Brahmavaivartapurana 3.119: adhyāyaḥ 121
Brahmavaivartapurāṇa 3.119
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 121
3.119.1
athaikaviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
atha kṛṣṇaḥ sudharmāyāṃ nivasansagaṇastathā .
tatrā''jagām vipraśca prajvalanbrahmatejasā .. 1 ..
3.119.2
āgatya dṛṣṭāva tuṣṭāva bhaktyā ca puruṣottamam .
uvāca madhuraṃ śānto bhīto vinayapūrvakam .. 2 ..
3.119.3
brāhmaṇa uvāca
śrṛgālo vāsudevaśca rājeśo maṇḍaleśvaraḥ .
tvāmuvāca sa yadvākyaṃ sāvadhānaṃ niśāmaya .. 3 ..
3.119.4
śrṛgāla uvāca
vaikuṇṭhe vāsudevo'haṃ deveśaśca caturbhujaḥ .
lakṣmīpatiśca jagatāṃ dhātā dhātuśca pālakaḥ .. 4 ..
3.119.5
brahmaṇā prārthito'haṃ ca bhārāvataraṇāya ca .
bhuvo bhāratavarṣa ca tadartha gamanaṃ mama .. 5 ..
3.119.6
vasudevasuto vaiśyaḥ kṣatriyaścāpyahaṃkṛtaḥ .
ātmānaṃ bhaktaviṣṇuśca māyāvī ca pratārakaḥ .. 6 ..
3.119.7
janaṃ janena nirjitya durbalaṃ balinā saha .
jodhayitvā mahādhūrto ghātayāmāsa bhūpatīn .. 7 ..
3.119.8
duryodhanaṃ jarāsaṃdhaṃ bhūpamanyaṃ ca durbalam .
bhīmena ghātayāmāsa balinā'lpena bhūtale .. 8 ..
3.119.9
droṇaṃ bhīṣmaṃ ca karṇa ca yaṃ yamanyaṃ ca bhūtale .
balīyasā'rjunenaiva ghātayāmāsa māyayā .. 9 ..
3.119.10
yaṃ yamanyaṃ durbalaṃ ca prasiddhamaprasiddhakam .
prasiddhena balavatā ghātayāmāsa māyayā .. 10 ..
3.119.11
śiśupālaṃ dantavaktraṃ kaṃsaṃ ca cirarogiṇam .
matputraṃ narakaṃ caiva durbalaṃ keśinaṃ muram .. 11 ..
3.119.12
svayaṃ jaghāna saṃketācchalena sahasā bata .
na dharmayuddhe kapaṭī sa ca bālo hyadhārmikaḥ .. 12 ..
3.119.13
jaghāna pūtanāṃ kubjāṃ strīghātī vastrahetunā .
jaghāna rajakaṃ śiṣṭamaśiṣṭaśca pratārakaḥ .. 13 ..
3.119.14
hiraṇyakaśipuṃ daityaṃ hiraṇyākṣaṃ mahābalam .
madhuṃ ca kaiṭabhaṃ caiva hatvā'haṃ suṣṭirakṣakaḥ .. 14 ..
3.119.15
ahameva svayaṃ brahmā hyahameva svayaṃ śivaḥ .
ahaṃ viṣṇuśca jagatāṃ pātā duṣṭāpahārakaḥ .. 15 ..
3.119.16
aṃśena kalayā sarve manavo munayastathā .
svayaṃ nārāyaṇo'haṃ ca mirguṇaḥ prakṛteḥ paraḥ .. 16 ..
3.119.17
lajjayā kṛpayā caiva mitrabuddhyā ṅamā kṛtā .
yadgataṃ tadgataṃ bhadra yuddhaṃ kuru mayā saha .. 17 ..
3.119.18
śrṛṇomi dūtadvāreṇa hyatīvoccairahaṃkṛtam .
ucitaṃ damanaṃ tasyāpyunnatānāṃ nipātanam .. 18 ..
