Brahmavaivartapurana 3.124: adhyāyaḥ 126
Brahmavaivartapurāṇa 3.124
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 126
3.124.1
atha ṣaḍviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
gaṇeśapūjanaṃ kṛtvā mādhavo yādavaiḥ saha .
devairmunibhiranyaiśca devībhiḥ saha nārada .. 1 ..
3.124.2
aṃśena devo devībhī rukmiṇyādyābhireva ca .
prayayau dvārakāṃ ramyāṃ tasthau siddhāśrame svayam .. 2 ..
3.124.3
kṛtvā suprītisaṃbhāṣāṃ sārdhagolokavāsibhiḥ .
gopaiḥ suhṛdbhirnandena mātrā gopyā yaśodayā .. 3 ..
3.124.4
uvāca mātaraṃ tātaṃ sunītaṃ ca cathocitam .
gopāṃśca gokulasthāṃśca bandhuvargāśca sāṃpratam .. 4 ..
3.124.5
śrībhagavānuvāca
gaccha nandavrajaṃ nanda he tāta prāṇavallbha .
mātaryaśode tvamapi paramārthe yaśasvini .. 5 ..
3.124.6
bhuktvā kālāvaśeṣaṃ ca gaccha golokamuttamam .
sālokyamuktiṃ dāsyāmi sārtha gokulavāsibhiḥ .. 6 ..
3.124.7
ityuktvā bhagavānkṛṣṇaḥ pitroranumatena ca .
jagāma rādhikāsthānaṃ nandaśca gokulaṃ tathā .. 7 ..
3.124.8
dadarśa rādhā rucirāṃ muktāhārāṃ ca sasmitām .
yathā dvādaśavarṣīyāṃ śaśvatsusthirayauvanām .. 8 ..
3.124.9
ratnoccairāsanasthā ca gopītriśatakoṭibhiḥ .
āvṛtā vetrahastābhiḥ sasmitābhiśca sāṃpratam .. 9 ..
3.124.10
dṛṣṭvā ca dūrato rādhā śrīkṛṣṇaṃ prāṇavallabham .
śiśuveṣaṃ suveṣaṃ ca sundareśaṃ ca sasmitam .. 10 ..
3.124.11
navīṃnajaladaśyāmaṃ pīṃtakauśeyavāsasam .
candanokṣitasarvāṅgaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam .. 11 ..
3.124.12
mayūrapicchacūḍaṃ ca mālatīmālyaśobhitam .
īṣaddhāsyaprasannāsyaṃ bhaktānuprahavigraham .. 12 ..
3.124.13
krīḍākamalamamlānaṃ dhṛtavantaṃ manoharam .
muralīhastavinyastaṃ supraśastaṃ ca darpaṇam .. 13 ..
3.124.14
javena ca samutthāya gopībhiḥ saha sādaram .
praṇamya parayā bhaktyā tuṣṭāva parameśvaram .. 14 ..
3.124.15
rādhikovāca
adya me saphalaṃ janmajīvitaṃ ca sujīvitam .
yaddṛṣṭvā mukhacandraṃ te susnigdhaṃ locanaṃ manaḥ .. 15 ..
3.124.16
pañca prāṇāśca snigdhāśca paramātmā ca supriyaḥ .
ubhayorharṣabījaṃ ca durlabhaṃ bandhudarśanam .. 16 ..
3.124.17
śokārṇave nimagnā'haṃ pradagdhā virahānalaiḥ .
tvaddṛṣṭyā'mṛtavṛṣṭyā ca susiktā'dya suśītalā .. 17 ..
3.124.18
śivā śivapradā'haṃ ca śivabījā tvayā saha .
śi (śa) va svarūpā niśceṣṭā'pyadṛśyā ca tvayā vinā .. 18 ..
3.124.19
tvayi tiṣṭhati dehe ca dehī śrīmāñchuciḥ svayam .
sarvaśaktisvarūpā ca śivarūpā gate tvayi .. 19 ..
3.124.20
strīpuṃso viṃraho nāthasāmānyaśca sudāruṇaḥ .
yāntyeva śaktibhiḥ prāṇā vicchedātparamātmanaḥ .. 20 ..
