Brahmavaivartapurana 1.28
Brahmavaivartapurāṇa 1.28
- Language
- Sanskrit
1.28.1
nārada uvāca ..
1.28.2
śrutaṃ sarvaṃ jagannātha tvatprasādājjagadguro ..
1.28.3
bhavānbrahmasvarūpaṃ ca vada brahmanirūpaṇam .. 1 ..
1.28.4
prabho kiṃ brahma sākāraṃ kiṃ nirākāramīśvara ..
1.28.5
kiṃ tadviśeṣaṇaṃ kiṃ vā'pyaviśeṣaṇameva ca ..2..
1.28.6
kiṃ vā dṛśyamadṛśyaṃ vā liptaṃ dehiṣu kiṃ na vā ..
1.28.7
kiṃ vā tallakṣaṇaṃ śāstre vede vā kiṃ nirūpitam .. 3 ..
1.28.8
brahmātiriktā prakṛtiḥ kiṃ vā brahmasvarūpiṇī ..
1.28.9
prakṛterlakṣaṇaṃ kiṃ vā sārabhūtaṃ śrutau śrutam..4..
1.28.10
prādhānyaṃ tasya sṛṣṭau ca dvayormadhye varaṃ param ..
1.28.11
vicāryya manasā sarvaṃ sarvajña vada māṃ dhruvam ..5..
1.28.12
nāradasya vacaḥ śrutvā pañcavaktraḥ prahasya ca ..
1.28.13
bhagavānkartumārebhe parabrahmanirūpaṇam .. 6 ..
1.28.14
mahādeva uvāca ..
1.28.15
yadyatpṛṣṭaṃ tvayā vatsa nigūḍhaṃ jñānamuttamam ..
1.28.16
sudurlabhaṃ ca vedeṣu purāṇeṣu ca nārada .. 7 ..
1.28.17
ahaṃ brahmā ca viṣṇuśca śeṣo dharmo mahānvirāṭ..
1.28.18
sarvaṃ nirūpitaṃ brahmannasmābhiḥ śrutibhirmune .. 8 ..
1.28.19
yadviśeṣaṇayuktaṃ ca dṛśyaṃ pratyakṣameva ca ..
1.28.20
tannirūpitamasmābhirvede vedavidāṃvara..9..
1.28.21
vaikuṇṭhe ca purā pṛṣṭe dharmeṇa brahmaṇā tadā ..
1.28.22
yaduvāca hariḥ kiñcinnibodha kathayāmi te ..1.28.10..
1.28.23
sārabhūtaṃ ca tattvānāmajñānāndhakalocanam..
1.28.24
dvaidhabhramatamodhvaṃsa suprakṛṣṭapradīpakam..11..
1.28.25
paramātmasvarūpaṃ ca paraṃ brahma sanātanam..
1.28.26
sarvadehasthitaṃ sākṣisvarūpaṃ dehikarmaṇām..12..
1.28.27
prāṇāḥ pañca svayaṃ viṣṇurmano brahmā prajāpatiḥ ..
1.28.28
sarvajñānasvarūpo'haṃ śaktiḥ prakṛtirīśvarī .. 13 ..
1.28.29
ātmādhīnā vayaṃ sarve sthite tasminvayaṃ sthitāḥ ..
1.28.30
gate gatāśca parame naradevamivānugāḥ .. 14 ..
1.28.31
jīvastatpratibimbaṃ ca sarvabhogī hi karmaṇām ..
1.28.32
yathā'rkacandrayo rbimbaṃ jalapūrṇaghaṭeṣu ca .. 15 ..
1.28.33
bimbaṃ ghaṭeṣu bhagneṣu pralīnaṃ candrasūryyayoḥ ..
1.28.34
tathā layaprasaṃge sa jīvo brahmaṇi līyate .. 16 ..
1.28.35
ekameva paraṃ brahma śeṣe vatsa bhavakṣaye ..
1.28.36
vayaṃ pralīnāstatraiva jagadetaccarācaram .. 17 ..
1.28.37
tacca jyotiḥsvarūpaṃ ca maṇḍalākārameva ca ...
1.28.38
grīṣmamadhyāhnamārttaṇḍakoṭikoṭisamaprabham..18..
1.28.39
ākāśamiva vistīrṇaṃ sarvavyāpakamavyayam..
1.28.40
sukhadṛśyaṃ yathā candrabimbaṃ yogibhireva ca .. 19 ..
1.28.41
vadanti yoginastatra paraṃ brahma sanātanam ..
1.28.42
divāniśaṃ ca dhyāyante satyaṃ tatsarvamaṅgalam .. 1.28.20 ..
1.28.43
nirīhaṃ ca nirākāraṃ paramātmānamīśvaram ..
1.28.44
svecchāmayaṃ svatantraṃ ca sarvakāraṇakāraṇam .. 21 ..
1.28.45
paramānandarūpaṃ ca paramānandakāraṇam ..
1.28.46
paraṃ pradhānaṃ puruṣaṃ nirguṇaṃ prakṛteḥ param ..
1.28.47
tatraiva līnā prakṛtiḥ sarvabījasvarūpiṇī .. 22 ..
1.28.48
yathā'gnau dāhikā śaktiḥ prabhā sūryye yathā mune..
1.28.49
yathā dugdhe ca dhāvalyaṃ jale śaityaṃ yathaiva ca .. 23 ..
1.28.50
yathā śabdaśca gagane yathā gandhaḥ kṣitau sadā ..
1.28.51
tathā hi nirguṇaṃ brahma nirguṇā prakṛtistathā .. 24 ..
1.28.52
sṛṣṭyunmukhena tad brahma cāṃśena puruṣaḥ smṛtaḥ ..
1.28.53
sa eva saguṇo vatsa prākṛto viṣayī smṛtaḥ .. 25 ..
1.28.54
triguṇā sā hi tatraiva parā cchāyāmayī smṛtā..26..
1.28.55
yathā mṛdā kulālaśca ghaṭaṃ kartuṃ kṣamaḥ sadā..
1.28.56
tathā prakṛtyā tadbrahma sṛṣṭiṃ sraṣṭuṃ kṣamo mune..27..
1.28.57
svarṇena kuṇḍalaṃ karttuṃ svarṇakāraḥ kṣamo yathā ..
1.28.58
tathā brahma tayā sārddha sṛṣṭiṃ kartumiheśvaraḥ .. 28 ..
1.28.59
kulālasṛṣṭā na ca mṛnnityā caiva sanātanī ..
1.28.60
na svarṇakārasṛṣṭaṃ tatsvarṇaṃ vā nityameva ca .. 29 ..
1.28.61
nityaṃ tatparamaṃ brahma nityā ca prakṛtiḥ smṛtā ..
1.28.62
dvayoḥ samaṃ ca prādhānyamiti kecidvadanti hi .. 1.28.30 ..
1.28.63
mṛdaṃ svarṇaṃ samāhartuṃ kulālasvarṇakārakau ..
1.28.64
na samarthau ca mṛtsvarṇaṃ tayorāharaṇe kṣamam .. 31 ..
1.28.65
tasmāttatprakṛterbrahma parameva ca nārada ..
1.28.66
iti kecidvadantyevaṃ dvayorvai nityatā dhruvam .. 32 ..
1.28.67
kecidvadanti tadbrahma svayaṃ ca prakṛtiḥ pumān ..
1.28.68
brahmātiriktā prakṛtirvadantīti ca kecana .. 33 ..
1.28.69
tadbrahma paramaṃ dhāma sarvakāraṇakāraṇam ..
1.28.70
tadbrahmalakṣaṇaṃ brahmannidaṃ kiṃcicchrutau śrutam .. 34 ..
1.28.71
brahma cātmā ca sarveṣāṃ nirliptaṃ sākṣirūpi ca ..
1.28.72
sarvavyāpi ca sarvādi lakṣaṇaṃ ca śrutau śrutam..35..
1.28.73
tadbrahmaśaktiḥ prakṛtiḥ sarvabījasvarūpiṇī ..
1.28.74
yatastacchaktimadbrahma cedaṃ prakṛtilakṣaṇam .. 36 ..
1.28.75
tejorūpaṃ ca tadbrahma dhyāyante yoginaḥ sadā ..
1.28.76
vaiṣṇavāstanna manyante madbhaktāḥ sūkṣmabuddhayaḥ .. 37 ..
1.28.77
tattejaḥ kasya nāścaryyaṃ dhyāyante puruṣaṃ vinā ..
1.28.78
kāraṇena vinā kārya kuto vā prabhavedbhuvi .. 38 ..
1.28.79
dhyāyante vaiṣṇavāstasmāttatra rūpaṃ manoharam ..
1.28.80
svecchāmayasya puṃsaśca sākārasyātmanaḥ sadā .. 39 ..
1.28.81
tattejomaṇḍalākāre sūryyakoṭisamaprabhe ..
1.28.82
nityaṃ sthalaṃ ca pracchannaṃ golokābhidhameva ca ..1.28.40..
1.28.83
lakṣakoṭyā yojanānāṃ caturasraṃ manoharam ..
1.28.84
ratnendrasāranirmāṇairgopībhiścāvṛtaṃ sadā ..41..
1.28.85
sudṛśyaṃ vartulākāraṃ yathā candrasya maṇḍalam ..
1.28.86
nānāratnaiśca khacitaṃ nirādhāraṃ tadicchayā .. 42 ..
1.28.87
ūrdhvaṃ ca nityavaikuṇṭhātpañcāśatkoṭiyojanam ..
1.28.88
gogopagopīsaṃyuktaṃ kalpavṛkṣasamanvitam .. 43 ..
1.28.89
kāmadhenubhirākīrṇaṃ rāsamaṇḍalamaṇḍitam ..
1.28.90
vṛndāvanavanācchatraṃ virajāveṣṭitaṃ mune .. 44 ..
1.28.91
śataśṛṅgaṃ śātakumbhaiḥ sudīptaṃ śrīmadīpsitam .. .
lakṣakoṭyā parimitairāśramaiḥ sumanoharaiḥ .. 45 ..
1.28.92
śatamandirasaṃyuktamāśramaṃ sumanoharam ..
1.28.93
prākāraparikhāyuktaṃ pārijātavanānvitam.. .. 46 ..
1.28.94
kaustubhendreṇa maṇinā rājitaṃ paramojjvalam ..
1.28.95
hīrasārasusaṃklṛptasopānaiścātisundaraiḥ .. 47 ..
1.28.96
maṇīndrasāraracitaiḥ kapāṭairdarpaṇānvitaiḥ ..
1.28.97
nānācitravicitrāḍhyairāśramaṃ ca susaṃskṛtam .. 48 ..
1.28.98
ṣoḍaśadvārasaṃyuktaṃ sudīptaṃ ratnadīpakaiḥ ..
1.28.99
ratnasiṃhāsane ramye mahārghamaṇinirmite .. 49 ..
1.28.100
nānācitravicitrāḍhye vasantaṃ varamīśvaram ..
1.28.101
navīnanīradaśyāmaṃ kiśoravayasaṃ śiśum .. 1.28.50 ..
1.28.102
śaranmadhyāhnamārttaṇḍaprabhāmocakalocanam ..
1.28.103
śaratpārvaṇapūrṇenduśubhadīptimadānanam .. 51 ..
1.28.104
koṭikandarpalāvaṇyalīlāninditamanmatham ..
1.28.105
koṭicandraprabhājuṣṭaṃ puṣṭaṃ śrīyuktavigraham ..52..
1.28.106
sasmitaṃ muralīhastaṃ supraśastaṃ sumaṅgalam ..
1.28.107
paramottamapītāṃśukayugena samujjvalam .. 53 ..
1.28.108
candanokṣitasarvāṃgaṃ kaustubhena virājitam ..
1.28.109
ājānu mālatīmālāvanamālāvibhūṣitam .. 54 ..
1.28.110
tribhaṅgabhaṅgyā saṃyuktaṃ maṇimāṇikyabhūṣitam ..
1.28.111
mayūrapucchacūḍaṃ ca sadratnamukuṭojjvalam ..55..
1.28.112
ratnakeyūravalayaratnamañjīrarañjitam ..
1.28.113
ratnakuṇḍalayugmena gaṇḍasthalasuśobhitam .. 56 ..
1.28.114
muktāpaṅktisadṛkṣābhadaśanaṃ sumanoharam ..
1.28.115
pakvabimbādharoṣṭhaṃ ca nāsikonnatiśobhanam .. .. 57 ..
1.28.116
vīkṣitaṃ gopikābhiśca veṣṭitābhissamantataḥ ..
1.28.117
sthirayauvanayuktābhiḥ sasmitābhiśca sādaram .. 58 ..
1.28.118
bhūṣitābhiśca sadratnanirmitairbhūṣaṇaiḥ param ..
1.28.119
surendraiśca munīndraiśca munibhirmānavendrakaiḥ .. 59 ..
1.28.120
brahmaviṣṇuśivānantadharmādyairvanditaṃ mudā ..
1.28.121
bhaktapriyaṃ bhaktanāthaṃ bhaktānugrahakārakam .. 1.28.60 ..
1.28.122
rāseśvaraṃ surasikaṃ rādhāvakṣasthalasthitam ..
1.28.123
evaṃrūpamarūpaṃ taṃ mune dhyāyanti vaiṣṇavāḥ .. .. 61 ..
1.28.124
satataṃ dhyeyamasmākaṃ paramātmānamīśvaram ..
1.28.125
akṣaraṃ paramaṃ brahma bhagavantaṃ sanātanam .. 62 ..
1.28.126
svecchāmayaṃ nirguṇaṃ ca nirīhaṃ prakṛteḥ param ..
1.28.127
sarvādhāraṃ sarvabījaṃ sarvajñaṃ sarvameva ca .. 63 ..
1.28.128
sarveśvaraṃ sarvapūjyaṃ sarvasiddhikaraṃ pradam ..
1.28.129
sa eva bhagavānādirgoloke dvibhujaḥ svayam .. 64 ..
1.28.130
gopaveṣaśca gopālaiḥ pārṣadaiḥ pariveṣṭitaḥ ..
1.28.131
paripūrṇatamaḥ śrīmān śrīkṛṣṇo rādhikeśvaraḥ .. 65 ..
1.28.132
sarvāntarātmā sarvatra pratyakṣaḥ sarvagaḥ smṛtaḥ ..
1.28.133
kṛṣiśca sarvavacano nakāraścātmavācakaḥ ..
1.28.134
sarvātmā ca paraṃ brahma tena kṛṣṇaḥ prakīrtitaḥ .. 66 ..
1.28.135
kṛṣiśca sarvavacano nakāraścādivācakaḥ ..
1.28.136
sarvādipuruṣo vyāpī tena kṛṣṇaḥ prakīrtitaḥ .. 67 ..
1.28.137
sa evāṃśena bhagavānvaikuṇṭhe ca caturbhujaḥ ..
1.28.138
caturbhujaiḥ pārṣadaistairāvṛtaḥ kamalāpatiḥ .. 68 ..
1.28.139
sa eva kalayā viṣṇuḥ pātā ca jagatāṃ prabhuḥ ..
1.28.140
śvetadvīpe sindhukanyāpatireva caturbhujaḥ .. 69 ..
1.28.141
etatte kathitaṃ sarvaṃ parabrahmasvarūpakam ..
1.28.142
asmākaṃ cintanīyaṃ ca sevyaṃ vanditamīpsitam .. 1.28.70 ..
1.28.143
ityuktvā śaṅkarastatra virarāma ca śaunaka ..
1.28.144
gandharvarājastotreṇa tuṣṭuve taṃ ca nāradaḥ ..71 ..
1.28.145
munistotreṇa santuṣṭo bhagavānādiracyutaḥ ..
1.28.146
jñānaṃ mṛtyuñjayastasmai pradadau varamīpsitam .. 72 ..
1.28.147
munīndrastaṃ saṃpraṇamya prahṛṣṭavadanekṣaṇaḥ ..
1.28.148
tadājñayā puṇyarūpaṃ yayau nārāyaṇāśramam .. 73 ..
1.28.149
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe brahmakhaṇḍe sautiśaunakasaṃvāde brahmasvarūpavaikuṇṭhādivarṇanaṃ nāradaprasthānaṃ nāmāṣṭāviṃśatitamo'dhyāyaḥ .. 28 ..
Linked texts (1)
- Bhūdarpaṇa — Viṣṇunārāyaṇa 1818, Sanskrit