Brahmavaivartapurana 2.3
Brahmavaivartapurāṇa 2.3
- Language
- Sanskrit
2.3.1
śrīnārāyaṇa uvāca ..
2.3.2
athāṇḍaṃ tajjale'tiṣṭhadyāvadvai brahmaṇo vayaḥ ..
2.3.3
tataḥ svakāle sahasā dvidhārūpo babhūva saḥ ..1..
2.3.4
tanmadhye śiśurekaśca śatakoṭiraviprabhaḥ..
2.3.5
kṣaṇaṃ rorūyamāṇaśca sa śiśuḥ pīḍitaḥ kṣudhā..2..
2.3.6
pitṛmātṛparityakto jalamadhye nirāśrayaḥ ..
2.3.7
naikabrahmāṇḍanātho yo dadarśordhvamanāthavat .. 3 ..
2.3.8
sthūlātsthūlatamaḥ so'pi nāmnā devo mahāvirāṭ ..
2.3.9
paramāṇuryathā sūkṣmātparaḥ sthūlāttathā'pyasau .. 4 ..
2.3.10
tejasāṃ ṣoḍaśāṃśo'yaṃ kṛṣṇasya paramātmanaḥ ..
2.3.11
ādhāro'saṃkhyaviśvānāṃ mahāviṣṇussureśvaraḥ .. 5 ..
2.3.12
pratyekaṃ romakūpeṣu viśvāni nikhilāni ca ..
2.3.13
adyāpi teṣāṃ saṃkhyāṃ ca kṛṣṇo vaktuṃ na hi kṣamaḥ .. 6 ..
2.3.14
yathā'sti saṃkhyā rajasāṃ viśvānāṃ na kadācana ..
2.3.15
brahmaviṣṇuśivādīnāṃ tathā saṃkhyā na vidyate .. 7 ..
2.3.16
prativiśveṣu santyevaṃ brahmaviṣṇuśivādayaḥ ..
2.3.17
pātālādbrahmalokāntaṃ brahmāṇḍaṃ parikīrttitam .. 8 ..
2.3.18
tata ūrdhve ca vaikuṇṭho brahmāṇḍādbahireva saḥ ..
2.3.19
sa ca satyasvarūpaśca śaśvannārāyaṇo yathā .. 9 ..
2.3.20
tadūrdhve golakaścaiva pañcāśatkoṭiyojanāt ..
2.3.21
nityaḥ satyasvarūpaśca yathā kṛṣṇastathāpyayam .. 2.3.10 ..
2.3.22
saptadvīpamitā pṛthvī saptasāgarasaṃyutā ..
2.3.23
ekonapañcāśadupadvīpā'saṃkhyavanānvitā .. 11 ..
2.3.24
ūrdhvaṃ sapta suvarlokā brahmalokasamanvitāḥ ..
2.3.25
pātālāni ca saptādhaścaivaṃ brahmāṇḍameva ca .. 12 ..
2.3.26
ūrdhvaṃ dharāyā bhūrloko bhuvarlokastataḥ paraḥ ..
2.3.27
svarlokastu tataḥ paścānmaharlokastato janaḥ .. 13 ..
2.3.28
tataḥ parastapolokaḥ satyalokastataḥ paraḥ ..
2.3.29
tataḥ paro brahmalokastaptakāñcananirmitaḥ .. ..14 ..
2.3.30
evaṃ sarvaṃ kṛtrimaṃ tadbāhyābhyantara eva ca ..
2.3.31
tadvināśe vināśaśca sarveṣāmeva nārada .. 15 ..
2.3.32
jalabududavatsarvaṃ viśvasaṃghamanityakam ..
2.3.33
nityau golokavaikuṇṭhau satyau śaśvadakṛtrimau .. 16 ..
2.3.34
lomakūpe ca vidhyaṇḍaṃ pratyekaṃ tasya niścitam ..
2.3.35
eṣāṃ saṃkhyāṃ na jānāti kṛṣṇo'nyasyāpi kā kathā .. 17 ..
2.3.36
pratyekaṃ pratividhyaṇḍe brahmaviṣṇuśivādayaḥ ..
2.3.37
tisraḥ koṭyaḥ surāṇāṃ ca saṃkhyā sarvatra putraka .. 18 ..
2.3.38
digīśāścaiva dikpālā nakṣatrāṇi grahādayaḥ ..
2.3.39
bhuvi varṇāśca catvāro'dho nāgāśca carācarāḥ .. 19 ..
2.3.40
atha kālena sa virāḍūrdhvaṃ dṛṣṭvā punaḥ punaḥ ..
2.3.41
ḍimbhāntaraṃ ca śūnyaṃ ca na dvitīyaṃ kathaṃcana .. 2.3.20 ..
2.3.42
cintāmavāpa kṣudyukto ruroda ca punaḥ punaḥ ..
2.3.43
jñānaṃ prāpya tadā dadhyau kṛṣṇaṃ paramapūruṣam .. 21 ..
2.3.44
tato dadarśa tatraiva brahma jyotiḥ sanātanam ..
2.3.45
navīnanīradaśyāmaṃ dvibhujaṃ pītavāsasam .. 22 ..
2.3.46
sasmitaṃ muralīhastaṃ bhaktānugrahakārakam ..
2.3.47
jahāsa bālakastuṣṭo dṛṣṭvā janakamīśvaram .. 23 ..
2.3.48
varaṃ tasmai dadau tuṣṭo vareśaḥ samayocitam..
2.3.49
matsamo jñānayuktaśva kṣutpipāsāvivarjitaḥ .. 24 ..
2.3.50
brahmāṇḍāsaṃkhyanilayo bhava vatsa layāvadhi ..
2.3.51
niṣkāmo nirbhayaścaiva sarveṣāṃ varado varaḥ ..
2.3.52
rogamṛtyujarāśokapīḍādiparivarjitaḥ .. 25 ..
2.3.53
ityuktvā taddakṣakarṇe mahāmantraṃ ṣaḍakṣaram ..
2.3.54
triḥ kṛtvā prajajāpādau vedāṅgamavaraṃ param .. 26 ..
2.3.55
praṇavādicaturthyantaṃ kṛṣṇa ityakṣaradvayam ..
2.3.56
vahnijvālāntamiṣṭaṃ ca sarvavighnaharaṃ param .. 27 ..
2.3.57
mantraṃ dattvā tadāhāraṃ kalpayāmāsa vai prabhuḥ..
2.3.58
śrūyatāṃ tadbrahmaputra nibodha kathayāmi te .. 28 ..
2.3.59
prativiśveṣu naivedyaṃ dadyādvai vaiṣṇavo janaḥ ..
2.3.60
ṣoḍaśāṃśaṃ viṣayiṇo viṣṇoḥ pañcadaśāsya vai .. 29 ..
2.3.61
nirguṇasyātmanaścaiva paripūrṇatamasya ca ..
2.3.62
naivedyena ca kṛṣṇasya nahi kiñcitprayojanam .. 2.3.30 ..
2.3.63
yaddadāti va naivedyaṃ yasmai devāya yo janaḥ ..
2.3.64
sa ca khādati tatsarvaṃ lakṣmīdṛṣṭyā punarbhavet .. 31 ..
2.3.65
taṃ ca mantraṃ varaṃ dattvā tamuvāca punarvibhuḥ ..
2.3.66
anyo varaḥ ka iṣṭaste taṃ me brūhi dadāmi te .. 32 ..
2.3.67
kṛṣṇasya vacanaṃ śrutvā tamuvāca mahāvirāṭ ..
2.3.68
adanto bālakastatra vacanaṃ samayocitam .. 33 ..
2.3.69
mahāvirāḍuvāca ..
2.3.70
varaṃ me tvatpadāmbhoje bhaktirbhavatu niścalā ..
2.3.71
santataṃ yāvadāyurme kṣaṇaṃ vā suciraṃ ca vā .. 34 ..
2.3.72
tvadbhaktiyukto yo loke jīvanmuktaḥ sa santatam ..
2.3.73
tvadbhaktihīno mūrkhaśca jīvannapi mṛto hi saḥ .. 35 ..
2.3.74
kiṃ tajjapena tapasā yajñena yajanena ca ..
2.3.75
vratenaivopavāsena puṇyatīrthaniṣevayā .. 36 ..
2.3.76
kṛṣṇabhaktivihīnasya puṃsaḥ syājjīvanaṃ vṛthā ..
2.3.77
yenātmanā jīvitaśca tameva nahi manyate .. 37 ..
2.3.78
yāvadātmā śarīre'sti tāvatsyācchaktisaṃyutaḥ ..
2.3.79
paścādyānti gate tasminna svatantrāśca śaktayaḥ ..38..
2.3.80
sa ca tvaṃ ca mahābhāga sarvātmā prakṛteḥ paraḥ ..
2.3.81
svecchāmayaśca sarvādyo brahma jyotiḥ sanātanaḥ .. 39 ..
2.3.82
ityuktvā bālakastatra virarāma ca nārada ..
2.3.83
uvāca kṛṣṇaḥ pratyuktiṃ madhurāṃ śrutisundarīm .. 2.3.40 ..
2.3.84
śrīkṛṣṇa uvāca ..
2.3.85
suciraṃ susthiraṃ tiṣṭha yathā'haṃ tvaṃ tathā bhava ..
2.3.86
asaṃkhyabrahmaṇāṃ pāte pātaste na bhaviṣyati .. 41 ..
2.3.87
aṃśena pratividhyaṇḍe tvaṃ ca putra virāḍ bhava ..
2.3.88
tvannābhipadme brahmā ca viśvasraṣṭā bhaviṣyati .. 42 ..
2.3.89
lalāṭe brahmaṇaścaiva rudrāścaikādaśaiva tu ..
2.3.90
śivāṃśena bhaviṣyanti sṛṣṭisaṃcaraṇāya vai .. 43 ..
2.3.91
kālāgnirudrasteṣveko viśvasaṃhārakārakaḥ ..
2.3.92
pātā viṣṇuśca viṣayī kṣudrāṃśena bhaviṣyati.. .. 44 ..
2.3.93
madbhaktiyuktaḥ satataṃ bhaviṣyasi vareṇa me ..
2.3.94
dhyānena kamanīyaṃ māṃ nityaṃ drakṣyasi niścitam .. 45 ..
2.3.95
mātaraṃ kamanīyāṃ ca mama vakṣaḥsthalasthitām ..
2.3.96
yāmi lokaṃ tiṣṭha vatsetyuktvā so'ntaradhīyata .. 46 ..
2.3.97
gatvā ca nākaṃ brahmāṇaṃ śaṅkaraṃ sa uvāca ha ..
2.3.98
sraṣṭāraṃ sraṣṭumīśaṃ ca saṃhartāraṃ ca tatkṣaṇam..47..
2.3.99
śrīkṛṣṇa uvāca ..
2.3.100
sṛṣṭiṃ sraṣṭuṃ gaccha vatsa nābhipadmodbhavo bhava..
2.3.101
mahāvirāḍ lomakūpe kṣudrasya ca vidheḥ śṛṇu .. 48 ..
2.3.102
gaccha vatsa mahādeva brahmabhālodbhavo bhava ..
2.3.103
aṃśena ca mahābhāga svayaṃ ca suciraṃ tapaḥ .. 49 ..
2.3.104
ityuktvā jagatāṃ nātho virarāma vidheḥ sutaḥ ..
2.3.105
jagāma natvā taṃ brahmā śivaśca śivadāyakaḥ .. 2.3.50 ..
2.3.106
mahāvirāḍ lomakūpe brahmāṇḍe golake jale ..
2.3.107
sa babhūva virāṭkṣudro virāḍaṃśena sāmpratam .. 51 ..
2.3.108
śyāmo yuvā pītavāsāḥ śayāno jalatalpake..
2.3.109
īṣaddhāsaḥ prasannāsyo viśvarūpī janārdanaḥ .. 52 ..
2.3.110
tannābhikamale brahmā babhūva kamalodbhavaḥ ..
2.3.111
saṃbhūya padmadaṇḍaṃ ca babhrāma yugalakṣakam .. 53 ..
2.3.112
nāntaṃ jagāma daṇḍasya padmanābhasya padmajaḥ ..
2.3.113
nābhijasya ca padmasya cintāmāpa pitāmahaḥ .. 54 ..
2.3.114
svasthānaṃ punarāgatya dadhyau kṛṣṇapadāmbujam ..
2.3.115
tato dadarśa kṣudraṃ taṃ dhyātvā taddivyacakṣuṣā .. 55 ..
2.3.116
śayānaṃ jalatalpe ca brahmāṇḍapiṇḍamāvṛte ..
2.3.117
yallomakūpe brahmāṇḍaṃ taṃ ca tatparamīśvaram .. 56 ..
2.3.118
śrīkṛṣṇaṃ cāpi golokaṃ gopagopīsamanvitam ..
2.3.119
taṃ saṃstūya varaṃ prāpa tataḥ sṛṣṭiṃ cakāra saḥ .. 57 ..
2.3.120
babhūvurbrahmaṇaḥ putrā mānasāḥ sanakādayaḥ ..
2.3.121
tato rudrāḥ kapālācca śivasyaikādaśa smṛtāḥ .. 58 ..
2.3.122
babhūva pātā viṣṇuśca vāme kṣudrasya pārśvataḥ ..
2.3.123
caturbhujaśca bhagavāñśvetadvīpanivāsakṛt .. 59 ..
2.3.124
kṣudrasya nābhipadme ca brahmā viśvaṃ sasarja saḥ ..
2.3.125
svargaṃ martyaṃ ca pātālaṃ trilokaṃ sacarācaram .. 2.3.60 ..
2.3.126
evaṃ sarvaṃ lomakūpe viśvaṃ pratyekameva ca ..
2.3.127
prativiśvaṃ kṣudravirāḍ brahma viṣṇuśivādayaḥ .. 61 ..
2.3.128
ityevaṃ kathitaṃ vatsa kṛṣṇasaṅkīrttanaṃ śubham ..
2.3.129
sukhadaṃ mokṣadaṃ sāraṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi .. 62 ..
2.3.130
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde viśvabrahmāṇḍavarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ..3..
Linked texts (2)
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Mudgalapurāṇa — Sanskrit