3.119.19
rājñaśca paramo dharmo'pyahaṃ śāstā bhuvo'dhunā .
śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ padmaṃ gṛhītvā'haṃ caturbhujaḥ .. 19 ..
3.119.20
dvārakāṃ tā gamiṣyāmi yuddhāya sagaṇaḥ svayaṃ .
yuddhaṃ kuru yadīcchā'sti mā māṃ ca śaraṇaṃ vraja .. 20 ..
3.119.21
yadi mā yāsyati mama śaraṇaṃ śaraṇāgataḥ .
bhasmībhūtāṃ kariṣyāmi dvārakāṃ ca kṣaṇena ca .. 21 ..
3.119.22
sabalaṃ ca saputraṃ tvāṃ sagaṇaṃ ca sabāndhavam .
kṣaṇena dagdhuṃ śakto'hamasahāyena līlayā .. 22 ..
3.119.23
tapasvinaṃ ca vṛddhaṃ ca jitvā yuddhe ca śaṃkaram .
śakraṃ bhagāṅgaṃ jitvā ca rogiṇaṃ brahmaśāpataḥ .. 23 ..
3.119.24
matto'si vīramātmānaṃ manyamānastvameva ca .
strījito hi vṛthārtha ca pārijātasya hetunā .. 24 ..
3.119.25
lamapaṭo yonilubdhaśca rādhādīnaśca gokule .
adhunā kiṃkarasamaḥ satyādīnāṃ ca yoṣitām .. 25 ..
3.119.26
ityevamuktvā vipraśca tūṣṇīṃbhūya sthito mune .
śīkuṣṇaḥ sagaṇaḥ śrutvā bhṛśasucchairjahāsa saḥ .. 26 ..
3.119.27
bhojayitvā ca saṃpūjya brāhmaṇaṃ ca caturvidham .
nināya rajanīṃ duḥkhādvākśalyamāna jvarāt .. 27 ..
3.119.28
prabhāte rathamāruhya sagaṇaḥ satvaraṃ mudā .
līlāmātreṇa prayayau śrṛgālo nṛpatiryataḥ .. 28 ..
3.119.29
śrutvā śrṛgālo vārtāṃ tāṃ kṛtrimaśca caturbhujaḥ .
ājagāma hareḥ sthānaṃ yuddhāya sagaṇaḥ svayam .. 29 ..
3.119.30
kṛṣṇaścakre ca saṃbhāṣāṃ mitrabuddhyā ca laukikīm .
āśleṣaṃ madhurālāpaṃ snigdhanetraśca sasmitaḥ .. 30 ..
3.119.31
rājā nimantraṇaṃ cakre kṛṣṇo na svīcakāra tat .
uvāca kṛṣṇabhītaścatyaktvā dambhaṃ ca darśanāt .. 31 ..
3.119.32
śrṛgāla uvāca
cakreṇa macchiraśchittvā suśīghraṃ dvārakāṃ vraja .
pāpaḥ patatu deho'yamanityo naśvarastathā .. 32 ..
3.119.33
ahaṃ subhadraste dvāri jayaśca vijayo yathā .
sarva jānāsi sarvajña mā vilambaṃ kuru prabho .. 33 ..
3.119.34
lakṣmīśāpena bhraṣṭo'haṃ kālaḥ pūrṇo babhūva me .
śatavarṣeṇa śāpānte yāsyami bhavanaṃ tava .. 34 ..
3.119.35
śrīkṛṣṇa uvāca
pūrva māṃ mitra prahara paścādyuddhaṃ karobhyaham .
sarva jānāmi vaikuṇṭhaṃ gaccha vatsa yathāsukham .. 35 ..
3.119.36
śrṛgālo daśabāṇāṃśca cikṣepa mādhavaṃ prati .
te praṇabhya yayuḥ śīghramākāśaṃ kālarūpimaḥ .. 36 ..
3.119.37
gadāṃ cikṣepa rājā sa pralayāgniśikhopamām .
kṛṣṇāṅgasparśamātreṇa babhañja ca kṣaṇena ca .. 37 ..
3.119.38
śūlaṃ cikṣepa musalaṃ ca paraśuṃ tathā .
kṛṣṇāṅgasparśamātreṇa babhañja ca kṣaṇena ca .. 38 ..
3.119.39
dhanuścikṣepa khaṅgaṃ ca kālarūpaṃ sudārupām .
kṛṣṇāṅgasparśamātreṇa babhañja ca kṣaṇena ca .. 39 ..
3.119.40
dṛpṭvā nirastraṃ rājanamityuvāca kṛpānidhiḥ .
gṛhaṃ gatvā sutīkṣṇaṃ ca mitrāstramānayeti ca .. 40 ..
3.119.41
śrṛgāla uvāca
nā''tmā''kāśo'straviddhaśca kiṃ yuddhamātmanā saha .
māmuddhara bhavābdheśca dharoddhāraṇakāraṇa .. 41 ..
3.119.42
bhavārbdhi viṣamaṃ nātha viṣayaṃ ca viṣādhikam .
chindhi me nigaḍaṃ māyāṃ mohajālaṃ svakarmaṇaḥ .. 42 ..
3.119.43
karmaṇāmīśvarastvaṃ ca vidhātā ghātureva ca .
dātā śubhaphalānāṃ ca pradātā sarvasaṃpadām .. 43 ..
3.119.44
kāraṇaṃ prāktanānāṃ ca teṣāṃ ca khaṇḍane kṣamaḥ .
yāmi gehaṃ ca vaikuṇṭhaṃ tavaiva dvārasaptamam .. 44 ..
3.119.45
tyaktvā ca naśavaraṃ dehaṃ prākṛtaṃ pāñcabhautikam .
mitrasya stavanaṃ śrutvā vacanaṃ ca sudhopamam .. 45 ..
3.119.46
ruroda samare tatra kṛpayā ca kṛpānidhiḥ .
babhūva tatra sahasā kṛṣṇanetrāśrubindunā .. 46 ..
3.119.47
divyaṃ bindusaro nām tīrthānāṃ pravaraṃ param .
tattoyasparśamātreṇa jīvanmukto bhavennaraḥ ..
3.119.48
saptajanmarjitātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ .. 47 ..
3.119.49
śrībhagavānuvāca
kathametādṛśī buddhirmitra te nirmalaṃ manaḥ .
dūtadvārā kathaṃ cauktaṃ niṣṭhuraṃ dāruṇaṃ vacaḥ .. 48 ..
3.119.50
śṛgāla uvāca
evamukto mayā tvaṃ ca tena krodhādihā''gataḥ .
anyathā durlabhaṃ nātha svapne'pi tava darśanam .. 49 ..
3.119.51
etasminnantare yogāddehaṃ tyaktvā ca prākṛtam .
dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ ca yānena vaikuṣṭhaṃ prayayau mudā .. 50 ..
3.119.52
saptatālapramāṇaṃ ca jyotistatra maholbaṇam .
padmaiḥ padmārcitaṃ pādapadmaṃ natvā jagāma ha .. 51 ..
3.119.53
gatvā ca dvārakāṃ kṛṣṇo natvā ca pitaraṃ prasūm .
śrīkṛṣṇaḥ sagaṇaḥ śīghraṃ dṛṣṭvā ca paramādbhutam .. 52 ..
3.119.54
praphullavadanaḥ śrīmāndvārakābhimukhaṃ yayau .
jagāma rukmaṇīgehaṃ puṣpajandanavāsitam .. 53 ..
3.119.55
puṣpacandanatalpe ca naktaṃ reme tayā saha .
mūrcchaṃ saṃprāpa sa bhaiṣmī kṛṣṇaṃ kṛtvā svavakṣasi .. 54 ..
3.119.56
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo śṛgālavāsudeva-
mokṣaṇaṃ nāmaikaviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ .. 121 ..