Brahmavaivartapurana 3.2.124

Brahmavaivartapurāṇa 3.2.124

Language: Sanskrit

3.2.124.1

.. nārada uvāca .. ..
kena vā prārthitaḥ kṛṣṇo mahīṃ ca kena hetunā ..
ājagāma jagannātho vada vedavidāṃ vara .. 1 ..
.. nārāyaṇa uvāca .. ..
purā vārāhakalpe sā bhārākrāṃtā vasuṃdharā ..
bhṛśaṃ babhūva śokārtā brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayau .. 2 ..
suraiścāsurasaṃtaptairbhṛśamudvignamānasaiḥ ..
sārddhaṃ taistāṃ durgamāṃ ca jagāma vedhasaḥ sabhām .. 3 ..
dadarśa tasyāṃ deveśaṃ jvalaṃtaṃ brahmatejasā ..
ṛṣīndraiśca munīndraiśca siddheṃdraiḥ sevitaṃ mudā .. 4 ..
apsarogaṇanṛtyaṃ ca paśyaṃtaṃ sasmitaṃ mudā ..
gaṃdharvāṇāṃ ca saṃgītaṃ śrutavaṃtaṃ manoharam .. 5 ..
japaṃtaṃ paramaṃ brahma kṛṣṇa ityakṣaradvayam ..
bhaktyānaṃdāśrupūrṇaṃ taṃ pulakāṃkitavigraham .. 6 ..
bhaktyā sā tridaśaiḥ sārddhaṃ praṇamya caturānanam ..
sarvaṃ nivedanaṃ cakre daityabhārādikaṃ mune ..
sā'śrupūrṇā sapulakā tuṣṭāva ca ruroda ca ..7..
tāmuvāca jagaddhātā kathaṃ stauṣi ca rodiṣi ..
kathamāgamanaṃ bhadre vada bhadraṃ bhaviṣyati ..8..
susthirā bhava kalyāṇi bhayaṃ kiṃ te mayi sthite..
āśvāsya pṛthivīṃ brahmā devānpapraccha sādaram .. 9 ..
kathamāgamanaṃ devā yuṣmākaṃ mama sannidhim ..
brahmaṇo vacanaṃ śrutvā devā ūcuḥ prajāpatim .. 10 ..
bhārākrāṃtā ca vasudhā dasyugrastā vayaṃ prabho ..
tvameva jagatāṃ sraṣṭā śīghraṃ no niṣkṛtiṃ kuru .. 11 ..
gatistvamasyā bho brahmannirvṛtiṃ kartumarhasi ..
pīḍitā yena bhāreṇa pṛthivīyaṃ pitāmaha .. 12 ..
vayaṃ tenaiva duḥkhārtāstadbhāraharaṇaṃ kuru ..
devānāṃ vacanaṃ śrutvā tāṃ papraccha jagadvidhiḥ..13..
dūrīkṛtya bhayaṃ vatse sukhaṃ tiṣṭha mamāṃtikam ..

