Brahmavaivartapurana 3.122: adhyāyaḥ 124
Brahmavaivartapurāṇa 3.122
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 124
3.122.1
atha caturviṃśatyadhikaśatatamo'dhyoyaḥ
nālāyaṇa uvāca
rādhā saṃpūjya vidhinā stutvā lambodaraṃ satī .
amūlyaratnanirmāṇaṃ sarvāṅgabhūṣaṇaṃ dadau .. 1 ..
3.122.2
rādhāyāḥ stavanaṃ śrutvā pūjāṃ dṛṣṭvā ca vastu ca .
uvāca madhuraṃ śāntaḥ śāntāṃ trailokyamātaram .. 2 ..
3.122.3
gaṇeśa uvāca
tava pūjā jaganmātarlokaśikṣākarī śubhe .
brahmasvarūpā bhavatī kṛṣṇavakṣaḥ sthalasthitā .. 3 ..
3.122.4
yatpādapadmatulaṃ dhyāyante te sudurlabham .
surā brahmeśaśeṣādyā munīndrāḥ sanakādayaḥ .. 4 ..
3.122.5
jīvanmuktāśca bhaktāśca siddhendrāḥ kapilādayaḥ .
tasya prāṇādhidevī tvaṃ priyā prāṇādhikā parā .. 5 ..
3.122.6
vāmāṅganirmitā rādhā dakṣiṇāṅgaśca mādhavaḥ .
mahālakṣmīrjaganmātā tava vāmāṅganirmitā .. 6 ..
3.122.7
vasoḥ sarvanivāsasya prasūstvaṃ parameśvarī .
vedānāṃ jagatāmeva mūlprakṛtirīśvarī .. 7 ..
3.122.8
sarvāḥ prākṛtikā mātaḥ sṛṣṭyāṃ ca tvadvibhūtayaḥ .
viśvāni kāryarūpāṇi tvaṃ ca kāraṇarūpiṇī .. 8 ..
3.122.9
pralaye brahmaṇaḥ pāte tannimeṣo harerapi .
ādau rādhāṃ samuccārya paścātkṛṣṇaṃ parātparam .. 9 ..
3.122.10
sa eva paṇḍito yogī golokaṃ yāti līlayā .
vyatikrame mahāpāpī brahmahatyāṃ labhetdhruvam.. 10 ..
3.122.11
jagatāṃ bhavatī mātā paramātmā pitā hariḥ .
pitureva gururmātā pūjyā vandyā parātparā .. 11 ..
3.122.12
bhajate devamanyaṃ vā kṛṣṇaṃ vā sarvakāraṇam .
puṇyakṣetre mahāmūḍho yadi nindati rādhikām .. 12 ..
3.122.13
vaṃśahānirbhavettasya duḥkhaśokamihaiva ca .
pacyate niraye ghore yāvaccandradivākarau .. 13 ..
3.122.14
guruścajñānodgiraṇājjñānaṃ syānmantratantrayoḥ .
sa ca mantraśca tattantraṃ bhaktiḥ syāddhruvayoryataḥ .. 14 ..
3.122.15
niṣevya mantraṃ devānāṃ jīvā janmani janmani .
bhaktā bhavanti durgāyāḥ pādapadme sudurlabhe .. 15 ..
3.122.16
niṣevya mantre śaṃbhośca jagatāṃ kāraṇasya ca .
tadā prāpnoti yuvayoḥ pādapadmaṃ sudurlabham .. 16 ..
3.122.17
yukyoḥ pādapadmaṃ ca durlabhaṃ prāpya puṇyavān .
kṣaṇārdhaṃ ṣoḍaśāṃśaṃ ca nahi muñcati daivataḥ .. 17 ..
3.122.18
bhaktyā ca yuvacormantraṃ gṛhītvā vaiṣmapādapi .
stavaṃ vā kavacaṃ vā'pi karmamūlanikṛntanam .. 18 ..
3.122.19
yojayetparayā bhaktyā puṇyakṣetre ca bhārate .
puruṣāṇāṃ sahasraṃ ca tvātmanā sārdhamuddharet .. 19 ..
3.122.20
gurumabhyarcya vidhivadvastrālaṃkāracandanaiḥ .
kavacaṃ dhārayedyo hi viṣṇutulyo bhaveddhruvam .. 20 ..
3.122.21
yaddattaṃ vastu me mātastatsarvaṃ sārthakaṃ kuru .
dehi viprāya matprītyā tadā bhokṣyāmi sāṃpratam .. 21 ..
