<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Brahmandapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda) › 2.54

# Brahmandapurana 2.54

Brahmāṇḍapurāṇa 2.54

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.54.56](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.56) — 1 part

### [2.54.1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.1)

jaiminiruvāca  
krodhāgnimenaṃ viprendra sadyaḥ saṃharttumarhasi /  
no cedakāle loko 'yaṃ sakalastena dahyate //

### [2.54.2](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.2)

dṛṣṭaste mahimānena vyāptamāsīccarācaram /  
kṣamasva saṃhara krodhaṃ namaste viprapuṅgava //

### [2.54.3](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.3)

evaṃ saṃstūyamānastu bhagavānkapilo muniḥ /  
tūrṇameva kṣayaṃ ninye krodhāgnimatibhairavam //

### [2.54.4](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.4)

tataḥ praśāntamabhavajjagatsarvaṃ carācaram /  
devāstapasvinaścaiva babhūvurvigatajvarāḥ //

### [2.54.5](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.5)

etasminneva kāle tu bhagavānnārado muniḥ /  
ayodhyā magamadrājandevalokādyadṛcchayā //

### [2.54.6](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.6)

tamāgatamabhiprekṣya nāradaṃ sagarastadā /  
arghyapādyādibhiḥ samyakpūjayāmāsa śāstrataḥ //

### [2.54.7](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.7)

parigṛhya ca tatpūjāmāsīnaḥ paramāsane /  
nārado rājaśārdūlamidaṃ vacanamabravīt //

### [2.54.8](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.8)

nārada uvāca  
hayasaṃcāraṇārthāya saṃprayātāstavātmajāḥ /  
brahmadaṇḍahatāḥ sarve vinaṣṭā nṛpasattama //

### [2.54.9](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.9)

saṃrakṣyamāṇastaiḥ sarvairhayaste yajñiyo nṛpa /  
kenāpya lakṣitaḥ kvāpi nīto vidhivaśāddivi //

### [2.54.10](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.10)

tato vinaṣṭaṃ turagaṃ vicinvanto mahītale /  
prālabhanta na te kvāpi tatpravṛttiṃ cirānnṛpa //

### [2.54.11](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.11)

tato 'vaneradhaste 'śvaṃ vicetuṃ kṛtaniścayāḥ /  
sāgarāste samārabhya pracakhnurvasudhātalam //

### [2.54.12](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.12)

khananto vasudhā maśvaṃ pātāle dadṛśurnṛpa /  
samīpe tasya yogīndraṃ kapilaṃ camahāmunim //

### [2.54.13](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.13)

taṃ dṛṣṭvā pāpakarmāṇaste sarve kālacoditāḥ /  
kapilaṃ kopayāmāsuraśvaharttāyamityalam //

### [2.54.14](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.14)

tatastatkrodhasaṃbhūtanetrāgnerdahato diśaḥ /  
indhanībhūtadehāste putrāḥ saṃkṣayamāgatāḥ //

### [2.54.15](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.15)

krūrāḥ pāpasamācārāḥ sarvalokoparodhakāḥ /  
yataste tena rājendra na śokaṃ kartumarhasi //

### [2.54.16](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.16)

sa tvaṃ dhairyadhano bhūtvā bhavita vyatayātmanaḥ /  
naṣṭaṃ mṛtamatītaṃ ca nānuśocanti paṇḍitāḥ //

### [2.54.17](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.17)

tasmātpautramimaṃ bālamaṃśumantaṃ mahāmatim /  
turagānayanārthāya niyuṅkṣva nṛpasattama //

### [2.54.18](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.18)

ityaktvā rājaśārdūlaṃ sadasyartviksamanvitam /  
kṣaṇena paśyatāṃ teṣāṃ nārado 'ntardadhe muniḥ //

### [2.54.19](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.19)

tacchratvā vacana tasya nāradasya nṛpottamaḥ /  
duḥkhaśokaparātātmā dadhyau ciramudāradhīḥ //

### [2.54.20](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.20)

taṃ dhyānayuktaṃ sadasi samāsīnamavāṅmukham /  
vasiṣṭhaḥ prāha rājānaṃ sāṃtvayandeśakālavit //

### [2.54.21](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.21)

kimidaṃ dhairyasārāṇāmavakāśaṃ bhavadṛśām /  
labhate hṛdi cecchokaḥ prāptaṃ dhīra tayā phalam //

### [2.54.22](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.22)

daurmanasyaṃ śithilayansarvaṃ diṣṭavaśānugam /  
manvāno 'nantaraṃ kṛtyaṃ kartumarhasyasaṃśayam //

### [2.54.23](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.23)

vasiṣṭhenaivamuktastu rājā kāryārthatattvavit /  
dhṛtiṃ sattvaṃ samālaṃbya tatheti pratyabhāṣata //

### [2.54.24](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.24)

aṃśumantaṃ samāhūya pautraṃ vinayaśālinam /  
brahmakṣattrasabhāmadhye śanairidamabhāṣata //

### [2.54.25](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.25)

brahmadaṇḍahatāḥ sarve pitarastava putraka /  
patitāḥ pāpakarmāṇo niraye śāśvatīḥ samāḥ //

### [2.54.26](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.26)

tvameva saṃtatirmahyaṃ rājyasyāsya ca rakṣitā /  
tvadāyattamaśeṣaṃ me śreyo 'mutra paratra ca //

### [2.54.27](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.27)

sa tvaṃ gaccha mamādeśātpātāle kapilāntikam /  
turagānayanārthāya yatnena mahātānvitaḥ //

### [2.54.28](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.28)

taṃ prārthayitvā vidhivatprasādya ca viśeṣataḥ /  
ādāya turagaṃ vatsa śīghramāgantumarhasi //

### [2.54.29](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.29)

jaiminiruvāca  
evamuktoṃ'śumāṃstena praṇamya pitaraṃ pituḥ /  
tathetyuktvā mahābuddhiḥ prayayau kapilāntikam //

### [2.54.30](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.30)

tamupāgamya vidhivannamaskṛtya yathāmati /  
praśrayāvanato bhūtvā śanairidamuvāca ha //

### [2.54.31](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.31)

prasīda vipraśārdūla tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ /  
kopaṃ ca saṃhara kṣipraṃ lokaprakṣayakārakam //

### [2.54.32](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.32)

tvayi kruddhe jagatsarvaṃ praṇāśamupayāsyati /  
praśāntimupayāhyāśulokāḥ saṃtu gatavyathāḥ //

### [2.54.33](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.33)

prasanno 'smānmahābhāga paśya saumyena cakṣuṣā /  
ye tvatkrodhāgninirdagdhāstatsaṃtatimavehi mām //

### [2.54.34](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.34)

nāmnāṃśumantaṃ naptāraṃ sagarasya mahīpateḥ /  
so 'haṃ tasya niyogena tvatprasādābhikāṅkṣayā //

### [2.54.35](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.35)

prāpto dāsyasi cedbrahmaṃsturagānayanāya ca /  
jaiminiruvāca  
iti tadvacanaṃ śrutvā yogīndrapravaro muniḥ //

### [2.54.36](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.36)

aṃśumantaṃ samālokya prasanna idamabravīt /  
svāgataṃ bhavato vatsa diṣṭyā ca tvamihāgataḥ //

### [2.54.37](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.37)

gaccha śīghraṃ hayaścāyaṃ nīyatāṃ sagarāntikam /  
adhikṣipto 'sya yajño 'pi prāgataḥ saṃpravarttatām //

### [2.54.38](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.38)

vriyatāṃ ca varo mattastvayā yaste manogataḥ /  
dāsye sudurlabhamapi tvadbhaktiparitoṣitaḥ //

### [2.54.39](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.39)

eṣāṃ tu saṃpramāśaṃ hi gatvā vada pitāmaham /  
pāpānāṃ maraṇaṃ tveṣāṃ na ca śocitumarhasi //

### [2.54.40](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.40)

tataḥ praṇāmya cogīndramaṃśumānidamabravīt /  
varaṃ dadāsi cenmahyaṃ varaye tvāṃ mahāmune //

### [2.54.41](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.41)

varamarhāmi cettvattaḥ prasanno dātumarhasi /  
tvadroṣapāvakapluṣṭāḥ pitaro ye mamākhilāḥ //

### [2.54.42](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.42)

saṃprayāsyanti te brahmannirayaṃ śāsvatīḥ samāḥ /  
brahmadaṇḍahatānāṃ tu na hi piṇḍodakakriyāḥ //

### [2.54.43](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.43)

piṇḍodakavihīnānāmiha loke mahāmune /  
vidyate pitṛsālokyaṃ na khalu śruticoditam //

### [2.54.44](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.44)

akṣayaḥ svargavāso 'stu teṣāṃ tu tvatprasādataḥ /  
vareṇānena bhagavankṛtakṛtyo bhāvāmyaham //

### [2.54.45](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.45)

tatprasīda tvamevaiṣāṃ svargatervada kāraṇam /  
yenoddhāraṇameteṣāṃ vahneḥ kopasya vai bhavet //

### [2.54.46](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.46)

tatastamāha yogīndraḥsuprasannena cetasā /  
nirayoddhāraṇaṃ teṣāṃ tvayā vatsa na śakyate //

### [2.54.47](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.47)

taiścāpi narake tāvadvastavyaṃ pāpakarmabhiḥ /  
kālaḥ pratīkṣyatāṃ tāvadyāvattvatpautrasaṃbhavaḥ //

### [2.54.48](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.48)

kālānte bhavitā vatsa pautrastava mahāmatiḥ /  
rājā bhagīratho nāma sarvadharmārthatattvavit //

### [2.54.49](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.49)

sa tu yatnena mahatā pitṛgauravayantritaḥ /  
āneṣyati divo gaṅgāṃ tapastaptvā mahāddhruvam //

### [2.54.50](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.50)

tadaṃbhasā pāviteṣu teṣāṃ gātrāsthibhasmasu /  
prāpnuvanti gatiṃ svarge bhavataḥ pitaro 'khilāḥ //

### [2.54.51](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.51)

tatheti tasyā māhātmyaṃ gaṅgāyā nṛpanandana /  
bhāgīrathīti loke 'sminsā vikhyātimupaiṣyati //

### [2.54.52](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.52)

yattoyaplāviteṣvasthibhasmalomanakheṣvapi /  
nirayādapi saṃyāti dehī svarlokamakṣayam //

### [2.54.53](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.53)

tasmāttvaṃ gaccha bhadraṃ te naśokaṃ karttumarhasi /  
pitāmahāya caivainamaśvaṃ saṃpratipādaya //

### [2.54.54](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.54)

jaiminiruvāca  
tataḥ praṇamya taṃ bhaktyā tathetyuktvā mahāmatiḥ /  
yayau tenābhyanujñātaḥ sāketanagaraṃ prati //

### [2.54.55](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.55)

sagaraṃ sa samāsādya taṃ praṇamya yathākramam /  
nyavedayacca vṛttāntaṃ munesteṣāṃ tathānmanaḥ //

### [2.54.56](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.56)

pradadauturagaṃ cāpi samānītaṃ prayatnataḥ /  
ataḥ paramanuṣṭheyamabravītkiṃ mayeti ca //

### [2.54.56.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54.56.p1)

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde kapilāśramasthāśvānayanaṃ nāma catuṣpañcāśattamo 'dhyāyaḥ // 54//

## Linked texts (1)

- [Skanda Purāṇa (Kumāra Kavi)](https://indike.org/pramana/in.purana.skandapurana.82.31) — Kumāra Kavi, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.54) · Pramāṇa
