Brahmavaivartapurana 3.117: adhyāyaḥ 119
Brahmavaivartapurāṇa 3.117
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 119
3.117.1
athaikonaviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
pārvatīvacanaṃ śrutvā gameśaśca śivaḥ svayam .
kārtikeyaśca kālī ca tāṃ praśaṃsāṃ cakāra ha .. 1 ..
3.117.2
uvāca bhagavāñśaṃbhurjagatāṃ mātaraṃ parām .
jyotiḥ svarūpāṃ paramāṃ mūlaprakṛtimīśvarīm .. 2 ..
3.117.3
mahādeva uvāca
tvayā yadhaktaṃ deveśi sarva vedoktamīpsitam .
ayuktamupahāsyaṃ va samaraṃ paramātmanā .. 3 ..
3.117.4
bāṇo dadātu kanyāṃ dāṃ svarṇabhūṣaṇabhūṣitām .
sāmañjasyaṃ yaśasyaṃ ca śubhadaṃ sarvakarmasu .. 4 ..
3.117.5
na dadāti yadā bāṇo hiraṇyakaśipoḥ prajā .
yuddhe parāṅmukho bhīto bhagavatyayaśaskaraḥ .. 5 ..
3.117.6
bāṇo gacchatu saṃnāhī raṇaśāsraviśāradaḥ .
paścāccā ''gamanaṃ kurmo vayaṃ sāṃnāhikāḥ śive .. 6 ..
3.117.7
uvāca bāṇaṃ tāṃ dātuṃ sa ca na svīcakāra ha .
durgā taṃ bodhayāmāsa na bubodha ca sadvacaḥ .. 7 ..
3.117.8
etasminnantare tāṃ ca sabhāmeva mahoramām .
ājagāma mahādharmo baliśca vaiṣṇavāgraṇīḥ .. 8 ..
3.117.9
rathaṃ latnendranirmāṇaṃ samāruhya mahābalaḥ .
prataptaiḥ saptabhirdaityaiḥ sevitaḥ śvetacāmaraiḥ .. 9 ..
3.117.10
daityendrāṇāṃ saptalakṣairāvṛtaḥ paramāstravit .
avaruhya rathāttūrṇaṃ gaṇeśaṃ ca śivāṃ śivām .. 10 ..
3.117.11
praṇamya kārtikeyaṃ ca sa uvāsa ca saṃsadi .
uttasthurārāttaṃ dṛṣṭvā te sarve śaṃkaraṃ vinā .. 11 ..
3.117.12
tamuvāca mahādevaḥ saṃbhāṣya priyabhāṣaṇam .. 11 ..
3.117.13
mahādeva uvāca
bhagavaṃścaturastvaṃ ca pradātā sarvasaṃpadām .
ayaṃ hi paramo lābho vaiṣṇavānāṃ samāgamaḥ .. 12 ..
3.117.14
tīrthānyapi ca pūtāni vaiṣṇavasparśamātrataḥ .
sarveṣāmāśramāṇāṃ ca pūjito brāhmaṇaḥ śuciḥ .. 13 ..
3.117.15
tato'dhikaḥ pūjito'pi brāhmaṇo yadi vaiṣṇavaḥ .
na hi pūtaṃ ca paśyami vaiṣṇavabrāhmaṇātparam .. 14 ..
3.117.16
sa pūtaḥ pavanādeva sa pūtaśca hutāśānāt .
tīrthemyo'pi ca sarvebhyo bibheti ca tataḥ suraḥ .. 15 ..
3.117.17
na hi pāpāni taddehe vahnau śuṣkatṛṇādivat .. 16 ..
3.117.18
baliruvāca
kathaṃ stauṣi jagannātha bhṛtyamastavyamīśvaraḥ .
pradattaṃ parameśvarya tvayā nātha sudulrabham .. 17 ..
3.117.19
adhunā sthāpito daivātsarvādhaḥ sutale'pi ca .
indrāya dattamaiśvarya matto bhaktātsureśvara .. 18 ..
3.117.20
tvayā vāmanarūpeṇa sarvarūpo'si sarvataḥ .
bāṇaṃ bodhaya bhadraṃ ca mama prāṇātmajaṃ param .. 19 ..
3.117.21
ātmanā saha yuddhaṃ ca deveṣvapi vigarhitam .
ityuktvā ca śivaṃ natvā śirasā praṇanāma tam .. 20 ..
3.117.22
sāmavedoktastotreṇa tuṣṭāva parameśvaram .
pulakāñcitasarvāṅgaḥ sāśrunetro'tivihvalaḥ .. 21 ..
3.117.23
dhyāyamānaśca nityaṃ yo hṛtpadme sumanohare .
śukreṇa dattaṃ mantraṃ ca japtvā caikādaśākṣaram .. 22 ..
3.117.24
baliruvāca
adityāḥ prārthanenaiva māturdevyā vratena ca .
purā vāmanarūpeṇa tvayā'haṃ vañcitaḥ prabho .. 23 ..
3.117.25
saṃpadrūpā mahālakṣmīrdattā bhaktāya bhaktitaḥ .
śakrāya matto bhaktāya bhrātre puṇyavate dhruvam .. 24 ..
