Brahmavaivartapurana 3.54: adhyāyaḥ 56
Brahmavaivartapurāṇa 3.54
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 56
3.54.1
atha ṣadpañcāśattamo'dhyāyaḥ
nārada uvāca
kimapūrvaṃ śrutaṃ brahmanrahasyaṃ paramādbhutam .
anantacaritaṃ dhanyamanantasyācyutasya ca .. 1 ..
3.54.2
kathaṃ kṛṣṇo mahāviṣṇordarpabhaṅga cakāra saḥ .
anyeṣāṃ vā kathamaho tadbhavānvaktumarhati .. 2 ..
3.54.3
svataḥ śrīkṛṣṇacaritamatīva madhuraṃ śrutau .
atīva madhuraṃ ramyaṃ kāvyaṃ kavimukhāttataḥ .. 3 ..
3.54.4
nārāyaṇa uvāca
mahāviṣṇorahaṃkāro babhūva sahaseti ca .
sarvaṃ mallomakūpeṣu viśvānyevā'hamīśvaraḥ .. 4 ..
3.54.5
saṃhārabhairavī bhutvā taṃ sa jagrāsa līlayā .
syite murdhāvaśeṣe ca prasādaṃ taṃ cakāra saḥ .. 5 ..
3.54.6
sarvātmanā dhyāyamānaḥ stuto bhītaṃ kṛpānidhiḥ .
taccharīraṃ susaṃpannaṃ punareva cakāra saḥ .. 6 ..
3.54.7
brahmaṇaḥ sahasā brahmanniti darpo babhuva ha .
ahaṃ trijagatāṃ dhātā kartā'hamīśvaraḥ svayam .. 7 ..
3.54.8
matparaḥ pūjito nāsti matparaśca jitendriyaḥ .
ityevaṃ manasā kṛtvā bahudarpo babhūva ha .. 8 ..
3.54.9
taṃ brahāṇāṃ samūhaṃ ca darśayāmāsa tatkṣaṇam .
goloke svasamīpe ca vasantaṃ purato vibhoḥ ..
3.54.10
caturvaktraṃ pañcavaktraṃ ṣaḍvaktraṃ ca tato'dhikam .. 9 ..
3.54.11
śatavaktraṃ ca pratyekaṃ brahmāṇḍaughaṃ ca līlayā .
tyaktukāmaṃ svadehaṃ ca vrīḍayā natakaṃdharam .. 10 ..
3.54.12
punaḥ prasādaṃ kṛpayā taṃ cakāra kṛpānidhiḥ .
kālena mohinīdvārā tamapūjyaṃ cakāra saḥ .. 11 ..
3.54.13
svakanyāṃ darśayitvā taṃ sakāmaṃ ca cakāra ha .
punastaddarpabhaṅgaṃ ca śivadvārā cakāra saḥ .. 12 ..
3.54.14
tatyāja lajjayā dehaṃ punardehaṃ dadhāra saḥ .
punaścakāra taṃ pūjyaṃ brahmāṇaṃ brahmaṇaḥ prabhuḥ .. 13 ..
3.54.15
jñānaṃ dadau mahājñānī jñānānandaḥ sanātanaḥ .
viṣṇorbabhūva garvaśca jagatpātā'hamīśvaraḥ .. 14 ..
3.54.16
tamātmavismṛtaṃ kṛṣṇaścakāra rāmajanmani .
ahaṃ viśvaṃ bibharmīti śeṣo darpī babhūva ha .. 15 ..
3.54.17
taddarpaṃ garuḍadvārā cūrṇībhūtaṃ cakāra saḥ .
ekadā pūjito nāgairgaruḍaḥ kṛṣṇavāhanaḥ .. 16 ..
3.54.18
na pūjitaśca śeṣeṇa svadarpeṇa purā mune .
garuḍena jitaṃ kodhāttamanantaṃ manasvinam .. 17 ..
3.54.19
cakāra mokṣaṇaṃ tasya śrīkṛṣṇaśca kṛpānidhiḥ .
svayaṃ śivaḥ svadarpācca vivāhaṃ na cakāra saḥ .. 18 ..
3.54.20
taṃ kṛtvā māyayā mohaṃ kārayāmāsa strīyutam .
punarjahāra tatpatnīṃ dakṣakanyāṃ mahāsatīm .. 19 ..
3.54.21
varṣa śuśoca taddehaṃ kroḍe kṛtvā ca śaṃkaraḥ .
nānāsthānaṃ ca babhrāma rudañchokānmuhurmuhuḥ .. 20 ..
3.54.22
janmāntare punaḥ prāpya tāṃ satīṃ pārvatīṃ mudā .
visasmāra ca svajñānaṃ dakṣaśaptaḥ punaḥ śivaḥ .. 21 ..
