Brahmavaivartapurana 2.18: adhyāyaḥ 18
Brahmavaivartapurāṇa 2.18
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 18
2.18.1
nārāyaṇa uvāca ..
2.18.2
śrīkṛṣṇaṃ manasā dhyātvā rājā kṛṣṇaparāyaṇaḥ ..
2.18.3
brāhme muhūrtte cotthāya puṣpatalpānmanoharāt ..1..
2.18.4
rātrivāsaḥ parityajya snātvā maṅgalavāriṇā ..
2.18.5
dhaute ca vāsasī dhṛtvā kṛtvā tilakamujjvalam ..2..
2.18.6
cakārāhnikamāvaśyamabhīṣṭaguruvandanam ..
2.18.7
dadhyājyaṃ madhu lājāṃśca so'paśyadvastu maṅgalam .. 3 ..
2.18.8
ratnaśreṣṭhaṃ maṇiśreṣṭhaṃ vastraśreṣṭhaṃ ca kāñcanam ..
2.18.9
brāhmaṇebhyo dadau bhaktyā yathānityaṃ ca nārada .. 4 ..
2.18.10
amūlyaratnaṃ yatkiñcinmuktāmāṇikyahīrakam ..
2.18.11
dadau viprāya gurave yātrāmaṅgalahetave .. 5 ..
2.18.12
gajaratnaṃ cāśvaratnaṃ dhenuratnaṃ manoharam ..
2.18.13
dadau sarvaṃ daridrāya viprārthaṃ maṅgalāya ca .. 6 ..
2.18.14
kośāgārasahasraṃ ca nagarāṇāṃ trilakṣakam ..
2.18.15
grāmāṇāṃ śatakoṭiṃ ca brāhmaṇebhyo dadau mudā .. 7 ..
2.18.16
putraṃ kṛtvā ca rājendraṃ sucandraṃ dānaveṣu ca ..
2.18.17
putre samarpya bhāryāṃ ca rājyaṃ vai sarvasampadam .. 8 ..
2.18.18
prajānucarasaṃghaṃ ca kośaughaṃ vāhanādikam ..
2.18.19
svayaṃ sannāhayuktaśca dhanuṣpāṇirbabhūva ha .. 9 ..
2.18.20
bhṛtyadvārā krameṇaiva sa cakre sainyasaṃcayam ..
2.18.21
aśvānāṃ ca trilakṣeṇa pañcalakṣeṇa hastinām .. .. 2.18.10 ..
2.18.22
rathānāmayutenaiva dhānuṣkāṇāṃ trikoṭibhiḥ ..
2.18.23
trikoṭibhiścarmiṇāṃ ca śūlināṃ ca trikoṭibhiḥ .. 11 ..
2.18.24
kṛtā senā'parimitā dānavendreṇa nārada ..
2.18.25
yasyāṃ senāpatiścaiva yuddhaśāstraviśāradaḥ .. 12 ..
2.18.26
mahārathaḥ sa vijñeyo rathināṃ pravaro raṇe ..
2.18.27
trilakṣākṣauhiṇī senāpatiṃ kṛtvā narādhipaḥ..13..
2.18.28
triṃśadakṣauhiṇīvādyabhāṇḍaughaṃ ca cakāra saḥ ..
2.18.29
bahirbabhūva śibirānmanasā śrīhariṃ smaran..14..
2.18.30
ratnendrasārakhacitaṃ vimānaṃ hyāruroha saḥ ..
2.18.31
guruvargānpuraskṛtya prayayau śaṅkarāntikam .. 15 ..
2.18.32
puṣpabhadrānadītīre yatrākṣayavaṭaḥ śubhaḥ ..
2.18.33
siddhāśramaṃ ca siddhānāṃ siddhikṣetraṃ ca nāmataḥ ..16..
2.18.34
kapilasya tapasthānaṃ puṇyakṣetraṃ ca bhārate ..
2.18.35
paścimodadhipūrve ca malayasya ca paścime..17..
2.18.36
śrīśailottarabhāge ca gandhamādanadakṣiṇe ..
2.18.37
pañcayojanavistīrṇā dairghye śataguṇā tathā ..
2.18.38
śāśvatī jalapūrṇā ca puṣpabhadrānadī śubhā .. 18 ..
2.18.39
lavaṇodapriyā bhāryyā śaśvatsaubhāgyasaṃyutā ..
2.18.40
śuddhasphaṭikasaṅkāśā bhārate ca supuṇyadā ..19..
2.18.41
śarāvatīmiśritā ca nirgatā sā himālayāt..
2.18.42
gomantaṃ vāmataḥ kṛtvā praviṣṭā paścimodadhau ..2.18.20..
2.18.43
tatra gatvā śaṃkhacūḍo luloke candraśekharam ..
2.18.44
vaṭamūle samāsīnaṃ sūryyakoṭisamaprabham .. 21 ..
2.18.45
kṛtvā yogāsane sthitvā mudrāyuktaṃ ca sasmitam ..
2.18.46
śuddhasphaṭika saṅkāśaṃ jvalantaṃ brahmatejasā .. 22 ..
2.18.47
triśūlapaṭṭiśadharaṃ vyāghracarmāmbaraṃ varam ..
2.18.48
taptakāñcanavarṇābhaṃ jaṭājālaṃ ca bibhratam .. 23 ..
2.18.49
trinetraṃ pañcavaktraṃ ca nāgayajñopavītinam ..
2.18.50
mṛtyuñjayaṃ kālamṛtyuṃ viśvamṛtyukaraṃ param .. 24 ..
2.18.51
bhaktamṛtyuharaṃ śāntaṃ gaurīkāntaṃ manoramam ..
2.18.52
tapasāṃ phaladātāraṃ dātāraṃ sarvasampadām .. 25 ..
2.18.53
āśutoṣaṃ prasannāsyaṃ bhaktānugrahakārakam ..
2.18.54
viśvanāthaṃ viśvarūpaṃ viśvabījaṃ ca viśvajam .. 26 ..
2.18.55
viśvambharaṃ viśvavaraṃ viśvasaṃhārakāraṇam ..
2.18.56
kāraṇaṃ kāraṇānāṃ ca narakārṇavatāraṇam .. 27 ..
2.18.57
jñānapradaṃ jñānabījaṃ jñānānandaṃ sanātanam ..
2.18.58
avaruhya vimānācca sa dṛṣṭvā dānaveśvaraḥ .. 28 ..
2.18.59
sarvaiḥ sārddhaṃ bhaktiyuktaḥ śirasā praṇanāma saḥ ..
2.18.60
vāmato bhadrakālīṃ ca skandaṃ tatpurataḥ sthitam .. 29 ..
2.18.61
āśiṣaṃ ca dadau tasmai kālī skandaśca śaṅkaraḥ ..
2.18.62
uttasthurdānavaṃ dṛṣṭvā sarve nandīśvarādayaḥ ..2.18.30..
2.18.63
parasparaṃ ca sambhāṣāṃ te cakustatra sāmpratam..
2.18.64
rājā kṛtvā ca sambhāṣāmuvāsa śivasannidhau ..31..
2.18.65
prasannātmā mahādevo bhagavāṃstamuvāca ha .. 32 ..
2.18.66
śrīmahādeva uvāca ..
2.18.67
vidhātā jagatāṃ brahmā pitā dharmasya dharmavit ..
2.18.68
marīcistasya putraśca vaiṣṇavaścāpi dhārmikaḥ .. 33 ..
2.18.69
kaśyapaścāpi tatputro dharmiṣṭhaśca prajāpatiḥ ..
2.18.70
dakṣaḥ prītyā dadau tasmai bhaktyā kanyāstrayodaśa .. 34 ..
2.18.71
tāsvekā ca danuḥ sādhvī tatsaubhāgyena varddhitā ..
2.18.72
catvāriṃśaddanoḥ putrā dānavāstejasojjvalāḥ .. 35 ..
2.18.73
teṣveko vipracittiśca mahābalaparākramaḥ ..
2.18.74
tatputro dhārmiko dambho viṣṇubhakto jitendriyaḥ .. 36 ..
2.18.75
jajāpa paramaṃ mantraṃ puṣkare lakṣavatsaram ..
2.18.76
śukācāryyaṃ guruṃ kṛtvā kṛṣṇasya paramātmanaḥ .. 37 ..
2.18.77
tadā tvāṃ tanayaṃ prāpa paraṃ kṛṣṇaparāyaṇam ..
2.18.78
purā tvaṃ pārṣado gopo gopeṣvaṣṭasu dhārmikaḥ .. 38 ..
2.18.79
adhunā rādhikāśāpādbhārate dānaveśvaraḥ ..
2.18.80
ābrahmastambaparyantaṃ bhramaṃ mene ca vaiṣṇavaḥ .. 39 ..
2.18.81
sālokyasārṣṭisārūpyasāmīpyaikyaṃ harerapi ..
2.18.82
dīyamānaṃ na gṛhṇanti vaiṣṇavāḥ sevanaṃ vinā..2.18.40..
2.18.83
brahmatvamamaratvaṃ vā tucchaṃ mene ca vaiṣṇavaḥ ..
2.18.84
indratvaṃ vā kuberatvaṃ na mene gaṇanāsu ca .. 41 ..
2.18.85
kṛṣṇabhaktasya te kiṃ vā devānāṃ viṣaye bhrame ..
2.18.86
dehi rājyaṃ ca devānāṃ matprītiṃ kuru bhūmipa .. 42 ..
2.18.87
sukhaṃ svarājye tvaṃ tiṣṭha devāssantu svake pade ..
2.18.88
alaṃ bhrātṛvirodhena sarve kaśyapavaṃśajāḥ .. 43 ..
2.18.89
yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca ..
2.18.90
jñātidrohasya pāpasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm .. 44 ..
2.18.91
svasampadāṃ ca hāniṃ ca yadi rājendra manyase ..
2.18.92
sarvāvasthāsu samatā keṣāṃ yāti ca sarvadā..45..
2.18.93
brahmaṇaśca tirobhāvo laye prākṛtike sati ..
2.18.94
āvirbhāvaḥ punastasya prabhavedīśvarecchayā.. .. 46 ..
2.18.95
jñānaṃ buddhiśca tapasā smṛtirlokasya niścitam ..
2.18.96
karoti sṛṣṭiṃ jñānena sraṣṭā so'pi krameṇa ca ..47..
2.18.97
paripūrṇatamo dharmaḥ satye satyāśrayaḥ sadā ..
2.18.98
so'pi tribhāgastretāyāṃ dvibhāgo dvāpare smṛtaḥ .. 48 ..
2.18.99
ekabhāgaḥ kaleḥ pūrve taddhrāsaśca krameṇa ca ..
2.18.100
kalāmātraṃ kaleḥ śeṣe kuhvāṃ candrakalā yathā .. 49 ..
2.18.101
yādṛktejo ravergrīṣme na tādṛkśiśire punaḥ ..
2.18.102
dine ca yādṛṅ madhyāhne sāyaṃprātarna tatsamam .. 2.18.50 ..
2.18.103
udayaṃ yāti kālena bālyatāṃ ca krameṇa ca ..
2.18.104
prakāṇḍatāṃ ca tatpaścātkāle'staṃ punareva saḥ .. 51 ..
2.18.105
dine pracchannatāṃ yāti kāle vai durdine ghane ..
2.18.106
rāhugraste kampitaśca punareva prasannatām .. 52 ..
2.18.107
paripūrṇatamaścandraḥ pūrṇimāyāṃ ca yādṛśaḥ.. .
tādṛśo na bhavennityaṃ kṣayaṃ yāti dinedine ..53..
2.18.108
punaḥ sa puṣṭatāṃ yāti parakuhvā dinedine ..
2.18.109
sampadyuktaḥ śuklapakṣe kṛṣṇe mlānaśca yakṣmaṇā .. 54 ..
2.18.110
rāhugraste dine mlāno durdine nibiḍe ghane ..
2.18.111
kāle candro bhavecchuddho bhraṣṭaśrīḥ kālabhedake .. 55 ..
2.18.112
bhaviṣyati baliścendro bhraṣṭaśrīḥ sutale'dhunā ..
2.18.113
kālena pṛthvī sasyāḍhyā sarvādhārā vasundharā .. 56 ..
2.18.114
kāle jale nimagnā sā tirobhūtā vipadgatā ..
2.18.115
kāle naśyanti viśvāni prabhavantyeva kālataḥ .. 97 ..
2.18.116
carācarāśca kālena naśyanti prabhavanti ca ..
2.18.117
īśvarasyaiva samatā kṛṣṇasya paramātmanaḥ .. 58 ..
2.18.118
ahaṃ mṛtyuñjayo yasmādasaṃkhyaṃ prākṛtaṃ layam ..
2.18.119
adṛśyaṃ cāpi paśyāmi vāraṃ vāraṃ punaḥ punaḥ .. .. 59 ..
2.18.120
sa ca prakṛtirūpaśca sa eva puruṣaḥ smṛtaḥ ..
2.18.121
sa cātmā sarvajīvaśca nānārūpadharaḥ paraḥ .. 2.18.60 ..
2.18.122
karoti satataṃ yo hi tannāmaguṇakīrttanam ..
2.18.123
kālaṃ mṛtyuṃ sa jayati janma rogaṃ jarāṃ bhayam .. 61 ..
2.18.124
sraṣṭā kṛto vidhistena pātā viṣṇuḥ kṛto bhave ..
2.18.125
ahaṃ kṛtaśca saṃharttā vayaṃ viṣayiṇo yataḥ ..62..
2.18.126
kālāgnirudraṃ saṃhāre niyujya viṣaye nṛpa ..
2.18.127
ahaṃ karomi satataṃ tannāmaguṇakīrttanam .. .. 63 ..
2.18.128
tena mṛtyuñjayo'haṃ ca jñānenānena nirbhayaḥ ..
2.18.129
mṛtyurmatto bhayādyāti vainateyādivoragaḥ .. 64 ..
2.18.130
ityuktvā sa ca sarveśaḥ sarvajñaḥ sarvabhāvanaḥ ..
2.18.131
virarāmātha śarvaśca sabhāmadhye ca nārada .. 69 ..
2.18.132
rājā tadvacanaṃ śrutvā praśaśaṃsa punaḥ punaḥ ..
2.18.133
uvāca suṃdaraṃ devaṃ paraṃ vinayapūrvakam .. 66 ..
2.18.134
śaṃkhacūḍa uvāca ..
2.18.135
tvayā yatkathitaṃ nātha sarvaṃ satyaṃ ca nānṛtam ..
2.18.136
tathā'pi kiñcidyatsatyaṃ śrūyatāṃ mannivedanam .. 67 ..
2.18.137
jñātidrohe mahatpāpaṃ tvayoktamadhunā trayam ..
2.18.138
gṛhītvā tasya sarvasvaṃ kutaḥ prasthāpito baliḥ .. 68 ..
2.18.139
mayā samuddhṛtaṃ sarvamaiśvaryyaṃ vikrameṇa ca ..
2.18.140
sutalācca samuddhartuṃ nālaṃ so'pi gadādharaḥ ..69 ..
2.18.141
sabhrātṛko hiraṇyākṣaḥ kathaṃ devaiśca hiṃsitaḥ ..
2.18.142
śumbhādayaścāsurā vai kathaṃ devairnipātitāḥ .. 2.18.70 ..
2.18.143
purā samudramathane pīyūṣaṃ bhakṣitaṃ suraiḥ ..
2.18.144
kleśabhājo vayaṃ tatra taiḥ sarvaphalabhājanaiḥ.. .. 71 ..
2.18.145
krīḍābhāṇḍamidaṃ viśvaṃ kṛṣṇasya paramātmanaḥ ..
2.18.146
yadā dadāti yasmai sa tasyaiśvaryaṃ bhavettadā .. 72 ..
2.18.147
devadānavayorvādaḥ śaśvannaimittikaḥ sadā ..
2.18.148
parājayo jayasteṣāṃ kāle'smākaṃ krameṇa ca .. 73 ..
2.18.149
tatrāvayorvirodhe ca gamanaṃ niṣphalaṃ tava ..
2.18.150
sama sambandhinorbandhvorīśvarasya mahātmanaḥ .. 74 ..
2.18.151
jāyate mahatī lajjā sparddhā'smābhiḥ sahādhunā ..
2.18.152
tato'dhikā ca samare kīrtti hāniḥ parājaye .. 75 ..
2.18.153
śaṃkhacūḍavacaḥ śrutvā prahasyāha trilocanaḥ ..
2.18.154
yathocitaṃ sumadhuramatyugraṃ dānaveśvaram .. 76 ..
2.18.155
śrīmahādeva uvāca ..
2.18.156
yuṣmābhiḥ saha yuddhaṃ me brahmavaṃśasamudbhavaiḥ ..
2.18.157
kā lajjā mahatī rājannakīrtirvā parājaye .. 77 ..
2.18.158
yuddhamādau harereva madhunā kaiṭabhena ca ..
2.18.159
hiraṇyakaśipoścaiva saha tenātmanā nṛpa .. 78 ..
2.18.160
hiraṇyākṣasya yuddhaṃ ca punastena gadābhṛtā ..
2.18.161
tripuraiḥ saha yuddhaṃ ca mayā cāpi purā kṛtam .. 79 ..
2.18.162
sarveśvaryyāḥ sarvamātuḥ prakṛtyāśca babhūva ha ..
2.18.163
saha śumbhādibhiḥ pūrvaṃ samaraṃ paramādbhutam .. 2.18.80 ..
2.18.164
pārṣadapravarastvaṃ ca kṛṣṇasya paramātmanaḥ ..
2.18.165
ye ye hatāśca te daityā nahi ke'pi tvayā samāḥ.. 81 ..
2.18.166
kā lajjā mahatī rājanmama yuddhe tvayā saha ..
2.18.167
surāṇāṃ śaraṇasyaiva preṣitasya hareraho .. 82 ..
2.18.168
dehi rājyaṃ ca devānāṃ vāgvyaye kiṃ prayojanam ..
2.18.169
yuddhaṃ mā kuru matsārddhamiti me niścitaṃ vacaḥ .. 83 ..
2.18.170
ityuktvā śaṃkarastatra virarāma ca nārada ..
2.18.171
uttasthau śaṃkhacūḍaśca svāmānyaiḥ saha satvaraḥ .. 84 ..
2.18.172
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe nāradanārāyaṇasaṃvāde dvitīye prakṛtikhaṇḍe tulatyupākhyāne śiva śaṃkhacūḍasaṃvāde'ṣṭādaśo'dhyāyaḥ .. 18 ..
Linked texts (2)
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit