Brahmavaivartapurana 2.63: adhyāyaḥ 63
Brahmavaivartapurāṇa 2.63
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 63
2.63.1
nārada uvāca ..
2.63.2
nārāyaṇa mahābhāga vada vedavidāṃ vara ..
2.63.3
rājā kena prakāreṇa siṣeve prakṛtiṃ parām .. 1 ..
2.63.4
samādhirnāma vaiśyo vā niṣkāmaṃ nirguṇaṃ vibhum ..
2.63.5
bheje kena prakāreṇa prakṛterupadeśataḥ .. 2 ..
2.63.6
kiṃ vā pūjāvidhānaṃ ca dhyānaṃ vā manureva ca ..
2.63.7
kiṃ stotraṃ kavacaṃ kiṃ vā dadau rājñe mahāmuniḥ .. 3 ..
2.63.8
vaiśyāya prakṛtistasmai kiṃ vā jñānaṃ dadau param ..
2.63.9
sākṣādbabhūva sahasā kena vā prakṛtistayoḥ .. 4 ..
2.63.10
jñānaṃ saṃprāpya vaiśyaśca kiṃ padaṃ prāpa durlabham ..
2.63.11
gatirbabhūva rājñaśca kā vā tāṃ ca śṛṇomyaham .. 5 ..
2.63.12
śrīnārāyaṇa uvāca ..
2.63.13
rājā vaiśyaśca saṃprāpya mantraṃ vai medhaso muneḥ ..
2.63.14
stotraṃ ca kavacaṃ devyā dhyānaṃ caiva puraskriyām ..
2.63.15
jajāpa paramaṃ mantraṃ rājā vaiśyaśca puṣkare .. 6 ..
2.63.16
snātvā trikālaṃ varṣaṃ ca tataḥ śuddho babhūva saḥ ..
2.63.17
sākṣādbabhūva tatraiva mūlaprakṛtirīśvarī .. 7 ..
2.63.18
rājñe dadau rājyavaraṃ manutvaṃ vāñchitaṃ sukham ..
2.63.19
jñānaṃ nigūḍhaṃ vaiśyāya dadau cātisudurlabham .. 8 ..
2.63.20
yaddattaṃ śūline pūrvaṃ kṛṣṇena paramātmanā ..
2.63.21
nirāhāramatikliṣṭaṃ dṛṣṭvā vaiśyaṃ kṛpāmayī ..9 ..
2.63.22
ruroda kṛtvā kroḍe tamaceṣṭaṃ śvāsavarjitam ..
2.63.23
cetanāṃ kuru bho vatsetyuccāryya ca punaḥ punaḥ ..2.63.10..
2.63.24
cetanāṃ ca dadau tasmai svayaṃ caitanyarūpiṇī ..
2.63.25
saṃprāpya cetanāṃ vaiśyo ruroda prakṛteḥ puraḥ .. 11 ..
2.63.26
tamuvāca prasannā'sau kṛpayā'tikṛpāmayī .. 12 ..
2.63.27
śrīprakṛtiruvāca ..
2.63.28
varaṃ vṛṇuṣva he vatsa yatte manasi varttate ..
2.63.29
brahmatvamamaratvaṃ vā tato vā'tisudurlabham .. 13 ..
2.63.30
indratvaṃ vā manutvaṃ vā sarvasiddhatvameva ca ..
2.63.31
tucchaṃ tubhyaṃ na dāsyāmi naśvaraṃ bālavañcanam .. 14..
2.63.32
vaiśya uvāca ..
2.63.33
brahmatvamamaratvaṃ vā mātarme nahi vāñchitam ..
2.63.34
tato'tidurlabhaṃ kiṃ vā na jāne tadabhīpsitam .. 15 ..
2.63.35
tvayyeva śaraṇāpanno dehi yadvāñchitaṃ tava ..
2.63.36
anaśvaraṃ sarvasāraṃ varaṃ me dātumarhasi .. 16 ..
2.63.37
prakṛtiruvāca ..
2.63.38
adeyaṃ nāsti me tubhyaṃ dāsyāmi mama vāñchitam ..
2.63.39
yato yāsyasi golokaṃ padameva sudurlabham .. 17 ..
2.63.40
sarvasāraṃ ca yajjñānaṃ surarṣīṇāṃ sudurlabham ..
2.63.41
tadgṛhyatāṃ mahābhāga gaccha vatsa hareḥ padam .. 18 ..
2.63.42
smaraṇaṃ vandanaṃ dhyānamarcanaṃ guṇakīrttanam ..
2.63.43
śravaṇaṃ bhāvanaṃ sevā kṛṣṇe sarvanivedanam ..19..
2.63.44
etadevaṃ vaiṣṇavānāṃ navadhā bhaktilakṣaṇam ..
2.63.45
janmamṛtyujarāvyādhiyamatāḍanakhaṇḍanam ..2.63.20..
2.63.46
āyurharati lokānāṃ ravireva hi santatam ..
2.63.47
navadhā bhaktihīnānāmasatāṃ pāpināmapi .. 21 ..
2.63.48
bhaktāstadgatacittāśca vaiṣṇavāścirajīvinaḥ ..
2.63.49
jīvanmuktāśca niṣpāpā janmādiparivarjitāḥ .. 22 ..
2.63.50
śivaḥ śeṣaśca dharmaśca brahmā viṣṇurmahānvirāṭ ..
2.63.51
sanatkumāraḥ kapilaḥ sanakaśca sanandanaḥ .. 23 ..
2.63.52
voḍhuḥ pañcaśikho dakṣo nāradaśca sanātanaḥ ..
2.63.53
bhṛgurmarīcirdurvāsāḥ kaśyapaḥ pulaho'ṅgirāḥ .. 24 ..
2.63.54
medhāvī lomaśaḥ śukro vasiṣṭhaḥ kratureva ca ..
2.63.55
bṛhaspatiḥ kardamaśca śaktiratriḥ parāśaraḥ .. 25 ..
2.63.56
mārkaṇḍeyo baliścaiva prahlādaśca gaṇeśvaraḥ ..
2.63.57
yamaḥ sūryyaśca varuṇo vāyuścandro hutāśanaḥ .. 26 ..
2.63.58
akūpāra ulūkaśca nāḍījaṃghaśca vāyujaḥ ..
2.63.59
naranārāyaṇau kūrmma indradyumno vibhīṣaṇaḥ .. 27 ..
2.63.60
navadhā bhaktiyuktāśca kṛṣṇasya paramātmanaḥ ..
2.63.61
ete mahānto dharmiṣṭhā bhaktānāṃ pravarāstathā .. 28 ..
2.63.62
ye tadbhaktāste tadaṃśā jīvanmuktāśca santatam ..
2.63.63
pāpāpahārāstīrthānāṃ pṛthivyāśca viśāṃ pate .. 29 ..
2.63.64
ūrdhvaṃ ca sapta svargāśca saptadvīpā vasundharā ..
2.63.65
adhassapta ca pātālā etadbrahmāṇḍameva ca .. 2.63.30 ..
2.63.66
evaṃvidhānāṃ viśvānāṃ saṃkhyā nāstyeva putraka ..
2.63.67
evaṃ ca prativiśveṣu brahmaviṣṇuśivādayaḥ..31..
2.63.68
devā devarṣayaścaiva manavo mānavādayaḥ ..
2.63.69
sarvāśramāśca sarvatra santi baddhāśca māyayā .. 32 ..
2.63.70
mahāviṣṇorlomakūpe santi viśvāni yasya ca ..
2.63.71
sa ṣoḍaśāṃśaḥ kṛṣṇasya cātmanaśca mahāvirāṭ .. .. 33 ..
2.63.72
bhaja satyaṃ paraṃ brahma nityaṃ nirguṇamacyutam ..
2.63.73
prakṛteḥ paramīśānaṃ kṛṣṇamātmānamīpsitam .. 34 ..
2.63.74
nirīhaṃ ca nirākāraṃ nirvikāraṃ nirañjanam ..
2.63.75
niṣkāmaṃ nirvirodhaṃ ca nityānandaṃ sanātanam .. 39 ..
2.63.76
svecchāmayaṃ sarvarūpaṃ bhaktānugrahavigraham ..
2.63.77
tejassvarūpaṃ paramaṃ dātāraṃ sarvasampadām .. 36 ..
2.63.78
dhyānāsādhyaṃ durārādhyaṃ śivādīnāṃ ca yoginām ..
2.63.79
sarveśvaraṃ sarvapūjyaṃ sarveṣāṃ sarvakāmadam .. 37 ..
2.63.80
sarvādhāraṃ ca sarvajñaṃ sarvānandakaraṃ param ..
2.63.81
sarvadharmapradaṃ sarvaṃ sarvajñaṃ prāṇarūpiṇam .. 38 ..
2.63.82
sarvadharmasvarūpaṃ ca sarvakāraṇakāraṇam ..
2.63.83
sukhadaṃ mokṣadaṃ sāraṃ pararūpaṃ ca bhaktidam .. 39 ..
2.63.84
dāsyadaṃ dharmadaṃ caiva sarvasiddhipradaṃ satām ..
2.63.85
sarvaṃ tadatiriktaṃ ca naśvaraṃ kṛtrimaṃ sadā .. 2.63.40 ..
2.63.86
parātparataraṃ śuddhaṃ paripūrṇatamaṃ śivam ..
2.63.87
yathāsukhaṃ gaccha vatsa bhagavantamadhokṣajam .. 41 ..
2.63.88
kṛṣṇeti dvyakṣaraṃ mantraṃ gṛhītvā kṛṣṇadāsyadam ..
2.63.89
puṣkaraṃ duṣkaraṃ gatvā daśalakṣamimaṃ japa .. 42 ..
2.63.90
daśalakṣajapenaiva mantrasiddhirbhavettava ..
2.63.91
ityuktvā sā bhagavatī tatraivāntaradhīyata ..43..
2.63.92
vaiśyo natvā ca tāṃ bhaktyā cāgamatpuṣkaraṃ mune ..
2.63.93
puṣkare duṣkaraṃ taptvā sa lebhe kṛṣṇamīśvaram ..
2.63.94
bhagavatyāḥ prasādena kṛṣṇadāso babhūva saḥ .. 44 ..
2.63.95
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃ vāde durgopākhyāne surathasamādhimedhassaṃvāde prakṛtivaiśyasaṃvādakathanaṃ nāma triṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ .. 63 ..