Pramāṇa · Search · About · API

Brahmandapurana 2.61

Brahmāṇḍapurāṇa 2.61

Language
Sanskrit

Contents

2.61.1

sūta uvāca
visargaṃ manuputrāṇāṃ vistareṇa nibodhata /
pṛṣadhro hiṃsayitvā tu gurorgāṃ niśi tatkṣaye //

2.61.2

śāpācchūdratvamāpannaścyavanasya mahātmanaḥ /
karūṣasya tu kārūṣāḥ kṣattriyā yuddhadurmadāḥ //

2.61.3

sahasraṃ kṣattriyagaṇo vikrāntaḥ saṃbabhūva ha /
nābhāgo diṣṭaputrastu vidvānāsīdbhalandanaḥ //

2.61.4

bhalandanasya putro 'bhūtprāṃśurnāma mahābalaḥ /
prāṃśoreko 'bhavatputraḥ prajāpatisamo nṛpaḥ //

2.61.5

saṃvartena divaṃ nītaḥ sasuhṛtsahabāndhavaḥ /
vivādo 'tra mahānāsītsaṃvarttasya bṛhaspateḥ //

2.61.6

ṛddhiṃ dṛṣṭvā tu yajñasya kruddhastasya bṛhaspatiḥ /
saṃvarttena tate yajñe cukopa sa bhṛśaṃ tadā //

2.61.7

lokānāṃ sahi nāśāya daivatairhi prasāditaḥ /
maruttaścakravarttī sa nariṣyantamavāsavān //

2.61.8

nariṣyantasya dāyādo rājā daṇḍadharo damaḥ /
tasya putrastu vijñāto rājāsīdrāṣṭravarddhanaḥ //

2.61.9

sudhṛtistasya putrastu naraḥ sudhṛtitaḥ punaḥ /
kevalasya putrastu bandhumānkevalātmajaḥ //

2.61.10

atha bandhumataḥ putrodharmātmā vegavānnṛpa /
budho vegavataḥ putrastṛṇabindurbudhātmajaḥ //

2.61.11

tretāyugamukhe rājā tṛtīye saṃbabhūva ha /
kanyā tu tasyeḍaviḍāmātā viśravaso hi sā //

2.61.12

putro yo 'sya viśālo 'bhūdrājā paramadhārmikaḥ /
dāśvānprakhyātavīryyaujā viśālā yena nirmitā //

2.61.13

viśālasya suto rājā hemacandro mahābalaḥ /
sucandra iti vikhyāto hemacandrādanantaraḥ //

2.61.14

sucandratanayo rājā dhūmrāśva iti viśrutaḥ /
dhūmrāśvatanayo vidvānsṛṃjayaḥ samapadyata //

2.61.15

sṛñjayasya sutaḥ śrīmānsahadevaḥ pratāpavān /
kṛśāśvaḥ sahadevasya putraḥ paramadhārmikaḥ //

2.61.16

kṛśāśvasya mahātejā somadattaḥ pratāpavān /
somadattasya rājarṣeḥ suto 'bhūjjanamejayaḥ //

2.61.17

janamejayātmajaścaiva pramatirnāma viśrutaḥ /
tṛṇabinduprabhāveṇa sarve vaiśālakā nṛpāḥ //

2.61.18

dīrghāyuṣo mahātmāno vīryavantaḥ sudhārmikāḥ /
śaryātermithunaṃ tvāsīdānartto nāma viśrutaḥ //

2.61.19

putraḥ sukanyā kanyā ca bhāryā yā cyavanasya ca /
ānarttasya tu dāyādo revo nāma suvīryavān //

2.61.20

ānarttaviṣayo yasya purī cāpi kuśasthalī /
revasya raivataḥ putraḥ kakudmī nāma dhārmikaḥ //

2.61.21

jyeṣṭho bhrātṛśatasyāsīdrājyaṃ prāpya kuśasthalīm /
kanyayā saha śrutvā ca gāndharvaṃ brahmaṇoṃ'tike //

2.61.22

muharttaṃ devadevasya mārtyaṃ bahuyugaṃ vibho /
ājagāma yuvā caiva svāṃ purīṃ yādavairvṛtām //

2.61.23

kṛtāṃ dvāravatīṃ nāma bahudvārāṃ manoramām /
bhojavṛṣṇyandhakairguptāṃ vasudevapurogamaiḥ //

2.61.24

tāṃ kathāṃ revataḥ śrutvā yathātattvamarindamaḥ /
kanyāṃ tu baladevāya suvratāṃ nāma revatīm /
dattvā jagāma śikharaṃ merostapasi saṃsthitaḥ //

2.61.25

reme rāmaśca dharmātmā revatyā sahitaḥ kila /
tāṃ kathāmṛṣayaḥ śrutvā papracchuktadanantaram //

2.61.26

ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ bahuyuge kāle samatīte mahāmate /
na jarā revatīṃ prāptā raivataṃ vā kakudminam /
etacchuśrūṣamāṇānno gāndharvaṃ vada caiva hi //

2.61.27

sūta uvāca
na jarā kṣutpipāse vā na ca mṛtyubhayaṃ tataḥ /
na ca rogaḥ prabhavati brahmalokaṃ gatasya ha //

2.61.28

gāndharvaṃ prati yaccāpi pṛṣṭastu munisattamāḥ /
tato 'haṃ saṃpravakṣyāmi yāthātathyena suvratāḥ //

2.61.29

sapta svarāstrayo grāmā mūrchanāstvekaviṃśatiḥ /
tānāścaikonapañcāśadityetsvaramaṇḍalam //

2.61.30

ṣaḍjaṣabhau ca gāndhāro madhyamaḥ pañcamastathā /
dhaivataścāpi vijñeyastathā cāpi niṣādakaḥ //

2.61.31

sauvīrā madhyamā grāmā hariṇāśca tathaiva ca //

2.61.32

tasyāḥ kāloyanopetāścaturthāśuddhamadhyamāḥ /
nagniṃ ca pauṣā vai deva dṛṣṭvā kāñca yathākramaḥ //

2.61.33

madhyamagrāmikākhyātā ṣaḍjagrāmā nibodhata /
uttaraṃ mandrā rajanī tathā vāconnarāyatāḥ //

2.61.34

madhyaṣaḍjā tathā caiva tathānyā cābhimudgaṇā /
gāndhāragrāmikā śyāmā kīrtimānā nibodhata //

2.61.35

agniṣṭomaṃ tu mādyaṃ tu dvitīyaṃ vājapeyikam /
yavarātasūyastu ṣaṣṭhavattu suvarmakam //

2.61.36

sapta gausavanā nāma mahāvṛṣṭikatāṣṭamām /
brahmadānaṃ ca navamaṃ prājāpatyamanantaram /
nāgayakṣāśrayaṃ vidvān tadgottaratathaiva ca //

2.61.37

padakrāntamṛgakrāntaṃ viṣṇukrāntamanoharā /
sūryakāntadhareṇyaiva saṃtakokilaviśrutaḥ //

2.61.38

tenavānityapavaśapiśācātīvanahyapi /
sāvitramardhasāvitraṃ sarvatobhadrameva ca //

2.61.39

manoharamadhātryaṃ ca gandharvānupataśca yaḥ /
alaṃbuṣeseṣṭamatho viṣṇuvaiṇavarāvubhau //

2.61.40

sāgarāvijayaṃ caiva sarvabhūtamanoharaḥ /
hatotsṛṣṭo vijānīta skandhaṃ tu priyameva ca //

2.61.41

manoharamadhātryaṃ ca gandharvānupataśca yaḥ /
alaṃbuseṣṭasya tathā nāradapriya eva ca //

2.61.42

kathito bhīmasenena nagarātānayapriyaḥ /
vikalopanītavinatāśrīrākhyo bhārgavapriyaḥ //

2.61.43

caturdaśa tathā pañcadaśecchantīha nāradaḥ /
sasauvīrāṃ susovīrā brahmaṇo hyapagīyate //

2.61.44

uttarādisvaraścaiva brahmā vai devatāstrayaḥ /
harideśasamutpannā hariṇasyāvyajāyata //

2.61.45

mūrchanā hariṇā te vai candrasyāsyādhidaivatam /
karopanītā vivṛtāvanudriḥ svaramaṇḍale //

2.61.46

sākalopanatātasmānmanutasyānnadaivataḥ /
manudeśāḥ samutpannā mūrcchanāśuddhamātmanā //

2.61.47

tasmāttasmānmṛgāmargīmṛgendrosyādhidaivatā /
sāvaśramasamādyumnā anekāpauruṣānakhān //

2.61.48

mūrcchanāyojanāhyeṣāsyādrajasārajanītataḥ /
tāni uttara madrāṃsapadgadaivatakaṃ viduḥ //

2.61.49

tasmāduttaratāyāvatprathamaṃ svāyamaṃ viduḥ /
tamoduttaramaidroyadevatāsyādruvena ca //

2.61.50

apāmaduttaratvāvadhaivatasyottarāyaṇaḥ /
syādijamūrchanāhyeca pitaraḥ śrāddhadevatāḥ //

2.61.51

śuddhaṣaḍjasvara kṛtvā yasmādagnimaharṣayaḥ /
upaiti tasmānnajānī yācchuddhayacchikarāsabhā //

2.61.52

ityetā mūrchanāḥ kṛtvā yasyāmīdṛśabhāvanaḥ /
pakṣiṇāṃ mūrchanāḥ śrutvā pakṣokā mūrchanāḥ smṛtāḥ //

2.61.53

nāgādṛṣṭiviṣāgītānopasarpantimūrchanāḥ /
nānāsādhāramaścaivavaḍavātrividastathā //

2.61.53.p1

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamābhāge tṛtīya upoddhātapāde gāndharvamūrchanālakṣaṇavarṇanaṃ nāmaikaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ // 61//

Linked texts (6)