Brahmavaivartapurana 2.17: adhyāyaḥ 17
Brahmavaivartapurāṇa 2.17
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 17
2.17.1
nārāyaṇa uvāca ..
2.17.2
brahmā śivaṃ saṃniyojya saṃhāre dānavasya ca ..
2.17.3
jagāma svālayaṃ tūrṇaṃ yathāsthānaṃ mahāmune .. 1 ..
2.17.4
candrabhāgānadītīre vaṭamūle manohare ..
2.17.5
tatra tasthau mahādevo devanistārahetave .. 2 ..
2.17.6
dūtaṃ kṛtvā puṣpadantaṃ gandharveśvaramīpsitam ..
2.17.7
śīghraṃ prasthāpayāmāsa śaṃkhacūḍāntikaṃ mudā .. 3 ..
2.17.8
sa ceśvarājñayā śīghraṃ yayau tannagaraṃ varam ..
2.17.9
mahendranagarotkṛṣṭaṃ kuberabhavanādhikam .. 4 ..
2.17.10
pañcayojanavistīrṇaṃ dairghye taddviguṇaṃ mune ..
2.17.11
sphāṭikākāramaṇibhissamantātpariveṣṭitam ..
2.17.12
saptabhiḥ parikhābhiśca durgamābhiḥ samanvitam .. 5 ..
2.17.13
jvaladagninibhairnityaṃ śobhitaṃ ratnakoṭibhiḥ ..
2.17.14
yuktaṃ ca vīthiśatakairmaṇivedisamanvitaiḥ .. 6 ..
2.17.15
parito vaṇijāṃ saṃghairnānāvastuvirājitaiḥ ..
2.17.16
sindūrākāramaṇibhirnirmitaiśca vicitritaiḥ .. 7 ..
2.17.17
bhūṣitaṃ bhūṣitairdivyairāśramaiḥ śatakoṭibhiḥ ..
2.17.18
gatvā dadarśa tanmadhye śaṅkhacūḍālayaṃ varam .. 8 ..
2.17.19
atīva valayākāraṃ yathā pūrṇendumaṇḍalam ..
2.17.20
jvaladagniśikhābhiśca parikhābhiścatasṛbhiḥ..9..
2.17.21
sudurgamaṃ ca śatrūṇāmanyeṣāṃ sugamaṃ sukham ..
2.17.22
atyuccairgaganasparśyamaṇiprācīraveṣṭitam..2.17.10..
2.17.23
rājitaṃ dvādaśadvārairdvārapālasamanvitaiḥ ..
2.17.24
ratnakṛtrimapadmāḍhyai ratnadarpaṇabhūṣitaiḥ ..11 ..
2.17.25
maṇīndrasārakhacitaiḥ śobhitaṃ lakṣamandiraiḥ..
2.17.26
śobhitaṃ ratnasopānai ratnastambhavirājitaiḥ ..12..
2.17.27
ratnacitrakapāṭādyaiḥ sadratnakalaśānvitaiḥ..
2.17.28
ratnendracitrarājībhiḥ sudīptābhirvirājitaiḥ..13..
2.17.29
parito rakṣitaṃ śaśvaddānavaiḥ śatakoṭibhiḥ..
2.17.30
divyāstradhāribhiḥ śūrairmahābalaparākramaiḥ..14..
2.17.31
sundaraiśca suveṣaiśca nānālaṅkārabhūṣitaiḥ ..
2.17.32
tāndṛṣṭvā puṣpadanto'pi varadvāraṃ dadarśa saḥ .. 15 ..
2.17.33
dvāre niyuktaṃ puruṣaṃ śūlahastaṃ ca sasmitam ..
2.17.34
tiṣṭhantaṃ piṅgalākṣaṃ ca tāmravarṇaṃ bhayaṅkaram .. 16 ..
2.17.35
kathayāmāsa vṛttāntaṃ jagāma tadanujñayā ..
2.17.36
atikramya navadvāraṃ jagāmābhyantaraṃ puram .. 17 ..
2.17.37
na kaiścidvārito dūto dūtarūpeṇa tasya ca ..
