<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Brahmanda Purana](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda) › 3.7

# Brahmanda Purana 3.7

Brahmāṇḍapurāṇa 3.7

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [3.7.79](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.79) — 1 part

### [3.7.1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.1)

indra uvāca  
bhagavansarvamākhyātaṃ hiṃsādyasya tu lakṣaṇam /  
steyasya lakṣaṇaṃ kiṃ vā tanme vistarato vada //

### [3.7.2](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.2)

bṛhaspatiruvāca  
pāpānāmadhikaṃ pāpaṃ hananaṃ jīvajātinām /  
etasmādadhikaṃ pāpaṃ viśvaste śaraṇaṃ gate //

### [3.7.3](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.3)

viśvasya hatvā pāpiṣṭhaṃ śūdraṃ vāpyantyajātijam /  
brahmahatyādhikaṃ pāpaṃ tasmānnāstyasya niṣkṛtiḥ //

### [3.7.4](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.4)

brahmajñasya daridrasya kṛcchrārjitadhanasya ca /  
bahuputrakalatrasya tena jīvitumicchataḥ /  
taddravyasteyadoṣasya prāyaścittaṃ na vidyate //

### [3.7.5](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.5)

viśvastadravyaharaṇaṃ tasyāpyadhikamucyate /  
viśvaste vāpyaviśvaste na daridradhanaṃ haret //

### [3.7.6](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.6)

tato devadvijātīnāṃ hemaratnāpahārakam /  
yo hanyādavicāreṇa so 'śvamedhaphalaṃ labhet //

### [3.7.7](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.7)

gurudevadvijasuhṛtputrasvātmasukheṣu ca /  
steyādadhaḥkrameṇaiva daśottaraguṇaṃ tvagham //

### [3.7.8](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.8)

antyajātpādajādvaiśyātkṣatriyādbrāhmaṇādapi /  
daśottaraguṇaiḥ pāpairlipyate dhanahārakaḥ //

### [3.7.9](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.9)

atraivodāharantīmamitihāsaṃ purātanam /  
rahasyātirahasyaṃ ca sarvapāpapraṇāśanam //

### [3.7.10](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.10)

purā kāñcīpure jāto vajrākhyo nāma corakaḥ /  
tasminpuravare ramye sarvaiśvaryasamanvitāḥ /  
sarve nīrogiṇo dāntāḥ sukhino dayayāñcitāḥ //

### [3.7.11](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.11)

sarvaiśvaryasamṛddhe 'sminnagare sa tu taskaraḥ /  
stokāstokakrameṇaiva bahudravyamapāharat //

### [3.7.12](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.12)

tadaraṇye 'vaṭaṃ kṛtvā sthāpayāmāsa lobhataḥ /  
tadgopanaṃ niśārdhāyāṃ tasmindūraṃ gate sati //

### [3.7.13](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.13)

kirātaḥ kaścidāgatya taṃ dṛṣṭvā tu daśāṃśataḥ /  
jahārāviditastena kāṣṭhabhāraṃ vahanyayau //

### [3.7.14](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.14)

so 'pi tacchilayācchādya mṛdbhirāpūryayatnataḥ /  
punaśca tatpuraṃ prāyādvajro 'pi dhanatṛṣmayā //

### [3.7.15](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.15)

evaṃ bahudhanaṃ tdṛtvā niścikṣepa mahītale /  
kirāto 'pi gṛhaṃ prāpya babhāṣe muditaḥ priyām //

### [3.7.16](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.16)

mayā kāṣṭhaṃ samāhartuṃ gacchatā pathi nirjane /  
labdhaṃ dhanamidaṃ bhīru samādhatsva dhanārthini //

### [3.7.17](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.17)

tacchrutvā tatsamādāya nidhāyābhyantare tataḥ /  
cintayantī tato vākyamidaṃ svapatimabravīt //

### [3.7.18](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.18)

nityaṃ saṃcarate vipro māmakānāṃ gṛheṣu yaḥ /  
māṃ vilokyaivamacirādbahubhāgyavatī bhavet //

### [3.7.19](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.19)

cāturvarṇyāsu narīṣu stheyaṃ cedrājavallabhā /  
kiṃ tu bhille kirāte ca śailūṣe cāntyajātije /  
lakṣmīrna tiṣṭhati ciraṃ śāpādvalmīkajanmanaḥ //

