<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Brahmandapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda) › 3.1

# Brahmandapurana 3.1

Brahmāṇḍapurāṇa 3.1

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [3.1.243](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.243) — 1 part

### [3.1.1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.1)

śrutvā pādaṃ tṛtīyaṃ tu krāntaṃ sūtena dhīmatā /  
tataścaturthaṃ papracchuḥ pādaṃ vai ṛṣisattamāḥ //

### [3.1.2](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.2)

pādaḥ krāntastṛtīyo 'yamanuṣaṅgeṇa nastvayā /  
caturthaṃ vistarātpādaṃ saṃhāraṃ pārikīrttaya //

### [3.1.3](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.3)

manvantarāṇi sarvāṇi pūrvāṇyevāparaiḥ saha /  
saptarṣīṇāmathaiteṣāṃ sāṃpratasyāntare manoḥ //

### [3.1.4](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.4)

vistarāvayavaṃ caiva nisargasya mahātmanaḥ /  
vistareṇānupūrvyā ca sarvameva bravīhi naḥ //

### [3.1.5](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.5)

sūta uvāca  
bhavatāṃ kathayiṣyāmi sarvametadyathātatham /  
pādaṃ tvimaṃ sasaṃhāraṃ caturthaṃ munisattamāḥ //

### [3.1.6](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.6)

manorvaivasvatasyemaṃ sāṃpratasya mahātmaṃnaḥ /  
vistareṇānupūrvyā ca nisargaṃ śṛṇuta dvijāḥ //

### [3.1.7](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.7)

manvantarāṇāṃ saṃkṣepaṃ bhaviṣyaiḥ saha saptabhiḥ /  
pralayaṃ caiva lokānāṃ bruvato me nibodhata //

### [3.1.8](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.8)

etānyuktāni vai samyaksaptasaptasu vai prajāḥ /  
manvantarāṇi saṃkṣepācchṛṇutā nāgatāni me //

### [3.1.9](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.9)

sāvarṇasya pravakṣyāmi manorvaivasvatasya ha /  
bhaviṣyasya bhaviṣyaṃ tu samāsāttannibodhata //

### [3.1.10](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.10)

anāgatāśca saptaiva smṛtāstviha maharṣayaḥ /  
kauśiko gālavaścaiva jāmadagnyaśca bhārgavaḥ //

### [3.1.11](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.11)

dvaipāyano vaśiṣṭaśca kṛpaḥ śāradvatastathā /  
ātreyo dīptimāṃścaiva ṛṣayaśṛṅgastu kāśyapaḥ //

### [3.1.12](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.12)

bharadvājastathā drauṇiraśvatthāmā mahāyaśāḥ /  
ete sapta mahātmāno bhaviṣyāḥ paramarṣayaḥ /  
sutapāścāmitābhāśca sukhāścaiva gaṇāstrayaḥ //

### [3.1.13](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.13)

teṣāṃ gaṇastu devānāmekaiko viṃśakaḥ smṛtaḥ /  
nāmatastu pravakṣyāmi nibodhadhvaṃ samāhitāḥ //

### [3.1.14](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.14)

ṛtustapaśca śukraśca kṛtirnemiḥ prabhākaraḥ /  
prabhāso māsakṛddharmastejoraśmiḥ kraturvirāṭ //

### [3.1.15](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.15)

arciṣmān dyotano bhānuryaśaḥ kīrttirbudho dhṛtiḥ //

### [3.1.16](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.16)

viṃśatiḥ sutapā hyete nāmabhiḥ parikīrttitāḥ /  
prabhurvibhurvibhāsaśca jetā hantā rihā ṛtuḥ //

### [3.1.17](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.17)

sumatiḥ pramatirdīptiḥ samākhyāto maho mahān /  
dehī munirinaḥ poṣṭā samaḥ satyaśca viśrutaḥ //

### [3.1.18](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.18)

ityetehyamitābhāstu viṃśatiḥ parikīrttitāḥ /  
dāmo dānī ṛtaḥ somo vittaṃ vaidyo yamo nidhiḥ //

### [3.1.19](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.19)

homo havyaṃ hutaṃ dānaṃ deyaṃ dātā tapaḥ śamaḥ /  
dhruvaṃ sthānaṃ vidhānaṃ ca niyamaśceti viṃśatiḥ //

### [3.1.20](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.20)

sukhā hyete samākhyātāḥ sāvarṇye pratharmetare /  
mārīcasyaiva te putrāḥ kaśyapasya mahātmanaḥ //

### [3.1.21](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.21)

sāṃpratasya bhaviṣyanti ṣaṣṭirdevāstadantare /  
sāvarṇasya manoḥ putrā bhaviṣyanti navaiva tu //

### [3.1.22](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.22)

virajāścārvarīvāṃśca nirmokādyāstathā pare /  
nava cānyeṣu vakṣyāmi sāvarṇeṣvantareṣu vai //

### [3.1.23](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.23)

sāvarṇamanavaścānye bhaviṣyā brahmaṇaḥ sutāḥ /  
merusāvarṇitaste vai catvāro divyadṛṣṭayaḥ //

### [3.1.24](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.24)

dakṣasya te hi vauhitrāḥ kriyāyā duhituḥ sutāḥ /  
mahatā tapasā yuktā merupṛṣṭhe mahau jasaḥ //

### [3.1.25](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.25)

brahmādibhistejanitā dakṣeṇaiva ca dhīmatā /  
maharlokaṃ gatā vṛttā bhaviṣyā merumāśritāḥ //

### [3.1.26](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.26)

mahānubhāvāste pūrvaṃ jajñire cākṣuṣentare /  
jajñire manavaste hi bhaviṣyānāgatāntare //

### [3.1.27](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.27)

prācetasasya dakṣasya dauhitrā manavastu ye /  
sāvarṇā nāmataḥ pañca catvāraḥ paramarṣijāḥ //

### [3.1.28](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.28)

saṃjñāputrastu sāvarṇireko vaivasvatastathā /  
jyeṣṭhaḥ saṃjñāsuto nāma murvaivasvataḥ prabhuḥ //

### [3.1.29](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.29)

vaivasvateṃ'tare prāpte samutpattistayoḥ śubhā /  
caturdaśaite manavaḥ kīrtitā kīrtivarddhanāḥ //

### [3.1.30](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.30)

vede smṛtau purāṇe ca sarve te prabhaviṣṇavaḥ /  
prajānāṃ patayaḥ sarve bhūtānāṃ patayaḥ sthitāḥ //

### [3.1.31](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.31)

tairiyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpā sapattanā /  
pūrṇaṃ yugasahasraṃ vai paripālyā nareśvaraiḥ //

### [3.1.32](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.32)

prajābhistapasā caiva vistarasteṣu vakṣyate /  
caturddaśaite vijñeyāḥ sargāḥ svāyaṃbhuvādayaḥ //

### [3.1.33](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.33)

manvantarādhikāreṣu varttante 'tra sakṛtsakṛt /  
vinivṛttādhikārāste mahārlokaṃ samāśritāḥ //

### [3.1.34](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.34)

samatītāstu ye teṣāmaṣṭau ṣaṭ ca tathāpare /  
pūrveṣu sāṃprataścāyaṃ śāsti vaivasvataḥ prabhuḥ //

### [3.1.35](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.35)

ye śiṣṭāstānpravakṣyāmi saha devarṣidānavaiḥ /  
saha prajā nisargeṇa sarvāṃste 'nāgatāndvijaḥ //

### [3.1.36](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.36)

vaivasvata nisargeṇa teṣāṃ jñeyastu vistaraḥ /  
anūnā nātiriktāste yasmātmarve vivasvataḥ //

### [3.1.37](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.37)

punaruktabahutvāttu na vakṣye teṣu vistaram /  
manvantareṣu bhāvyeṣu bhūteṣvapi tathaiva ca //

### [3.1.38](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.38)

kulekule nisargāstu tasmājjñeyā vibhāgaśaḥ /  
teṣāmeva hi siddhyarthaṃ vistareṇa krameṇa ca //

### [3.1.39](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.39)

dakṣasya kanyā dharmiṣṭhā suvratā nāma viśrutā /  
sarvakanyāvariṣṭhā tu jyeṣṭhā yā vīriṇīsutā //

### [3.1.40](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.40)

gṛhītvā tāṃ pitā kanyāṃ jagāma brahmaṇo 'tike /  
vairājasthamupāsīnaṃ dharmeṇa ca bhavena ca //

### [3.1.41](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.41)

bhavadharmasamīpasthaṃ dakṣaṃ brahmābhyabhāṣata /  
dakṣa kanyā taveyaṃ vai janayiṣyati suvratā //

### [3.1.42](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.42)

caturo vai manūnputrāṃścāturvarṇyakarāñchubhān /  
brahmaṇo vacanaṃ śrutvā dakṣo dharmo bhavastadā //

### [3.1.43](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.43)

tāṃ kanyāṃ manasā jagmustrayaste brahmaṇā saha /  
satyābhidhyāyināṃ teṣāṃ sadyaḥ kanyā vyajāyata //

### [3.1.44](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.44)

sadṛśānūpatasteṣāṃ caturo vai kumārakān /  
saṃsiddhāḥ kāryakaraṇe saṃbhūtāste śriyānvitāḥ //

### [3.1.45](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.45)

upabhogāsamarthaiśca sadyojātaiḥ śarīrakaiḥ /  
te dṛṣṭvā tānsvayaṃbhūtānbrahmavyāhāriṇastadā //

### [3.1.46](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.46)

saraṃbdhā vai vyakarṣanta mama putro mametyuta /  
abhidhyāyātmanotpannānūcurvai te parasparam //

### [3.1.47](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.47)

yo yasya vapuṣā tulyo bhajatāṃ satataṃ sutam /  
yasya yaḥ sadṛśaścāpi rūpe vīrye ca mānataḥ //

### [3.1.48](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.48)

taṃ gṛhṇātu sa bhadraṃ vo varṇato yasya yaḥ samaḥ /  
dhruvaṃ rūpaṃ pituḥ putraḥ so 'nurudhyati sarvadā //

### [3.1.49](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.49)

tasmādātmasamaḥ putraḥ piturmātuśca vīryataḥ /  
evaṃ te samayaṃ kṛtvā sarveṣāṃ jagṛhaḥ sutān //