3.54.23
punaścā''ṅgīrasadvārā smārayāmāsa satvaram .
ekadā sarathaḥ śambhuḥ preritastripure purā .. 22 ..
3.54.24
hatvā daityaṃ śivadvārā tripurāriṃ cakāra tam .
sarvaṃ varaṃ ca sarvasmai dātuṃ śaṃbhuḥ kṛpānidhiḥ .. 23 ..
3.54.25
svayaṃ kalpatarurbhūtvā pratijñāṃ ca cakāra saḥ .
vṛkāsuro'nuṣṭhānaṃ ca kṛtvā vavre varaṃ vibhum .. 24 ..
3.54.26
dāsyāmi hastaṃ yanmūrghni bhasmasādbhavatu kṣaṇāt .
jagāda jagatāṃ nātha īpsitaṃ te bhaviṣyati .. 25 ..
3.54.27
iti labdhvā varaṃ rudrādgacchantaṃ śaṃkaraṃ vibhum .
hastaṃ dātuṃ ca taṃ mūrdhni prādhāvatsatvaraṃ purā .. 26 ..
3.54.28
atīva bhītaḥ śaṃbhuśca jagāma śaraṇaṃ harim .
bhagavāṃśca śivasyārthe daityaṃ bhasmīcakāra saḥ .. 27 ..
3.54.29
śivaṃ yuddhaṃ ca kurvantaṃ bāṇayuddhe purā vibhuḥ .
līlayā jṛmbhaṇāstreṇa jaḍībhūtaṃ cakāra saḥ .. 28 ..
3.54.30
samāgataṃ dakṣayajñe śaṃbhuṃ dambhena līlayā .
vārayāmāsa bhagavānhastaṃ dattvā ca tadgale .. 29 ..
3.54.31
kedārakanyakādvārā śapto dharmo'tidaivataḥ .
babhūvātikṛśo bhītaḥ kuhvāmeva yathā śaśī .. 30 ..
3.54.32
tadā tasyāśca śāpānte satye pūrṇo babhuva ha .
tripādbabhūva tretāyāṃ dvāparaṃ ca dvipāditi .. 31 ..
3.54.33
ekapācca kalau so'pi kalerante punaḥ kṣayaḥ .
ṣoḍaśāṃśo'tikliṣṭaśca sasmāra canaṇaṃ vibhoḥ .. 32 ..
3.54.34
tadā satyayugārambhe paripūrṇo'bhavatpunaḥ .
punaryugānurodhena krameṇa ca punaḥ kṣayaḥ .. 33 ..
3.54.35
yamo māṇḍavaśāpena śūdrayonimavāpa ha .
tadā punaḥ śatābdānte punaḥ śuddho babhūva ha .. 34 ..
3.54.36
sāmbo vimātṛśāpena galatkuṣṭhī babhūva saḥ .
tadā sūryavrataṃ kṛtvā punaḥ śuddho babhūva saḥ .. 35 ..
3.54.37
candro darpamadenaiva jahāra ca guroḥ priyām .
babhūva darpabhaṅgo'sya yakṣmagrasto babhūva saḥ .. 36 ..
3.54.38
sūryo darpāttejasaśca hantuṃ śaṃkarakiṃkaram .
sumālītyabhidhaṃ daityaṃ jagāmā''śu giriṃ prati .. 37 ..
3.54.39
aharniśaṃ dīptikaraṃ kurvantaṃ viṣayaṃ raveḥ .
sūryeṇa bhīto daityaśca śaṃkaraṃ śaraṇaṃ yayau .. 38 ..
3.54.40
sūryaṃ dṛṣṭvā śaṃkaraśca jagrāha śūlameva ca .
bhīto dudrāva sūryaśca dṛṣṭvā taṃ śūlinaṃ mune .. 39 ..
3.54.41
jaghāna kāśyāṃ śūlena śūlīkāśīśvaro ravim .
mūrcchāṃ saṃprāpya śūlena darpaṃbhaṅgo babhūva ha .. 40 ..
3.54.42
sāndrāndhakāraḥ sahasā jagrāha pṛthivītalam .
āśutoṣo mahādevo jīvayāmāsa tatkṣaṇam .. 41 ..
3.54.43
tuṣṭāva śaṃkaraṃ sūryo lajjito'pi bhayena ca .
kṛtvā tamāśiṣaṃ tuṣṭo yayau gehaṃ kṛpānidhiḥ .. 42 ..
3.54.44
vibhurgarutmato darpaṃ babhañja līlayā purā .
niḥśvāsaiḥ preritasyāpi śivasya vṛṣabhasya ca .. 43 ..
3.54.45
āgacchantaṃ ca vaikuṇṭhaṃ pṛṣṭhe kṛtvā śivaṃ purā .
draṣṭuṃ samāgataṃ bhaktyā devaṃ nārāyaṇaṃ param .. 44 ..
3.54.46
vahnirdapīṃ bhṛgoḥ śāpātsarvabhakṣo babhūva ha .
guroḥ svabhāryāhiraṇāddarpaścūrṇo babhūva ha .. 45 ..
3.54.47
durvāsaso darpabhaṅgo babhūva hyambarīṣataḥ .
sudarśanena cakreṇa viṣṇordurviṣaheṇa ca .. 46 ..
3.54.48
jayasya vijayasyāpi darpabhaṅgaṃ cakāra saḥ .
vaikuṇṭhātpatitasyāpi brahmaśāpacchalena ca .. 47 ..
3.54.49
nṛsiṃheṇa hataḥ so'pi hiraṇyakaśipuryathā .
sūkareṇa hiraṇyākṣo līlayā ca rasātale .. 48 ..
3.54.50
rāvaṇaḥ kumbhakarṇaśca nihatau rāmabāṇataḥ .
janmāntare ca laṅkāyāṃ brahmaṇā prārthitasya ca .. 49 ..
3.54.51
śiśupālo hi nihataḥ kṛṣṇabāṇena līlayā .
dantavakraśca sahasā paripūrṇe'tra janmani .. 50 ..
3.54.52
surāṇāṃ darpabhaṅgaṃ ca daityadvārā cakāra ha .
asurāṇāṃ suradvārā virodhena parasparam .. 51 ..
3.54.53
vidhidvārā darpabhaṅgaṃ bhavataśca cakāra saḥ .
bhavānāsīnnāradaśca purā putraḥ prajāpateḥ .. 52 ..
3.54.54
gandharvaśca pituḥ śāpācchūdrīputrastataḥ kramāt .
tataḥ punarnāradaśca prasādādadhunā vibhoḥ .. 53 ..
3.54.55
mama sādhyaṃ viśvamiti kāmadarpo babhūva ha .
taṃ pramataṃ haradvārā bhasmasācca cakāra saḥ .. 54 ..
3.54.56
punaḥ kṛtvā prasādaṃ taṃ jīvayāmāsa līlayā .
aikāntikaṃ ca tadbhaktaṃ sa ca nāstraṃ karoti hi .. 55 ..
3.54.57
cakāra darpabhaṅgaṃ ca darpiṇo lakṣmaṇasya ca .
raṇe śaṃkaraśūlena rāvaṇapreritena ca .. 56 ..
3.54.58
punastaṃ jīvayāmāsa rāmasya stavanena ca .
svayaṃ vismṛtaviṣṇośca brahmaśāpena nārada .. 57 ..
3.54.59
cakāra darpabhaṅgaṃ ca kārtavīryārjunasya ca .
jāmadagnyasya śastreṇāmoghena parśunā purā .. 58 ..
3.54.60
vipraputrasya maraṇe haraṇe kṛṣṇayoṣitām .
karṇena sārdhaṃ samare pārthadarpaṃ babhañja saḥ .. 59 ..
3.54.61
bāṇasya coṣāharaṇe ciccheda ca bhujānvibhuḥ .
bhṛgośca dakṣayajñe ca darpabhaṅgaṃ cakāra saḥ .. 60 ..
3.54.62
parśurāmasya rāmasya vivāho pathi gacchataḥ .
babhañja darpaṃ samare rāmadvārā purā vibhuḥ .. 61 ..
3.54.63
sumeroḥ śṛṅgabhṛṅgaṃ ca vāyudvārā cakāra saḥ .
samudrāṇāṃ darpabhaṅgaṃ cakārāgastyabhakṣaṇāt .. 62 ..
3.54.64
akāle sṛṣṭiharaṇe tatputramaraṇe purā .
kopayuktasya vāyośca darpabhaṅgaṃ cakāra saḥ .. 63 ..
3.54.65
uṣāharaṇayātrāyāṃ dvārakāgamane hareḥ .
bāṇasya ca gavāṃ hetovaṃruṇaṃ ca śaśāpa saḥ .. 64 ..
3.54.66
kalahe gaṅgayā vāṇyā nārāyaṇāgrataḥ .
sarasvatīṃ ca tatyāja tasyā darpaṃ babhañja saḥ .. 65 ..
3.54.67
darpayuktāṃ ca durgāṃ ca tyaktvā śaṃbhurhimālaye .
kāmaṃ ca bhasmasātkṛtvā tapase ca yayau vibhuḥ .. 66 ..
3.54.68
lajjāmavāpa sā devī tasyā darpaṃ babhañja saḥ .
sā yayau tapase viṣṇoḥ prāptihetoḥ śivasya ca .. 67 ..
3.54.69
bhārate suciraṃ taptvā devī vīṣṇorvareṇa ca .
cakāra svāminaṃ śaṃbhuṃ bhagavantaṃ sanātanam .. 68 ..
3.54.70
mahāsaubhāgyayuktā sā babhūva śaṃkarapriyā .
viśveṣu sarvadevīṣu pūjyā vandyā stutā suraiḥ .. 69 ..
3.54.71
darpayuktā mahālakṣmīrbabhūva sā mahāmune .
parābhūtā purā devī jayena vijayena ca .. 70 ..
3.54.72
praviśantīṃ vibhordvāraṃ dattavā bhaktāya vāñchitam .
nivāritā sā dvārācca tena dauvārikeṇa vai .. 71 ..
3.54.73
yadātmanastiraskāraṃ sābhimānā mahāsatī .
smṛtvā hareḥ pādapadmaṃ dehaṃ tyaktuṃ samudyatā .. 72 ..
3.54.74
tadā brahmā maheśaśca viṣṇurdharmaśca bhāskaraḥ .
candraśca kāmadevaśca vaiśvānaro dhaneśvaraḥ .. 73 ..
3.54.75
ṛṣayo munayaścaiva manavo vighnanāśakāḥ .
mahendro varuṇaścaiva jagatprāṇo hutāśanaḥ .. 74 ..
3.54.76
samāyayūrudantaste padmāyāḥ purataḥ purā .
tuṣṭuvuśca mahālakṣmīṃ mūlaprakṛtimīśvarīm .. 75 ..
3.54.77
devā ūcuḥ
kṣamasva bhagavatyamba kṣamāśīle parātpare .
śuddhasattvasvarupe ca kopādiparivarjite .. 76 ..
3.54.78
upame sarvasādhvīnāṃ devīnāṃ devapūjite .
tvayā vinā jagatsarva mṛtatulyaṃ ca niṣphalam .. 77 ..
3.54.79
sarvasaṃpatsvarupā tvaṃ sarveṣāṃ sarvarūpiṇī .
rāseśvaryadhidevī tvaṃ tvatkalāḥ sarvayoṣitaḥ .. 78 ..
3.54.80
kailāse pārvatī tvaṃ ca kṣīrode sindhukanyakā .
svarge ca svargalakṣmīstvaṃ martyalakṣmīśca bhūtale .. 79 ..
3.54.81
vaikuṇṭhe ca mahālakṣmīrdevadevī sarasvatī .
gaṅgā ca tulasī tvaṃ ca vṛndā vṛndāvane vane .. 80 ..
3.54.82
kṛṣṇaprāṇādhidevī tvaṃ goloke rādhikā svayam .
rāse rāseśvarī tvaṃ ca vṛndā vṛndāvane vane .. 81 ..
3.54.83
kṛṣṇapriyā tvaṃ bhāṇḍīre candrā candanakānane .
virajā campakavane śataśṛṅge ca sundarī .. 82 ..
3.54.84
padmāvatī padmavane mālatī mālatīvane .
kṛndadantī kundavane suśīlā ketakīvane .. 83 ..
3.54.85
kadambamālā tvaṃ devī kadambakānane'pi ca .
rājalakṣmī rājagehe gṛhalakṣmīrgṛhe gṛhe .. 84 ..
3.54.86
ityuktavā devatāḥ sarve munayo manavastathā .
rurudurnamravadanāḥ śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukāḥ .. 85 ..
3.54.87
iti lakṣmīstavaṃ puṇyaṃ sarvadevaiḥ kṛtaṃ śubham .
yaḥ paṭhetprātarutthāya sa vai sarvaṃ labheddhruvam .. 86 ..
3.54.88
abhāryolabhate bhāryāṃ vinītāṃ ca sutāṃ satīm .
suśīlāṃ sunadarīṃ ramyāmatisupriyavādinīm .. 87 ..
3.54.89
putrapautravatīṃ śuddhāṃ kulajāṃ komalāṃ varām .
aputro labhate putraṃ vaiṣṇavaṃ cirajīvinam .. 88 ..
3.54.90
paramaiśvaryayuktaṃ ca vidyāvantaṃ yaśasvinam .
bhraṣṭarājyo labhedrājyaṃ bhraṣṭaśrīrlabhate śriyam .. 89 ..
3.54.91
hatabandhurlabhedbandhuṃ dhanabhraṣṭo dhanaṃ labhet .
kīrtiṃhīno labhetkīrtiṃ pratiṣṭhāṃ ca labheddhruvam .. 90 ..
3.54.92
sarvamaṅgaladaṃ stotraṃ śokasaṃtāpanāśanam .
harṣānandakaraṃ śaśvaddharmamokṣasuhṛtpradam .. 91 ..
3.54.93
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo bhagavadguṇavarṇane
lakṣmīstotrakathanaṃ nāma ṣaṭpañcāśattamo'dhyāyāḥ .. 56 ..
Linked texts (1)
- Pārśvastava (Padmaprabha) — Padmaprabha, Sanskrit