Brahmavaivartapurana 3.118: adhyāyaḥ 120
Brahmavaivartapurāṇa 3.118
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 120
3.118.1
viṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
atha kṛṣṇaśca bhagavānuddhaveta balena ca .
dūtaṃ praśthāpayāmāsa vidhāya mantraṇaṃ śubham .. 1 ..
3.118.2
śivo gaṇapatiryatra durgāṃ durgatināśinī .
kārtikeyo bhadrakālī cogracaṇḍā ca koṭarī .. 2 ..
3.118.3
āgatya natvā dūtaśca gaṇeśaṃ ca śivaṃ śivām .
mānavāṃścāpi pūcyāṃśca samuvāca yathocitam .. 3 ..
3.118.4
dūta uvāca
bāṇamāhvayate kṛṣṇaḥ saṃgrāmārtha maheśvara .
kiṃ vā'niruddhamūṣāṃ ca gṛhītvā śaraṇaṃ vraja .. 4 ..
3.118.5
raṇe nimantrito yo hi na yāti bhayakātaraḥ .
paratra narakaṃ yāti saptabhiḥ pitṛbhiḥ saha .. 5 ..
3.118.6
dūtasya vacanaṃ śrutvā sabhāmadhye yathocitam .
uvāca pārvatī devī svayaṃ śaṃkarasaṃnidhau .. 6 ..
3.118.7
pārvatyuvāca
gaccha bāṇa mahābhāga gṛhītvā tava kanyakām .
sarvasvaṃ yautakaṃ dattvā śrīkṛṣṇaṃ śaraṇaṃ vraja .. 7 ..
3.118.8
sarveṣāmīśvaraṃ bījaṃ dātāraṃ sarvasaṃpadam .
varaṃ varepyaṃ śaraṇaṃ kṛpāluṃ bhaktavatsalam .. 8 ..
3.118.9
pārvatīvacanaṃ śrutvā tamūcuste sureśvarāḥ .
praśasaṃsuḥsabhāmadhye dhanyadhanyeti sarvadā .. 9 ..
3.118.10
kopāviṣṭaśca bāṇo'yamuttasthau sahasā'suraḥ .
sāṃnāhiko dhanuṣpāṇiḥ praṇamya śaṃkaraṃ yayau .. 10 ..
3.118.11
sarvairniṣidhyamānaśca kampito raktalocanaḥ .
sāṃnāhikaśca daityānāṃ trikoṭyā ca mahābalaḥ .. 11 ..
3.118.12
kumbhāṇḍaḥ kūpakarṇaśca nikumbhaḥ kumbha eva ca .
senāpatīśvaraścaite yayuḥ sāṃnāhikāstathā .. 12 ..
3.118.13
unmattabhairavaścaiva saṃhārabhairavastathā .
asitāṅgo bhairavaśca rurubhairava eva ca .. 13 ..
3.118.14
mahābhairavasaṃjñaśca kālabhairava eva ca .
pracaṇḍabhairavaścaiva krodhabhairava eva ca .. 14 ..
3.118.15
prayayuḥ śaktibhiḥ sārdha sarve sāṃnāhikāśca te .
kālāggirudro bhagavānrudraiḥ sāṃnāhiko yayau .. 15 ..
3.118.16
ugracaṇḍā pracaṇḍā ca caṇḍikā caṇḍināyikā .
caṇḍeśvarī ca cāmuṇḍā caṇḍī caṇḍakapālikā .. 16 ..
3.118.17
aṣṭau ca nāyikāḥ sarvāḥ prayayuḥ kharparāvintāḥ .
koṭarī ratnayānasthā śoṇitagrāmadevatā .. 17 ..
3.118.18
prayayau sā praphullāsyā khaḍgakharparadhāriṇī .
indrāṇī vaiṣṇavī śāntā brahmāṇī brahmavādinī .. 18 ..
3.118.19
kaumārī nārasiṃhī ca vārāhī vikaṭākṛtiḥ .
māheśvarī mahāmāyā bhairavī bhīmarūpiṇī .. 19 ..
3.118.20
aṣṭau ca śaktayaḥ sarvā rathasthāḥ prayayurmudā .
ratnendrasārayānasthā prayayau bhadrakālikā .. 20 ..
3.118.21
raktavarṇā trinayanā jihvālalanabhīṣaṇā .
śūlaśaktigadāhastā khaḍgakharparadhāriṇī .. 21 ..
3.118.22
prayayau śūlahastaśca vṛṣabhastho maheśvaraḥ .
skandaśca śikhiyānasthaḥ śastrapāṇirdhanurdharaḥ .. 22 ..
3.118.23
evaṃ ca prayayuḥ sarve gaṇeśaṃ pārvatīṃ vinā .
ebhiryuktaṃ mahādevaṃ dṛṣṭvā ca bhadrakālikām .. 23 ..
3.118.24
pracakre cakrapāṇiśca saṃbhāṣāṃ ca yathocitām .
bāṇaḥ śaṅkadhvaniṃ kṛtvā praṇamya pārvatīśvaram .. 24 ..
3.118.25
dhanurdathāra saguṇaṃ divyāstreṇa niyojitam .
bāṇaṃ samudyataṃ dṛṣṭvā sātyakiḥ paravīrahā .. 25 ..
3.118.26
niṣidhyamānastaiḥ sarvaiḥ saṃnāhī prayayau mudā .
bāṇaścikṣepa divyāstramañjanaṃ nāma nārada .. 26 ..
3.118.27
avyarthaṃ grīṣmamadhyāhanamārtaṇḍābhaṃ sutīkṣṇakam .
dṛṣṭāvā'straṃ sātyakiḥ sākṣātkiṃcinnamro babhūva saḥ .. 27 ..
3.118.28
kiṃ vā na dagdhaḥ prayayau nabhomadhyaṃ sudāruṇam .
vahniṃ cikṣepa bāṇaśca sātyakirvāruṇena ca .. 28 ..
3.118.29
prajvalantaṃ tālamānaṃ nirvāṇaṃ ca cakāra saḥ .
ciccheda vāruṇaṃ ghoraṃ prajaṇḍaṃ bhīmamulbaṇam .. 29 ..
3.118.30
ciccheda sātyakiścaiva pārjanyenāvalīlayā .
cikṣepa pavanaṃ bāṇaḥ pracaṇḍaṃ bhīmamulbaṇam .. 30 ..
3.118.31
ciccheda sātyakiścaiva parvatāśtreṇa līlayā .
nārāyaṇastraṃ cikṣepa bāṇaśca raṇamūrdhani .. 31 ..
3.118.32
sātyakirdaṇḍavadbhūmau papātārjunaśikṣayā .
māheśvaraṃ pracikṣepa bāṇaḥ śastravidāṃ varaḥ .. 32 ..
3.118.33
sātyakirvaiṣṇavāstreṇa pravicchedāvalīlayā .
brahmāstraṃ cāpi cikṣepa bāṇaśca raṇamūrdhani .. 33 ..
3.118.34
kṣaṇaṃ cakāra nirvāṇaṃ brahmāstreṇa ca sātyakiḥ .
nāgāstraṃ cāpi cikṣepa bāṇo raṇaviśāradaḥ .. 34 ..
3.118.35
sātyakirgāruḍenaiva saṃjahāra kṣaṇena ca .
jagrāha śūlamavyarthaṃ śaṃkarasya sudāruṇam .. 35 ..
3.118.36
tuṣṭāva sātyakirdurgā gale mālyaṃ babhūva ha .
jagrāha dhanuṣā bāṇo bāṇaṃ pāśupataṃ tathā .. 36 ..
3.118.37
bāṇaṃ sabāṇaṃ jṛmbhaṃ ca sātyakiśca cakāra ha .
bāṇaṃ taṃ jṛmbhitaṃ dṛṣṭvā kārtikeyo mahābalaḥ .. 37 ..
3.118.38
ardhacandraṃ ca cikṣepa kāmaściccheda līlayā .
gadāṃ cakṣepa ca skandaḥ prātaḥ sūryasamaprabhām .. 38 ..
3.118.39
vaiṣṇavāstreṇa kāmaśca nirvāṇaṃ ca cakāra saḥ .
nārāyaṇastraṃ skandaśca prākṣipacca tvarānvitaḥ .. 39 ..
