Brahmavaivartapurana 2.14: adhyāyaḥ 14
Brahmavaivartapurāṇa 2.14
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 14
2.14.1
nārāyaṇa uvāca ..
2.14.2
lakṣmīṃ tau ca samārādhya cogreṇa tapasā mune ..
2.14.3
pratyekaṃ varamiṣṭaṃ ca saṃprāpaturabhīpsitam .. 1 ..
2.14.4
mahālakṣmyā vareṇaiva tau pṛdhvīśau babhūvatuḥ..
2.14.5
dhanavantau putravantau dharmadhvajakuśadhvajau..2..
2.14.6
kuśadhvajasya patnī ca devī mālāvatī satī ..
2.14.7
sā suṣāva ca kālena kamalāṃśāṃ sutāṃ satīm .. 3 ..
2.14.8
sā ca bhūtalasambandhājjñānayuktā babhūva ha ..
2.14.9
kṛtvā vedadhvaniṃ spaṣṭamuttasthau sūtikāgṛhe. .. 4 ..
2.14.10
vedadhvaniṃ sā cakāra jātamātreṇa kanyakā ..
2.14.11
tasmāttāṃ te vedavatīṃ pravadanti manīṣiṇaḥ .. 5 ..
2.14.12
jātamātreṇa susnātā jagāma tapase vanam ..
2.14.13
sarvairniṣiddhā yatnena nārāyaṇaparāyaṇā .. 6 ..
2.14.14
ekamanvantaraṃ caiva puṣkare ca tapasvinī ..
2.14.15
atyugrāṃ vai tapasyāṃ tu līlayā ca cakāra sā .. 7 ..
2.14.16
tathā'pi puṣṭā na kṛśā navayauvanasaṃyutā ..
2.14.17
śuśrāva khe ca sahasā sā vācamaśarīriṇīm .. .. 8 ..
2.14.18
janmāntare te bharttā ca bhaviṣyati hariḥ svayam ..
2.14.19
brahmādibhirdurārādhyaṃ patiṃ lapsyasi sundari .. 9 ..
2.14.20
iti śrutvā tu sā ruṣṭā cakāra ca punastapaḥ ..
2.14.21
atīva nirjanasthāne parvate gandhamādane .. 2.14.10 ..
2.14.22
tatraivaṃ suciraṃ taptvā viśvasya samuvāsa sā ..
2.14.23
dadarśa puratastatra rāvaṇaṃ durnivāraṇam .. 11 ..
2.14.24
dṛṣṭvā sā'tithibhaktyā ca pādyaṃ tasmai dadau kila ..
2.14.25
susvādu phalamūlaṃ ca jalaṃ cāpi suśītalam .. 12 ..
2.14.26
tacca bhuktvā sa pāpiṣṭhaścāvātsīttatsamīpataḥ ..
2.14.27
cakāra praśnamiti tāṃ kā tvaṃ kalyāṇi ceti ca .. 13 ..
2.14.28
tāṃ ca dṛṣṭvā varārohāṃ pīnonnatapayodharām ..
2.14.29
śaratpadmanibhāsyāṃ ca sasmitāṃ sudatīṃ satīm .. 14 ..
2.14.30
mūrcchāmavāpa kṛpaṇaḥ kāmabāṇaprapīḍitaḥ ..
2.14.31
tāṃ kareṇa samākṛṣya sambhogaṃ kartumudyataḥ .. 15 ..
2.14.32
sā satī kopadṛṣṭyā ca stambhitaṃ taṃ cakāra ha ..
2.14.33
sa jaḍo hastapādaiśca kiṃcidvaktuṃ na ca kṣamaḥ .. 16 ..
2.14.34
tuṣṭāva manasā devīṃ padmāṃśāṃ padmalocanām..
2.14.35
sā tatstavena santuṣṭā prākṛtaṃ taṃ mumoca ha..17..
2.14.36
śaśāpa ca madarthe tvaṃ vinaśyasi sabāndhavaḥ ..
2.14.37
spṛṣṭā'haṃ ca tvayā kāmādvisṛjāmyavalokaya .. 18 ..
2.14.38
ityuktvā sā ca yogena dehatyāgaṃ cakāra ha ..
2.14.39
gaṃgāyāṃ tāṃ ca saṃnyasya sva gṛhaṃ rāvaṇo yayau .. 19 ..
2.14.40
aho kimadbhutaṃ dṛṣṭaṃ kiṃ kṛtaṃ vā mayā'dhunā ..
2.14.41
iti saṃcintya saṃsmṛtya vilalāpa punaḥ punaḥ .. .. 2.14.20 ..
2.14.42
sā ca kālāntare sādhvī babhūva janakātmajā..
2.14.43
sītādevīti vikhyātā yadarthe rāvaṇo hataḥ .. 21 ..
2.14.44
mahātapasvinī sā ca tapasā pūrvajanmanaḥ ..
2.14.45
lebhe rāmaṃ ca bharttāraṃ paripūrṇatamaṃ harim ..22..
2.14.46
saṃprāpya tapasā''rādhya svāminaṃ ca jagatpatim..
2.14.47
sā ramā suciraṃ reme rāmeṇa saha sundarī ..23..
2.14.48
jātismarā sma smarati tapasaśca kramaṃ purā ..
2.14.49
sukhena tajjahau sarvaṃ duḥkhaṃ cāpi sukhaṃ labhet .. .. 24 ..
2.14.50
nānāprakāravibhavaṃ cakāra suciraṃ satī ..
2.14.51
samprāpya sukumāraṃ tamatīva navayauvanam .. 25 ..
2.14.52
guṇinaṃ rasikaṃ śāntaṃ kāntaveṣamanuttamam ..
2.14.53
strīṇāṃ manojñaṃ ruciraṃ tathā lebhe yathepsitam .. 26 ..
2.14.54
piturvacaḥpālanārthaṃ satyasandho raghūttamaḥ..
2.14.55
jagāma kānanaṃ paścātkālena ca balīyasā .. 27 ..
2.14.56
tasthau samudranikaṭe sītayā lakṣmaṇena ca ..
2.14.57
dadarśa tatra vahniṃ ca viprarūpadharaṃ hariḥ .. 28 ..
2.14.58
taṃ rāmaṃ duḥkhitaṃ dṛṣṭvā sa ca duḥkhī babhūva ha ..
2.14.59
uvāca kiṃcitsatyeṣṭaṃ satyaṃ satyaparāyaṇaḥ .. 29 ..
2.14.60
vahniruvāca..
2.14.61
bhagavañchrūyatāṃ vākyaṃ kālena yadupasthitam ..
2.14.62
sītāharaṇakālo'yaṃ tavaiva samupasthitaḥ .. 2.14.30 ..
2.14.63
daivaṃ ca durnivāryyaṃ vai na ca daivātparaṃ balam ..
2.14.64
matprasū mayi saṃnyasya cchāyāṃ rakṣāntike'dhunā ..31..
2.14.65
dāsyāmi sītāṃ tubhyaṃ ca parīkṣāsamaye punaḥ ..
2.14.66
devaiḥ prasthāpito'haṃ ca na ca vipro hutāśanaḥ .. 32 ..
2.14.67
rāmastadvacanaṃ śrutvā na prakāśya ca lakṣmaṇam ..
2.14.68
svacchandaṃ svīcakārāsau hṛdayena vidūyatā ..33..
2.14.69
vahniryogena sītāvanmāyāsītāṃ cakāra ha ..
2.14.70
tattulyaguṇarūpāṃ tāṃ dadau rāmāya nārada .. 34 ..
2.14.71
sītāṃ gṛhītvā sa yayau gopyaṃ vaktuṃ niṣedhya ca ..
2.14.72
lakṣmaṇo naiva bubudhe gopyamanyasya kā kathā .. 39 ..
2.14.73
etasminnantare rāmo dadarśa kanakaṃ mṛgam ..
2.14.74
sītā taṃ prerayāmāsa tadarthe yatnapūrvakam .. 36 ..
2.14.75
saṃnyasya lakṣmaṇaṃ rāmo jānakyā rakṣaṇe vane ..
2.14.76
svayaṃ jagāma hantuṃ taṃ vivyadhe sāyakena ca .. 37 ..
2.14.77
lakṣmaṇeti ca śabdaṃ vai kṛtvā māyāmṛgastadā ..
2.14.78
prāṇāṃstatyāja sahasā puro dṛṣṭvā hariṃ smaran .. 38 ..
2.14.79
mṛgarūpaṃ parityajya divyarūpaṃ vidhāya ca ..
2.14.80
ratnanirmitayānena vaikuṇṭhaṃ sa jagāma ha .. 39 ..
2.14.81
vaikuṇṭhasya mahādvāraṃ kiṅkaro dvārapālayoḥ ..
2.14.82
jaya vijayayoścaiva balavāṃśca jayābhidhaḥ .. 2.14.40 ..
2.14.83
śāpena sanakādīnāṃ samprāpto rākṣasīṃ tanum ..
2.14.84
punarjagāma taddvāramādau sa dvārapālayoḥ ..41..
2.14.85
atha śabdaṃ ca sā śrutvā lakṣmaṇeti ca viklavam ..
2.14.86
sītā taṃ prerayāmāsa lakṣmaṇaṃ rāmasannidhau ..42..
2.14.87
gate ca lakṣmaṇe rāmaṃ rāvaṇo durnivāraṇaḥ ..
2.14.88
sītāṃ gṛhītvā prayayau laṅkāmeva svalīlayā .. 43 ..
2.14.89
viṣasāda ca rāmaśca vane dṛṣṭvā ca lakṣmaṇam ..
2.14.90
tūrṇaṃ ca svāśramaṃ gatvā sītāṃ naiva dadarśa saḥ .. 44 ..
2.14.91
mūrcchāṃ samprāpya suciraṃ vilalāpa bhṛśaṃ punaḥ ..
2.14.92
punarbabhrāma gahane tadanveṣaṇapūrvakam .. 45 ..
2.14.93
kāle saṃprāpya tadvārtāṃ gṛdhadvārā nadītaṭe ..
2.14.94
sahāyaṃ vānaraṃ kṛtvā cābadhnātsāgaraṃ hariḥ .. .. 46 ..
2.14.95
laṅkāṃ gatvā raghuśreṣṭhaścāvadhītsāyakena ca ..
2.14.96
sabāndhavaṃ rāvaṇaṃ ca sītāṃ samprāpa duḥkhitām .. 47 ..
2.14.97
tāṃ ca vahniparīkṣāṃ va kārayāmāsa satvaram ..
2.14.98
hutāśanastatra kāle vāstavīṃ jānakīṃ dadau .. 48 ..
2.14.99
chāyā covāca vahniṃ ca rāmaṃ ca vinayānvitā ..
2.14.100
kariṣyāmīti kimahaṃ tadupāyaṃ vadasva me .. 49 ..
2.14.101
vahniruvāca ..
2.14.102
tvaṃ gaccha tapase devi puṣkaraṃ ca supuṇyadam ..
2.14.103
kṛtvā tapasyāṃ tatraiva svargalakṣmīrbhaviṣyasi .. 2.14.50 ..
2.14.104
sā ca tadvacanaṃ śrutvā pratepe puṣkare tapaḥ ..
2.14.105
divyaṃ trilakṣavarṣa ca svarge lakṣmīrbabhūva ha..51..
2.14.106
sā ca kālena tapasā yajñakuṇḍasamudbhavā ..
2.14.107
kāminī pāṇḍavānāṃ ca draupadī drupadātmajā .. 52 ..
2.14.108
kṛte yuge vedavatī kuśadhvajasutā śubhā ..
2.14.109
tretāyāṃ rāmapatnī ca sīteti janakātmajā .. 53 ..
2.14.110
tacchāyā draupadī devī dvāpare drupadātmajā ..
2.14.111
trihāyaṇīti sā proktā vidyamānā yugatraye ..54..
2.14.112
nārada uvāca ..
2.14.113
priyāḥ pañca kathaṃ tasyā babhūvurmunipuṅgava ..
2.14.114
iti vai cittasandehaṃ dūrīkuru mahāprabho..55..
2.14.115
nārāyaṇa uvāca ..
2.14.116
laṅkāyāṃ vastutaḥ sītā rāmaṃ saṃprāpa nārada ..
2.14.117
rūpayauvanasampannā chāyā sā bahuvihvalā ..56..
2.14.118
rāmāgnyorājñayā taptvā yayāce śaṅkaraṃ varam..
2.14.119
kāmāturā pativyagrā prārthayantī punaḥ punaḥ..57..
2.14.120
patiṃ dehi patiṃ dehi patiṃ dehi trilocana..
2.14.121
patiṃ dehi patiṃ dehi pañcavāraṃ pativratā ..58..
2.14.122
śivastatprārthanāṃ śrutvā sasmito rasikeśvaraḥ ..
2.14.123
priye tava priyāḥ pañca bhavantīti varaṃ dadau .. 59 ..
2.14.124
tenāsītpāṇḍavānāṃ ca pañcānāṃ kāminī priyā ..
2.14.125
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ prastutaṃ vastutaḥ śṛṇu..2.14.60..
2.14.126
atha saṃprāpya laṅkāyāṃ sītāṃ rāmo manoharām..
2.14.127
vibhīṣaṇāya tāṃ laṅkāṃ dattvā'yodhyāṃ yayau punaḥ..61..
2.14.128
ekādaśasahasrābdaṃ kṛtvā rājyaṃ ca bhārate ..
2.14.129
jagāma sarvairlokaiśca sārddhaṃ vaikuṇṭhameva ca ..62..
2.14.130
kamalāṃśā vedavatī kamalāyāṃ viveśa sā ..
2.14.131
kathitaṃ puṇyamākhyānaṃ puṇyadaṃ pāpanāśanam .. 63 ..
2.14.132
satataṃ mūrtimantaśca vedāścatvāra eva ca ..
2.14.133
santi yasyāśca jihvāgre sā ca vedavatī smṛtā .. 64 ..
2.14.134
kuśadhvajasutākhyānamuktaṃ saṃkṣepatastava ..
2.14.135
dharmadhvajasutākhyānaṃ nibodha kathayāmi te .. 65 ..
2.14.136
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde tulasyupākhyāne vedavatīprastāve caturdaśo'dhyāyaḥ .. 14 ..
Linked texts (1)
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit