṇāṃ caiva ceṣṭitam //

### [2.21.32](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.32)

evaṃ tayormahārāja satprītijanitaiguṇaiḥ /  
prīyamāṇo 'vasadrāmaḥ pituḥ pitrornniveśane //

### [2.21.33](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.33)

sa tasminsarvabhūtānāṃ manonayananandanaḥ /  
uvāsa katicinmāsāṃstacchuśrūṣāparāyaṇaḥ //

### [2.21.34](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.34)

athānujñāpya tau rājanbhṛguvaryo mahāmanāḥ /  
pitāmahagurorgantumiyeṣāśrayamāśramam //

### [2.21.35](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.35)

sa tābhyāṃ prītiyuktābhyāmāśīrbhirabhinanditaḥ /  
yathā cābhyāṃ pradiṣṭena yayā vaurvāśramaṃ prati //

### [2.21.36](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.36)

taṃ namaskṛtya vidhivaccyavanaṃ ca mahātapāḥ /  
sapraharṣaṃ tadājñātaḥ prayayāvāśramaṃ bhṛgoḥ //

### [2.21.37](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.37)

sa gatvāmunimukhyasya bhṛgorāśramamaṇḍalam /  
dadarśa śāntacetobhirmunibhiḥ sarvato vṛtam //

### [2.21.38](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.38)

susnigdhaśītalacchāyaiḥ sarvartukaguṇānvitaiḥ /  
tarubhiḥ saṃvṛtaṃ prītaḥ phalapuṣpottarānvitaiḥ //

### [2.21.39](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.39)

nānākhagakulārāvairmanaḥśrotrasukhāvahaiḥ /  
brahmaghoṣaiśca vividhaiḥ sarvataḥ pratināditam //

### [2.21.40](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.40)

samantrāhutihomotthadhūmagandhena sarvataḥ /  
nirastanikhilāghaughaṃ vanāntaravisarpiṇā //

### [2.21.41](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.41)

samitkuśāharairdaṇḍamekhalājinamaṇḍitaiḥ /  
abhitaḥ śobhitaṃ rājanramyairmunikumārakaiḥ //

### [2.21.42](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.42)

prasūnajalasaṃpūrmapātrahastābhirantarā /  
śobhitaṃ munikalyābhiścarantībhiritastataḥ //

### [2.21.43](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.43)

sapotahariṇīyūthairvisraṃbhādaviśaṅkibhiḥ /  
uṭajāṅgaṇaparyantatarucchāyāsvadhiṣṭhitam //

### [2.21.44](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.44)

romanthataḥ parāmṛṣṭiyūtha sākṣikamutpradaiḥ /  
prārabdhatāṇḍavaṃ kekīmayūrairmadhurasvaraiḥ //

### [2.21.45](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.45)

pravikīrṇakaṇoddeśaṃ mṛgaśabdaiḥ samīpagaiḥ /  
anālīḍhātapacchāyāśuṣyannīvārarāśibhiḥ //

### [2.21.46](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.46)

hūyamānānalaṃ kāle pūjyamānātithivrajam /  
abhyasyamānacchandaughaṃ cintyamānagamoditam //

### [2.21.47](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.47)

paṭhyamānākhilasmārttaṃ śrautārthapravicāraṇam /  
prārabdhapitṛdevejyaṃ sarvabhūtamanoharam //

### [2.21.48](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.48)

tapasvijanabhūyiṣṭhamākāpuruṣasevitam /  
tapovṛddhikaraṃ puṇyaṃ sarvasattvasukhāspadam //

### [2.21.49](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.49)

tapodhanānandakaraṃ brahmalokamivāparam /  
prasūnasaurabhabhrāmyanmadhupārāvanāditam //

### [2.21.50](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.50)

sarvato vījyamānena vividhena nabhasvatā /  
evaṃvidhaguṇopetaṃ paśyannāśramamuttamam //

### [2.21.51](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.51)

praviveśa vinītātmā sukṛtīvāmarālayam /  
saṃpraviśyaśramopāntaṃ rāmaḥ svaprapitāmaham //

### [2.21.52](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.52)

dadarśa parito rājanmuniśiṣyaśatāvṛtam /  
vyākhyānavedikāmadhye niviṣṭaṃ kuśaviṣṭare /  
sitaśmaśrujaṭākūrcabrahmasūtropaśobhitam //

### [2.21.53](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.53)

vāmetarorumadhyāsta vāmajaṅghena jānunā //

### [2.21.54](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.54)

yogapaṭṭena saṃvītasvadehamṛṣipuṅgavam /  
vyākhyānamudrāvilasatsavyapāṇitalāṃbujam //

### [2.21.55](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.55)

yogapaṭṭoparinyastavibhrājadvāmapāṇikam /  
samyagāraṇyavākyānāṃ sūkṣmatattvārthasaṃhatim //

### [2.21.56](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.56)

vivṛtya munimukhyebhyaḥ śrāvayantaṃ taponidhim /  
pituḥ pitāmahaṃ ddaṣṭvā rāmastasya mahātmanaḥ //

### [2.21.57](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.57)

śanairivamahārāja samīpaṃ samupāgamat /  
tamāgatamupālakṣya tatprabhāvapradharṣitāḥ //

### [2.21.58](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.58)

śaṅkāmavāpurmunayo dūrādevākhilā nṛpa /  
tāvadūbhṛgurameyātmā tadāgamanatoṣitaḥ //

### [2.21.59](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.59)

nivṛttānyakathālāpastaṃ paśyannāsa pārthiva /  
rāmo 'pi tamupāgamya vinayāvanatānanaḥ //

### [2.21.60](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.60)

avandata yathānyayamupendra iva vedhasam /  
abhivādya yathānyāyaṃ khyātiṃ ca vinayānvitaḥ //

### [2.21.61](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.61)

tāṃśca saṃbhāvayāmāsa munīnrāmoyathāvayaḥ /  
taiśca sarvairmudopetairāśīrbhirabhivarddhitaḥ //

### [2.21.62](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.62)

upāviveśa medhāvī bhūmau teṣāmanujñayā /  
upaviṣṭaṃ tato rāmamāśīrbhirabhinanditam //

### [2.21.63](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.63)

papracchakuśalapraśnaṃ tamālokya bhṛgustadā /  
kuśalaṃ khalu te vatsa pitrośca kimanāmayam //

### [2.21.64](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.64)

bhrātṝṇāṃ caiva bhavataḥpituḥ pitrostathaiva ca /  
kimarthamāgato 'tra tvamadhunāmama sannidhim //

### [2.21.65](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.65)

kenāpi vā tvamādiṣṭaḥ svayamevāthavāgataḥ /  
tatorāmo yathānyāyaṃ tasmai sarvamaśeṣataḥ //

### [2.21.66](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.66)

kathayāmāsa yatpṛṣṭaṃ tadā tena mahātmanā /  
piturmātuśca vṛttānta bhrātṝṇāṃ ca mahātmanām //

### [2.21.67](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.67)

pituḥ pritroścakauśalya darśanaṃ ca tayornṛpa /  
etadanyacca sakalaṃ bhṛgoḥ sapraśrayaṃ mudā //

### [2.21.68](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.68)

nyavedayadyathānyāyamātmanaśca samīhitam /  
śrutvaitadakhilaṃ rājanrāmeṇa samudīritam //

### [2.21.69](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.69)

taṃ ca dṛṣṭvā viśeṣeṇa bhṛguḥ prīto 'bhyanandata /  
evaṃ tasya priyaṃ kurvannutkṛṣṭairātmakarmabhiḥ //

### [2.21.70](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.70)

tatrāśrame 'vasadrāmo dināni katicinnṛpa /  
tataḥ kadācidekānte rāmaṃ munivarottamaḥ //

### [2.21.71](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.71)

vatsāgaccheti taṃ rājannupāhvayadupahvare /  
so 'bhigamya tamāsīnamabhivādya kṛtāñjaliḥ //

### [2.21.72](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.72)

tasthau tatpurato rāmaḥ suprītenāntarātmanā /  
āśīrbhirabhinandyātha bhṛgustaṃ prīta mānasaḥ //

### [2.21.73](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.73)

prāha nādhigatāśaṅkaṃ rāmamālokya sādaram /  
śruṇu vatsa vaco mahya yattvāṃ vakṣyāmi sāṃpratam //

### [2.21.74](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.74)

hitārthaṃ sarvalokānāṃ tava cāsmākameva ca /  
gaccha putra mamādeśāddhimavantaṃ mahāgirim //

### [2.21.75](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.75)

adhunaivāśramādasmāttapase dhṛtamānasaḥ /  
tatragatvā mahābhāga kṛtvāśramāpadaṃ śubham //

### [2.21.76](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.76)

ārādhaya mahādevaṃ tapasā niyamena ca /  
prītimutpādya tasya tvaṃ bhaktyānanyagayā cirāt //

### [2.21.77](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.77)

śreyo mahadavāpnoṣi nātra kāryā vijāraṇā /  
tarasā tava bhaktyā ca prīto bhavati śaṅkaraḥ //

### [2.21.78](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.78)

kariṣyati ca te sarvaṃ manasā yadyadicchasi /  
tuṣṭe tasmiñjagannāthe śaṅkare bhaktavatsale //

### [2.21.79](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.79)

astragrāmamaśeṣaṃ tvaṃ vaṇu putra yathepsitam /  
tvayā hitārthaṃ devānāṃ karaṇīyaṃ suduṣkaram //

### [2.21.80](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.80)

vidyate 'bhyadhikaṃ karma śastrasādhyamanekaśaḥ /  
tasmāttvaṃ devadeveśaṃ samārādhaya śaṅkaram //

### [2.21.81](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.81)

bhaktyā paramayā yuktastato 'bhīṣṭamavāpsyasi //

### [2.21.81.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21.81.p1)

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde ekaviṃśati tamaudhyāyaḥ // 21//

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.21) · Pramāṇa