2.17.38
gatvā so'bhyantaraṃ dvāraṃ dvārapālamuvāca ha .. 18 ..
2.17.39
raṇasya sarvavṛttāntaṃ vijñāpayitumīśvaram ..
2.17.40
sa ca taṃ kathayitvā ca dūtaṃ gantumuvāca ha .. 19 ..
2.17.41
sa gatvā śaṃkhacūḍaṃ taṃ dadarśa sumanoharam ..
2.17.42
rāsamaṇḍalamadhyasthaṃ svarṇasiṃhāsanasthitam .. 2.17.20 ..
2.17.43
maṇīndrakhacitaṃ citraṃ ratnadaṇḍasamanvitam ..
2.17.44
ratnakṛtrimapuṣpaiśca praśastaṃ śobhitaṃ sadā .. 21 ..
2.17.45
bhṛtyena hastavidhṛtaṃ svarṇacchatraṃ manoharam ..
2.17.46
sevitaṃ pārṣadagaṇairvyajanaiḥ śvetacāmaraiḥ .. 22 ..
2.17.47
suveṣaṃ sundaraṃ ramyaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam ..
2.17.48
mālyānulepanaṃ sūkṣmavastraṃ ca dadhataṃ mune .. 23 ..
2.17.49
dānavendraiḥ parivṛtaṃ suveṣaṃ ca trikoṭibhiḥ ..
2.17.50
śatakoṭibhiranyaiśca bhramadbhiśśastradhāribhiḥ .. 24 ..
2.17.51
evaṃbhūtaṃ ca taṃ dṛṣṭvā puṣpadantaḥ savismayaḥ ..
2.17.52
uvāca raṇavṛttāntaṃ yaduktaṃ śaṅkareṇa ca .. 25 ..
2.17.53
puṣpadanta uvāca ..
2.17.54
rājendra śivadūto'haṃ puṣpadantābhidhaḥ prabho ..
2.17.55
yaduktaṃ śaṅkareṇaiva tadbravīmi niśāmaya .. 26 ..
2.17.56
rājyaṃ dehi ca devānāmadhikāraṃ ca sāmpratam ..
2.17.57
devāśca śaraṇāpannā deveśe śrīharau pare .. 27 ..
2.17.58
dattvā triśūlaṃ hariṇā tubhyaṃ prasthāpitaḥ śivaḥ ..
2.17.59
candrabhāgānadītīre vaṭamūle trilocanaḥ ..28..
2.17.60
viṣayaṃ dehi teṣāṃ ca yuddhaṃ vā kuru niścitam ..
2.17.61
gatvā vakṣyāmi kiṃ śambhuṃ tadbhavānvaktumarhati .. 29 ..
2.17.62
dūtasya vacanaṃ śrutvā śaṅkhacūḍaḥ prahasya ca ..
2.17.63
prabhāte hyāgamiṣyāmi tvaṃ ca gacchetyuvāca ha .. 2.17.30 ..
2.17.64
sa gatvovāca tūrṇaṃ taṃ vaṭamūlasthamīśvaram ..
2.17.65
śaṅkhacūḍasya vacanaṃ tadīyaṃ yatparicchadam ..31..
2.17.66
etasminnantare skanda ājagāma śivāntikam ..
2.17.67
vīrabhadraśca nandī ca mahākālaḥ subhadrakaḥ .. 32 ..
2.17.68
viśālākṣaśca bāṇaśca piṅgalākṣo vikampanaḥ ..
2.17.69
virūpo vikṛtiścaiva maṇibhadraśca bāṣkalaḥ..33..
2.17.70
kapilākṣo dīrghadaṃṣṭro vikaṭastāmralocanaḥ ..
2.17.71
kālaṅkaṭo balībhadraḥ kālajihvaḥ kuṭīcaraḥ ..34..
2.17.72
balonmatto raṇaślāghī durjayo durgamastathā ..
2.17.73
aṣṭau ca bhairavā raudrā rudrāścaikādaśa smṛtāḥ .. 39 ..
2.17.74
vasavo vāsavādyāśca ādityā dvādaśa smṛtāḥ ..
2.17.75
hutāśanaśca candraśca viśvakarmā'śvinau ca tau ..36..
2.17.76
kuberaśca yamaścaiva jayanto nalakūbaraḥ ..
2.17.77
vāyuśca varuṇaścaiva budho vai maṃgalastathā .. .. 37 ..
2.17.78
dharmaśca śanirīśānaḥ kāmadevaśca vīryyavān ..
2.17.79
ugradaṃṣṭrā cogracaṇḍā koṭṭarī kaiṭabhī tathā .. 38 ..
2.17.80
svayaṃ śatabhujā devī bhadrakālī bhayaṃkarī ..
2.17.81
ratnendrarājakhacitavimānopari saṃsthitā .. 39 ..
2.17.82
raktavastraparīdhānā raktamālyānulepanā ..
2.17.83
nṛtyantī ca hasantī ca gāyantī susvaraṃ mudā ..2.17.40..
2.17.84
abhayaṃ dadatī bhaktamabhayā sā bhayaṃ ripum ..
2.17.85
bibhratī vikaṭāṃ jihvāṃ sulolāṃ yojanāyatām .. .. 41 ..
2.17.86
kharparaṃ vartulākāraṃ gambhīraṃ yojanāyatam ..
2.17.87
triśūlaṃ gaganasparśiṃ śaktiṃ vai yojanāyatām .. 42 ..
2.17.88
śaṃkhaṃ cakraṃ gadāṃ padmaṃ śarāṃścāpaṃ bhayaṃkaram ..
2.17.89
mudgaraṃ muśalaṃ vajraṃ khaḍgaṃ phalakamujjvalam .. 43 ..
2.17.90
vaiṣṇavāstraṃ vāruṇāstramāgneyaṃ nāgapāśakam ..
2.17.91
nārāyaṇāstraṃ brahmāstraṃ gāndharvaṃ gāruḍaṃ tathā .. 44 ..
2.17.92
pārjanyaṃ vai pāśupataṃ jṛmbhaṇāstraṃ ca pārvatam ..
2.17.93
māheśvarāstraṃ vāyavyaṃ daṇḍaṃ sammohanaṃ tathā ..
2.17.94
nānāvidhānyāyudhāni divyāstraśatakaṃ param ..45..
2.17.95
āgatya tatra tasthau sā yoginīnāṃ trikoṭibhiḥ ..
2.17.96
sārddhaṃ vai ḍākinīnāṃ ca vikaṭānāṃ trikoṭibhiḥ .. 46 ..
2.17.97
bhūtapretapiśācāśca kūṣmāṇḍabrahmarākṣasāḥ ..
2.17.98
vetālāścaiva yakṣāśca rākṣasāścaiva kinnarāḥ .. 47 ..
2.17.99
tābhiścaiva saha skando natvā vai candraśekharam ..
2.17.100
pituḥ pārśve sabhāyāṃ ca samuvāsa bhavājñayā .. 48 ..
2.17.101
atha dūte gate tatra śaṃkhacūḍaḥ pratāpavān..
2.17.102
uvāca tulasīṃ vārttāṃ gatvā'bhyantarameva ca ..49..
2.17.103
raṇavārttāṃ ca sā śrutvā śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukā ..
2.17.104
uvāca madhuraṃ sādhvī hṛdayena vidūyatā ..2.17.50..
2.17.105
tulasyuvāca ..
2.17.106
he prāṇanātha he bandho tiṣṭha me vakṣasi kṣaṇam ..
2.17.107
he prāṇādhiṣṭhātṛdeva rakṣa me jīvanaṃ kṣaṇam ..91..
2.17.108
bhuṃkṣva janmasu bhogyaṃ tadyadvai manasi vāṃchitam ..
2.17.109
paśyāmi tvāṃ kṣaṇaṃ kiñcillocanābhyāṃ pipāsitā .. 52 ..
2.17.110
āndolayanti prāṇā me mano dagdhaṃ ca santatam ..
2.17.111
dussvapnaṃ ca mayā dṛṣṭaṃ cādyaiva carame niśi .. 53 ..