### [3.1.50](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.50)

cākṣuṣasyāntare 'tīte prāpte vaivasvatasya ha /  
ruceḥ prajāpateḥ putro raucyo nāmābhavatsutaḥ //

### [3.1.51](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.51)

bhūtyāmutpādito yastu bhautyo nāma kaveḥ sutaḥ /  
vaivasvateṃ'tare jātau dvau manū tu vivasvataḥ //

### [3.1.52](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.52)

vaivasvato manuryaśca sāvarṇo yaśca vai śrutaḥ /  
jñeyaḥ saṃjñāsuto vidvānmanurvaivasvataḥ prabhuḥ //

### [3.1.53](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.53)

savarṇāyāḥ sutaścānyaḥ smṛto vaivasvato manuḥ /  
sāvarṇama navo ye ca catvārastu maharṣijāḥ //

### [3.1.54](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.54)

tapasā saṃbhṛtātmānaḥ sveṣu manvantareṣu vai /  
bhaviṣyeṣu bhaviṣyanti sarvakāryārthasādhakāḥ //

### [3.1.55](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.55)

prathame merusāvarṇedakṣaputrasya vai manoḥ /  
parāmarīcigarbhāśca sudharmāṇaśca te trayaḥ /  
saṃbhūtāśca mahātmānaḥ sarve vaivasvatentare //

### [3.1.56](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.56)

dakṣaputrasya putrāste rohitasya prajāpateḥ /  
bhaviṣyanti bhaviṣyāstu ekaiko dvādaśo gaṇaḥ //

### [3.1.57](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.57)

aiśvaraśca graho rāhurvākurvaṃśastathaiva ca /  
pārā dvādaśa vijñeyā uttarāṃstu nibodhata //

### [3.1.58](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.58)

vājipo vājijiccaiva prabhūtiśca kakudyatha /  
dadhikrāvā vipakvaśca praṇīto vijayo madhuḥ //

### [3.1.59](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.59)

utathyottamakau dvau tu dvādaśaite marīcayaḥ /  
sudharmāṇastu vakṣyāmi nāmatastānnibodhata //

### [3.1.60](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.60)

varṇastathāthagarviśca bhuraṇyo vrajano 'mitaḥ /  
amito dravaketuśca jaṃbho 'thājastu śakrakaḥ //

### [3.1.61](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.61)

sunemirdyutayaścaiva sudharmāṇaḥ prakīrtitāḥ /  
teṣāmindrastadā bhāvyo hyadbhuto nāma nāmataḥ //

### [3.1.62](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.62)

skando 'sau pārvatīyo vai kārtikeyastu pāvakiḥ /  
medhātithiśca paulastyo vasuḥ kāśyapa evaṃ ca //

### [3.1.63](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.63)

jyotiṣmānbhārgavāścaiva dyutimānaṅgirāstathā /  
vasinaścaiva vāsiṣṭha ātreyo havyavāhanaḥ //

### [3.1.64](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.64)

sutapāḥ paulahaścaiva saptaite rohitetare /  
dhṛtiketurdīptiketuḥ śāpahastanirāmayāḥ //

### [3.1.65](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.65)

pṛthuśravāstathānīko bhūridyumno bṛhadyaśaḥ /  
prathamasya tu sāvarṇernava putrāḥ prakīrtitāḥ //

### [3.1.66](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.66)

daśame tvatha paryāye dharmaputrasya vai manoḥ /  
dvītīyasya tu sāvarṇerbhāvyasyaivāntare manoḥ //

### [3.1.67](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.67)

sudhāmāno viruddhāśca dvāveva tu gaṇau smṛtau /  
dīptimantaśca te sarve śatasaṃkhyāśca te samāḥ //

### [3.1.68](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.68)

prāṇānāṃ yacchataṃ proktaṃ ṛṣibhiḥ puraṣeti vai /  
devāste vai bhaviṣyanti dharmaputrasya vai manoḥ //

### [3.1.69](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.69)

teṣāmindrastathā vidvānbhaviṣyaḥ śāntirucyate /  
haviṣmānpaulahaḥ śrīmānsukīrtiścātha bhārgavaḥ //

### [3.1.70](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.70)

āpomūrtistathātreyo vasiṣṭhaścāpavaḥ smṛtaḥ /  
paulastyo 'pratimaścāpi nābhāgaścaiva kāśyapaḥ //

### [3.1.71](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.71)

abhimanyuścāṅgirasaḥ saptaite paramarṣayaḥ /  
sukṣetraścottamaujāśca bhūrisenaśca vīryavān //

### [3.1.72](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.72)

śatānīko nirāmitro vṛṣaseno jayadrathaḥ /  
bhūridyumnaḥ suvarcāśca daśaitemānavāḥ smṛtāḥ //

### [3.1.73](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.73)

ekādaśe tu paryāye sāvarṇe vai tṛtīyake /  
nirvāṇaratayo devāḥ kāmagā vai manojavāḥ //

### [3.1.74](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.74)

gaṇāstvete trayaḥ khyātā devātānāṃ mahātmanām /  
ekaikastriṃśatasteṣāṃ gaṇastu tridivaukasām //

