Brahmavaivartapurana 3.107: adhyāyaḥ 109
Brahmavaivartapurāṇa 3.107
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 109
3.107.1
atha navādhikaśatatamo'dhyāyaḥ
3.107.2
nārāyaṇa uvāca
etasminnantare rājñī rukmiṇījananī śabhā .
patiputravatībhiśca sādhvībhiḥ sahitā mudā .. 1 ..
3.107.3
āgatya maṅgalaṃ kṛtvā tatra nirmañchanādikam .
daṃpatī veśayāmāsa ratnanirmāṇamandiram .. 2 ..
3.107.4
nānācitravicitrāḍhyaṃ hīrahāreṇa bhūṣitam .
muktāmāṇikyaratnena mudīptaṃ darpaṇena ca .. 3 ..
3.107.5
dadarśa kṛṣṇastatraiva durgāṃ durgatināśinīm .
sarasvatīṃ ca sāvitrīṃ ratiṃ ca rohiṇīṃ satīm .. 4 ..
3.107.6
devapatnīṃ rājapatnīṃ munipatnīṃ pativratām .
ratnamihānasthāṃ ca ratnabhūṣaṇabhūṣitām .. 5 ..
3.107.7
uttasthurārāddṛṣṭvā ca śrīkṛṣṇaṃ jagatīpatim .
ratnasihāsane ramye vārayāmāsa tāṃ mudā .. 6 ..
3.107.8
stutiṃ cakruśca devāśca munipatnyaśca mādhavam .
puṭāñjaliyutāstatra trameṇa ca pṛdhakpṛthak .. 7 ..
3.107.9
bhojayāmāsa rājñī ca vareṇa saha kanyakām .
sakarpūraṃ satāmbūlaṃ pradadau vāsitaṃ jalam .. 8 ..
3.107.10
durgā kṛṣṇāya pradadau tatra maṅgalapatrikām .
sarvāsāmājñayā devī paṭheti tamuvāca sā .. 9 ..
3.107.11
papāṭha patrikāṃ kṛṣṇo devīsaṃsadi sasmitaḥ .
lakṣmī sarasvatī durgā sāvitrī rādhikā satī .. 10 ..
3.107.12
tulasī pṛthivī gaṅgā'rundhati yamunā'ditiḥ .
śatarūpā ca sītā ca devahūtiśca menakā .. 11 ..
3.107.13
daivyaścaitāśca daṃpatyoḥ kurvantu param .
papāṭha ceti kṛṣṇaśca śuśruvurjahasuśca tāḥ .. 12 ..
3.107.14
pārvatyuvācarukmiṇīṃ rukmiṇīkānta tvāṃ paśyantīṃ ca sasmitām .
paśya prauḍhāṃ rupavatīṃ sundarīṃ navayauvanām .. 13 ..
3.107.15
śacyuvāca
tava yogyā ca yuvatī ratnabhūṣaṇabhūṣitā .
tvāṃ prārthayantī suciramavamanyānyamīśvaram .. 14 ..
3.107.16
sāvitryuvāca
yathā varastathā kanyā vidhinā yojitā purā .
vidagdhāyā vidagdhena sarvatra saṃgamaḥ śubhaḥ .. 15 ..
3.107.17
ratyuvāca
īśvareṇa parīhāsaṃ kā vā kartuṃ kṣamā bhuvi .
dhyānāsādhyo durārādhyaścāvamanyānyamīśvaram .. 16 ..
3.107.18
gāyatryuvāca
yathā varastathā kanyā cākṣubdhe bhaiṣmake gṛhe .. 17 ..
3.107.19
rohiṇyuvāca
satyaṃ brūhi jagannātha kāminīnāṃ ca saṃsadi .
kīdṛśī rādhikā ramyā rukmiṇī cāpi kīdṛśī .. 18 ..
3.107.20
sarasvatyuvāca
rādhāyāṃ yādṛśī prītī rukmiṇyāṃ naiva tādṛśī .
sā saṅginī pūrvakāle sarvakrīḍāsu vardhinī .. 19 ..
3.107.21
prāṇādhiṣṭhātudevī sā pañcaprāṇādhikā satī .
rukmiṇī kamalā sākṣātsaṃpadāmadhidevatā .. 20 ..
3.107.22
sarvaśaktisvarūpā ca kṛṣṇasya paramātmanaḥ .
buddherapyadhidevī ca durgā nārāyaṇī parā .. 21 ..
3.107.23
devādhiṣṭhātṛdevī tvaṃ sāvitrī vedamātṛkā .
vidyādhidevatā'haṃ ca tato'nyāśca kalākalāḥ .. 22 ..
3.107.24
na brahmaṇi śive śeṣe gaṇeśe ca dineśvare .
na bhakteṣu ca padmāyāṃ na śivāyāṃ ca mayyapi .. 23 ..
3.107.25
prasādo yādṛśastasyāmanyeṣu ca na tādṛśaḥ .
trailokye pṛthivī dhanyā supuṇyaṃ bhārataṃ yataḥ .. 24 ..
3.107.26
tatra vṛndāvanaṃ dhanyaṃ rādhāpādābjacihnitam .
sarvāsāmapi devīnāṃ rādhā puṇyavatī satī .. 25 ..
3.107.27
rādhāpādābjanakhare dadau snigdhamalaktakam .
ayamevamiti śrutvā jahasuḥ sarvayoṣitaḥ .. 26 ..
3.107.28
dhyāyante dūrtaḥ sarvā rādhā vakṣaḥsthalasthitā .
tasmādrādhāṃ namaskṛtya tulanāṃ manyate kila .. 27 ..
3.107.29
sarasvatīvacaḥ śrutvā sāvitrī pārvatī satī .
anyāśca yoṣitaḥ sarvāḥ sādhvityūcuśca saṃsadi .. 28 ..
3.107.30
lopāmudrā'nasūyā cāpyahalyā'rundhatī tathā .
sarvāstā munipatnyaśca rabhasaṃ cakrurīśvaram .. 29 ..
3.107.31
atha devāṃśca bhūpāṃśca munīdrāṃścāpi bhīṣmakaḥ .
pūjayāmāsa vidhinā bhojayāmāsa sādaram .. 30 ..
3.107.32
khādyatāṃ lokā dīyatāṃ dīyatāmiti .
śabdo babhūva nagare vādyasaṃgītamaṅgalaiḥ .. 31 ..
3.107.33
atha prabhāte brahmeśaseṣāstridaśāstathā .
yānamārohaṇaṃ bhūpāścakrire ca tvarānvitāḥ .. 32 ..
3.107.34
rājā mahograsenaśca vasudevastvarānvitaḥ .
kārayāmāsa yātrāṃ ca śrīkṛṣṇaṃ rukmiṇīṃ satīm .. 33 ..
3.107.35
subhadrā rukmiṇīmātā kanyāṃ kṛtvā svavakṣasi .
rurodoccaistatsakhībhirbāndhavairityuvāca sā .. 34 ..
3.107.36
subhadrovāca
kva yāsi māṃ parityajya vatse mātaramīśvarīm .
kathaṃ jīvāmi tvāṃ tyaktvā kathaṃ tvaṃ vā'pi jīvasi .. 35 ..
3.107.37
mahālakṣmīrmama gṛhātkanyārūpā ca māyayā .
vasudevālayaṃ yāsi vāsudevapriyā satīḥ .. 36 ..
3.107.38
ityuktvā kanyakāṃ śokātsiṣeva netrajairjalaiḥ .
bhīṣmakaḥ sāśrunetraśca kanyāṃ kṛṣṇe samarpya ca .. 37 ..
3.107.39
taṃ ca kṛtvā parīhāraṃ rurodoccairatīva saḥ .
ruroda rukmiṇī devī śrīkṛṣṇaścāpi māyayā .. 38 ..
3.107.40
rathamāropayāmāsa vasudevaḥ sutaṃ vadhūm .
etasminnantare rājā jāmātre yautukaṃ dadau .. 39 ..
3.107.41
gacendrāṇāṃ sahasraṃ ca ṣaṅguṇaṃ ca turaṃgamam .
dāsīnāṃ ca sahasraṃ ca kiṃkarāṇāṃ śataṃ śatam .. 40 ..
3.107.42
ratnānāṃ ca sahasraṃ caivāmulyaratnabhūṣaṇam .
svarṇānāṃ pariśuddhānāṃ pañcalakṣaṃ ca sādarama .. 41 ..
3.107.43
toyabhojanapātrāṇi kutāni viśvakarmaṇā .
sauvarṇāni ca ramyāṇi surabhīḥ pradadau mudā .. 42 ..
3.107.44
dugdhavatīnāṃ dhenunāṃ savatsānāṃ sahasrakam .
amūlyāni ca ramyāṇi vahniśuddhāṃśukāni ca .. 43 ..
3.107.45
vasudevaścograseno devaiśca munībhiḥ saha .
prahṛṣṭavadanaḥ śīghraṃ dvārakābhisukhaṃ yayau .. 44 ..
3.107.46
praviśya svapurīṃ ramyā kārayāmāsa maṅgalam .
vādyaṃ ca vādayāmāsa sundaraṃ sumanoharam .. 45 ..
3.107.47
devakī rohiṇī ramyā yaśodā nandagehinī .
aditiśca ditiścaiva tathā ca varakāminī .. 46 ..
3.107.48
śrīkṛṣṇaṃ rukmiṇīṃ ramyāṃ vilokya ca punaḥ punaḥ .
gṛhaṃ praveśayāmāsa kārayāmāsa maṅgalam .. 47 ..
3.107.49
caturvidhaṃ bhojayitvā devāṃśca munipuṃgavān .
nṛpāṃśca bāndhavāṃścaiva parīhāraṃ cakāra ca .. 48 ..
3.107.50
bhaṭṭebhyo brāhmaṇebhyo'pi dadau ratnādikaṃ mudā .
tāṃścapi bhojayāmāsa parituṣṭāṃśca sasmitān .. 49 ..
3.107.51
evaṃ bhuktvā dhanaṃ labdhvā yayuḥ sarve gṛhaṃ mudā .
maṅgalaṃ kārayāmāsa vasudevasya vallabhā .. 50 ..
3.107.52
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nārādanāo rukmiṇyu-
dvāho nāma navādhikaśatatamo'dhyāyaḥ .. 109 ..