Pramāṇa · Search · About · API

Brahmavaivartapurana 3.113: adhyāyaḥ 115

Brahmavaivartapurāṇa 3.113

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 115

3.113.1

atha pañcadaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
atha bhītā rakṣakāste samūturbāṇamīśvaram .
skandaṃ gaṇeśaṃ durgāṃ ca daṇḍavatpraṇipatya ca .. 1 ..

3.113.2

rakṣakā ūcuḥ
aho duṣṭaśca kālo'yamatīva duratikramaḥ .
svatantrā bālikā prauḍhā patimicchati sāṃpratam .. 2 ..

3.113.3

asaṅgasaṃgamaṃ nātha sādhūnāṃ duḥkhakāraṇam .
saṃsargajā guṇā doṣā bhavanti satataṃ nṛṇām .. 3 ..

3.113.4

citralekhā svayaṃ dūtī samānīya paraṃ varam .
raṇaśūraṃ mahāvīraṃ nṛpendraṃ ca mahāratham .. 4 ..

3.113.5

yuvānaṃ vyādhihīnaṃ ca kandarpādapi sundaram .
saṃbhogaṃ kārayāmāsa bubudhe na divāniśam .. 5 ..

3.113.6

sāṃprataṃ tava kanyā sā'pyūṣāgarbhavatī satī .
kulajā kulayoścaiva taptāṅgārasvarūpiṇī .. 6 ..

3.113.7

dauhitro vā'pi dauhitrī babhuva sāṃprataṃ tava.
kanyāṃ paśya mahāprauḍhāṃ nagarīṃ nāgarānvitām .. 7 ..

3.113.8

nakhavikṣatasarvāṅgīṃ varādhīnāṃ ca cañcalām .
puṃsaśca saṅgirīṃ śaśvadrahasye ratisaṅginīm .. 8 ..

3.113.9

sasmitāṃ sakaṭākṣāṃ ca ca़ñcalekṣaṇavīkṣatām .
evaṃ śrutvā lajjitaśca bāṇastatra cukopa ha .. 9 ..

3.113.10

yuddhāya ca matiṃ cakre vāritaḥ śabhunā bhṛśam .
vāritaśca gaṇeśena skandena śivayā tathā .. 10 ..

3.113.11

bhairavyā bhadrakālyā ca yoginībhiśca saṃtatam .
aṣṭabhirbhairavaiścaiva rudrairekādaśātmakaiḥ .. 11 ..

3.113.12

bhūtaiḥ pretaiśca kūṣmāṇḍairvetālairbrahmarākṣasaiḥ .
yosīndrairapi siddhendrai rudraiścaṇḍādibhistathā .. 12 ..

3.113.13

koṭaryā prāmadevyā ca yathā mātrā hitāya ca .
uvāca śaṃkaro bāṇaṃ mūḍhaṃ paṇḍitamāninam
hitaṃ satyaṃ nītiśāstraṃ pariṇāmasukhāvaham .. 13 ..

3.113.14

mahādeva uvāca
śṛṇu bāṇa pravakṣyāmi kathāmetāṃ purātanīm .
bhuvo bhārāvataraṇe bhārate svayamīśvaraḥ .. 14 ..

3.113.15

nihatya sarvānrājendrāndvārakāyāṃ virājate .
yasya lomasu viśvāni tasya vāsaḥ sadīśvaraḥ .. 15 ..

3.113.16

vāsudeva iti khyātaḥ kathyate tena kovidaiḥ .
dhāturvidhātā bhagavāṃścakrapāṇiḥ svayaṃ bhuvi .. 16 ..

3.113.17

brahmaviṣṇuśivādīnāmīśvaraḥ prakṛteḥ paraḥ .
nirguṇaśca nirīhaśca bhaktānugrahavigrahaḥ .. 17 ..

3.113.18

paraṃ brahma paraṃ dhāma paramātmā ca dehinaḥ .
yasmingate śavo jīvo saṃgrāmastena saṃbhavet .. 18 ..

3.113.19

śastraviddho mahākāśo yathā mūḍha diśastathā .
tathā''tmā ca nirākāro dehī ca dhyānahetunā .. 19 ..

3.113.20

tasya putro'niruddhaśca mahābalaparākramaḥ .
trailokyamapi saṃhartuṃ kṣaṇena ca kṣamaḥ svayam .. 20 ..

3.113.21

sarve vevāśca daityāśca balavanto mahārathāḥ .
te sarve cāniruddhasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm .. 21 ..

3.113.22

yayoreva samaṃ vittaṃ yayoreva samaṃ balam .
tayorvivāho maitrī ca na tu puṣṭavipuṣṭayoḥ .. 22 ..

3.113.23

baliḥ pitā te daityānāṃ sārabhūto mahārathaḥ .
kṣaṇena yena nītaśca sutalaṃ sa hareḥ kalā .. 23 ..

3.113.24

sarve cāṃśakalāḥ puṃsaḥ paripūrṇatamasya ca .
vṛndāvaneśvarasyāpi kṛṣṇasya paramātmanaḥ .. 24 ..

3.113.25

pārvatyuvāca
dhyāyate dhyānaniṣṭhaśca hṛtpadme ca divāniśm .
brahmā maheśaḥ meṣaśca bhagavantaṃ sanātanam .. 25 ..

3.113.26

dineśaśca gaṇeśaśca yogīndrāṇāṃ gurorguruḥ .
dhyāyate paramātmānaṃ bhagavantaṃ sanātanam .. 26 ..

3.113.27

sanatkumāraḥ kapilo naro nārāyaṇastathā .
dhyāyate hṛdayāmbhoje bhagavantaṃ sao .. 27 ..

3.113.28

manavaśca munīndrāśca siddhendrā yogināṃ varāḥ .
dhyānāsādhyaṃ ca dhyāyante bhagavantaṃ sao .. 28 ..

3.113.29

sarvādiṃ sarvabījaṃ ca sarveśaṃ ca parātparam .
dhyāyante jñāninaḥ sarve bhagavantaṃ sao .. 29 ..

3.113.30

gaṇeśa uvāca
abhāgyaṃ ca baleścāpi vaiṣṇavasya mahātmanaḥ .
mūḍho'yamīdṛśaḥ putraḥ prahlādasya ca dhīmataḥ .. 30 ..

3.113.31

skanda uvāca
aye bhrātarna śrutā ca hiraṇyakaśipoḥ kathā .
hiraṇyākṣasya ca madhoḥ kaiṭabhasya mahātmanaḥ .. 31 ..

3.113.32

pūrvajāste'pi te daityā mahābalaparākramāḥ .
krameṇa viṣṇunā nītā līlayā yamasādanam .. 32 ..

3.113.33

bhagavānyasya saṃhartā svayaṃ nārāyaṇaḥ prabhuḥ .
tasya ko rakṣitā bhrātarnivartasva śubhāyaca .. 33 ..

3.113.34

teṣāṃ ca vacanaṃ śrutvā tānuvācāsureśvaraḥ .
koparaktāsyanayano dhanuṣpāṇiryathā'ntakaḥ .. 34 ..

3.113.35

bāṇa uvāca
śṛṇu mātaḥ pravakṣyāmi śṛṇu tāta maheśvara .
śṛṇu bhrātargaṇapate śṛṇu bhrātaśca kārtika .. 35 ..

3.113.36

śubhaśubhaṃ prāktanena prāṇināṃ karmiṇāṃ tathā .
kṛtakarmātiriktaṃ ca kārya keṣāṃ ca vartate .. 36 ..

3.113.37

nāprāptakālo mriyate viddhaḥ śaraśatairapi .
tṛṇāgreṇāpi saṃspṛṣṭaḥ prāptakālo na jīvati .. 37 ..

3.113.38

yasmācca yasya nirvāṇaṃ vidhātrā likhitaṃ purā .
tadeva nityaṃ satyaṃ ca niṣekaḥ kena vāryate .. 38 ..

3.113.39

saṃgrāme kātaro yo hi niṣphalaṃ tasya jīvanam .
jayī yaśasca labhate mṛtaḥ svargaṃ ca gacchati .. 39 ..

3.113.40

praviśya kanyāṃ gṛhṇāti nagaraṃ śivarakṣitam .
pārvatyā ca gaṇeśena yuddhena balinā tathā .. 40 ..

3.113.41

ko vā gṛhṇāti kanyāṃ ca kasya vā jīvitasya ca .
sagarbhā tava kanyeti sabhāyāṃ rakṣako vadet .. 41 ..

3.113.42

iti me vajratulyaṃ ca śrutikauṭaṃ paraṃ vacaḥ .
ato'nirudvaṃ hatvā ca ghātayiṣyāmi kanyakām
anyathā jvaladagnau ca tyakṣyāmi ca kalevaram .. 42 ..

3.113.43

koṭaryuvāca
śṛṇu vatsa pravakṣyāmi mātā'haṃ te'pi dharmataḥ .
turantenāpi pṛtreṇa pitrorduḥrkha pade pade .. 43 ..

3.113.44

kanyā paragṛhītā sā'pyanyasmai dātumakṣamā .
śrīkṛṣṇasyāpi pautrāya pradyumnasya sutāya ca .. 44 ..

3.113.45

aniruddhāya mahate svecchayā dehi kanyakām .
pūto'si bhārate varṣe saptabhiḥ pitṛbhiḥ saha .. 45 ..

3.113.46

yautukaṃ dehi sarvasvaṃ yaśase mahase bhuvi .
anyathā raṇamadhye ca tvāṃ haniṣyati mādhavaḥ .. 46 ..

3.113.47

sudaśaṃnena cakeṇa ko vā tvāṃ rakṣituṃ kṣamaḥ .
koṭarīvacanaṃ śrutvā cukopa daityapuṃgavaḥ .. 47 ..

3.113.48

prayayau rathamāruhya yatra pautro harermune .
skandaḥ senāpatirbhūtvā prayayau śaṃkarājñayā .. 48 ..

3.113.49

bāṇaḥ svastyayanaṃ cakre gaṇeśaśca śivaḥ svayam .
bāṇaṃ śubhāśiṣaṃ cakre pārvatī koṭarī tathā .. 49 ..

3.113.50

aṣṭau ca bhairavāścaiva rudrāścaikādaśaiva te .
sarve yuddhāya hantāro babhūvuḥ śastrapāṇayaḥ .. 50 ..

3.113.51

etasminnantare dūto'pyaniruddhamuvāca ha .
pārvatyā preritaścaiva bāṇapatnyā ca satvaram .. 51 ..

3.113.52

dūta uvāca
aniruddhottiṣṭha bhadraṃ pārvatīvacanaṃ śṛṇu .
bhava sāṃnāhiko vatsa kuru yuddhaṃ bahirbhava .. 52 ..

3.113.53

bhītoṣā rudatī trastā sasmāra pārvatīṃ satīm .
rakṣa rakṣa mahāmāye matpraṇeśvaramīpsitam .. 53 ..

3.113.54

abheye'pyabhayaṃ dehi saṃgrāme ghoradāruṇe .
tvameva jagatāṃ mātā snehaste sarvataḥ samaḥ .. 54 ..

3.113.55

athāniruddhaḥ saṃnāhī śastrapāṇirbabhūva ha .
ūṣādattaṃ rathaṃ prāpya cakārā''rohaṇaṃ mudā .. 55 ..

3.113.56

bahiḥ saṃbhūya śibirāddadarśa bāṇamīśvaraḥ .
sāṃnāhikaṃ śastrapāṇiṃ raktāsyalocanaṃ param .. 56 ..

3.113.57

dṛṣṭvā'niruddhaṃ bāṇaśca tamuvāca ruṣā'nvitaḥ .
ghorasaṃgrāmamadhye ca viṣoktiṃ prajvalanniva .. 57 ..

3.113.58

bāṇa uvāca
aye vīra mahāduṣṭa nītiśāstravivarjita .
candra vaṃśakulāṅgāra puṇyakṣetre'yaśaskara .. 58 ..

3.113.59

pitā te śambaraṃ hatvā jagrāha tasya kāminīm .
tato jāto bhavaneva nirodhaṃ svakulakṣamam .. 59 ..

3.113.60

pitāmaho vāsudevo mathurāyāṃ ca kṣatriyaḥ .
gokule vaiśyaputraśca nāmnā ca nandanandanaḥ .. 60 ..

3.113.61

vṛndāvane ca gopasya nandasya paśurakṣakaḥ .
sākṣājjāraśca gopīnāṃ duṣṭaḥ paramalampaṭaḥ .. 61 ..

3.113.62

jaghāna pūtanāṃ sadyo nārīghātī hyadhārmikaḥ .
āgatya mathurāṃ kubjāṃ jaghāna maithunena ca .. 62 ..

3.113.63

durbalaṃ narakaṃ hatvā strīsamūhaṃ manoharam .
jagrāha yonilubdhaśca svaputramatiniṣṭhuraḥ .. 63 ..

3.113.64

bhīṣmakaṃ mānavaṃ jitvā tatputraṃ cāpi durbalam .
jagrāha kanyakāṃ tasya devayogyāṃ ca rukmiṇīm .. 64 ..

3.113.65

satrājitaḥ sūryabhṛtyo devātprāpa maṇīśvaram .
ghātayitvā hyupāyena jagrāha maṇikanyakām .. 65 ..

3.113.66

kurupāṇḍavayuddhaṃ ca kārayitvā ca dāruṇam .
yudhiṣṭhirasya yajñe ca śiśupālaṃ jaghāna saḥ .. 66 ..

3.113.67

dantavaktraṃ ca śālbaṃ ca jarāsaṃdhaṃ ca dāruṇaḥ .
saṃjahāra bhuvo bhūpasamūhamatidāruṇam .. 67 ..

3.113.68

upāyānnarakaṃ hatvā sarvasvaṃ tajjahāra saḥ .
durbalo rājabhītaścasamudraṃ śaraṇaṃ gataḥ .. 68 ..

3.113.69

jitvā ca bhrātaraṃ śakraṃ bhāryāyā vacanena ca .
jagrāha pārijātaṃ ca puṣpaṃ ca svargadurlabham .. 69 ..

3.113.70

kaṃsaṃ nihatyādharmiṣṭho bhrātaraṃ mātureva ca .
jagrāha tasya sarvasvaṃ paraṃ kiṃ kathayāmi te .. 70 ..

3.113.71

jatvā ca bhallukaṃ yuddhe jagrāha tasya kanyakām .
tatpiturbhaginī kuntī caturṇāṃ kāminī bhuvi .. 71 ..

3.113.72

draupadī bhrātṛpatnī ca pa़ñcānāṃ kāminī tathā .
goṣṭhīno yonilubdhaśca śaśvatparamalampaṭaḥ .. 72 ..

3.113.73

tajjyeṣṭho baradevaśca śaśvatpibati vāruṇīm .
yamunāṃ bhrātṛpatnīṃ ca karotyāhvānamīpsitam .. 73 ..

3.113.74

jahāra bhaginīṃ tasya kauḥteyaḥ śakranandanaḥ .
subhadrāṃ mātulasutāṃ saṃnibodha kulakramam .. 74 ..

3.113.75

bāṇasya vacanaṃ śrutvā cukopa kāmanandanaḥ .
uvāca paramārthaṃ ca yogyaṃ pratyuttaraṃ mune .. 75 ..

3.113.76

aniruddha uvāca
pitā me kāmadevaśca brahmaputraḥ purā śuciḥ .
yasyāstreṇa vaśībhūtaṃ trailokyaṃ satataṃ śṛṇu .. 76 ..

3.113.77

śivakopānalenaiva bhasmībhūtaḥ svakarmataḥ .
kṛṣṇasya putro'pyadhunā sarveṣāṃ paramātmanaḥ .. 77 ..

3.113.78

pativratā ratirmātā patiśokena sāṃpratam .
śambarasya gṛhe tasthau hṛtā tena balena ca .. 78 ..

3.113.79

chāyāṃ māyāvatīṃ dattvā māyayā śayanena ca .
ratiṃ svadharma saṃrakṣya dharmasākṣī ca tadgṛhe .. 79 ..

3.113.80

nihatya śambaraṃ śatruṃ gṛhītvā svapriyāṃ satīm .
ājagāma dvārakāṃ ca candrasuryau ca sākṣiṇau .. 80 ..

3.113.81

pitāmahaṃ vāsudevaṃ tvaṃ kiṃ jānāmi mūḍhavat .
yaṃ ca santona jānanti vedāścatvāra eva ca .. 81 ..

3.113.82

vāsuḥ sarvanivāsaśca viśvāni yasya lomasu .
tasya devaḥ paraṃ brahma vāsudeva iti smṛtaḥ .. 82 ..

3.113.83

śaṃkaraṃ pṛccha sākṣācca yasya bhṛtyo'dhunā bhavān .
kṛṣṇabhṛtyasya ca baleḥ putro'si kiṃkarātmajaḥ .. 83 ..

3.113.84

gokule vaiśyaputratvaṃ brūhi tvaṃ jñānadurbala .
bhojanaṃ vedavihitaṃ śaśvatkṣattriyavaiśyayoḥ .. 84 ..

3.113.85

droṇaḥ prajāpatiḥ śreṣṭhā dharā tasya priyā satī .
putraṃ ca tapasā lebhe paramātmānamīśvaram .. 85 ..

3.113.86

droṇo nando vaiśyarājo yaśodā sā dharā satī .
vṛṣabhānasutā rādhā sudāmnaḥ śāpakāraṇāt .. 86 ..

3.113.87

triṃśatkoṭiṃ ca gopīnāṃ gṛhītvā bharturājñayā .
puṇyaṃ ca bhārataṃ kṣetraṃ golokādājagāmasā .. 87 ..

3.113.88

tābhiḥ sārdha sa reme ca svapatnībhirmudā'nvitaḥ .
pāṇiṃ jagrāha rādhāyāḥ svayaṃ brahmā purohitaḥ .. 88 ..

3.113.89

gopakoṭiśca golokādājagām mṛdā'nvitā .
tejasā haritulyāste pārṣadapravarā hareḥ .. 89 ..

3.113.90

gorakṣaṇaṃ harereva gopaveṣasya cā''tmanaḥ .
gopānāṃ śiśurakṣārthaṃ māyeśasyāpi māyayā .. 90 ..

3.113.91

pūtanā balikanyā ca bhaginī ca tavāsura .
dṛṣṭvā ca vāmanaṃ vindhyā cakāra putramānasam .. 91 ..

3.113.92

evaṃbhūto yadi mama putro bhavati sāṃpratam .
stanaṃ dadāmi tanayaṃ kṛtvā vakṣasi sundaram .. 92 ..

3.113.93

tasyāḥpūrṇaṃ mānasaṃ ca cakāra bhagavānprabhuḥ .
stanaṃ dattvā ca golokaṃ yayau sā ratnayānataḥ .. 93 ..

3.113.94

kubjā sā bhaginī pūrvaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ .
śrīrāmaṃ cakame kāmānnāmnā śūrpaṇakhā satī .. 94 ..

3.113.95

nāsāṃ ciccheda tasyāśca lakṣmaṇo dhārmikeśvaraḥ .
tapasā ca varaṃ lebhe brahmaṇaḥ priyamīśvaram .. 95 ..

3.113.96

tena puṇyena taṃlabdhvā golokaṃ sā jagāma ha .
gopī babhūva goloke kṛṣṇasyā''liṅganena ca .. 96 ..

3.113.97

narako harivadhyaśca svapūrvaprāktanena ca .
pāṇiṃ jagrāha kanyānāṃ sākṣiṇau śaśibhāskarau .. 97 ..

3.113.98

bhīṣmakanyā mahālakṣmīḥ śīkṛṣṇasya priyā satī .
vaikuṇṭhādāgatā sādhvī brahmaṇo'nṛmatena ca .. 98 ..

3.113.99

satrājitasya kanyā sā satyabhāmā vasuṃdhara .
dadau kṛṣṇāya rājā sa taṃ maṇiṃ yautukena ca .. 99 ..

3.113.100

bhuvo bhārāvataraṇahetunā gamanaṃ hareḥ .
saṃjahāra bhuvo bhāraṃ kurupāṇḍavayuddhataḥ .. 100 ..

3.113.101

śiśupālo dantavaktro jayo vijaya eva ca .
dvāriṇau dvāraṣaṭke ca vaikuṇṭhe śrīharerapi .. 101 ..

3.113.102

kumāraśāpātpatitau prāpya janmatrayaṃ dhruvam .
hiraṇyakaśipuścaiva tavaiva pūrvapūruṣaḥ .. 102 ..

3.113.103

tasya bhrātā hiraṇyākṣastenaiva varuṇo jitaḥ .
harirnṛsiṃharūpeṇa taṃ jaghānāvalīlayā .. 103 ..

3.113.104

sūkareṇa hato'nyaśca pūrvajanmakathāṃ śṛṇu .
dvitīye janmani purā rāvaṇaḥ kumbhakarṇakaḥ .. 104 ..

3.113.105

śrīrāmeṇa hatau tau dvau śeṣajanma kalau tayoḥ .
śrīkṛṣṇena hatau tau dvau dharmaputrāvubhau tathā .. 105 ..

3.113.106

jarāsaṃdhaśca śālvaśca durātmā kaṃsa eva ca .
prāktanāttasya vadhyāste bhuvo bhārajihīrṣayā .. 106 ..

3.113.107

māṃdhātuḥ sutamadhye ca yavanaścāpi prāktanāt .
lakṣmīśvarasya kṛṣṇasya dhanena kiṃ prayojanamā .. 107 ..

3.113.108

pratijñayā ca satyāyāḥ puṇyakavratakāraṇāt .
pārijātaṃ samanīya cakāra svātmano vratam .. 108 ..

3.113.109

svayaṃ jāmbavatī devī durgāṃśā bhallukātmajā .
pāṇiṃ jagrāha tasyāśca tapasā bhārate hariḥ .. 109 ..

3.113.110

kuntyāśca kṣetrajāḥ putrāḥ kevalaṃ bharturājñayā .
kalau niṣiddhaṃ triyuge prasiddhaṃ palapaitṛkam .. 110 ..

3.113.111

yudhiṣṭhiro dharmaputro bhīmaśca pavanātmajaḥ .
mahendraputro dharmiṣṭhaḥ phālguno vijayī bhuvi .. 111 ..

3.113.112

yasmai pāśupataṃ śaṃbhuḥ pradadau ca svayaṃ purā .
aśvamedhaṃ gavālambhaṃ saṃnyāsaṃ palapaitṛkam .. 112 ..

3.113.113

devareṇa sutotpattiṃ kalau pañca vivarjayet .
draupadyāḥ pañca bhartāraḥ śaṃkarasya vareṇa ca .. 113 ..

3.113.114

baladevaḥ puṣpamadhu pūtaṃ pibati nityaśaḥ .
cakāra yamunāhvānaṃ snānārthaṃ dhārmikaḥ śuciḥ .. 114 ..

3.113.115

subhadrāṃ ca dadau kṛṣṇaḥ phālgunāya mahātmane .
kanyakāṃ mātulānāṃ ca dākṣiṇātyaḥ parigrahaḥ .. 115 ..

3.113.116

deśeṣvanyeṣu doṣo'yamityāha kamalodbhavaḥ .. 116 ..

3.113.117

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo vāṇāniruddhasaṃo
pañcadaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ .. 115 ..

Linked texts (4)