### [3.1.75](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.75)

māsasyāhāni triṃśattu yāni vai kavayo viduḥ /  
nirvāṇaratayo devā rātrayastu vihaṅgamāḥ //

### [3.1.76](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.76)

gaṇastṛtīyo yaḥ prokte devatānāṃ bhaviṣyati /  
manojavā mūrūrttāstu iti devāḥ prakīrtitāḥ //

### [3.1.77](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.77)

ete hi brahmaṇaḥ putrā bhaviṣyā mānavāḥ smṛtāḥ /  
teṣāmidro vṛṣā nāma bhaviṣyaḥ surarāṭ tataḥ //

### [3.1.78](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.78)

teṣāṃ saptaṛṣīṃścāpi kīrtyamānānnivaudhata /  
haviṣmānkāśyapaścāpi vapuṣmāṃścaiva bhārgavaḥ //

### [3.1.79](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.79)

āruṇiśca tathātreyo vasiṣṭho naga eva ca /  
puṣṭirāṅgiraso jñeyaḥ paulastyo niścarastathā //

### [3.1.80](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.80)

paulaho hyatitejaśca devā hyekādaśentare /  
sarvavegaḥ sudharmā ca devānīkaḥ purovahaḥ //

### [3.1.81](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.81)

kṣemadharmā graheṣuśca ādarśaḥ paiṇḍrako maruḥ /  
sāvarṇasya tu te putrāḥ prājāpatyasya vai nava //

### [3.1.82](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.82)

dvādaśe tvatha paryāye rudraputrasya vai manoḥ /  
caturtho rudrasāvarṇo devāṃstasyāntare śṛṇu //

### [3.1.83](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.83)

pañcaiva tugaṇāḥ proktā devatānāmanāgatāḥ /  
haritā rohitāścaiva devāḥ sumanasastathā //

### [3.1.84](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.84)

sukarmāṇaḥ sutaraśca vidvāṃścaiva sahasradaḥ /  
parvato 'nu caraścaiva apāśuśca manojavaḥ //

### [3.1.85](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.85)

ūrjā svāhā svadhā tārā daśete haritāḥ smṛtāḥ /  
tapo jñānī mṛtiścaiva varcā bandhuśca yaḥ smṛtaḥ //

### [3.1.86](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.86)

rajaścaiva tu rājaśca svarṇapādastathaiva ca /  
puṣṭirvidhiśca vai devā daśaite rohitāḥ smṛtāḥ //

### [3.1.87](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.87)

tuṣtādyāstu ye devāstraya striṃśatprakīrtitāḥ /  
te vai sumanaso vedyānnibodhata sukarmaṇaḥ //

### [3.1.88](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.88)

suparvā vṛṣabhaḥ pṛṣṭā kapidyumnavipaścitaḥ /  
vikramaśca kramaścaiva vibhṛtaḥ kānta eva ca //

### [3.1.89](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.89)

ete devāḥ sukarmāṇaḥ sutarāṃśca nibodhata /  
varṣo divyastathāñjiṣṭho varcasvī dyutimānkaviḥ //

### [3.1.90](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.90)

śubho haviḥ kṛtaprāptirvyāpṛto daśamastathā /  
sutārā nāmatastvete devā vai saṃprakīrtitāḥ //

### [3.1.91](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.91)

teṣāmindrastu vijñeyo ṛtadhāmā mahāyaśāḥ /  
dyutirvasiṣṭhaputrastu ātreyaḥ sutapāstathā //

### [3.1.92](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.92)

tapomūrtistvāṅgirasastapasvī kāśyapastathā /  
tapodhanaśca paulastyaḥ paulahaśca taporatiḥ //

### [3.1.93](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.93)

bhārgavaḥ saptamasteṣāṃ vijñeyastu tapodhṛtiḥ /  
ete saptarṣayaḥ siddhā antye sāvarṇikeṃ'tare //

### [3.1.94](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.94)

devavānupadevaśca devaśreṣṭho vidūrathaḥ /  
mitravān mitraseno 'tha citraseno hyamitrahā //

### [3.1.95](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.95)

mitrabāhuḥ suvarcāśca dvādaśasya manoḥ sutāḥ /  
trayodaśetu paryāye bhāvye raucyentare punaḥ //

### [3.1.96](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.96)

traya eva gaṇāḥ proktā devānāṃ tu svayaṃbhuvā /  
brahmaṇo mānasāḥ putrāste hi sarve mahātmanaḥ //

### [3.1.97](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.97)

sutrāmāṇaḥ sudharmāṇaḥ sukarmāṇaśca te trayaḥ /  
tridaśānāṃ gaṇāḥ proktā bhaviṣyāḥ somapāyinām //

### [3.1.98](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.98)

trayastriśaddevatā yāḥ pṛthagijyāstu yājñikaiḥ /  
ājyena pṛṣadājyena grahaśreṣṭena caiva ha //

### [3.1.99](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.99)

ye vai devāstrayastriṃśatpṛthaktvena nibodhata /  
sutrāmāṇaḥ prayājyāstu ājyāśā ye tu sāṃpratam //

### [3.1.100](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.100)

sukarmāṇo 'nuyājyākhyāḥ pṛṣadājyāśinastu ye /  
upayājyāḥ sudharmāṇa iti devāḥ prakīrttitāḥ //

### [3.1.101](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.101)

divaspatirmahāsatvasteṣāmindro bhaviṣyati /  
pulahātmajaputrāste vijñeyāstu ruceḥ sutāḥ //

### [3.1.102](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.102)

aṅgirāścaiva dhṛtimān paulastyo 'pyavyayastu saḥ /  
paulahastattvadarśī cha bhārgavaśca nirupsukaḥ //

### [3.1.103](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.103)

niṣprakaṃpyastathātreyo nirmohaḥ kāśyapastathā /  
sutapāścaiva vāsiṣṭhaḥ saptaite tu trayodaśa //

### [3.1.104](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.104)

citraseno vicitraśca nayo dharmo dhṛto bhavaḥ /  
anekaḥ kṣatraviddhaśca suraso nirbhayo daśa //

### [3.1.105](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.105)

raucyasyaite manoḥ putrā hyantare tu trayodaśe /  
caturdaśe tu paryāye bhautyasyāpyantare manoḥ //

### [3.1.106](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.106)

devatānāṃ gaṇāḥ pañca proktā ye tu bhaviṣyati /  
cākṣuṣāśca pavitrāśca kaniṣṭhā bhrājitāstathā //

### [3.1.107](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.107)

vācāvṛddhāśca ityete pañca devagaṇāḥ smṛtāḥ /  
niṣādādyāḥ svarāḥ sapta sapta tānviddhi cākṣuṣān //

### [3.1.108](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.108)

bṛhadādyāni sāmāni kaniṣṭhānsapta tānviduḥ /  
sapta lokāḥ pavitrāste bhrājitāḥ saptasiṃdhavaḥ //

### [3.1.109](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.109)

vācāvṛddhānṛṣīnviddhi manoḥ svāyabhuvasya ye /  
sarve manvantaredrāśca vijñeyāstulyalakṣaṇāḥ //

### [3.1.110](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.110)

tejasā tapasā vuddhyā balaśrutaparākramaiḥ /  
trailokye yāni sattvāni gatimanti dhruvāṇi ca //

### [3.1.111](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.111)

sarvaśaḥ sarvairguṇaistāni indrāste 'bhibhavanti vai /  
bhūtāpavādino hṛṣṭā madhyasthā bhūtavādinaḥ //

### [3.1.112](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.112)

bhūtābhavādinaḥ śaktāstrayo vedāḥ pravādinām /  
agnīdhraḥ kāśyapaścaiva paulastyo māgadhaśca yaḥ //

### [3.1.113](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.113)

bhārgavo hyagnivāhuśca śucirāṅgirasastathā /  
śukraścaiva tu vāsiṣṭhaḥ paulaho mukta eva ca //

### [3.1.114](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.114)

ātreyaḥ śvājitaḥ prokto manuputrānataḥ śṛṇu /  
ururguruśca gaṃbhīro buddhaḥ śuddhaḥ śuciḥ kṛtī //

### [3.1.115](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.115)

ūrjasvī subalaścaiva bhautyasyaite manoḥ sutāḥ /  
sāvarṇā manavo hyete catvāro brahmaṇaḥ sutāḥ //

### [3.1.116](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.116)

eko vaivasvataścaiva sāvarṇo manurucyate /  
raucyo bhautyaśca yau tau tu matau paulahabhārgavau /  
bhautyasyaivādhipatye tu tūrṇaṃ kalpastu pūryate //

### [3.1.117](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.117)

sūta uvāca  
niḥśeṣeṣu tu sarveṣu tadā manvantareṣviha //

### [3.1.118](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.118)

ante 'nekayuge tasminkṣīṇe saṃhāra ucyate /  
saptaite bhārgavā devā ante manvantare tadā //

### [3.1.119](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.119)

bhuktvā trailokyama dhyasthā yugākhyā hyekasaptatīḥ /  
pitṛbhirmanubhiḥ sārddhaṃ kṣīṇe manvantare tadā //

### [3.1.120](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.120)

anādhāramidaṃ sarvaṃ trailokyaṃ vai bhaviṣyati /  
tataḥ sthānā ni śubhrāṇi sthānināṃ tāni vai tadā //

### [3.1.121](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.121)

prabhraśayante vimuktāni tārā ṛkṣagrahaistathā /  
tatasteṣu vyatīteṣu trailokyasyeśvareṣviha //

### [3.1.122](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.122)

saṃprapteṣu maharlokaṃ yasmiṃste kalpavāsinaḥ /  
ajitādyā gaṇā yatra āyuṣmantaścaturdaśa //

### [3.1.123](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.123)

manvantareṣu sarveṣu devāste vai caturddaśa /  
saśarīrāśca śrūyante janaloke sahānugāḥ //

### [3.1.124](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.124)

evaṃ deveṣvatīteṣu maharlokājjanaṃ prati /  
bhūtādiṣvavaśiṣṭeṣu sthāvarāṃ teṣu teṣu vai //

### [3.1.125](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.125)

śūnyeṣu lokasthāneṣu mahānteṣu bhuvādiṣu /  
deveṣu ca gateṣvūrddhvaṃ sāyujyaṃ kalpavāsinām //

### [3.1.126](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.126)

saṃhṛtya tāstato brahmā devarṣipitṛdānavān /  
saṃsthāpayati vai sargamahardṛṣṭvā yugakṣaye //

### [3.1.127](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.127)

caturyugasahasrāntamaharyadbrahmaṇo viduḥ /  
rātriṃ yugasahasrāntāṃ te 'horātravido janāḥ //

### [3.1.128](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.128)

naimittikaḥ prākṛtiko yaścaivātyantikor'thataḥ /  
trividhiḥ sarvabhūtānāmityeṣa pratisaṃcaraḥ //

### [3.1.129](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.129)

brāhmo naimittikastasya kalpadāhaḥ prasaṃyamaḥ /  
pratisarge tu bhūtānāṃ prākṛtaḥ karaṇakṣayaḥ //

### [3.1.130](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.130)

jñānāccātyantikaḥ proktaḥ kāraṇānāmasaṃbhavaḥ /  
tataḥ saṃhṛtya tānbrahmā devāṃstrailokyavāsinaḥ //

### [3.1.131](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.131)

praharati prakurute sargasya pralayaṃ punaḥ /  
suṣupsurbhagavānbrahmā prajāḥ saṃharate tadā //

### [3.1.132](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.132)

tato yugasahasrānte saṃprāpte ca yugakṣaye /  
tatrātmasthāḥ prajāḥ kartuṃ prapede sa prajāpatiḥ //

### [3.1.133](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.133)

tadā bhavatyanāvṛṣṭiḥ saṃtatā śatavārṣikī /  
tayā yānyalpasārāṇi sattvāni vṛthivītale //

### [3.1.134](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.134)

tānyevātra pralīyante bhūmitvamupayānti ca /  
saptaraśmiratho bhūtvā udattiṣṭhadvibhāvasuḥ //

### [3.1.135](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.135)

asahyaraśmirbhagavānpibatyaṃbho ganastibhiḥ /  
harītāraśmayastasyadīpyamānāstu saptatiḥ //

### [3.1.136](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.136)

bhūya eva vivarttante vyāpnuvantoṃbaraṃ śanaiḥ /  
bhaumaṃ kāṣṭhendhanaṃ tejo bhṛśamadbhistu dīpyate //

### [3.1.137](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.137)

tasmādudakabhṛtsūryastapatīti hi kathyate /  
nāvṛṣṭyā tapate sūryyo nāvṛṣṭyā pariṣicyate //

### [3.1.138](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.138)

nāvṛṣṭyā pariviśyeta vāriṇā dīpyate raviḥ /  
tasmādapaḥ pibanyo vai dīpyate raviraṃbare //

### [3.1.139](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.139)

tasya te raśmayaḥ sapta pibantyaṃbho mahārṇavāt /  
tenāhāreṇa saṃdīptāḥ sūryāḥ sapta bhavantyuta //

### [3.1.140](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.140)

tataste raśmayaḥ sapta sūryabhūtāścaturddiśam /  
caturlokamimaṃ sarvaṃ dahanti śikhinastadā //

### [3.1.141](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.141)

prāpnuvanti ca tābhistu hyūrddhvaṃ cādhaśca raśmibhiḥ /  
dīpyante bhāskarāḥ sapta yugāntāgnipratāpinaḥ //

### [3.1.142](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.142)

te vāriṇā pradīptāśca bahusāhasraraśmayaḥ /  
svaṃ samāvṛtya tiṣṭhanti nirdahanto vasuṃdharām //

### [3.1.143](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.143)

tatasteṣāṃ pratāpena dahyamānā vasuṃdharā /  
sādrinadyarṇavā pṛthvī nisnehā samapadyata //

### [3.1.144](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.144)

dīptābhiḥ saṃtatābhiśca citrābhiśca samantataḥ /  
adhaścordhvaṃ ca tiryak ca saṃrūddhā sūryaraśmibhiḥ //

### [3.1.145](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.145)

sūryāgnīnāṃ pravṛddhānāṃ saṃsṛṣṭānāṃ parasparam /  
ekatvamupayātānāmekajvālā bhavatyuta //

### [3.1.146](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.146)

sarvalokapraṇāśaśca so 'gnirbhūtvānumaṇḍalī /  
caturlokamidaṃ sarvaṃ nirdahatyāśu tejasā //

### [3.1.147](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.147)

tataḥ pralīne sarvasmiñjaṅgame sthāvare tathā /  
nirvṛkṣā nistṛṇā bhūmiḥ kūrmapṛṣṭhasamā bhavet //

### [3.1.148](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.148)

aṃbarīṣamivābhāti sarvamapyakhilaṃ jagat /  
sarvameva tadarcirbhiḥ pūrṇaṃ jājvalyate ghanaḥ //

### [3.1.149](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.149)

bhūtale yāni sattvāni mahodadhigatāni ca /  
tatastāni pralīyante bhūmitvamupayānti ca //

### [3.1.150](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.150)

dvīpāśca parvatāścaiva varṣāṇyatha mahodadhiḥ /  
sarvaṃ tadbhasmasāccakre sarvātmā pāvakastu saḥ //

### [3.1.151](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.151)

samudrebhyo nadībhyaśca pātālebhyaśca sarvaśaḥ /  
pibatyapaḥ samiddho 'gniḥ pṛthivīmāśrito jvalan //

### [3.1.152](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.152)

tataḥ saṃvarddhitaḥ śailānati kramya grahāṃstathā /  
lokānsaṃharate dīpto ghoraḥ saṃvarttako 'nalaḥ //

### [3.1.153](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.153)

tataḥ sa pṛthivīṃ bhittvā rasātalamaśoṣyat /  
nirdahyānte tu pātālaṃ vāyulokamathādahat //

### [3.1.154](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.154)

adhastātpṛthivīṃ dagdhvā tūrddhvaṃ sa dahato divam /  
yojanānāṃ sahasrāṇi prayutānyarbudāni ca //

### [3.1.155](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.155)

udatiṣṭhañśikhāstasya bahvyaḥ saṃvarttakasya tu /  
gandharvāṃśca piśācāṃśca samahoragarākṣasān //

### [3.1.156](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.156)

tadā dahati saṃdīpto golakaṃ caiva sarvaśaḥ /  
bhūrlokaṃ ca bhuvarllokaṃ svarlokaṃ ca mahastathā //

### [3.1.157](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.157)

ghoro dahati kālāgnirevaṃ lokacatuṣṭayam /  
vyāpteṣu teṣu lokeṣu tiryagūrddhvamathāgninā //

### [3.1.158](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.158)

tattejaḥ samanuprāpya kṛtsnaṃ jagadidaṃ śanaiḥ /  
ayoguḍanibhaṃ sarvaṃ tadā hyevaṃ prakāśate //

### [3.1.159](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.159)

tato gajakulākārāstaḍidbhiḥ samalaṅkṛtāḥ /  
uttiṣṭhanti tadā ghorā vyomni saṃvartakā ghanāḥ //

### [3.1.160](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.160)

kecinnīlotpalaśyāmāḥ kecitkumudasannibhāḥ /  
kecidvaiḍūryasaṃkāśā indranīlanibhāḥ pare //

### [3.1.161](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.161)

śaṅkhakundanibhāścānye jātyañjananibhāstathā /  
dhūmravarṇā ghanāḥ kecitkecitpītāḥpayodharāḥ //

### [3.1.162](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.162)

kecidrāsabhavarṇābhā lākṣārasanibhāstathā /  
manaśilābhāstvapare kapotābhāstathāṃbudāḥ //

### [3.1.163](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.163)

indragopanibhāḥ keciddharitālanibhāstathā /  
cāṣapatranibhāḥ keciduttiṣṭhanti ghanā divi //

### [3.1.164](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.164)

kecitpuravarākārāḥ kecidgajakulopamāḥ /  
kecitparvatasaṃkāśāḥ kecitsthalanibhā ghanāḥ //

### [3.1.165](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.165)

krīḍāgāranibhāḥ kecitkecinmīnakulopamāḥ /  
bahurūpā ghorarūpā ghorasvaraninādinaḥ //

### [3.1.166](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.166)

tadā jaladharāḥ sarve pūrayanti nabhastalam /  
tataste jaladā ghorarāviṇo bhāskarātmakāḥ //

### [3.1.167](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.167)

saptadhā saṃvṛtātmānastamagniṃ śamayantyuta /  
tataste jaladā varṣaṃ muñcanti ca mahaughavat //

### [3.1.168](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.168)

sughoramaśivaṃ sarvaṃ nāśayanti ca pāvakam /  
pravṛṣṭaiśca tathātyarthaṃ vāriṇā pūryate jagat //

### [3.1.169](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.169)

adbhistejobhibhūtaṃ ca tadāgniḥ praviśatyapaḥ /  
naṣṭe cāgnau varṣagate payodāḥ pāvakodbhavāḥ //

### [3.1.170](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.170)

plāvayanto jagatsarvaṃ bṛhajjalaparisravaiḥ /  
dhārābhiḥ pūrayantīmaṃ codyamānāḥ svayaṃbhuvā //

### [3.1.171](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.171)

anye tu salilaughaistu velāmabhibhavantyapi /  
sādridvīpāntaraṃ pītaṃ jalamanneṣu tiṣṭhati //

### [3.1.172](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.172)

punaḥ patati bhūmau tatpayodhastānnabhastale /  
saṃveṣṭayati ghorātmā divi vāyuḥ samatataḥ //

### [3.1.173](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.173)

tasminnekārmave ghore naṣṭe sthāvārajaṅgame /  
pūrme yugasahasre vai niḥśeṣaḥ kalpa ucyate //

### [3.1.174](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.174)

athāṃbhasa''vṛte loke prāhurekārmavaṃ budhāḥ /  
atha bhūmirjalaṃ khaṃ ca vāyuścaikārmave tadā //

### [3.1.175](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.175)

naṣṭe 'nale 'ndhabhūte tu prājñāyata na kiñcana /  
pārthivāstvatha sāmudrā āpo daivyāśca sarvaśaḥ //

### [3.1.176](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.176)

asarantyo vrajantyaikyaṃ salilākhyāṃ bhajantyuta /  
āgatāgatike caiva tadā tatsalilaṃ smṛtam //