3.2.124.2

keṣāṃ bhāramaśaktā tvaṃ soḍhuṃ paṃkajalocane .. 14 ..
apaneṣyāmi taṃ bhadre bhadraṃ te bhavitā dhuvam ..
tasya sā vacanaṃ śrutvā tamuvāca svapīḍanam..
pīḍitā yena yenaivaṃ prasannavadanekṣaṇā .. 15 ..
.. kṣitiruvāca .. ..
śṛṇu tāta pravakṣyāmi svakīyāṃ mānasīṃ vyathām ..
vinā baṃdhuṃ saviśvāsaṃ nānyaṃ kathitumarhati .. 16 ..
strījātirabalā śaśvadrakṣaṇīyā svabaṃdhubhiḥ ..
janakasvāmiputraiśca garhitā'nyaiśca niścitam .. 17 ..
tvayā pṛṣṭā jagattāta na lajjā kathituṃ mama ..
yeṣāṃ bhāraiḥ pīḍitā'haṃ śrūyatāṃ kathayāmi te .. 18 ..
kṛṣṇabhaktivihīnā ye ye ca tadbhaktaniṃdakāḥ ..
teṣāṃ mahāpātakināmaśaktā bhāravāhane .. 19 ..
svadharmācārahīnā ye nityakṛtyavivarjitāḥ ..
śraddhāhīnāśca vedeṣu teṣāṃ bhāreṇa pīḍitā .. 20 ..
pitṛmātṛgurustrīṇāṃ poṣaṇaṃ putrapoṣyayoḥ ..
ye na kurvaṃti teṣāṃ ca na śaktā bhāravāhane .. 21 ..
ye mithyāvādinastāta dayāsatya vivarjitāḥ ..
niṃdakā gurudevānāṃ teṣāṃ bhāreṇa pīḍitā ..22..
mitradrohī kṛtaghnaśca mithyāsākṣyapradāyakaḥ ..
viśvāsaghno nyāsahartā teṣāṃ bhāreṇa pīḍitā .. 23 ..
kalyāṇasūktasāmāni harernāmaikamaṃgalam ..
kurvaṃti vikrayaṃ ye vai teṣāṃ bhāreṇa pīḍitā .. 24 ..
jīvaghātī gurudrohī grāmayājī ca lubdhakaḥ ..
śavadāhī śūdrabhojī teṣāṃ bhāreṇa pīḍitā .. 25 ..
pūjāyajñopavāsādi vratāni vividhāni ca ..
ye ye mūḍhā vihaṃtārasteṣāṃ bhāreṇa pīḍitā ..26..
sadā dviṣaṃti ye pāpā goviprasuravaiṣṇavān ..
hariṃ harikathāṃ bhaktiṃ teṣāṃ bhāreṇa pīḍitā .. 27 ..
śaṃkhādīnāṃ ca bhāreṇa pīḍitā'haṃ yathā vidhe ..

3.2.124.3

tato'dhikānāṃ daityānāṃ bhāreṇa paripīḍitā ..28..
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ madvyathāyā nivedanam ..
tvayā yadi supālyā'haṃ pratīkāraṃ kuru prabho..29..
ityevamuktvā vasudhā ruroda ca muhurmuhuḥ ..
brahmā tadrodanaṃ dṛṣṭvā tāmuvāca kṛpānidhiḥ .. 30 ..
bhāraṃ tavāpaneṣyāmi dasyūnāmapyupāyataḥ ..
upāyato'pi kāryāṇi siddhyaṃtyeva vasundhare ..31..
kālena bhāraharaṇaṃ kariṣyati madīśvaraḥ ..
mantraṃ maṃgalakumbhaṃ ca śivaliṃgaṃ ca kuṃkumam .. 32 ..
madhukāṣṭhaṃ caṃdanaṃ ca kastūrīṃ tīrthamṛttikām ..
khaṅgagaṃḍakakhaṃḍaṃ ca sphāṭikaṃ padmarāgakam ..33..
iṃdranīlaṃ sūryamaṇiṃ rudrākṣaṃ kuśamūlakam ..
śālagrāmaśilāṃ śaṃkhaṃ tulasīṃ pratimāṃ jalam ..34..
śaṃkhaṃ pradīpamālāṃ ca śilāmarcyāṃ ca ghaṃṭikām..
nirmālyaṃ caiva naivedyaṃ haridvarṇamaṇiṃ tathā..
graṃthiyuktaṃ yajñasūtraṃ darpaṇaṃ śvetacāmaram ..35..
gorocanaṃ ca muktāṃ ca śuktiṃ māṇikyameva ca ..
purāṇasaṃhitāṃ vahniṃ karpūraṃ paraśuṃ tathā .. 36 ..
rajataṃ kāṃcanaṃ caiva pravālaṃ ratnameva ca ..
kuśabījaṃ tīrthatoyaṃ gavyaṃ gomūtragomayam .. 37 ..
tvayi ye sthāpayiṣyaṃti mūḍhāścaitāni sundari ..
pacyante kālasūtreṇa varṣāṇāmayutaṃ dhruvam ..38..
brahmā pṛthvīṃ samāśvāsya devatābhistayā saha ..
jagāma jagatāṃ dhātā kailāsaṃ śaṃkarālayam .. 39 ..
gatvā tamāśramaṃ ramyaṃ dadarśa śaṃkaraṃ vidhiḥ ..
vasaṃtamakṣayavaṭamūle svaḥsaritastaṭe.. 40 ..
vyāghracarmaparīdhānaṃ dakṣakanyāsthibhūṣaṇam ..
triśūlapaṭṭiśadharaṃ paṃcavaktraṃ trilocanam .. 41 ..
nānāsiddhaiḥ parivṛtaṃ yogīṃdragaṇasevitam..