3.124.21
ityuktvā rādhikā vevī paramātmānamīśvaram .
svāsane vāsayāsāsa kṛtvā pādārcanaṃ mudā .. 21 ..
3.124.22
ratnasiṃhāsane śrīmānuvāsa rādhayā saha .
gopībhiḥ saptabhiḥ śaśvatsevitaḥ śvetacāmaraiḥ .. 22 ..
3.124.23
candanā sā dadau gātre sugandhi candanaṃ hareḥ .
sasmitā ratnamālā sā ratnamālāṃ gale dadau .. 23 ..
3.124.24
padmaiḥ padmārcite pādapadme padmāvatī satī .
ardhyā dadau sā sajalaṃ dūrvā puṣpaṃ ca candanam .. 24 ..
3.124.25
mālato mālatīmālyaṃ cūḍāyāṃ ca harerdadau .
campāpuṣpasya puṭakaṃ dadau campāvatī satī .. 25 ..
3.124.26
pārijātā ca haraye pārijātaṃ dadau mudā .
sakarpūraṃ ca tāmbūlaṃ vāsitaṃ śītalaṃ jalam .. 26 ..
3.124.27
dadau kadambamālā sā kadambamālikāṃ śubhām .
krīḍākamalamamlānamamūlyaṃ rtanadarpaṇam .. 27 ..
3.124.28
dadau haste harereva kamalā sā sukomalā .
varuṇena purā dattaṃ vastrayugmaṃ ca sundaram .. 28 ..
3.124.29
sākṣādgorocanābhaṃ ca sundarī haraye dadau .
madhupātraṃ madhustasmai madhuraṃ madhupūrṇakam .. 29 ..
3.124.30
sudhāpūrgaṃ sudhāpātraṃ dadau bhaktyā sudhāmukhī .
cakāra puṣpaśayyāṃ ca gopī candanacarcitām .. 30 ..
3.124.31
amlānamālatīpuṣpamālājālavibhūṣitām .
ratnendrasāranirmāṇamandire sumanohare .. 31 ..
3.124.32
maṇīndramuktāmāṇikyahīrahāravibhūṣite .
kastūrīkuṅkumāktena vāyunā surabhīkṛte .. 32 ..
3.124.33
ratnapradīpaśatakairjvaladbhiśca sudīpite .
dhūpite satataṃ dhūpairnānāvastusamanvitaiḥ .. 33 ..
3.124.34
kṛtvā śayyāṃ ratikarīṃ yayurgopyaśca sasmitāḥ .
dṛṣṭvā rahasi talpaṃ ca suramyaṃ sumanoharam .. 34 ..
3.124.35
mādhavo rāghayā sārdha viveśa ratimandiram .
nānāprakārahāsyaṃ ca parihāsaṃ smarocitam .. 35 ..
3.124.36
dvayorbabhūva talpe ca madanāturayostathā .
mālyaṃ dadau ca kṛṣṇāya tāmbūlaṃ ca suvāsitam .. 36 ..
3.124.37
kastūrīkuṅkumāktaṃ ca candanaṃ śyāmavakṣasi .
cārucampakapuṣpaṃ ca cūḍāyāṃ pradadau satī .. 37 ..
3.124.38
sahasradalasasaṃktakrīḍāpadmaṃ kare dadau .
prakṣipya muralīṃ hastātpradadau ratnadarpaṇam .. 38 ..
3.124.39
pārijātasya kusumamamlānaṃ purato dadau .
uvāca madhuraṃ rādhā rahasye madhuraṃ vacaḥ
sasmitā sasmitaṃ śāntaṃ kāntaṃ kāntā manoharam .. 39 ..
3.124.40
rādhikovāca
niṣphalaṃ maṅgalapraśtaṃ maṅgale maṅgalālaye .
sarvamaṅgalabīje ca māṅgalye maṅgalaprade .. 40 ..
3.124.41
tathā'pi kuśalapraśne sāṃprataṃ samayocitam .
laukiko vyavahāro'pi vedebhyo balavāṃstathā .. 41 ..
3.124.42
kuśalaṃ rukmiṇīkānta satyabhāmeśa sāṃpratam .
mahandreṇa samaṃ yuddhaṃ līlayā ca yadājñayā .. 42 ..