### [3.1.177](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.177)

pracchādyati mahīmetāmarṇavākhyaṃ tu tajjalam /  
ābhāti yasmāttadbhābhirbhāśabdo vyāptidīptiṣu //

### [3.1.178](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.178)

bhasma sarvamanuprāpya tasmādaṃbho nirucyate /  
nānātve caiva śīghre ca dhāturvai ara ucyate //

### [3.1.179](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.179)

ekārmave tadā hyo vai na śīghrastena tā narāḥ /  
tasminyugasahasrānte divase brahmaṇo gate //

### [3.1.180](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.180)

tāvantaṃ kālamevaṃ tu bhavatyekārmavaṃ jagat /  
tadā tu sarve vyāpārā nivarttante prajāpateḥ //

### [3.1.181](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.181)

ekamekārṇave tasminnaṣṭe sthāvarajaṅgame /  
tadā sa bhavati brahmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt //

### [3.1.182](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.182)

sahasraśīrṣā sumanāḥ sahasrapātsahasracakṣurvadanaḥ sahasravāk /  
sahasrabāhuḥ prathamaḥ prajāpatistrayī mayo yaḥ puruṣo nirucyate //

### [3.1.183](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.183)

ādityavarmā bhuvanasya goptā apūrva ekaḥ prathamasturāṣāṭ /  
hiraṇyagarbhaḥ puruṣo mahānvai saṃpaṭhyate vai rajasaḥ parastāt //

### [3.1.184](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.184)

caturyugasahasrānte sarvataḥ salilāplute /  
suṣupsuraprakāśepsuḥ sa rātriṃ kurute prabhuḥ //

### [3.1.185](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.185)

caturvidhā yadā śete prajāḥ sarvā layaṃ gatāḥ /  
paśyanti taṃ mahātmānaṃ kālaṃ sapta maharṣayaḥ //  
janalokaṃ vivarttāste tapasā labdhacakṣuṣaḥ //

### [3.1.186](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.186)

bhṛgvādayo mahātmānaḥ pūrve vyākhyātalakṣaṇāḥ //

### [3.1.187](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.187)

satyādīnsaptalokānvai te hi paśyanti cakṣuṣā /  
brahmāṇaṃ te tu paśyanti sadā brāhmīṣu rātriṣu //

### [3.1.188](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.188)

saptarṣayaḥ prapaśyanti svapnaṃ kālaṃ svarātriṣu /  
kalpānāṃ parameṣṭi tvāttasmādādyaḥ sa paṭhyate //

### [3.1.189](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.189)

sa sraṣṭā sarvabhūtānāṃ kalpādiṣu punaḥ punaḥ /  
evameśāyitvā tu hyātmanyeva prajāpatiḥ //

### [3.1.190](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.190)

athātmani mahātejāḥ sarvamādāya sarvakṛt /  
tataḥ sa vasate rātriṃ tamasyekārṇave jale //

### [3.1.191](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.191)

tato rātrikṣaye prāpte prati buddhaḥ prajāpatiḥ /  
manaḥ sisṛkṣayā yuktaḥ sargāya nidadhe punaḥ //

### [3.1.192](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.192)

evaṃ sa loke nirvṛtta upaśānte prajāpatau /  
brāhme naimittike tasminkalpite vai prasaṃyame //

### [3.1.193](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.193)

dehairviyogaḥ sattvānāṃ tasminvai kṛtsnaśaḥ smṛtaḥ /  
tato dhagdheṣu bhūteṣu sarveṣvādityaraśimabhiḥ //

### [3.1.194](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.194)

devarṣimanuvaryeṣu tasminnaṃbuplave tadā /  
gandharvādīni sattvāni piśāyāntāni sarvaśaḥ //

### [3.1.195](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.195)

kalpādāvaprataptāni janamevāśrayanti vai /  
tiryagyonīni narake yāni yāni gatānyapi //

### [3.1.196](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.196)

tadā tānyāpi dagdhāni dhūtapāpāni sarvaśaḥ /  
jale tānyupapadyante yāvatsaṃplavate jagat //

### [3.1.197](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.197)

vyuṣṭāyāṃ ca racanyāṃ tu brahmaṇo 'vyaktayonitaḥ /  
jāyante hi punastāni sarvabhūtāni kṛtasnaśaḥ //

### [3.1.198](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.198)

ṛṣayo manavo devāḥ prajāḥ sarvāścaturvidhāḥ /  
teṣāmapi ca siddhānāṃ nidhanotpattirucyate //

### [3.1.199](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.199)

yathāsūryasya loke 'sminnudayāstamane smṛte /  
tathā janmanirodhaśca bhūtānāmiha dṛśyate //

### [3.1.200](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1.200)

ābhūtasaṃplavāttasmādbhavaḥ saṃsāra ucyate /  
yathā sarvāṇi bhūtānāṃ jāyante varṣaṇeṣviha //

_First 200 of 245 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1)_

## Linked texts (4)

- [Vāyupurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.38.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Kūrmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.43.15) — Vyāsa, Sanskrit
- [Viṣṇupurāṇa (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.purana.visnu*vulgate.3.2.15) — Sanskrit
- [Brahmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahma.232.33) — Vyāsa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.1) · Pramāṇa