3.122.22
deve deyāni dānāni deve deyā ca dakṣiṇā .
tatsarvaṃ brāhmaṇe dadyāttadānantyāya kalpate .. 22 ..
3.122.23
brāhmaṇānāṃ mukhaṃ rādhe devānāṃ mukhamukhyakam .
viprabhuktaṃ ca yaddravyaṃ prāpnuvantyeva devatāḥ .. 23 ..
3.122.24
viprāṃśca bhojayāmāsa tatsarva rādhikā satī .
babhūva tatkṣaṇādeva prīto lambodaro mune .. 24 ..
3.122.25
etasminnantare devā brahmeśaśeṣasaṃjñakāḥ .
āyayurvaṭamūlaṃ ca devapūjārthameva ca .. 25 ..
3.122.26
tatra gatvā śivacaro devāndevīruvāca saḥ .
śrīkṛṣṇaṃ śuṣkakaṇṭhaśca bhayabhītaśca rakṣakaḥ .. 26 ..
3.122.27
rakṣaka uvāca
gaṇeśaṃ pūjayāmāsa sarvādau ca śubhakṣaṇe .
vṛṣabhānasutā rādhā prakṛtya svastivācanam .. 27 ..
3.122.28
sahitā sā balavatī gopītriśatakoṭibhiḥ .
vārito'haṃ valiṣṭhābhiryuṣmāṃśca kathayāmi tat .. 28 ..
3.122.29
marvādau pūjayedyo hi so'nantaṃ phalamālabhet .
madhye madhyavidhaṃ puṇyaṃ śeṣe svalpamiti smṛtam .. 29 ..
3.122.30
devendreṣu munīndreṣu devastrīṣu sthitāsu ca .
gopībhiśca saha tayā rādhayā pūjitaḥ paraḥ .. 30 ..
3.122.31
dūtavākyaṃ samākarṇya jahasuḥ sarvadevatāḥ .
munayo manavaścaiva rājāno devayoṣitaḥ .. 31 ..
3.122.32
rukmiṇyādyā ramaṇyaśca yā devyo vismayaṃ yayuḥ .
sarasvatī ca sāvitrī pārvatī parameśvarī .. 32 ..
3.122.33
rohiṇī ca satī saṃjñā svāhādyā devayoṣitaḥ .
muditāḥ prayayuḥ sarvā munipatnyaḥ pativratāḥ .. 33 ..
3.122.34
munayo manavaḥ sarve devāścāpi narāstathā .
śrīkṛṣṇaḥ sa gaṇaiḥ sārdhaṃ ye cānye prayayurmudā .. 34 ..
3.122.35
te sarve vividhairdravyaiḥ pūjāṃ cakruḥ śubhakṣaṇe .
baliṣṭhā durbalāścaiva krameṇa ca pṛthakpṛthak .. 35 ..
3.122.36
laḍḍukānāṃ ca rāśīnāṃ śatakoṭirbabhūva ha .
śarkarāṇāṃ tadardhaṃ ca svastikānāṃ tathaiva ca .. 36 ..
3.122.37
annānāṃ bhavyavastūnāṃ śatakoṭirbabhūva ha .
asaṃkhyāni phalānyeva svādūni madhurāṇi ca .. 37 ..
3.122.38
madhukulyā dugdhakulyā dadhikulyā ghṛtasya ca .
babhūvuḥ śatasaṃkhyāśca trailokyānāṃ ca pūjane .. 38 ..
3.122.39
pūjāṃ kṛtvā tu te sarve samūṣuśca sukhāsane .
pārvatī paramaprītyā rādhāsthānaṃ samāyayau .. 39 ..
3.122.40
sā rādhā pārvatīṃ dṛṣṭvā samutthāya javena ca .
yathāyogyāṃ ca saṃbhāṣāṃ cakāra sādaraṃ mudā .. 40 ..
3.122.41
āśleṣaṇaṃ cumbanaṃ ca babhūva ca parasparam .
uvāca madhuraṃ durgā rādhāṃ kṛtvā svavakṣasi .. 41 ..
3.122.42
pārvatyuvāca
kiṃvā praśnaṃ kariṣyāmi tvāṃ rādhā maṅgalālayām .
gatā te virahajvālā śrīdāmnaḥ śāpamokṣaṇe .. 42 ..
3.122.43
satataṃ manmanaḥ prāṇāstvayyeva mayi te tathā .
na hyevamāvayorbhedaḥ śaktipūruṣayostathā .. 43 ..
3.122.44
yetvāṃ nindanti madbhaktāstvadbhaktāścāpi māmapi .
kumbhīpāke ca pajyante yāvaccandra divākarau .. 44 ..
3.122.45
rādhāmādhavayorbhedaṃ ye kurvanti narādhamāḥ .
vaṃśahānirbhavetteṣāṃ pacyante narake ciram .. 45 ..
3.122.46
yānti sūkarayoniṃ ca pitṛbhiḥ śatakaiḥ saha .
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi viṣṭhāyāṃ kṛmayastathā .. 46 ..
3.122.47
tvayaiva pūjitaḥ putro na mayā ca gaṇeśvaraḥ .
sarvādau sarvapūjyo'yaṃ yathā tava tathā mama .. 47 ..
3.122.48
yāvajjīvanaparyantaṃ na vicchedo bhaviṣyati .
rādhāmādhavayordevi dugdhadhāvalyayoryathā .. 48 ..
3.122.49
siddhāśrame mahātīrthe puṇyakṣetre ca bhārate .
nirvaghnaṃ labhagovindaṃ saṃpūjya vighnakhaṇḍanam .. 49 ..
3.122.50
rāseśvarī tvaṃ rasikā śrīkṛṣṇo rasikeśvaraḥ .
vidagdhāyā vidagdhena saṃgamo guṇavānbhadet .. 50 ..
3.122.51
śrīdāmnaḥ śāpanirmuktā śatavarṣāntare sati .
kuruṣva madreṇādya kṛṣṇena saha saṃgamam .. 51 ..
3.122.52
mamā''jñayā durlabhayā suveṣaṃ kuru sundari .
sudurlabhaḥ kāminīnāṃ satpuṃsā saha saṃgamaḥ .. 52 ..
3.122.53
cakruḥ suveṣaṃ rādhāyāḥ priyālyaśca śivājñayā .
ratnasiṃhāsane ramye vāsayāmāsurīśvarīm .. 53 ..
3.122.54
purato ratnamālā sā ratnamālāṃ gale dadau .
rādhāyā dakṣiṇe haste krīḍāpadmaṃ manoharam .. 54 ..
3.122.55
dadau padmamukhī pādapadmayugme'pyalaktakam .
pradadau sundarī gopī sindūraṃ sundaraṃ varam .. 55 ..
3.122.56
candanena samayutaṃ sīmantādhaḥ sthalojjvalam .
sucārukabarīṃ ramyāṃ cakāra mālatī satī .. 56 ..
3.122.57
manoharāṃ munīnāṃ ca mālatīmālyabhūṣitām .
kastūrīkuṅkumāktaṃ ca cārucandanapatrakam .. 57 ..
3.122.58
stanayugme sukaṭhine cakāra candanā satī .
cārucampakapuppāṇāṃ mālāṃ gandhamanoharām .. 58 ..
3.122.59
mālāvatī dadau tasyau praphullāṃ navamallikām .
ratīṣu rasikā gopī ratnabhūṣaṇabhūṣitām .. 59 ..
3.122.60
tāṃ cakārātirasikāṃ varāṃ ratirasotsukām .
śaratpadmadalābhaṃ ca lojanaṃ kajjalojjvalam .. 60 ..
3.122.61
kṛtvā dadau sulalitaṃ vastraṃ ca lalitā satī .
mahendreṇa pradattaṃ ca pārijātaprasūnakam .. 61 ..
3.122.62
sugandhiyuktaṃ tasyāśca pārijātaṃ kare dadau .
suśīlaṃ madhuroktaṃ ca bhartuḥ pārśve yathocitam .. 62 ..
3.122.63
śikṣāṃ cakāra nītiṃ ca suśīlā gopikā satī .
strīṇāṃ ca ṣoḍaśakalāṃ vipattau vismṛtāṃtayoḥ .. 63 ..
3.122.64
smaraṇaṃ kārayāmāsa rādhāmātā kalāvatī .
śrṛṅgāraviṣayoktaṃ ca vacanaṃ ca sudhopamam .. 64 ..
3.122.65
smaraṇaṃ kārayāmāsa bhaginī ca sudhāmukhī .
kamalānāṃ campakānāṃ dale candanacarcite .. 65 ..
3.122.66
cakāra ratitalpaṃ ca kamalā cā''śu komalam .
cārucampakapuṣpaṃ ca kṛṣṇārthaṃ puṭakasthitam .. 66 ..
3.122.67
cakāra candanāktaṃ ca svayaṃ ca pārvatī satī .
puṣpaṃ kelikadambānāṃ stabakaṃ ca manoharam .. 67 ..
3.122.68
kadambamālāṃ kṛṣṇārtha vidyamānāṃ cakāra sā .
tāmbūlaṃ ca varaṃ samyaṃ karpūrādisuvāsitam .. 68 ..
3.122.69
kṛṣṇapriyā ca kṛṣṇārthaṃ cakāra vāsitaṃ jalam .
etasminnantare sarvamāśramaṃ sajalasthalam .. 69 ..
3.122.70
sākṣādgorocanābhaṃ ca dadṛśurmunayaḥ surāḥ .
te sarve vismayaṃ gatvā papracchuḥ kṛṣṇamīśvaram .. 70 ..
3.122.71
uvāca bhagavāṃstāśca sarvajñaḥ sarvakārāṇā .. 71 ..
3.122.72
śrībhagavānuvāca
abhiśaptā ca śrīdāmnā bhraṣṭaśobhā rādhikā .
sarvaṃ jñānaṃ visasmāra madvicchedajvarāturā .. 72 ..
3.122.73
vimukte varṣaśatake jñānaṃ sasmāra sā satī .
siddhāśramaṃ ca pītābhaṃ rāseśvaryāśca tejasā .. 73 ..
3.122.74
paramāhlādakaṃ tejaścandrakoṭisamaprabham .
sukhadṛśyaṃ ca sukhadaṃ cakṣudhāṃ prāṇināmapi .. 74 ..
3.122.75
tacchrutvā paramāścaryaṃ munayo manavastathā .
devyaśca sarvadevāste brahmeśānādayastathā .. 75 ..
3.122.76
javena gatvā tatsthānaṃ bhaktinamrātmakaṃdharā .
sarve janāste dadṛśustrailokyasthāśca rādhikām .. 76 ..
3.122.77
śvetacampakavarṇābhāmatulāṃ sumanoharām .
mohinīṃ mānasānāṃ ca munīnāmūrdhvaretasām .. 77 ..
3.122.78
sukeśīṃ sundarīṃ śyāmāṃ nyagrodhaparimaṇḍalām .
nitambakaṭhinaśroṇīṃ stanayugmonnatānanām .. 78 ..
3.122.79
koṭīnduninditāsyāṃ tāṃ sasmitāṃ sudatīṃ satīm .
kajjalojjvalarūpāṃ ca śaratkamalalojanām .. 79 ..
3.122.80
mahālakṣmīṃ bījarūpāṃ parāmādyāṃ sanātīm .
paramātmasvarūpasya prāṇādhiṣṭhātṛdevatām .. 80 ..
3.122.81
stutāṃ ca pūjitāṃ caiva parāṃ ca paramātmane .
brahmasvarūpāṃ nirliptāṃ nityarūpāṃ ca nirguṇām .. 81 ..
3.122.82
viśvānurodhātprakṛtiṃ bhaktānugrahavigrahām .
matyasvarūpāṃ śuddhāṃ ca pūtāṃ patitapāvanīm .. 82 ..
3.122.83
sutīrthapūtāṃ satkīrtiṃ vidhātrīṃ vedasāmapi .
mahatpriyāṃ ca mahatīṃ mahāviṣṇośca mātaram .. 83 ..
3.122.84
rāseśvareśvarīṃ ramyāṃ rasikāṃ rasikeśvarīm .
vahniśuddhāṃśukādhāmāṃ svecchārūpāṃ śubhālayām .. 84 ..
3.122.85
gopībhiḥ saptabhiḥ śaśvatsevitāṃ śvetacāmaraiḥ .
catasṛbhiḥ priyālībhiḥ pādapadmopasevitām .. 85 ..
3.122.86
amūlyaratnanirmāṇabhūṣaṇoccairvibhūṣitām .
cārukuṇḍalayugmena śrutigaṇḍasthalojjvalām .. 86 ..
3.122.87
sunāsāṃ gajamuktārhāṃ khagendracañcuninditām .
kuṅkumālaktakastūrīsnigdhacandanacarcitām .. 87 ..
3.122.88
dadhānāṃ sukapolaṃ ca komalāṅgīṃ sukāmukīm .
gacendragāminīṃ rāmāṃ kāmanīyāṃ sukāminīm .. 88 ..
3.122.89
kāmāstrajayarūpāṃ ca kāmakāmyālayāṃ varām .
krīḍākamalamamlānaṃ pārijātaprasūnakam .. 89 ..
3.122.90
amūlyaratnanirmāṇaṃ dadhānāṃ darpaṇojjvalam .
nānāratnavicitrāḍhyaratanasiṃhāsanasthitām .. 90 ..
3.122.91
padmaiḥ padmārcitaṃ pādapadmaṃ ca maṅgalālayam .
hṛtpadme dhyāyamānaṃ ca kṛṇasya paramātmanaḥ .. 91 ..
3.122.92
karmaṇā manasā vācā svapne jāgaraṇe'pi ca .
tatprītiṃ prema saubhāgyaṃ smarantīṃ nityanūtanam .. 92 ..
3.122.93
bhāvānuraktasaṃsaktāṃ śuddhabhaktāṃ pativratām .
dhanyāṃ mānyāṃ gauravarṇāṃ śaśvadvakṣaḥ sthalasthitām .. 93 ..
3.122.94
priyāsu priyabhakteṣu supriyāṃ priyavādinīm .
kṛṣṇavāmāṅgasaṃbhūtāmabhedāṃ guṇarūpayoḥ .. 94 ..
3.122.95
golokavāsinīṃ devadevīṃ sarvoparisthitam .
vṛṣabhānasutākhyāṃ tāṃ puṇyakṣetre ca bhārate .. 95 ..
3.122.96
gopīśvarīṃ guptarūpāṃ siddhidāṃ siddhirūpiṇīm .
dhyānāsādhyāṃ durārādhyāṃ vande sadbhaktavanditām .. 96 ..
3.122.97
dhyāne dhyānena rādhāyā vyāyante dhyānatatparāḥ .
ihaiva jīvanmuktāste paratra kṛṣṇapārṣadāḥ .. 97 ..
3.122.98
dṛṣṭvā brahmā ca sarvādau tuṣṭāva parameśvarīm .
svayaṃ vidhātā jagatāṃ mātaraṃ vedhasāmapi .. 98 ..
3.122.99
brāhmovāca
ṣaṣṭivarṣasahasraṇi divyāni parameśvari .
puṣkare ca tapastaptaṃ puṇyakṣetre ca bhārate .. 99 ..
3.122.100
tvatpādapadmadhuramadhulubdhena cetasā .
madhuvratena lolena preritena mayā sati .. 100 ..
3.122.101
tathā'pi na mayā labdhaṃ tvatpādapadmamīpsitam .
na dṛṣṭamapi svapne'yi jātā vāgaśarīriṇī .. 101 ..
3.122.102
vārāhe bhārate varṣe puṇye vṛndāvane vane .
siddhāśrame gaṇeśasya pādapadmaṃ ca drakṣyasi .. 102 ..
3.122.103
rādhāmādhavayordāsyaṃ kuto viṣayiṇastava .
nivartasva mahābhāga parametatmudurlabham .. 103 ..
3.122.104
iti śrutvā nivṛtto'haṃ tapase bhagnamānasaḥ .
paripurṇa tadadhunā vāñchitaṃ tapasaḥ phalam .. 104 ..
3.122.105
mahādeva uvāca
padmaiḥ padmārcitaṃ pādapadamaṃ yasya sudurlabham .
dhyāyante dhyānaniṣṭhāśca śāśvadrabrahmādayaḥ surāḥ .. 105 ..
3.122.106
munayo manavaścaiva siddhāḥ santaśca yoginaḥ .
draṣṭuṃ naiva kṣamāḥ svapne bhavatī tasya vakṣasi .. 106 ..
3.122.107
ananta uvāca
vedāśca vedamātā ca purāṇāni ca suvrate .
ahaṃ sarasvatī santa stotuṃ nālaṃ ca saṃtatam .. 107 ..
3.122.108
asmākaṃ stavane yasya bhrūbhaṅgaṃ ca sudurlabham .
tavaiva bhatsene bhītāścāvayorantaraṃ hareḥ .. 108 ..
3.122.109
evaṃ devāśca devyaścāpyanye ye ca samāgatāḥ .
praṇatāstuṣṭuvuḥ sarve munimanvādayastathā .. 109 ..
3.122.110
lajjayā namravaktrāśca rukmiṇyadyāśca yoṣitaḥ .
malīmasaṃ ca cakrustāḥ śvāsena ratnadarpaṇam .. 110 ..
3.122.111
mṛtatulyā satyabhāmā nirāhārā kṛśodarī .
manaso'pyabhimānaṃ ca sarva tatyāca nārada .. 111 ..
3.122.112
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo
siddhāśramatīrthayātrāprasaṅgegaṇeśapūjanaṃ brahmeśaśeṣādikṛtarādhikāstotraṃ nāma
caturviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ .. 124 ..
Linked texts (2)
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Mahābhāgavatapurāṇa — Sanskrit