3.118.40
papāta daṇḍavadbhūmau pradyumnaḥ kṛṣṇaśikṣayā .
skandaḥ śaktiṃ ca cikṣepa pralayagnisamaprabhām .. 40 ..
3.118.41
kāmo nārāyaṇāstreṇa nirvāṇaṃ ca cakāra tām .
brahmāstraṃ ca pracikṣepa kārtiko raṇamūrdhani .. 41 ..
3.118.42
brahmāstreṇāpi kāmaśca nirvāṇaṃ ca cakāra saḥ .
jagrāha kārtikaṃ kopāddivyaṃ pāśupataṃ tadā .. 42 ..
3.118.43
nidrāstreṇāpi madano nidritaṃ ca cakāra tam .
kārtikaṃ nidritaṃ dṛṣṭvā bāṇaṃ ca jṛmbhitaṃ tathā .. 43 ..
3.118.44
kopātkāmaṃ ca sarathaṃ jagrāha bhadrakālikā .
kroḍe kṛtvā ca bāṇaṃ ca skandaṃ ca jagatāṃ prasūḥ .. 44 ..
3.118.45
raṇasthalācca prayayau yatraiva pārvatī satī .
kārtikaṃ bodhayāmāsa bāṇaṃ susthaṃ cakāra sā .. 45 ..
3.118.46
sahasāsarathaḥ kāmo nāsārandhreṇa vartmanā .
bahirbabhūva saṃtrastaḥ prayayau ca raṇasthalam .. 46 ..
3.118.47
dṛṣṭkā kāmaṃ ca sarathaṃ jahasuryādavāstadā .
sarve śaivāśca tatrasthāḥ śuṣkakaṇṭhā bhayakulāḥ .. 47 ..
3.118.48
atha bāṇaḥ punaḥ kruddho rathamāruhya kopataḥ .
kārtikeyaśca bhagavānyuddhāya punarāgataḥ .. 48 ..
3.118.49
bāṇaḥ pañca śarāṃścaiva cikṣepa raṇamūrdhani .
ardhacandreṇa ciccheda baladevo mahābalaḥ .. 49 ..
3.118.50
rathaṃ babhañja bāṇasya lāṅgalena ca lāṅgalī .
jaghana sūtamaśvāṃśca musalenāvalīlayā .. 50 ..
3.118.51
kurvantamudyamaṃ chettuṃ halinaṃ ca mahābalaḥ .
kālāgnirudro bhagavānvārayāmāsa līlayā .. 51 ..
3.118.52
rathaṃ kālāgnirudrasya babhañja lāṅgalī ruṣā .
halena sūtamaśvāśca jadhāna raṇamūrdhani .. 52 ..
3.118.53
kālāgnirudraḥ kopena cikṣepa javaramulvaṇam .
babhūvuryādavāḥ sarve jvarākrāntā hariṃ vinā .. 53 ..
3.118.54
taṃ dṛṣṭvā bhagavānkṛṣṇaḥ sasarja vaiṣṇavaṃ jvaram .
taṃ cikṣepa jvaraṃ hantuṃ māheśaṃ raṇamūrdhani .. 54 ..
3.118.55
babhūva jvarayoryuddhaṃ muhūrtamatidāruṇam .
vaiṣṇavajvaraniṣkānto raṇamīrdhni papāta saḥ ..
3.118.56
paraṃ babhūva niśceṣṭastuṣṭāva mādhavaṃ punaḥ .. 55 ..
3.118.57
jvara uvāca
praṇānrakṣa jagannātha bhaktānugrahavigraha .
tvamātmā puruṣaḥ purṇaḥ sarvatra samatā tava .. 56 ..
3.118.58
jvarasya vacanaṃ śrutvā saṃjahāra svakaṃ jvaram .
māheśvaro jvaro bhīto raṇādeva hi niryayau .. 57 ..
3.118.59
bāṇaśca punarāgatya bāṇānāṃ ca sahasrakam .
cikṣepa mantrapūtaṃ ca pralayāgniśikhopamam .. 58 ..
3.118.60
phālgunaḥ śarajālena vārayāmāsa līlayā .
cikṣepa śaktiṃ bāṇaśca grīṣmasūryasamaprabhām .. 59 ..
3.118.61
ciccheda līlayā tāṃ ca savyasācī mahābalaḥ .
sa jagrāha pāśupataṃ śatasūryasamaprabham .. 60 ..
3.118.62
atyarthamatighoraṃ ca viśvasaṃhārakārakam .taddṛṣṭā cakrapāṇiśca cakraṃ cikṣepa dāruṇam .. 61 ..
3.118.63
hastānāṃ ca sahasraṃ ca sapāśupatamulbaṇam .
ciccheda raṇamadhye ca papātācalasiṃhavat .. 62 ..
3.118.64
śastraṃ pāśupataṃ caiva yayau paśupateḥ karam .
avyartha dāruṇaṃ loke pralayāgniśikhopamam .. 63 ..
3.118.65
bāṇaraktasamūhena babhūva ca mahānadaḥ .
bāṇaḥ papāta niśceṣṭī vyathito hatacetanaḥ .. 64 ..
3.118.66
tatrā''jagāma bhagavānmahadevo jagadguruḥ .
rurodā''gatya mohena bāṇaṃ kṛtvā svavakṣasi .. 65 ..
3.118.67
śivāśrupatanenaiva saṃbabhūva sarovaram .
cetanaṃ kārayāmāsa karumāsāgaraḥ prabhuḥ .. 66 ..
3.118.68
bāṇāṃ gṛhītvā prayayau yatra devo janārdanaḥ .
cakre padmārcite pādapadme bāṇasamarpaṇam .. 67 ..
3.118.69
tuṣṭāva jagatāṃ nāthaṃ bhakteśaṃ candraśekhalaḥ .
balinā ca stataṃ yena vedoktena ca tena ca .. 68 ..
3.118.70
harirmṛtyuṃjayaṃ jñānaṃ dadau bāṇāya dhīmate .
karapadmaṃ dadau gātre taṃ cakārājarāmaram .. 69 ..
3.118.71
bāṇaḥ stotreṇa tuṣṭāva bhaktyā balikṛtena ca .
varāṃ kanyāṃ samānīya ratnabhūṣaṇabhūṣitām .. 70 ..
3.118.72
bradadau haraye bhaktyā tatraiva devasaṃsadi .
gajendrāṇāṃ pañcalakṣmaśvānāṃ taccaturguṇam .. 71 ..
3.118.73
dāsīnāṃ ca sahasraṃ ca ratnabhūṣaṇabhūṣitam .
sahasraṃ kāmadhenūnāṃ vatsayuktaṃ ca sarvadam .. 72 ..
3.118.74
māṇikyānāṃ ca muktānāṃ ratnānāṃ śatalakṣakam .
maṇīndrāṇāṃ hīrakāṇāṃ śatalakṣaṃ manoharam .. 73 ..
3.118.75
jalabhājanapātrāṇi suvarṇanirmitāni ca .
mahasrāṇi dadau tasmai bhaktinamrātmakaṃdharaḥ .. 74 ..
3.118.76
varāṇi sūkṣmavastrāṇi vahniśuddhāṃśukāni ca .
dadau bāṇaśca marvāṇi svabhaktyā śaṃkarājñayā .. 75 ..
3.118.77
tāmbūlānāṃ madhanāṃ ca pūrṇapātrāṇi nārada .
sahasrāṇi dadau bhaktyā varāṇi vividhāni ca .. 76 ..
3.118.78
kanyāṃ samarpayāmāsa pādapadme harerapi .
rurodoccaiḥ svabhaktyā ca parihāraṃ cakāra saḥ .. 77 ..
3.118.79
kṛṣṇastasmai varaṃ dattvā vedoktaṃ ca śubhāśiṣm .
śaṃkarānumatenaiva prayayau dvārakāṃ purīm .. 78 ..
3.118.80
gatvā kanyāṃ navoḍhāṃ tāṃ bāṇasyāpi mahātmanaḥ .
rukmiṇyai pradadau śīghraṃ devakyai ca hariḥ svayam .. 79 ..
3.118.81
mahotsavaṃ maṅgalaṃ ca kārayāmāsa yatnataḥ .
brāhmaṇānbhojayāmāsa brāhmaṇebhyo dhanaṃ dadau .. 80 ..
3.118.82
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo bāṇayuddhaṃ nāma
viṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ .. 120 ..