### [3.7.20](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.20)

tathāpi bahubhāgyānāṃ puṇyānāmapi pātriṇe /  
dṛṣṭapūrvaṃ tu tadvākyaṃ na kadācidvṛthā bhavet //

### [3.7.21](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.21)

atha vātmaprayāsena kṛcchrādyallabhyate dhanam /  
tadeva tiṣṭhati cirādanyadgacchati kālataḥ //

### [3.7.22](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.22)

svayamāgatavittaṃ tu dharmārthairviniyojayet /  
kuruṣvaitena tasmāttvaṃ vāpīkūpādikāñchubhān //

### [3.7.23](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.23)

iti tadvacanaṃ śrutvā bhāvibhāgyaprabodhitam /  
bahūdakasamaṃ deśaṃ tatra tatra vyalokayat //

### [3.7.24](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.24)

nirmame 'tha mahendrasya digbhāge vimalodakam /  
subahudravyasaṃ sādhyaṃ taṭākaṃ cākṣayodakam //

### [3.7.25](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.25)

datteṣu karmakāribhyo nikhileṣu dhaneṣu ca /  
asaṃbūrṇaṃ tu tatkarma dṛṣṭvā cintākulo 'bhavat //

### [3.7.26](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.26)

taṃ cora vajranāmānamajñāto 'nucarāmyaham /  
tenaiva bahudhā kṣiptaṃ dhanaṃ bhūri mahītale //

### [3.7.27](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.27)

stokaṃstokaṃ hariṣyāmi tatratatra dhanaṃ bahu /  
iti niścitya manasā tenājñātastamanvagāt //

### [3.7.28](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.28)

tathaivātdṛtya taddravyaṃ tena setumapūrayat /  
madhye jalāvṛtastena prāsādaścāpi śārṅgiṇaḥ //

### [3.7.29](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.29)

tattaṭākamabhūddivyamaśoṣitajalaṃ mahat /  
setumadhye cakārāsau śaṅkarāyatanaṃ mahat //

### [3.7.30](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.30)

kānanaṃ ca kṣayaṃ nītaṃ bahusattvasamākulam /  
tenāgryāṇi mahārhāṇi kṣetrāṇyapi cakāra saḥ //

### [3.7.31](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.31)

devatābhyo dvijebhyaśca padattāni vibhajya vai /  
brāhmaṇāṃśca samāmantrya devavrātamukhānbahūn //

### [3.7.32](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.32)

saṃtoṣya hemavastrādyairidaṃ vacanamabravīt /  
kva cāhaṃ vīradattākhyaḥ kirātaḥ kāṣṭhavikrayī //

### [3.7.33](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.33)

kva vā mahāsetubandhaḥ kva devālayakalpanā /  
kva vā kṣetrāṇi kḷptāni brāhmaṇāyatanāni ca //

### [3.7.34](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.34)

kṛpayaiva kṛtaṃ sarvaṃ bhavatāṃ bhūsurottamāḥ /  
pratigṛhya tathaivaitaddevavrātamukhā dvijāḥ //

### [3.7.35](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.35)

dvijavarmeti nāmāsmai tasyai śīlavatīti ca /  
cakruḥ saṃtuṣṭamanaso mahātmāno mahaujasaḥ //

### [3.7.36](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.36)

teṣāṃ saṃrakṣaṇārthāya bandhumiḥ sahito vaśī /  
tatraiva vasatiṃ cakre mudito bhāryayā saha //

### [3.7.37](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.37)

purohitābhidhānena devarātapurantviti /  
nāma cakre purasyāsya toṣa yannakhilāndvijān //

### [3.7.38](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.38)

tataḥ kālavaśaṃ prāpto dvijavarmā mṛtastadā /  
yamasya brahmaṇo viṣṇordūtā rudrasya cāgatāḥ //

### [3.7.39](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.39)

anyo 'nyamabhavatteṣāṃ yuddhaṃ devāsuropamam /  
atrāntare samāgatya nārado munirabravīt //

### [3.7.40](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.40)

mā kurvantu mitho yuddhaṃ śṛṇvantu vacanaṃ mama /  
ayaṃ kirātaścairyeṇa setubandhaṃ purākarot //

### [3.7.41](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.41)

vāyubhūtascaredeko yāvaddravyavato mṛtiḥ /  
sa bahubhyo hareddravyaṃ teṣāṃ yāvattathā mṛtiḥ //

### [3.7.42](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.42)

gateṣvakhiladūteṣu śrutvā nāradabhāṣitam /  
cacāra dvādaśābdaṃ tu vāyubhūtoṃ'tarikṣagaḥ //

### [3.7.43](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.43)

bhāryāṃ tasyāha sa munistava doṣo na kiñcana /  
tvayā kṛtena puṇyena brahmalokamito vraja //

### [3.7.44](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.44)

vāyubhūtaṃ patiṃ dṛṣṭvā necchati brahmamandiram /  
nirvedaṃ paramāpannā munimevamabhāṣata //

### [3.7.45](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.45)

vinā patimahaṃ tena na gaccheyaṃ pitāmaham /  
hahaivāste patiryāvatsvadehaṃ labhate tathā //

### [3.7.46](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.46)

tatastu yā gatistasya tāmevānucarāmyaham /  
parihāro 'thavā kiṃ tu mayā kāryastu tena vā //

### [3.7.47](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.47)

iti tasyā vacaḥ śrutvā prītaḥ prāha tapodhanaḥ /  
bhogātmakaṃ śarīraṃ tu karma kāryakaraṃ tava //

### [3.7.48](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.48)

mama prabhāvādbhavitā parihāraṃ vadāmi te /  
nirāhāro mahātīrthesnātvā nityaṃ hi sāṃbikam //

### [3.7.49](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.49)

pūjayitvā śivaṃ bhaktyā kandamūlaphalāśanaḥ /  
dhyātvā hṛdi maheśānaṃ śatarudramanuṃ japet //

### [3.7.50](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.50)

brahmahā mucyate pāpairaṣṭottarasahasrataḥ /  
pāpairanyaiśca sakalairmucyate nātra saṃśayaḥ //

### [3.7.51](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.51)

ityādiśya dadau tasyai rudrādhyāyaṃ tapodhanaḥ /  
anugṛhyeti tāṃ nārīṃ tatraivāntarddhimāgamat //

### [3.7.52](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.52)

bhartuḥ priyārthe saṃkalpya jajāpa paramaṃ japam /  
vimuktasteyadoṣeṇa svaśarīramavāpa saḥ //

### [3.7.53](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.53)

tato vajrābhidhaścauraḥ kāladharmamupāgataḥ /  
anye taddravyavanto 'pi kāladharmamupāgatāḥ //

### [3.7.54](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.54)

yamastu tānsamāhūya vākyaṃ caitaduvāca ha //

### [3.7.55](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.55)

bhavadbhistu kṛtaṃ pāpaṃ daivātsukṛtamapyuta /  
kimicchatha phalaṃ bhoktuṃ duṣkṛtasya śubhasya vā //

### [3.7.56](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.56)

iti tasya vacaḥ śrutvā procurvajrādikāstataḥ /  
sukṛtasya phalaṃ tvādau paścātpāpasya bhujyate //

### [3.7.57](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.57)

punarāha yamo yūyaṃ putramitra kalatrakaiḥ /  
etasyaiva balātsarve tridivaṃ gacchata drutam //

### [3.7.58](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.58)

te 'dhiruhya vimānāgryaṃ dvijavarmāṇamāśritāḥ /  
yathocitaphalopetāstridivaṃ jagmurañjasā //

### [3.7.59](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.59)

dvijavarmākhilāṃllokānatītya pramadāsakhaḥ /  
gāṇapatyamanuprāpya kailāse 'dyāpi modate //

### [3.7.60](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.60)

indra uvāca  
tāratamyavibhāgaṃ ca kathaya tvaṃ mahāmate /  
setubandhādikānāṃ ca puṇyānāṃ puṇyavardhanam //

### [3.7.61](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.61)

bṛhaspatiruvāca  
puṇyasyārddhaphalaṃ prāpya dvijavarmā mahāyaśāḥ /  
vajraḥ prāpya tadardhaṃ tu tadardhena yutāḥ pare //

### [3.7.62](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.62)

manovākkāyaceṣṭābhiścaturdhākriyate kṛtiḥ /  
vinaśyettena tenaiva kṛtaistatparihārakaiḥ //

### [3.7.63](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.63)

indra uvāca  
āsavasya tu kiṃ rūpaṃ ko doṣaḥ kaścavā guṇaḥ /  
annaṃ doṣakaraṃ kiṃ tu tanme vistarato vada //

### [3.7.64](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.64)

bṛhaspatiruvāca  
paiṣṭikaṃ tālajaṃ kairaṃ mādhūkaṃ guḍasaṃbhavam /  
kramānnyūnataraṃ pāpaṃ tadarddhārddhārddhatastathā //

### [3.7.65](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.65)

kṣatriyāditrivarṇānāmāsavaṃ peyamucyate /  
strīṇāmapi tṛtīyādi peyaṃ syādbrāhmaṇīṃ vinā //

### [3.7.66](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.66)

patihīnā ca kanyā ca tyajedṛtumatī tathā /  
abhartṛsannidhau nārī madyaṃ pibati lolupā //

### [3.7.67](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.67)

unmādinīti sākhyātā tāṃ tyajedantyajāmiva //

### [3.7.68](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.68)

daśāṣṭaṣaṭcatasrastu dvijātīnāmayaṃ bhavet /  
strīṇāṃ madyaṃ tadarddhaṃ syātpādaṃ syādbhartṛsaṅgame //

### [3.7.69](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.69)

madyaṃ pītvā dvijo mohātkṛcchracāndrāyamaṃ caret /  
japeccāyutagāyatrīṃ jātavedasameva vā //

### [3.7.70](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.70)

ambikā hṛdayaṃ vāpi japecchuddho bhavennaraḥ /  
kṣatriyo 'pi trivarṇānāṃ dvijādardhor'dhataḥ kramāt //

### [3.7.71](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.71)

strīṇāmardhārdhakḷptiḥ syātkārayedvā dvijairapi /  
antarjale sahasraṃ vā japecchuddhimavāpnuyāt //

### [3.7.72](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.72)

lakṣmīḥ sarasvatī gaurī caṇḍikā tripurāṃbikā /  
bhairavo bhairavī kālī mahāśāstrī ca mātaraḥ //

### [3.7.73](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.73)

anyāśca śaktayastāsāṃ pūjane madhu śasyate /  
brāhmaṇastu vinā tena yajedvedāṅgapāragaḥ //

### [3.7.74](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.74)

tanniveditamaśnantastadananyāstadātmakāḥ /  
tāsāṃ pravāhā gacchanti nirlepāste parāṃ gatim //

### [3.7.75](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.75)

kṛtasyākhilapāpasya jñānato 'jñānato 'pi vā /  
prāyaścittamidaṃ proktaṃ parāśakteḥ padasmṛtiḥ //

### [3.7.76](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.76)

anabhyarcya parāṃ śaktiṃ pibenmadyaṃ tu yo 'dhamaḥ /  
raurave narake 'bdaṃ tu nivasedbrindusaṃkhyayā //

### [3.7.77](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.77)

bhogecchayā tu yo madyaṃ pibetsa mānuṣādhamaḥ /  
prāyaścitaṃ na caivāsya śilāgnipatanādṛte //

### [3.7.78](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.78)

dvijo mohānna tu pibetsnehādvā kāmato 'pi vā /  
anugrahācca mahatāmanutāpācca karmaṇaḥ //

### [3.7.79](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.79)

arcanācca parāśakteryamaiśca niyamairapi /  
cāndrāyaṇena kṛcchreṇa dinasaṃkhyākṛtena ca /  
śuddhyecca brāhmaṇo doṣāddviguṇādbuddhipūrvataḥ //

### [3.7.79.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7.79.p1)

iti brahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne steyapānakathanaṃ nāma saptamo 'dhyāyaḥ

## Discussed in (1)

- [Purāṇic Encyclopaedia: A Comprehensive Dictionary with Special Reference to the Epic and Purāṇic Literature](https://indike.org/pramana/ins.reference.mani-1975.c8.2743) — Mani 1964, English

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.3.7) · Pramāṇa