2.17.112
tulasīvacanaṃ śrutvā bhuktvā pītvā nṛpeśvaraḥ ..
2.17.113
uvāca vacanaṃ prājño hitaṃ satyaṃ yathocitam ..54..
2.17.114
śaṅkhacūḍa uvāca ..
2.17.115
kālena yojitaṃ sarvaṃ karma bhoganibandhane ..
2.17.116
śubhaṃ harṣaṃ sukhaṃ duḥkhaṃ bhayaṃ śokamamaṃgalam ..55..
2.17.117
kāle bhavanti vṛkṣāśca śākhāvantaśca kālataḥ ..
2.17.118
krameṇa puṣpavantaśca phalavantaśca kālataḥ ..56..
2.17.119
teṣāṃ phalāni pakvāni prabhavantyeva kālataḥ ..
2.17.120
te sarve phalinaḥ kāle kāle kālaṃ prayānti ca..57..
2.17.121
bhavanti kāle bhūtāni kāle kālaṃ prayānti ca..
2.17.122
kāle bhavanti viśvāni kāle naśyanti sundari..58..
2.17.123
sraṣṭā ca kāle sṛjati pātā pāti ca kālataḥ..
2.17.124
saṃharttā saṃharetkāle saṃcaranti krameṇa te ..59..
2.17.125
brahmaviṣṇuśivādīnāmīśvaraḥ prakṛteḥ paraḥ..
2.17.126
sraṣṭā pātā ca saṃharttā sa kṛtsnāṃśena sarvadā.2.17.60..
2.17.127
kāle sa eva prakṛtiṃ nirmāya svecchayā prabhuḥ..
2.17.128
nirmāya prākṛtānsarvānviśvasthāṃśca carācarān..61..
2.17.129
ābrahmastaṃbaparyyantaṃ sarvaṃ kṛtrimameva ca..
2.17.130
pravadanti ca kālena naśyatyapi hi naśvaram..62..
2.17.131
bhaja satyaṃ paraṃ brahma rādheśaṃ triguṇātparam ..
2.17.132
sarveśaṃ sarvarūpaṃ ca sarvātmānantamīśvarama..63..
2.17.133
jalaṃ jalena sṛjati jalaṃ pāti jalena yaḥ ..
2.17.134
harejjalaṃ jalenaiva taṃ kṛṣṇaṃ bhaja santatam ..64..
2.17.135
yasyājñayā vāti vātaḥ śīghragāmī ca santatam..
2.17.136
yasyājñayā ca tapanastapatyeva yathākṣaṇam .. 65 ..
2.17.137
yathākṣaṇaṃ varṣatīndro mṛtyuścarati jantuṣu ..
2.17.138
yathākṣaṇaṃ dahatyagniścandro bhramati bhītavat..66..
2.17.139
mṛtyormūlaṃ kālamūlaṃ yamasya ca yamaṃ param..
2.17.140
sraṣṭāraṃ sraṣṭurapi ca pātuḥ pālakameva ca ..67..
2.17.141
saṃharttāraṃ ca saṃhartustaṃ kṛṣṇaṃ śaraṇaṃ vraja..
2.17.142
ko bandhuścaiva keṣāṃ vā sarvabandhuṃ bhaja priye .. 68 ..
2.17.143
ahaṃ ko vā tvaṃ ca kā vā vidhinā yojitaḥ purā ..
2.17.144
tvayā sārddhaṃ karmaṇā ca punastena viyojitaḥ ..69..
2.17.145
ajñānī kātaraḥ śoke vipattau ca na paṇḍitaḥ ..
2.17.146
sukhaṃ duḥkhaṃ bhramatyeva cakranemikrameṇa ca .. .. 2.17.70 ..
2.17.147
nārāyaṇaṃ taṃ sarveśaṃ kāntaṃ prāpsyasi niścitam ..
2.17.148
tapaḥ kṛtaṃ yadarthe ca purā badarikāśrame .. 71..
2.17.149
mayā tvaṃ tapasā labdhā brahmaṇaśca vareṇa hi ..
2.17.150
harerarthe tava tapo hariṃ prāpsyasi kāmini .. 72 ..
2.17.151
vṛndāvane ca govindaṃ goloke tvaṃ labhiṣyasi ..
2.17.152
ahaṃ yāsyāmi tallokaṃ tanuṃ tyaktvā ca dānavīm .. 73 ..
2.17.153
tatra drakṣyasi māṃ tvaṃ ca tvāṃ ca drakṣyāmi santatam ..
2.17.154
āgamaṃ rādhikāśāpādbhārataṃ ca sudurlabham .. 74 ..
2.17.155
punaryāsyāmi tatraiva kaḥ śoko me śṛṇu priye ..
2.17.156
tvaṃ hi dehaṃ parityajya divyarūpaṃ vidhāya ca . ..75..
2.17.157
tatkālaṃ prāpsyasi hariṃ mā kānte kātarā bhava ..
2.17.158
ityuktvā ca dinānte ca tayā sārddhaṃ manohare ..76..
2.17.159
suṣvāpa śobhane talpe puṣpacandanacarcite ..
2.17.160
nānāprakāravibhave cacāra ratnamandire .. 77 ..
2.17.161
ratnapradīpasaṃyukte strīratnaṃ prāpya sundarīm ..
2.17.162
nināya rajanīṃ rājā krīḍākautukamaṃgalaiḥ ..78..
2.17.163
kṛtvā vakṣasi kāntāṃ tāṃ rudantīmatiduḥkhitām ..
2.17.164
kṛśodarīṃ nirāhārāṃ nimagnāṃ śokasāgare.79..
2.17.165
punastāṃ bodhayāmāsa divyajñānena bodhavit ..
2.17.166
purā kṛṣṇena yaddattaṃ bhāṇḍīre tattvamuttamam .. 2.17.80 ..
2.17.167
sa ca tasyai dadau tacca sarvaśokaharaṃ param ..
2.17.168
jñānaṃ saṃprāpya sā devī prasannavadanekṣaṇā .. 81 ..
2.17.169
krīḍāṃ cakāra harṣeṇa sarvaṃ matvā'tinaśvaram ..
2.17.170
tau dampatī ca krīḍārttau nimagnau sukhasāgare .. 82 ..
2.17.171
pulakāṅkitasarvāṅgau mūrcchitau nirjane mune ..
2.17.172
aṃgapratyaṃgasaṃyuktau suprītau suratotsukau .. 83 ..
2.17.173
ekāṃgau ca tathā tau dvau cārddhanārīśvarau yathā ..
2.17.174
prāṇeśvaraṃ ca tulasī mene prāṇādhikaṃ param .. 84 ..
2.17.175
prāṇādhikāṃ ca tāṃ mene rājā prāṇādhikeśvarīm ..
2.17.176
tau sthitau sukhasuptau ca tantritau sundarau samau .. 85 ..
2.17.177
suveṣau sukhasambhogādaceṣṭau sumanoharau ..
2.17.178
kṣaṇaṃ sacetanau tau ca kathayantau rasāśrayām ..
2.17.179
kathāṃ manoharāṃ divyāṃ hasantau ca kṣaṇaṃ punaḥ .. 86 ..
2.17.180
bhuktavantau ca tāmbūlaṃ pradataṃ ca parasparam .. 87 ..
2.17.181
parasparaṃ sevitau ca suprītyā śvetacāmaraiḥ ..
2.17.182
kṣaṇaṃ śayānau sānandau vasantau ca kṣaṇaṃ punaḥ .. 88 ..
2.17.183
kṣaṇaṃ keliniyuktau ca rasabhāvasamanvitau ..
2.17.184
suratādviratirnāsti tau tadviṣayapaṇḍitau .. 89 ..
2.17.185
satataṃ jayayuktau dvau kṣaṇaṃ naiva parājitau .. .. 2.17.90 ..
2.17.186
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde tulasīśaṃkhacūḍasambhogo nāma saptadaśo'dhyāyaḥ .. 17 ..
Linked texts (3)
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Tantracintāmaṇi — Sanskrit
- Rudrayāmalatantra Uttarakāṇḍa — Sanskrit