3.2.124.4

parito'psarasāṃ nṛtyaṃ paśyaṃtaṃ sasmitaṃ mudā .. 42 ..
gaṃdharvāṇāṃ ca saṃgītaṃ śrutavaṃtaṃ kutūhalāt ..
paśyaṃtīṃ pārvatīṃ prītyā paśyaṃtaṃ vakracakṣuṣā .. 43 ..
japaṃtaṃ pañcavaktreṇa harernāmaikamaṅgalam ..
maṃdākinīpadmabījamālayā pulakāṃkitam .. 44..
etasminnaṃtare brahmā tasthāvagre sa dhūrjaṭeḥ ..
pṛthivyā surasaṃghaiśca sārddhaṃ praṇatakaṃdharaiḥ .. 45 ..
uttasthau śaṃkaraḥ śīghraṃ bhaktyā dṛṣṭvā jagadgurum ..
nanāma mūrdhnā saṃprītyā labdhavānāśiṣaṃ tataḥ .. 46 ..
praṇemurdevatāḥ sarve śaṃkaraṃ caṃdraśekharam ..
praṇanāma dharā bhaktyā cāśiṣaṃ yuyuje haraḥ .. 47 ..
vṛttāṃtaṃ kathayāmāsa pārvatīśaṃ prajāpatiḥ ..
śrutvā natamukhastūrṇaṃ śaṃkaro bhaktavatsalaḥ .. 48 ..
bhaktāpāyaṃ samākarṇya pārvatīparameśvarau ..
babhūvatustau duḥkhārtau bodhayāmāsa tau vidhiḥ .. 49 ..
tato brahmā maheśaśca surasaṃghānvasuṃdharām ..
gṛhaṃ prasthāpayāmāsa samāśvāsya prayatnataḥ ..50..
tato deveśvaraistūrṇamāgatya dharmamaṃdiram ..
saha tena samālocya prajagmurbhavanaṃ hareḥ .. 51 ..
vaikuṃṭhaṃ paramaṃ dhāma jarāmṛtyuharaṃ param ..
vāyunā dhāryamāṇaṃ ca brahmāṃḍādūrdhvamuttamam ..
koṭiyojanamūrdhvaṃ ca brahmalokātsanātanam 52 ..
varṇanīyaṃ na kavibhirvicitraṃ ratnanirmitam ..
padmarāgairiṃdranīlai rājamārgairvibhūṣitam .. 53 ..
te manoyāyinaḥ sarve saṃprāpustaṃ manoharam ..
hareraṃtaḥpuraṃ gatvā dadṛśuḥ śrīhariṃ surāḥ .. 54 ..
ratnasiṃhāsanasthaṃ ca ratnālaṃkārabhūṣitam ..
ratnakeyūravalayaratnanūpuraśobhitam .. 95 ..
ratnakuṇḍalayugmena gaṃḍasthalavirājitam ..

3.2.124.5

pītavastraparīdhānaṃ vanamālāvibhūṣitam .. 56 ..
śāṃtaṃ sarasvatīkāṃtaṃ lakṣmīdhṛtapadāṃbujam ..
koṭikaṃdarpalīlābhaṃ smitavaktraṃ caturbhujam .. 57 ..
sunaṃdanaṃdakumudaiḥ pārṣadairupasevitam ..
caṃdanokṣitasarvāṃgaṃ suratnamukuṭojjvalam ..
paramānaṃdarūpaṃ ca bhaktānugrahakārakam .. 58 ..
taṃ praṇemuḥ sureṃdrāśca bhaktyā brahmādayo mune ..
tuṣṭuvuḥ parayā bhaktyā bhaktinamrātmakaṃdharāḥ ..
paramānaṃdabhārārtāḥ pulakāṃcitavigrahāḥ .. 99 ..
brahmovāca .. .. namāmi kamalākāṃtaṃ śāṃtaṃ sarveṣṭamacyutam ..
vayaṃ yasya kalābhedāḥ kalāṃśakalayā surāḥ ..60..
manavaśca munīṃdrāśca mānuṣāśca carācarāḥ ..
kalākalāṃśakalayā bhūtāstvatto niraṃjana ..61..
śaṃkara uvāca ..
tvāmakṣayamakṣaraṃ vā vyaktamavyaktamīśvaram ..
anādimādimānaṃdarūpiṇaṃ sarvarūpiṇam ..62..
aṇimādikasiddhīnāṃ kāraṇaṃ sarvakāraṇam..
siddhijñaṃ siddhidaṃ siddhirūpaṃ kaḥ stotumīśvaraḥ..63..
.. dharma uvāca .. ..
vede nirūpitaṃ vastu varṇanīyaṃ vicakṣaṇaiḥ ..
vede nirvacanīyaṃ yattannirvaktuṃ ca kaḥ kṣamaḥ ..
yasya saṃbhāvanīyaṃ yadguṇarūpaṃ niraṃjanam .. 64 ..
tadatiriktaṃ stavanaṃ kimahaṃ staumi nirguṇam ..
brahmādīnāmidaṃ stotraṃ ṣaṭślokoktaṃ mahāmune .. 69 ..
paṭhitvā mucyate durgādvāñchitaṃ ca labhennaraḥ ..
devānāṃ stavanaṃ śrutvā tānuvāca hariḥ svayam .. 66 ..
golokaṃ yāta yūyaṃ ca yāmi paścācchriyā saha ..
naranārāyaṇau tau dvau śvetadvīpanivāsinau .. 67 ..
ete yāsyaṃti goloke tathā devī sarasvatī ..
anaṃtā mama māyā ca kārttikeyo gaṇādhipaḥ ..
sāvitrī vedamātā ca paścādyāsyaṃti niścitam .. 68 ..

3.2.124.6

tatrāhaṃ dvibhujaḥ kṛṣṇo gopībhī rādhayā saha ..
atrāhaṃ kamalāyuktaḥ sunaṃdādibhirāvṛtaḥ .. 69 ..
nārāyaṇaśca kṛṣṇo'haṃ śvetadvīpanivāsakṛt ..
mamaivaitāḥ kalāḥ sarve devā brahmādayaḥ smṛtāḥ .. 70 ..
kalākalāṃśakalayā surāsuranarādayaḥ ..
golokaṃ yāta yūyaṃ ca kāryasiddhirbhaviṣyati .. 71 ..
vayaṃ paścādgamiṣyāmaḥ sarveṣāmiṣṭasiddhaye ..
ityuktvā vai sabhāmadhye virarāma hariḥ svayam .. 72 ..
praṇamya devatāḥ sarvā jagmurgolokamadbhutam ..
vicitraṃ paramaṃ dhāma jarāmṛtyuharaṃ param .. 73 ..
ūrdhvaṃ vaikuṃṭhato gamyaṃ paṃcāśatkoṭiyojanam ..
vāyunā dhāryamāṇaṃ ca nirmitaṃ svecchayā vibhoḥ .. 74 ..
tamanirvacanīyaṃ ca devāste gamanotsukāḥ ..
te manoyāyinaḥ sarve saṃprāpurvirajātaṭam .. 75 ..
dṛṣṭvā devāḥ sarittīraṃ vismayaṃ paramaṃ yayuḥ ..
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ suvistīrṇaṃ manoharam .. 76 ..
muktāmāṇikyaparamamaṇiratnākarānvitam ..
kṛṣṇaśubhraharidraktamaṇirājivirājitam .. 77 ..
pravālāṃkuramudbhūtaṃ kutracitsumanoharam ..
paramāmūlyasadratnākararājivibhūṣitam .. 78 ..
vidheradṛśyāmāścarya nidhiśreṣṭhākarānvitam ..
padmarāgeṃdranīlānāmākaraṃ kutracinmune .. 79 ..
kutracicca marakatākaraśreṇīsamanvitam ..
syamaṃtakākaraṃ kutra kutracidrucakākaram .. 80 ..
amūlyapītavarṇābhaṃ maṇiśreṇyākarānvitam ..
ratnākaraṃ kutracicca kutracitkaustubhākaram .. 81 ..
kutra nirvacanīyānāṃ maṇīnāmākaraṃ param ..
kutracitkutracidramyavihārasthalamuttamam .. 82 ..
dṛṣṭvā tu paramāścaryaṃ jagmustatpāramīśvarāḥ ..
dadṛśuḥ parvataśreṣṭhaṃ śataśṛṃgaṃ manoramam .. 83 ..

3.2.124.7

pārijātatarūṇāṃ ca vanarājivirājitam ..
kalpavṛkṣaiḥ parivṛtaṃ veṣṭitaṃ kāmadhenubhiḥ .. 84 ..
koṭiyojanamūrdhvaṃ ca dairghyaṃ daśaguṇottaram ..
śailaprasthaparimitaṃ paṃcāśatkoṭiyojanam ..85..
prākārākāramasyaiva śikhare rāsamaṃḍalam ..
daśayojanavistīrṇaṃ vartulākāramuttamam .. 86 ..
puṣpodyānasahasreṇa puṣpitena sugaṃdhinā ..
saṃkulena madhughrāṇāṃ samūhena samanvitam .. 87 ..
surata dravyasaṃyuktai rājitaṃ ratimaṃdiraiḥ ..
ratnamaṃḍapakoṭīnāṃ sahasreṇa samanvitam .. 88 ..
ratnasopānayuktena sadratnakalaśena ca ..
harinmaṇīnāṃ staṃbhena śobhitena ca śobhitam ..89..
siṃdūravarṇamaṇibhiḥ paritaḥ khacitena ca ..
indranīlairmadhyagatairmaṃḍitena manoharaiḥ .. 90 ..
ratnaprākārasaṃyuktamaṇibhedairvirājitam ..
dvāraiḥ kapāṭasaṃyuktaiścaturbhiśca virājitam .. 91 ..
rajjugraṃthisamāyuktarasālapallavānvitaiḥ .
paritaḥ kadalīstaṃbhasamūhaiśca samanvitam .. 92 ..
śukladhānyaparṇajālaphaladūvāṃrkurānvitam ..
caṃdanāgarukastūrīkuṃkumadravacarcitam .. 93 ..
veṣṭitaṃ gopakanyānāṃ samūhaiḥ koṭiśo mune ..
ratnālaṃkārasaṃyuktai ratnamālāvirājitaiḥ .. 94 ..
ratnakaṃkaṇakeyūra ratnanūpurabhūṣitaiḥ ..
ratnakuṇḍalayugmena gaṃḍasthalavirājitaiḥ .. 95 ..
ratnāṃgulīyalalitairhastāṃgulivirājitaiḥ ..
ratnapāśakavṛndaiśca virājitapadāṃgulaiḥ .. 96 ..
bhūṣitai ratnabhūṣābhiḥ sadratnamukuṭojjvalaiḥ ..
gajeṃdramuktālaṃkārairnāsikāmadhyarājitaiḥ .. 97 ..
siṃdūrabiṃdunā sārddhamalakādhaḥsthalojjvalaiḥ ..
cārucampakavarṇābhaiścaṃdanadravacarcitaiḥ .. 98 ..
pītavastraparīdhānairbiṃbādharamanoharaiḥ ..

3.2.124.8

śaratpārvaṇacaṃdrāṇāṃ prabhāṃ muṣṇanmukhojjvalaiḥ .. 99 ..
śaratpraphullapadmānāṃ śobhāmoṣaṇalocanaiḥ ..
kastūrīpātrikāyuktai rekhāktakajjalojjvalaiḥ .. 100 ..
praphullamālatīmālājālaiḥkabaraśobhitaiḥ ..
madhulubdhamadhughrāṇāṃ samūhaiścāpi saṃkulaiḥ ..
cāruṇā gamanenaiva gajakhaṃjanagaṃjanaiḥ .. 101 ..
vakrabhrūbhaṃgasaṃyogaślakṣṇasmitasamanvitaiḥ ..
pakvadāḍimabījābhadaṃtapaṃktivirājitaiḥ .. 102 ..
khageṃdracaṃcuśobhāḍhyanāsikonnatabhūṣitaiḥ ..
gajeṃdragaṃḍayugmābhastanabhāranatairiva .. 103 ..
nitambakaṭhinaśroṇīpīnabhārabharānataiḥ ..
kaṃdarpaśaraceṣṭābhirjarjarībhūtamānasai .. 104 ..
darpaṇaiḥ pūrṇacaṃdrāsyasauṃdaryadarśanotsukaiḥ ..
rādhikācaraṇāṃbhojasevāsaktamanorathaiḥ ..105..
suṃdarīṇāṃ samūhaiśca rakṣitaṃ rādhikājñayā ..
krīḍāsarovarāṇāṃ ca lakṣaiśca pariveṣṭitam .. 106 ..
śvetaraktairlohitaiśca veṣṭitaiḥ padmarājitaiḥ ..
sukūjadbhirmadhughrāṇāṃ samūhaiḥ saṃkulaiḥ sadā .. 107 ..
puṣpodyānasahasreṇa puṣpitena samanvitam ..
koṭikuṃjakuṭīraiśca puṣpaśayyāsamanvitaiḥ .. 106 ..
bhogadravyasakarpūratāṃbūlavastrasaṃyutaiḥ ..
ratnapradīpaiḥ paritaḥ śvetacāmaradarpaṇaiḥ .. .. 109 ..
vicitrapuṣpamālābhiḥ śobhitaiḥ śobhitaṃ mune ..
taṃ rāsamaṃḍapaṃ dṛṣṭvā jagmuste parvatādbahiḥ .. 110 ..
tato vicakṣaṇaṃ ramyaṃ dadṛśuḥ suṃdaraṃ vanam ..
vanaṃ vṛdāvanaṃ nāma rādhāmādhavayoḥ priyam .. 111 ..
krīḍāsthānaṃ tayoreva kalpavṛkṣacayānvitam ..
virajātīranīrāktaiḥ kaṃpitaṃ maṃdavāyubhiḥ .. 112 ..
kastūrīyuktapatrābjaiḥ puṣpaughaiḥ surabhīkṛtam ..

3.2.124.9

navapallavasaṃsaktaparapuṣṭarutairyutam..113..
kutra helikadaṃbānāṃ kadaṃbaiḥ kamanīyakam ..
maṃdārāṇāṃ caṃpakānāṃ candanānāṃ tathaiva ca ..114..
sugaṃdhikusumānāṃ ca gaṃdhena surabhīkṛtam ..
āmrāṇāṃ nāgaraṃgāṇāṃ panasānāṃ tathaiva ca .. 115 ..
tālānāṃ nārikelānāṃ vṛṃdairvṛṃdārakaṃ vanam ..
jaṃbūnāṃ badarīṇāṃ ca kharjūrāṇāṃ viśeṣataḥ .. 116 ..
gurvākāmrātakānāṃ ca jaṃbīrāṇāṃ ca nārada ..
kadalīnāṃ śrīphalānāṃ dāḍimānāṃ manoharaiḥ .. 117 ..
supakvaphalasaṃyuktaiḥ samūhaiśca virājitam ..
pippalīnāṃ ca śālānāmaśvatthānāṃ tathaiva ca .. 118 ..
niṃbānāṃ śālmalīnāṃ ca tittiḍīnāṃ ca śobhanaiḥ ..
anyeṣāṃ tarubhedānāṃ saṃkulaiḥ saṃkulaṃ sadā .. 119 ..
paritaḥ kalpavṛkṣāṇāṃ vṛndairvṛndairvirājitam ..
mallikāmālatīkuṃdaketakīmādhavī latāḥ .. 120 ..
etāsāṃ ca samūhaiśca yūthikābhiḥ samanvitam ..
cārukuṃjakuṭīraistaiḥ paṃcāśatkoṭibhirmune .. 121 ..
ratnapradīpadīpaiśca dhūpena surabhīkṛtaiḥ ..
śṛṃgāradravyayuktaiśca vāsitairgaṃdhavāyubhiḥ .. 122 ..
caṃdanāktaiḥ puṣpatalpairmālājālasamanvitaiḥ ..
madhulubdhamadhughrāṇāṃ kalaśabdaiśca śabditam .. 123 ..
ratnālaṃkāraśobhāḍhayairgopīvṛṃdaiśca veṣṭitam ..
paṃcāśatkoṭigopībhī rakṣitaṃ rādhikājñayā ..124..

Linked texts (1)

Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit