Brahmavaivartapurana 3.114: adhyāyaḥ 116

Brahmavaivartapurāṇa 3.114

Language: Sanskrit

adhyāyaḥ 116

3.114.1

atha ṣoḍaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ
bāṇa uvāca
aniruddha budho'si tvaṃ tvayoktaṃ satyameva ca .
śaṃbhunā caivamuktaṃ ca sarvaṃ buddhaṃ svacetasā .. 1 ..

3.114.2

tvayoktaṃ śaṃkaravarātpañcānāṃ svāmināṃ priyā .
draupadī ca mahābhāgā tanme vyākhyātumarhasi .. 2 ..

3.114.3

śambareṇa hṛtā pūrva tava mātā kathaṃ ratiḥ .
devairapi kathaṃ dattā devāstena jitā katham .. 3 ..

3.114.4

aniruddha uvāca
ekadā raghunāthaśca sītayā lakṣmaṇo ca .
snātaḥ sarasi tatrastho ramye pañcavaṭītaṭe .. 4 ..

3.114.5

uvāca sītā hemante jalaṃ susvādu nirmalam .
tathā'nnaṃ vyañjanaṃ ramyaṃ sarvaṃ vastu suśītalam .. 5 ..

3.114.6

phalāvabacayanaṃ cakre sītāyai pradadau mudā .
tato dadau lakṣmaṇāya paścādbhaṅkte svayaṃ prabhuḥ .. 6 ..

3.114.7

lakṣmaṇastadgṛhītvā ca naiva bhuṅkte phalaṃ jalam .
meghanādavadhārthaṃ ca sītoddhāraṇakāraṇāt .. 7 ..

3.114.8

nidrāṃ na yāti no bhuṅkte varṣāṇāṃ ca caturdaśa .
ya evaṃ puruṣo yogī tadvadhyo rāvaṇatmajaḥ .. 8 ..

3.114.9

etasminnantare rāmaṃ draṣṭuṃ kamalalocanam .
vahanistatra samāyāto dvijarūpī kṛpānidhiḥ
bhaviṣyatkathayāmāma śrutikauṭaparaṃ vacaḥ .. 9 ..

3.114.10

vahniruvāca
śṛṇu rāma mahābhāga sītāsaṃgopanaṃ kuru .
saptāhābhyantare caiva rāvaṇo duṣṭarākṣasaḥ .. 10 ..

3.114.11

durnivāryaḥ prāktanena jānakīṃ ca hariṣyati .
vidhātrā likhitaṃ karma prāktaṃnaṃ kena vāryate .. 11 ..

3.114.12

vedaiścaturbhiḥ kathitaṃ na ca daivātparaṃ varam .. 12 ..

3.114.13

rāma uvāca
sītāṃ gṛhītvā tvaṃ gaccha cchāyā'traiva tu tiṣṭhatu .
kalatravarjanaṃ karma sarveṣāṃ ca jugupsitam .. 13 ..

3.114.14

sītāṃ gṛhītvā prayayau rudatīṃ ca hutāśanaḥ .
sītayā sadṛśī chāyā tasthau śrīrāmasaṃnidhau .. 14 ..

3.114.15

sā ca cchāyā hṛtā pūrva rāvaṇenāvalīlayā .
samuddadhāra tāṃ rāmo nihatya taṃ sabāndhavam .. 15 ..

3.114.16

vahnau parīkṣākāle ca cchāyā vahnau viveśa sā .
agniśchāyāṃ ca saṃrakṣya dadau rāmāya jānakīm .. 16 ..

3.114.17

rāmastāṃ ca gṛhītvā ca prayayau svāśramaṃ mudā .
chāyā tasthau vahnipārśve hṛdayena vidūyatā .. 17 ..

3.114.18

sā ca cchāyā tapaścakre nārāyaṇasarovare .
tapaścakāra divyaṃ ca śātavarṣaṃ ca śūlinaḥ .. 18 ..

3.114.19

varaṃ vṛṇuṣva bhadre tvamuvāca śaṃkaraśca tām .
uvāca śivaṃ vyagrā bharturduḥkhena duḥkhitā .. 19 ..

3.114.20

patiṃ dehi pañcadhā sā varaṃ vavre trilocanam .
sarvasaṃpatpradastuṣṭastasyai śarvo varaṃ dadau .. 20 ..

3.114.21

mahādeva uvāca
sādhvi tvaṃ pañcadhā brūhi patiṃ dehīti vyākulā .
pañcendrāśca hareraṃśā bhaviṣyanti priyāstava .. 21 ..

3.114.22

te ca sarve ca pañcendrāścādhunā pañca pāṇḍavāḥ .
sā ca cchāyā draupadī ca yajñakuṇḍasamudbhavā .. 22 ..

3.114.23

kṛtayuge vedavatī tretāyāṃ janakātmajā .
dvāpare draupadī chāyā tena kṛṣṇā trihāyaṇī .. 23 ..

3.114.24

vaiṣṇapī kṛṣṇabhaktā ca tena kṛṣṇā prakīrtitā .
svargalakṣmīrmahendrāṇāṃ sā ca paścādbhaviṣyati .. 24 ..

3.114.25

rājā dadau phālgunāya kanyāyāśca svayaṃvare .
papraccha mātaraṃ vīro vastu prāptaṃ mayā'dhunā .. 25 ..

3.114.26

tamuvāca svayaṃ mātā gṛhāṇa bhrātṛbhiḥ saha .
śaṃbhorvareṇa pūrva ca paratra māturājñayā .. 26 ..

3.114.27

draupadyāḥ svāminastena hetunā pañca pāṇḍavāḥ .
caturdaśānāmindrāṇāṃ pañcendrāḥ pañca pāṇḍavāḥ .. 27 ..

3.114.28

śaṃkareṇābhisaṃśaptā sā mātrā bhartsitena ca .
bhartāte bhasmasādbhūto harakopānalena ca .. 28 ..

3.114.29

he rati tvaṃ mayā śaptā daityagrastā bhavādhunā .
vijityadevānsendrāśca śambarastvā hariṣyati .. 29 ..

3.114.30

punaruvataṃ varaṃ prādātsatītvāṃ te na yāsyati .
chāyāṃ dattvā tiṣṭha gehe yāvajjīvati te patiḥ .. 30 ..

3.114.31

iti te kathitaṃ sarvamitihāsaṃ purātanam .
devānāṃ guptacaritaṃ śrṛṇu daityendra sāṃpratam .. 31 ..

3.114.32

etasminnantare tatra subhadraśca mahābalaḥ .
kumbhāṇḍabhrātā balavānbāṇasenāpatīśvaraḥ .. 32 ..

3.114.33

nirbhatsarya bāṇaṃ samare śastrapāṇirmahārathaḥ .
śrīkṛṣṇapautraṃ śūlaṃ ca cikṣepa pralayāgnivat .. 33 ..

3.114.34

ardhayandreṇa tacchūlaṃ ciccheda kāmaputrakaḥ .
śaktiṃ cikṣepa bhadraśca śatasūryasamaprabhām .. 34 ..

3.114.35

vaiṣṇavāstreṇa ciccheda tāṃ śaktiṃ kāmaputrakaḥ .
nārāyaṇāstraṃ cikṣepa subhadro raṇamūrdhani .. 35 ..

3.114.36

praṇamya śete nirbhīto madanasya suto balī .
ūrdhvamastraṃ ca babhrāma śatasūryasamaprabham .. 36 ..

3.114.37

pralīnamastramākāśe viśvasaṃhārakāraṇam .
astre gate so'niruddho gṛhītvā ca mahānasim .. 37 ..

3.114.38

prababhañjabhadrarathaṃ jaghānāśvāṃśca sārathim .
jaghāna taṃ subhadraṃ ca līlayā raṇamūrdhani .. 38 ..

3.114.39

hate subhadre bāṇaśca mahābalaparākramaḥ .
vāṇānāṃ śatakaṃ cāpi cakṣepa raṇamūrdhani .. 39 ..

3.114.40

kāmātmajo'gnibāṇena bāṇodhaṃ pradadāha saḥ .
bāṇaścikṣepa brahmāstraṃ sṛṣṭisaṃhārakāraṇam .. 40 ..

3.114.41

dṛṣṭvā kāmātmajaḥ śīghraṃ sabījaṃ mantrapūrvakam .
brahmastreṇaiva sahasā saṃjahārāvalīlayā .. 41 ..

3.114.42

bāṇaḥ pāśupataṃ kṣeptuṃ samārebhe ca kopataḥ .
niṣiddhaśca gaṇeśena skandena śaṃbhunā tathā .. 42 ..

3.114.43

taddṛṣṭvā so'niruddhastaṃ dhanurbāṇaugha saṃyutam .
mumoca jṛmbhaṇe yuddhe śīghraṃ taṃ ca mahāratham .. 43 ..

3.114.44

jaḍo babhūva bāṇaśca niśceṣṭo raṇamūrdhani .
punaścikṣepa nidrāsyaṃ nidritaṃ taṃ cakāra saḥ .. 44 ..

3.114.45

bāṇaṃ taṃ nidritaṃ dṛṣṭvā gṛhītvā khaḍgamuttamam .
bāṇaṃ hantuṃ samudyantaṃ vārayāmāsa kārtikaḥ .. 45 ..

3.114.46

skandaśca śatabāṇauśca vārayāmāsa līlayā .
aniruddhaṃ mahābhāgaṃ balavāntaṃ dhanurdharam .. 46 ..

3.114.47

aniruddhaśca sahasā tathā śaktyā duratyayā .
babhañja kārtikarathaṃ ratnendrasāranirmitam .. 47 ..

3.114.48

gadayā kārtikaḥ kruddho'pyaniruddharayaṃ mudā .
babhañja līlayā tatra kṣaṇena raṇamūrdhani .. 48 ..

3.114.49

aniruddho'rdhacandreṇa kṣuradhāreṇa līlayā .
ciccheda kārtikadhanurbhallāstreṇa niyojitam .. 49 ..

3.114.50

jadhāna kārtikastaṃ ca gadayā ca durantayā .
gadāṃ jagrāha taddhastājjavena madanātmajaḥ .. 50 ..

3.114.51

śūlaṃ gṛhītvā skandaṃ ca tameva hantumu dyatam .
aniruddhaśca kopena prerayāmāsa dūrataḥ .. 51 ..

3.114.52

kārtikaḥ punarāgatya gṛhītvā kāmaputrakam .
gṛhītvā ca kareṇaiva pātayāmāsa bhūtale .. 52 ..

3.114.53

aniruddho gṛhītvā'siṃ prabhustasthau mahābalaḥ .
tayorvirodhaṃ dūraṃ ca pracakāra gaṇeśvaraḥ .. 53 ..

3.114.54

kārtikaḥ prayayau gehamūṣāgehaṃ smarātmajaḥ .
sarva nivedituṃ śaṃbhuṃ prayayau sa gaṇeśvaraḥ .. 54 ..

3.114.55

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nārādanāo bāṇayuo
ṣoḍaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ .. 116 ..