3.124.43
pārijātataruṃ svargādutpāṭya cāmarāvatīm .
gatvā vijitya devāṃśca tasyai dasamiti śrutam .. 43 ..
3.124.44
puṇyakaṃ ca kṛtaṃ tena pārijātena suvratam .
tvāmeva sādhyaṃ kāntaṃ ca saṃpūrṇe dakṣiṇāṃ dadau .. 44 ..
3.124.45
brahmeśaśeṣāsādhyastvaṃ tayā sādhyaḥ kṛtaḥ katham .
sarvabhyaḥ kāminībhyaśca satyabhāmāṃ bibheṣi ca .. 45 ..
3.124.46
rukmiṇyāṃ premasaubhāgyamatiriktaṃ ca gauravam .
bhayaṃ mālyaṃ ca dhanyāyāṃ satyāyāṃ satataṃ śrutam .. 46 ..
3.124.47
satyaṃ jāmbavatīkānta vada māṃ ca suniścitam .
tāsu sarvāsu kāntāsu kasyāste prema cādhikam .. 47 ..
3.124.48
śṛṅgāre sarvabhāve vā tāsu kā rasikā parā .
tvayi snigdhā vidagdhā kā tāmu dhanyā'tisuvratā .. 48 ..
3.124.49
sā strī bhāvānuraktā yā bhāryāṃ pāti patiśca saḥ .
premātiriktaṃ strīpuṃsostrailokyeṣu sudurlabham .. 49 ..
3.124.50
rasikā strī vijānāti satī guṇavatī patim .
guṇajñaṃ rasikaṃ śūraṃ suśīlaṃ suratau sadā .. 50 ..
3.124.51
dūrāddhāvati padmārtha madhulobhānmadhruvrataḥ .
bhekastanna hi jānāti tanmūrdhni pādamutsṛjet .. 51 ..
3.124.52
yantrī jānāti saṃgītarasaṃ yantraṃ ca naiva ca .
dugdhāsvādaṃ vidagdhaśca na darvī naiva bhājanam .. 52 ..
3.124.53
paripakvaphalāsvādaṃ jānanti bhoginaḥ sukham .
ekatrāvasthitāḥ śaśvannakiṃcitphalino yathā .. 53 ..
3.124.54
suśīlajalāsvādaṃ vijānanti tṛṣālvaḥ .
na ca vāpī na ghaṭaścaikatrāvasthito yathā .. 54 ..
3.124.55
bhokino hi vijānanti śālisvādurasaṃ param .
ekatrāvasthitaṃ cetu na kṣetraṃ bhājanaṃ yathā .. 55 ..
3.124.56
bubudhe candanāghraṇaṃ candanārthī ca bhogavit .
na gardabho bhāravāhī na tasya pātrikā yathā .. 56 ..
3.124.57
yaṃ na yānanti vedāśca brahmeśānādayastathā .
yogino munayaḥ siddhāstaṃ kiṃ jānanti yoṣitaḥ .. 57 ..
3.124.58
saubhāgyaṃ gauravaṃ prema durlabhaṃ nityanūtam .
yauṣitāṃ ca paraṃ naiva cūrṇībhūtaṃ kṣaṇena ca .. 58 ..
3.124.59
atyucchrito nipatanaṃ prāpnotyeva dhruvaṃ prabho .
ārādvipattibījaṃ ca vaiṣṇavānāṃ vihiṃsanam .. 59 ..
3.124.60
śrīdāmā ca mayā śaptastvadbhakto bhaktavatsalaḥ .
etādṛśī vipattirme putraśrīdāmaśāpataḥ .. 60 ..
3.124.61
īśvaraḥ kasya vā bandhuḥ priyo vā vipriyastathā .
satataṃ bhaktisādhyaśca yo bhaktaśca tadīśvaraḥ .. 61 ..
3.124.62
vedāśca vaidikāḥ santaḥ purāṇāni vadanti ca .
rādhāyā mādhavaḥ sādhyo bhagavāniti niṣphalam .. 62 ..
3.124.63
jitvā ca sagaṇaṃ śaṃbhuṃ bāṇasya bhujakṛntanam .
kṛtvā ca rukmiṇīpautraḥ samānītaḥ sabhāryakaḥ .. 63 ..
3.124.64
aho tvayi samāyāte rukmiṇī kimuvāca ha .
prema sthitaṃ samānaṃ te kiṃ vivṛddhaṃ ca gauravam .. 64 ..
3.124.65
kurupāṇḍavayuddhena kuravo nihatāstvayā .
pāṇḍavārthe tathā bhūpāḥ kva sāmyaṃ paramātmanaḥ .. 65 ..
3.124.66
sākṣānmahendrajātasya kaunteyasyārjunasya ca .
rājamaṇḍalamdhyastho bhavāneva hi sārathiḥ .. 66 ..
3.124.67
tena bhaktena śuddhena bhīṣmeṇa ca mahātmanā .
lajjitena kimuktaṃ te mahatīṣu mabhāsu ca .. 67 ..
3.124.68
devairapi kathaṃ dṛṣṭo brahmeśaśesaṃṣajñakaiḥ .
bhaktasihairbhṛttaiḥ sarvairna coktaṃ kiṃcideva saḥ .. 68 ..
3.124.69
yaścānirvacanīyaśca vedeṣu ca caturṣu ca .
purāṇeṣvitihāseṣu prakṛteḥ para īśvaraḥ .. 69 ..
3.124.70
nirguṇaca nīrīhaśca nirliptaḥ sarvakarmaṇām .
karmaṇāṃ sākṣirūpaśca bhaktānugrahavigrahaḥ .. 70 ..
3.124.71
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ parameśaḥ parātparaḥ .
paramātmā ca sarveṣāṃ sūto nararathasthitaḥ .. 71 ..
3.124.72
tvayā kubjā ca saṃbhuktā vṛddhā kṣatriyakāminī .
aputriṇī cādhikāṅgī yūnā'spṛśyā ca ..
3.124.73
praktanāt .. 72 ..
3.124.74
tvayā ca nihataḥ kaṃso mātulaḥ kena hetunā .
āyāsyatīti kṛtvā ca gattaṃ na punarāgatam .. 73 ..
3.124.75
nihatya yādavānsarvānvibhajya dvārakāṃ purīm .
tvāṃ nibadhya samānetumīśvarī vāritā janaiḥ .. 74 ..
3.124.76
ityuktvā rādhikā devī bhṛśamuccai ruroda sā .
mūrcchāṃ saṃprāpa sahasā niniḥśvāsā babhūva ha .. 75 ..
3.124.77
gopyo gavākṣajālasthāḥ śuśruvurdadṛśustathā .
dṛṣṭvā tamāyayuḥ sarvā ūcū rādhā mṛteti ca .. 76 ..
3.124.78
uccaistā ruruduḥ sarvāḥ kroḍe kṛtvā ca rādhikām .
ūcustā rakṣarakṣeti hare narahare prabho .. 77 ..
3.124.79
gopya ūcuḥ
kiṃ kṛtaṃ kiṃ kṛtaṃ kṛṣṇa tvayā rādhā mṛtā ca naḥ .
rādhāṃ jīvaya bhadraṃ te yāsyāmaḥ kānanaṃ vayam .. 78 ..
3.124.80
anyathā strīvadhaṃ tubhyaṃ dāsyāmaḥ sarvayoṣitaḥ .
gopīnāṃ vacanaṃ śrutvā rādhikāyāśca mādhavaḥ .. 79 ..
3.124.81
uvāca jīvayāmāsa mudhādṛṣṭyā ca nārada .
uttasthau rādhikā devī rudatī māninī satī .. 80 ..
3.124.82
gopyastāṃ bodhayāmāsuḥkroḍe kṛtvā punaḥ punaḥ .. 81 ..
3.124.83
śrīkṛṣṇa uvāca
śrṛṇu rādhe pravakṣyāmi jñānamādhyātmikaṃ param .
yacchrutvā hāliko mūrkhaḥ sadyo bhavati paṇḍitaḥ .. 82 ..
3.124.84
jātyā'haṃ cagatāṃ svāmī kiṃ rukmiṇyādiyoṣitām .
kāryakāraṇarūpo'haṃ vyakto rādhe pṛthak pṛthak .. 83 ..
3.124.85
ekātmā'haṃ ca viśveṣāṃ jātyā jyotirmayaḥ svayam .
sarvaprāṇiṣu vyaktyā cāpyābrahmāditṛṇādiṣu .. 84 ..
3.124.86
ekasmiṃśca bhuktavati na tuṣṭo'nyo janastathā .
mayyātmani gate'pyeko mṛto'pyanyaḥ sujīvati .. 85 ..
3.124.87
jātyā'haṃ kṛṣṇarūpaśca paripūrṇatamaḥ svayam .
goloke gokule puṇye kṣetre vṛndāvane vane .. 86 ..
3.124.88
dvibhujo gopaveṣaśca svayaṃ rādhāpatiḥ śiśuḥ .
gopālairgopikābhiśca sahitaḥ kāmadhenubhiḥ .. 87 ..
3.124.89
caturbhujo'haṃ vaikuṇṭhe dvidhārūpaḥ sanātanaḥ .
lakṣmīsarasvatīkāntaḥ satataṃ śāntavigrahaḥ .. 88 ..
3.124.90
yanmānasī sindhukanyā martyalakṣmīpatirbhuvi .
śvetadvīpe ca śrīrīde tatrāpi ca caturbhujaḥ .. 89 ..
3.124.91
ahaṃ nārāyaṇarṣiśca naro dharmaḥ sanātanaḥ .
dharmavaktā ca dharmiṣṭho dharmavartmapravartakaḥ .. 90 ..
3.124.92
śāntirlakṣmīsvarūpā ca dharmiṣṭhā ca pativratā .
atra tasyāḥ patirahaṃ puṇyakṣetre ca bhārate .. 91 ..
3.124.93
siddheśaḥ siddhidaḥ sākṣātkapilo'haṃ satīpatiḥ .
nānārūpadharo'haṃ ca vyaktibhedena sundari .. 92 ..
3.124.94
ahaṃ caturbhujaḥ śaśvaddvārvatyāṃ rukmiṇīvatiḥ .
ahaṃ kṣīrodaśāyī ca satyabhāmāgṛhe śubhe .. 93 ..
3.124.95
anyāsāṃ mandire'haṃ ca kāyavyūhātpṛthakpṛthak .
ahaṃ nārāyaṇarṣiśca phālgunasyāsya sārathiḥ .. 94 ..
3.124.96
sa nararṣirdharmaputro madaṃśo balavānbhuvi .
tapasā''rādhitastena sārathye'haṃ ca puṣkare .. 95 ..
3.124.97
yathā tvaṃ rādhikā devī goleke gokule tathā .
vaikuṇṭhe ca mahālakṣmīrbhavatī ca sarasvatī .. 96 ..
3.124.98
bhavatī martyalakṣmīśca kṣīrodaśāyinaḥ priyā .
dharmaputravadhūstvaṃ ca śāntirlakṣmīsvarūpiṇī .. 97 ..
3.124.99
kapilasya priyā kāntābhārate bhavatī satī .
tvaṃ sītā mithilāyāṃ ca tvacchāyā draupadī satī .. 98 ..
3.124.100
dvāravatyāṃ mahālkṣmīrbhavatī rukmiṇī satī .
pañcānāṃ pāṇḍavānāṃ ca bhavatī kalayā priyā .. 99 ..
3.124.101
rāvaṇena hṛtā tvaṃ ca svaṃ ca rāmasya kāminī .
nānārūpā yathā tvaṃ ca cchāyayā kalayā satī .. 100 ..
3.124.102
nānārūpastathā'haṃ ca śvāṃśena kalayā tathā .
paripūrṇatamo'haṃ ca paramātmā parātparaḥ .. 101 ..
3.124.103
iti te kathitaṃ sarvamādhyātmikamidaṃ sati .
rādhe karvāparādhaṃ me kṣamasva parameśvarī .. 102 ..
3.124.104
śrīkṛṣṇavacanaṃ śrutvā parituṣṭā ca rādhikā .
parituṣṭāśca gopyaśca praṇemuḥ parameśvaram .. 103 ..
3.124.105
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo
ṣaḍviṃśatyadhikaśatatamodhyāyaḥ .. 126 ..
Linked texts (1)
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit