Pramāṇa · Search · About · API

Brahmanda Purana 2.57

Brahmāṇḍapurāṇa 2.57

Language
Sanskrit

Contents

2.57.1

jaiminiruvāca
tataḥ śuṣkasumitrādyā munayaḥ śaṃsitavratāḥ /
yayurdidṛkṣavo rāmaṃ mahendramacalaṃ prati //

2.57.2

atītya subahūndeśānvanāni saritastathā /
āseduracalaśreṣṭhaṃ krameṇa munipuṅgavāḥ //

2.57.3

tamāruhya śanaistasyakhyātamāśramamaṇḍalam /
praśāntakrūrasattvāḍhyaṃ śubhaṃ madhye tapovanam //

2.57.4

sarvarttuphalapuṣpāḍhyatarukhaṇḍamanoharam /
snigdhacchāyamanaupamyaṃ svāmodisukhamārutam //

2.57.5

taṃ tadāśramamāsādya brahmaghoṣeṇa nāditam /
viviśurtdṛṣṭamanaso yathāvṛddhapurassaram //

2.57.6

brahmāsane sukhāsīnaṃ mṛdukṛṣṇājinottare /
śiṣyaiḥ parivṛtaṃ śāntaṃ dadṛśuste tapodhanāḥ //

2.57.7

kālāgnimiva lokāṃstrīndagdhvā pūrvaṃ nijecchayā /
taddoṣaśāntyai tapasi pravṛttamiv dehinam //

2.57.8

te sametya bhṛguśreṣṭhaṃ vinayācāraśālinaḥ /
vavandire mahāmaunaṃ bhaktipraṇatakandharāḥ //

2.57.9

tatastānāgatāndṛṣṭvā munīnbhṛgukulodvahaḥ /
arghapādyādibhiḥ samyakpūjayāmāsa sādaram //

2.57.10

tānāsīnānkṛtātithyānṛṣīndeśāntarāgatān /
uvāca bhṛguśārdūlaḥ smitapūrvamidaṃ vacaḥ //

2.57.11

svāgataṃ vo mahābhāgā yūyaṃ sarve samāgatāḥ /
karaṇīyaṃ kimasmābhirvadadhvamavicāritam //

2.57.12

tataste munayo rāmaṃ praṇamyedamathābruvan /
avehyasmānmuniśreṣṭha gokarṇanilayānmunīn //

2.57.13

khanadbhiḥ sāgarairbhūmiṃ kasmiṃścitkāraṇāntare /
satīrthaṃ tanmahākṣetraṃ patitaṃ sāgarāṃbhasi //

2.57.14

utsāritārmavajalaṃ kṣetraṃ tatsarvapāvanam /
upalabdhumabhīpsāmo bhavatastu na saṃśayaḥ //

2.57.15

viṣṇoraṃśena saṃjāto bhavānbhṛgukule kila /
tasmātkartumaśakyaṃ te trailokye 'pi na kiñcana //

2.57.16

vāñchitārthaprado loke tvamevetyanuśuśruma /
vayaṃ tvāmāgatāḥ sarve rāmaitadabhiyācitum //

2.57.17

sa tvamātmaprabhāveṇa kṣetrapravaramadya tat /
dātumarhasi viprendra samutsāryārmavodakam //

2.57.18

rāma uvāca
etatsarvamaśeṣaṇa viditaṃ me tapodhanāḥ /
karaṇīyaṃ ca vaḥ kṛtyaṃ mayā nātra vicāraṇā //

2.57.19

kiṃ tu yuṣmadabhipretaṃ karma loke sudāruṇam /
śastrasaṃgrahaṇācchakyaṃ mayāpi na tadanyathā //

2.57.20

dattasarvābhayo 'haṃ vai nyastaśastraḥ śamānvitaḥ /
tapaḥ samāsthitaścartu prāgeva pitṛ śāsanāt //

2.57.21

na jātu śastragrahaṇaṃ kariṣyāmītyahaṃ purā /
pratiśrutya satāṃ madhye tapaḥ karttumihānaghāḥ //

2.57.22

śastragrahaṇasādhyatvādyuṣmadīpsitavastunaḥ /
kiṅkarttavyaṃ mayātreti mama ḍolāyate manaḥ //

2.57.23

śuṣka upāca /
satāṃ saṃrakṣaṇārthāya śastrasaṃgrahaṇaṃ tu yat /
tannacyāvayate satyadyathoktaṃ brahmaṇā purā //

2.57.24

tasmādasmaddhitārthāya bhavatā grāhyamāyudham /
dharma eva mahāṃstena caritaste bhaviṣyati //

2.57.25

jaiminiruvāca
evaṃ saṃprārthyamānastu munibhirbhṛgupuṅgavaḥ /
tamanudrutya medhāvī dharmamuddiśya kevalam //

2.57.26

sa taiḥ saha muniśreṣṭho diśaṃ dakṣiṇapaścimām /
samuddiśya cacau rājandraṣṭukāmaḥ saritpatim //

2.57.27

sa sahyamacalaśreṣṭhamavatīrya bhṛgūdvahaḥ /
tatparaṃ saritāṃ patyustīraṃ prāpa mahāmanāḥ //

2.57.28

sa dadarśa mahābhāgaḥ parito mārutākulam /
ākaraṃ sarvaratnānāṃ pūryamāṇamanāratam //

2.57.29

aparijñeyagāṃbhīryaṃ mahātāmiva mānasam /
duṣpārapāraṃ sarvasya vividhagrahasaṃhatim //

2.57.30

apradhṛṣya tamaṃ loke dhātāramiva kevalam /
ātmānamiva cātmatve nyakkṛtākhilamuddhatam //

2.57.31

āśrayaṃ sarvasattvānāmāpagānāṃ ca pārthivaḥ /
atyarthacapalottugataraṅgaśatamālinam //

2.57.32

upāntopalasaṃghātakuharāntarasaṃśrayāt /
viśīryamāṇalaharīśataphenaughasobhitam //

2.57.33

gaṃbhīraghoṣaṃ jaladhiṃ paśyanmunigaṇaiḥ saha /
saṃsevyamānastaralairlaharīkaṇaśītalaiḥ //

2.57.34

muhūrttamiva rājendra tīrenadanadīpateḥ /
viśaśrame mahābāhurdraṣṭukāmaḥ pracetasam //

2.57.35

tato rāmaḥ samutthāya dakṣiṇābhimukhaḥ sthitaḥ /
meghagaṃbhirayā vācā varuṇaṃ vākyamabravīt //

2.57.36

ahaṃ munigaṇaiḥ sārddhamāgatastvaddidṛkṣayā /
tasmātsvarūpadhṛṅmahyaṃ praceto dehi darśanam //

2.57.37

iti śrutvāpi tadvākyaṃ varuṇo yādasāṃ patiḥ /
na cacāla nijasthānānnṛpa dhīratarastvayam //

2.57.38

punaḥ punaśca rāmeṇa samāhūto 'pi toyarāṭ /
na dadau darśanaṃ tasmai prativācyaṃ ca nābhyadhāt //

2.57.39

alaṅghanīyaṃ tadvākyaṃ varuṇenāvadhīritam /
atyantamiti kāryārthī viduṣā samupekṣitam //

2.57.40

tataḥ pracetasā vākyaṃ manyamāno 'vadhīritam /
cukopa tamabhiprekṣya rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ //

2.57.41

saṃkṣubdhasāgarākāraḥ sa tadā svabalāśrayāt /
nistoyamarṇavaṃ kartumiyeṣa ruṣito bhṛśam //

2.57.42

tato jalamupaspṛśya samīpe vijayaṃ dhanuḥ /
tataḥ praṇamya manasā śarvaṃ rāmo mahāddhanuḥ //

2.57.43

gṛhītvāropayāmāsa krodhasaṃraktalocanaḥ /
abhimṛśya dhanuḥśreṣṭhaṃ saguṇaṃ bhṛgusattamaḥ //

2.57.44

paśyatāṃ sarvabhūtānāṃ jyāghoṣamakarottadā /
jyāghoṣaḥ śuśruve tasya divispṛgatiniṣṭhuraḥ //

2.57.45

cacāla nikhilāyena saptadvīpārmavā mahī /
tataḥ sarabhasaṃ rāmaścāpe kālānalopamam //

2.57.46

suvarmapuṅkhaṃ viśikhaṃ saṃdadhe śarasattamam /
tasminnastraṃ mahāghoraṃ bhārgavaṃ vahnidaivatam //

2.57.47

yuyoja bhṛguśārdūlaḥ samantrābhyāsamokṣaṇam /
tataścacāla vasudhā saśailavanakānanā //

2.57.48

prakṣobhaṃ paramaṃ jagmurdevāsuramahoragāḥ /
saṃdhitāstraṃ bhṛguśreṣṭhaṃ krodhasaṃraktalocanam //

2.57.49

dṛṣṭvā saṃbhrāntamanaso babhūvuḥ sacarācarāḥ /
sadigdāhabhrapaṭalairabhavansaṃvṛtā diśaḥ //

2.57.50

vavuśca paruṣā vātā rajovyāptā mahāravāḥ /
mandaraśmiraśītāṃśurabhūtasaṃraktamaṇḍalaḥ //

2.57.51

solkāpātāśanirvṛṣṭirbabhūva rudhirodakā /
kimetaditi saṃbhrāntā dhūmodgārātibhīṣaṇam //

2.57.52

adhiropitadivyāstraṃ pracakarṣa mahāśaram /
dhanurvikarṣamāṇaṃ taṃ sphurajjvālāgrasāyakam //

2.57.53

dadṛśurmunayo rāmaṃ kalpāntānalasannibham /
ākarṇākṛṣṭakodaṇḍamaṇḍalābhyaṃ tarasthitam //

2.57.54

tasya pratibhayākāraṃ duṣprāpamabhavadvapuḥ /
vikṛṣṭadhanuṣastasya rūpamugraṃ raveriva //

2.57.55

kalpānte 'bhyuditasyeva maṇḍalaṃ pariveṣitam /
kalpāntāgnasamajvālābhīṣaṇaṃ sphurato vapuḥ //

2.57.56

tasyālakṣyata cakramya hareriva ca maṇḍalam /
sphuratkrodhānalajvālāparītasyātiraudratām //

2.57.57

avāpa viṣṇoḥ sa tadā narasiṃhākṛteriva /
vapurvikṛṣṭacāpasya bhṛkuṭīkuṭilānanam //

2.57.58

rāmasyābhūdbhavasyeva didhakṣostripuraṃ purā /
jājvalyamānavapuṣaṃ taṃ dṛṣṭvā sahasā bhayāt //

2.57.59

prasīda jaya rāmeti tuṣṭuvurmunayo 'khilāḥ /
tato 'strāgnisphuraddhūmapaṭalaiḥ śakalīkṛtam //

2.57.60

babhūva cchannamaṃbhodherantaḥ puramaśaiṣataḥ /
jvaladastrānalajvālāpa ritāpaparāhataḥ //

2.57.61

atyaricyata saṃbhrāntasalilaugha udanvataḥ /
timiṅgilatimigrāhanakramatsyāhikacchapāḥ //

2.57.62

prajagmuḥ paramāmārttiṃ prāṇinaḥ salileśayāḥ /
utpatannipatattāmyannānāsattvoddhatormibhiḥ //

2.57.63

prakṣobhaṃ bhṛśamaṃbhodhiḥ sahasā samupāgamat /
trāsarāsaṃ ca vipulamaṃbhasā plavatā saha //

2.57.64

udvelatāmitastaptāḥ salilāntaracāriṇaḥ /
tatastasmāccharājjvālāḥ phūtkṛtāśeṣa bhīṣaṇāḥ //

2.57.65

nirūpitamiva vyaktaṃ niśceruḥ sarvato diśam /
tataḥ pracaṇḍapavanaiḥ sarvataḥ parivarttitam //

2.57.66

agnijvālāmayaṃ raktavitānābhamalakṣyata /
pralayābdherivātyarthamastrāgnivyākulāṃbhasaḥ //

2.57.67

samudriktatayā tasya taraṅgāstīramabhyayuḥ /
astrāgnividdhākulitajalaghoṣeṇa bhūyasā //

2.57.68

kakubho badhirīkuvannalakṣyata payonidhiḥ /
parito 'strānalajvālāparivītajalāvilaḥ //

2.57.69

jagāma paramāmārttiṃ sahyaḥ sadyastadāśrayaḥ /
ākarṇākṛṣṭakodaṇḍaṃ dṛṣṭvā rāmaṃ payonidhiḥ //

2.57.70

viṣādamagamattīvraṃ yamaṃ dṛṣṭveva pātakī /
bhayakaṃpitasarvāṅgastato nadanadīpatiḥ //

2.57.71

vihāya sahajaṃ dhairyaṃ bhīrutvaṃ samupāgamat /
tataḥ svarūpamāsthāya sarvābharaṇabhūṣitaḥ //

2.57.72

uttīryamāṇaḥ svajalaṃ varuṇaḥ pratyadṛśyata /
kṛtāñjaliḥ sārvahastaḥ pracetā bhārgavāntikam //

2.57.73

tvarayābhyāyāyau śīghrasāyakādbhītabhītavat /
abhyetyākṛṣṭadhanuṣaḥ sa tasya caraṇābjayoḥ //

2.57.74

abravīcca bhṛśaṃ bhītaḥ saṃbhramākulitākṣaram /
rakṣa māṃ bhṛguśārdūla kṛpayā śaraṇāgatam //

2.57.75

aparādhamimaṃ rāma mayā kṛtamajānatā /
sthito 'smi tava nirdeśeśādhi kiṃ karavāṇi vai //

2.57.75.p1

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe madhyamabhāge tṛtīye upoddhātapāde bhārgavaṃ prati varuṇāgamanaṃ nāma saptapañcaśattamo 'dhyāyaḥ // 57//

Linked texts (1)