3.117.26
adhunā mama putro'yaṃ bāṇaḥ śaṃkarakiṃkaraḥ .
ārācca rakṣitaḥ so'pi tenaiva bhaktabandhunā .. 25 ..
3.117.27
paripuṣṭaśca pārvatyā yathā mātrā sutastathā .
gṛhītavāṃśca tatkanyāṃ balena yuvatīṃ satīm .. 26 ..
3.117.28
samudyataśca taṃ hantuṃ kārtikenāpi vāritaḥ .
āgato'si punarhantuṃ pautrasya damane kṣamaḥ .. 27 ..
3.117.29
sarvātmanaśca sarvatra samabhāvaḥ śrutau śrutaḥ .
karoṣi jagatāṃ nātha kathamevaṃ vyatikramaḥ .. 28 ..
3.117.30
tvayā ca nihato yo hi tasya ko rakṣitā bhuvi .
sudarśanasya tejo hi sūryakoṭinibhaṃ param .. 29 ..
3.117.31
keṣāṃ surāṇāmastreṇa tadeva ca nivāritam .
yathā sudarśanaṃ caivamastrāṇāṃ pravaraṃ varam .. 30 ..
3.117.32
tathā bhavāṃśca devānāṃ sarveṣāmīśvaraḥ paraḥ .
yathā bhavāṃstathā kṛṣṇo vidhātā vedhasāmapi .. 31 ..
3.117.33
viṣṇuḥ sattvaguṇādhāraḥ śivaḥ sattvāśrayastathā .
svayaṃ vidhātā rajasaḥ sṛṣṭikartā pitāmahaḥ .. 32 ..
3.117.34
kālāgnirudro bhagavānviśvacasaṃhārakārakaḥ .
tamasaścā''śrayaḥ so'pi rudrāṇāṃ pravaro mahān .. 33 ..
3.117.35
sa eva śaṃkarāṃśaścāpyanye rudrāśca tatkalāḥ .
bhavāṃśca nirguṇasteṣāṃ prakṛteśca parastathā .. 34 ..
3.117.36
sarveṣāṃ paramātmā vai praṇā viṣṇusvarūpiṇaḥ .
mānasaṃ ca svayaṃ brahmā svayaṃ jñānātmakaḥ śivaḥ .. 35 ..
3.117.37
pravarā sarvaśaktīnāṃ buddhiḥ prakṛtirīśvarī .
svātmanaḥ pratibibhbaste jīvaḥ sarveṣu dehiṣu .. 36 ..
3.117.38
jīvaḥ svakarmaṇāṃ bhogī svayaṃ sākṣī bhavāṃstathā .
sarve yānti tvayi gate naradeve yathā'nugāḥ .. 37 ..
3.117.39
sadyaḥ patati dehaśca śavo'spṛśyastvayā vinā .
buddhāḥ santo na jānanti vañcitāstava māyayā .. 38 ..
3.117.40
tvāṃ bhajantyeva ye santo māyāmetāṃ taranti te .
triguṇā prakṛtirdurgā vaiṣṇavī ca sanātanī .. 39 ..
3.117.41
parā nārāyaṇīśānī tava māyā duratyayā .
tvadaṃśāḥ prativiśveṣu brahmaviṣṇuśivātmakāḥ .. 40 ..
3.117.42
sarveṣāmapi viśveṣāmāśrayo yo mahānvirāṭ .
sa sete ca jale yogādviśveśo gokule yathā .. 41 ..
3.117.43
sa eva vāsurbhagavāṃstasya devo bhavānparaḥ .
vāsudeva iti khyātaḥ purāvidbhiḥ prakīrtitaḥ .. 42 ..
3.117.44
tvameva kalayā sūryastvameva kalayā śaśī .
kalayā ca hutāśaśca kalayā pavanaḥ svayam .. 43 ..
3.117.45
kalayā varuṇaścaiva kuberaśca yamastathā .
kalayā tvaṃ mahendraśca kalayā dharma eva ca .. 44 ..
3.117.46
tvameva kalayā śeṣa īśāno naiṛṃtistathā .
munayo manavaścaiva grahāśca phaladāyakaḥ .. 45 ..
3.117.47
kalākalāyāścāṃśena sarve jīvāścarācarāḥ .
tvaṃ brahma paramaṃ jyotirdhyāyante yoginaḥ sadā .. 46 ..
3.117.48
taṃ tcā''driyante bhaktāste dhyāyante ya tadantare .
navīnanīradaśyāmaṃ pītakauśeyavāsasam .. 47 ..
3.117.49
īṣaddhāsyaprasannāsyaṃ bhakteśaṃ bhaktavatsalam .
candanokṣitasarvāṅgaṃ dvibhujaṃ muralīdharam .. 48 ..
3.117.50
mayūrapicchacūḍaṃ ca mālatīmālyabhūṣitam .
amūlyaratnanirmāṇakeyūravalayāvintam .. 49 ..
3.117.51
maṇikuṇḍalayugmena gaṇḍasthalavirājitam .
ratnasārāṅgalīyaṃ ca kvaṇanmañjīrarañjitam .. 50 ..
3.117.52
koṭikandarpalīlābhaṃ śaratkamalalocanam .
śaratpūrṇaindunindāsyaṃ candrakoṭisamaprabham .. 51 ..
3.117.53
vīkṣitaṃ sasmitābhiśca gopīnāṃ koṭikoṭibhiḥ .
vayasyaiḥ pārṣadairgopaiḥ sevitaṃ śvetacāmaraiḥ .. 52 ..
3.117.54
gopabālakaveṣaṃ ca rādhāvakṣaḥ sthalasthitam .
dhyānāsādhyaṃ durārādhyaṃ brahmeśaśeṣavanditam .. 53 ..
3.117.55
sinddhendraiśca munīndraiśca yogīndraiḥ praṇataṃ stutam .
vedānirvacanīyaṃ ca paraṃ svecchāmayaṃ vibhum .. 54 ..
3.117.56
sthūlasthūlatamaṃ rūpaṃ sūkṣmātsūkṣmatamaṃ param .
satyaṃ nityaṃ praśastaṃ ca prakṛteḥ paramīśvaram .. 55 ..
3.117.57
nirliptaṃ ca nirīhaṃ ca bhagavantaṃ sanātanam .
evaṃ dhyātvā ca te pūtāḥ snigdhadūrvākṣatā jalam .. 56 ..
3.117.58
padmāpadmārcite pādapadme ca dātumutsukāḥ .
vedāḥstotumaśaktāstvāmaśaktā sā sarasvatī .. 57 ..
3.117.59
śeṣaḥ stotumaśaktaśca svayaṃbhūḥ śaṃbhurīśvaraḥ .
gaṇeśaśca dineśaśca mahendraścandra eva ca .. 58 ..
3.117.60
stotuṃ nālaṃ dhaneśaśca kimanye jaḍbuddhayaḥ .
guṇātītamanīhaṃ ca kiṃ staumi nirguṇaṃ param .. 59 ..
3.117.61
apaṇḍito'yamasuro na suraḥ kṣantumarhasi .
balestadvacanaṃ śrutvā tamuvāca jagatpatiḥ ..
3.117.62
paripūrṇatamaḥ śrīmānbhaktaṃ ca bhaktavatsalaḥ .. 60 ..
3.117.63
śrībhagavānuvāca
mā bhairvatsa gṛhaṃ gaccha sutalaṃ rakṣitaṃ mayā .
madvareṇa prasādena tvatputro'pyajarāmaraḥ .. 61 ..
3.117.64
darpahāniṃ kariṣyāmi tasya mūrkhasya darpiṇaḥ .
prahlādāya varo datto bhaktāya ca tapasvine .. 62 ..
3.117.65
mamāvadhyaśca tvadvaṃśaśceti prītena cetasā .
tava putrāya dāsyāmi jñānaṃ mṛtyuṃjayaṃ param .. 63 ..
3.117.66
tvayā kṛtimidaṃ stotraṃ sāmavedoktamīpsitam .
purā sanatkumārārāya pradattaṃ brahmaṇā tathā .. 64 ..
3.117.67
siddhāśrame puṇyatame praśaste sūryaparvaṇi .
gautamāya pradattaṃ ca gauryā mandākinītaṭe .. 65 ..
3.117.68
śaṃkareṇa ca śiṣyāya bhaktāya ca dayālunā .
brahmaṇe ca mayā dattaṃ śivāya virajātaṭe .. 66 ..
3.117.69
bhṛgave ca purā dattaṃ kumāreṇa ca dhīmatā .
tvaṃ ca dāsyasi bāṇāya bāṇaḥ stoṣyatyanena mām .. 67 ..
3.117.70
idaṃ stotraṃ mahāpuṇyamubadiśya gurormukhāt .
vṛtasya pūjitasyāpi vastrabhūṣaṇacandanaiḥ .. 68 ..
3.117.71
susnāto yaḥ paṭhennityaṃ pūjākāle ca bhaktitaḥ .
koṭijanmārjitātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ .. 69 ..
3.117.72
vipadāṃ khaṇḍanaṃ stotraṃ kāraṇaṃ sarvasaṃpadām .
vāraṇaṃ duḥkhaśokānāṃ bhavābdhidhoratāraṇam .. 70 ..
3.117.73
khaṇḍanaṃ garbhavāsānāṃ jarāmṛtyuharaṃ param .bandhanānāṃ ca rogāṇāṃ khaṇḍanaṃ bhaktamaṇḍanam .. 71 ..
3.117.74
sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ .
vratī vrateṣu sarveṣu tapasvī ca tapaḥsu ca .. 72 ..
3.117.75
sa stayaṃ sarvadānānāṃ phalaṃ ca labhate dhruvam .
lakṣadhā stotrapāṭhena stotrasiddhirbhavennṛṇām .. 73 ..
3.117.76
sarvasiddhiṃ ca labhate siddhistotro bhavedyadi .
ihaloke devatulyo'pyante yāti hareḥ padam .. 74 ..
3.117.77
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo bāṇayuddhe
balikṛtaśrīkṛṣṇamtotraṃ nāmaikonaviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ .. 119 ..